Mục tiêu: Hs có khả năng: - Giải thích được tính đặc trưng của bộ NST ở mỗi loài - Trình bày được những diễn biến cơ bản của NST qua các kì của quá trình nguyên phân - Nêu được ý nghĩa
Trang 1NGUYÊN PHÂN
I Mục tiêu:
Hs có khả năng:
- Giải thích được tính đặc trưng của bộ NST ở mỗi loài
- Trình bày được những diễn biến cơ bản của NST qua các kì của quá trình nguyên phân
- Nêu được ý nghĩa của nguyên phân đối với sự sinh trưởng và phát triển của sinh vật
Rèn luyện kỹ năng quan sát, phân tích để thu nhận kiến thức từ hình vẽ
II Phương tiện
- Tranh phóng to hình 9.1, 9.2, 9.3 SGK
III Tiến trình dạy học
1 Kiểm tra bài cũ
2 Bài giảng
Trang 2Gv-Hs
Mở bài:
Gv treo tranh hình 9.1, yêu cầu
hs quan sát, nghiên cứu SGK để
nắm được các chu kì của tế bào
Hs quan sát, đọc SGK, thảo luận
nhóm để xác định được các chu
kì tế bào
Dưới sự hướng dẫn của gv, hs
xác định được:
Bảng
Bài 9 Nguyên phân
I Biến đổi hình thái nhiễm sắc thể trong chu kì tế bào
- Vòng đời của mỗi tế bào gồm có kì trung gian và thời gian phân bào nguyên nhiễm (nguyên phân) có 4 kì: kì đầu, kì giữa, kì sau, kì cuối, tiếp đến là sự phân chia chất tế bào và kết thúc sự phân bào
Gv cho hs quan sát hình 9.2, yêu
cầu hs đọc SGK để mô tả sự
biến đổi hình thái NST trong
chu kì phân bào
Hs quan sát, đọc SGK, thảo luận
nhóm, đại diện trình bày
- Ở kì trung gian giữa hai lần phân bào, NST có dạng sợi mảnh (sợi nhiễm sắc) Trên sợi nhiễm sắc có các hạt nhiễm sắc
là những chỗ sợi nhiễm sắc xoắn lại Trong kì này NST tự nhân đôi làm thành NST kép, có 2 NST con đính với nhau ở
Trang 3Gv yêu cầu hs tìm các từ, cụm
từ phù hợp điền vào ô trống để
hoàn thành bảng 9 SGK
Gv nhận xét, bổ sung
tâm động
- Bước vào kì trước, các NST con bắt đầu xoắn Sự đóng xoắn đạt mức cực đại vào kì giữa Lúc này mỗi NST có hình thái và cấu trúc đặc trưng
Hình thái
NST
Kì trung gian
Kì đầu Kì giữa Kì sau Kì cuối
Mức độ
duỗi xoắn
Mức độ
đóng xoắn
Ít nhất nhiều Cực đại Nhiều Ít
Chuyển tiếp:
Gv treo tranh 9.3 SGK chỉ cho
hs quan sát và hướng dẫn hs
nghiên cứu SGK, tìm các cụm
II Những diễn biến cơ bản của NST trong quá trình nguyên phân
Trang 4từ phù hợp điền vào ô trống để
hoàn thiện bảng 9.2
Hs quan sát, đọc SGK, thảo luận
nhóm, đại diện trình bày
Gv: lưu ý hs khi quan sát hình
9.3 SGK và hình trong bảng 9.2
SGK cần phân biệt được: trung
tử, NST, màng nhân, tâm động,
thoi phân bào
Dưới sự hướng dẫn của gv, cả
lớp xây dựng đáp án đúng
Các kì Những diễn biến cơ bản của NST ở các kì
Kì đầu - NST kép bắt đầu đóng xoắn và co ngắn có hình thái rõ rệt
- Các NST kếp dính vào các sợi tơ của thoi phân bào ở tâm động
Kì giữa - Các NST kép đóng xoắn cực đại
Trang 5- Các NST kép xếp thành hàng ở mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào
Kì sau - Từng NST kép tách nhau ở tâm động thành hai NST đơn
phân li về hai cực của tế bào
Kì cuối - Các NST đơn dãn xoắn dài ra, ở dạng sợi mảnh dần thành
chất nhiễm sắc
Chuyển tiếp:
? Nguyên phân có ý nghĩa gì
trong thực tiễn
Hs suy nghĩ theo nhóm, cử đại
diện trả lời
III Ý nghĩa của nguyên phân
- Giúp tế bào sinh sản và cơ thể lớn lên
- Duy trì sự ổn định của bộ NST đặc trưng của những loài sinh sản vô tính
Củng cố:
1 Hs đọc phần tóm tắt ở cuối bài
BTVN: Trả lời các câu hỏi trong SGK
