Mục tiêu: Hs có khả năng: - Mô tả được sự biến đổi hình thái NST trong chu kì tế bào - Mô tả được cấu trúc hiển vi điển hình của NST ở kì giữa của nguyên phân - Xác định được chức năng
Trang 1NHIỄM SẮC THỂ
I Mục tiêu:
Hs có khả năng:
- Mô tả được sự biến đổi hình thái NST trong chu kì tế bào
- Mô tả được cấu trúc hiển vi điển hình của NST ở kì giữa của nguyên phân
- Xác định được chức năng của NST đối với sự di truyền các tính trạng
Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích để thu nhận kiến thức từ hình vẽ
II Phương tiện:
- Tranh phóng to hình 8.1 8.5 SGK
III Tiến trình dạy học
Gv-Hs
Mở bài:
Bảng
Bài 8 Nhiễm sắc thể
Trang 2Gv treo tranh phóng to hình 8.1,
8.2 yêu cầu hs quan sát, trả lời
câu hỏi:
? Tính đặc trưng của bộ NST là
gì
Hs quan sát, đọc SGK, trao đổi
theo nhóm và cử đại diện trình
bày
I Tính đặc trưng của bộ nhiễm sắc thể
NST tồn tại thành từng cặp tương đồng, giống nhau về hình thái, kích thước Trong
đó một có nguồn gốc từ mẹ, một có nguồn gốc từ bố Bộ NST chứa các cặp NST tương đồng gọi là lưỡng bội (2n), bộ NST trong giao tử là bộ đơn bội (n)
Những loài đơn tính, có sự khác nhau giữa
cá thể đực với cá thể cái ở cặp NST giới tính (XX hoặc XY)
Mỗi loài sinh vật, có bộ NST đặc trưng về
số lượng và hình dạng Gv: yêu cầu hs quan sát bảng 8:
số lượng NST của một số loài,
trả lời câu hỏi:
Trang 3? Số lượng NST trong bộ NST
lưỡng bội có phản ánh trình độ
tiến hoá của loài không
Hs nghiên cứu SGK, trao đổi
theo nhóm và cử đại diện trình
bày câu hỏi Các nhóm khác
nhận xét, bổ sung
Gv: Trên hình 8.2 cho thấy: Bộ
NST của ruồi giấm có 2 cặp
NST hình chữ V, một cặp hình
hạt, một cặp NST giới tính (XX
ở con cái và XY ở con đực)
Tuỳ theo mức độ duỗi xoắn và
đóng xoắn mà chiều dài của
NST khác nhau ở các kì Kì giữa
NST có chiều dài ngắn nhất
khoảng 0,5 50 m đường kính
- Số lượng NST trong bộ NST lưỡng bội không phản ánh được trình độ tiến hoá của các loài sinh vật
Trang 4từ 0,2 2 m, đồng thời có
hình dạng đặc trưng như hình
hạt, hình que, hình chữ V (hình
8.3)
Chuyển tiếp:
Gv: treo tranh phóng to hình
8.4, 8.5, yêu cầu hs quan sát,
nghiên cứu SGK để xác định
cấu trúc của NST
Hs nghiên cứu SGK, trao đổi
theo nhóm và cử đại diện trình
bày câu hỏi Các nhóm khác
nhận xét, bổ sung
II Cấu trúc của nhiễm sắc thể
- NST có dạng đặc trưng ở kì giữa: mỗi NST gồm 2 nhiễm sắc tử chị em (crômatit) gắn với nhau ở tâm động
- Tâm động là nơi dính NST vào sợi tơ vô sắc
- Một số NST, ngoài tâm động còn có eo thứ hai
Chuyển tiếp:
Gv cho hs đọc SGK để nắm sơ
bộ về chức năng của NST
III.Chức năng của NST
NST mang gen quy định các tính trạng của sinh vật
Trang 5Gv: gợi ý: NST là cấu trúc mang
gen (mỗi gen nằm ở một vị trí
xác định) Những biến đổi về
cấu trúc hoặc số lượng NST đều
dẫn đến biến đổi tính trạng ở
sinh vật
Nhờ NST có đặc tính tự nhân
đôi mà các gen quy định tính
trạng được chép lại qua các thế
hệ tế bào và cơ thể
Hs thảo luận, theo gợi ý của gv,
phải nêu lên được chức năng
của NST
- Nhờ có đặc tính tự nhân đôi của NST,
mà các gen quy định tính trạng được sao chép lại qua các thế hệ,
Củng cố:
1 Nêu hình thái, cấu trúc và chức năng của NST
BTVN: Trả lời câu hỏi trong SGK
