- Học sinh nêu được phương pháp phân tích các thế hệ lai của Menden, trình bày được một số thuật ngữ, kí hiệu trong Di truyền học - Rèn kỹ năng quan sát, phân tích để thu nhận kiến thức
Trang 1MENDEN VÀ DI TRUYỀN HỌC
I Mục tiêu:
- Học sinh nêu được mục đích, nhiệm vụ và ý nghĩa của Di truyền học
- Học sinh nêu được phương pháp phân tích các thế hệ lai của Menden, trình bày được một số thuật ngữ, kí hiệu trong Di truyền học
- Rèn kỹ năng quan sát, phân tích để thu nhận kiến thức từ phương thức trực quan
II Phương tiện:
- Tranh phóng to hình 1 SGK
III Phương pháp:
- Nêu vấn đề
- Quan sát
- Nghiên cứu SGK
IV Tiến trình bài giảng:
Trang 2Gv-Hs
Mở bài:
Gv: yêu cầu hs dọc SGK để trả
lời câu hỏi:
? Đối tượng, nội dung và ý
nghĩa của Di truyền học là gì
Hs đọc SGK, trao đổi theo nhóm
và cử đại diện trình bày câu hỏi
Các nhóm khác nhận xét, bổ
sung Dưới sự hướng dẫn của
Gv, hs cả lớp xây dựng đáp án
chung
Bảng
Tiết 1: Menden và di truyền học
I Di truyền học
- Di truyền học nghiên cứu bản chất và tính quy luật của hiện tượng di truyền, biến dị
- Di truyền học đề cập đến cơ sở vật chất,
cơ chế và tính quy luật của hiện tượng di truyền, biến dị
- Di truyền học cung cấp cơ sở khoa học chọn giống, có vai trò quan trọng trong y học, đặc biệt là trong công nghệ sinh học
Gv: lưu ý hs thấy rõ: Di truyền
và biến dị là 2 hiện tượng song
song, gắn liền với quá trình sinh
Trang 3sản
Gv có thể cho hs liên hệ bản
thân: Xem bản thân giống và
khác bố mẹ ở những đặc điểm
nào, tại sao?
Chuyển tiếp:
Gv: treo tranh phóng to hình 1
SGK cho hs quan sát và yêu cầu
các em nghiên cứu SGK để trả
lời câu hỏi:
? Nội dung cơ bản của phương
pháp phân tích các thế hệ lai của
Menđen là gì
Hs đọc SGK, trao đổi theo nhóm
và cử đại diện trình bày câu hỏi
Các nhóm khác nhận xét, bổ
sung
II Menđen - người đặt nền móng cho
Di truyền học
Lai các cặp bố mẹ thuần chủng khác nhau
về một hoặc một số cặp tính trạng rồi theo dõi sự di truyền riêng rẽ của từng cặp tính trạng đó ở con cháu
Dùng toán thống kê để phân tích các số liệu thu thập được để rút ra các quy luật
di truyền
Trang 4Gv: chỉ ra cho hs các đặc điểm
của từng cặp tính trạng tương
phản: trơn – nhăn, vàng - lục,
xám – trắng, đầy – có ngấn
Chuyển tiếp:
Gv: yêu cầu hs đọc SGK, thảo
luận theo nhóm phát biểu các
định nghĩa về các thuật ngữ và
nêu các kí hiệu cơ bản của Di
truyền học
III Một số thuật ngữ và kí hiệu cơ bản
của di truyền học
Hs đọc SGK, trao đổi theo nhóm
và cử đại diện trình bày câu hỏi
Các nhóm khác nhận xét, bổ
- Tính trạng: là những đặc điểm cụ thể về hình thái, cấu tạo, sinh lí của một cơ thể
- Cặp tính trạng tương phản: là hai tính trạng khác nhau của cùng một loại tính
Trang 5sung
Gv: phân tích thêm khái niệm
thuần chủng, lưu ý hs cách viết
công thức lai
trạng biểu hiện trái ngược nhau
- Gen: là nhân tố di truyền quy định một hoặc một số tính trạng của sinh vật
- Dòng (giống): thuần chủng là giống có đặc tính di truyền đồng nhất, các thế hệ sau giống thế hệ trước
- Các kí hiệu:
P là cặp bố mẹ xuất phát (thuần chủng)
G là giao tử
F là thế hệ con
V Củng cố:
- Hs đọc lại phần tóm tắt cuối bài
- Chọn câu trả lời đúng:
Tại sao Menđen lại chọn các cặp tính trạng tương phản để
thực hiện các phép lai:
a Để thuận tiện cho việc tác động vào các tính trạng
Trang 6b Để dễ theo dõi những biểu hiện của tính trạng*
c Để dễ thực hiện phép lai
d Cả b và c
VI BTVN: Trả lời câu 1, 2, 3, 4 SGK