THỜI BẮC THUỘC VÀ CUỘC ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP DÂN TỘC I.. Về kiến thức - Giúp HS thấy được tính liên tục rộng lớn, quần chúng trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc của nhân dân t
Trang 1THỜI BẮC THUỘC VÀ CUỘC ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC
LẬP DÂN TỘC
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Về kiến thức
- Giúp HS thấy được tính liên tục rộng lớn, quần chúng trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc của nhân dân ta trong các thế kỷ
I - IX Nguyên nhân là do chính sách thống trị tàn bạo của phong kiến phương Bắc và tinh thần đấu tranh bất khuất, không cam chịu làm nô lệ của nhân dân ta
- Nắm được những nét chính về diễn biến, kết quả, ý nghĩa của một số cuộc khởi nghĩa tiêu biểu: Hai Bà Trưng, Lý Bí, chiến thắng Bạch Đằng(938)
2 Về tư tưởng, tình cảm
- Giáo dục lòng căm thù xâm lược và đô hộ
- Giáo dục lòng biết ơn các vị anh hùng của dân tộc, tự hào về những chiến thắng oanh liệt của dân tộc
3 Về kỹ năng
Rèn kỹ năng hệ thống hoá kiến thức, lập bảng thống kê, sử dụng đồ để trình bày diễn biến
II THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY HỌC
- Lược đồ khởi nghĩa Hai Bà Trưng, lược đồ chiến thắng Bạch Đằng (938)
- Bảng thống kê về các cuộc khởi nghĩa do GV tự chuẩn bị
Trang 2- Tranh ảnh trong SGK và tài liệu có liên quan
III TỔ CHỨC TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi 1: Chính sách đô hộ của chính quyền phương Bắc đối với nhân dân ta
2 Dẫn dắt vào bài mới
Trải qua nhiều thế kỷ bị phong kiến phương Bắc đô hộ từ 179 TCN đến 938 nhân dân ta không ngừng nổi dậy đấu tranh giành độc lập Để hiểu được tính liên tục, rộng lớn tính chất quần chúng trong cuộc đấu tranh giành độc lập của nhân dân ta trong thời kỳ Bắc thuộc chúng ta sẽ tìm hiểu bài 16
3 Tổ chức các hoạt động dạy học trên lớp
Hoạt động của thầy và trò Kiến thức cơ bản
Hoạt động 1: Cả lớp:
- Giáo viên sử dụng bảng thống kê các
cuộc đấu tranh tiêu biểu chuẩn bị theo
mẫu
I - Cuộc đấu tranh dành độc lập (thế kỷ 1 đến đầu thế kỷ X)
1 Khái quát phong trào đấu tranh từ thế kỷ I đến thế kỷ X
Thời gian Tên cuộc khởi
nghĩa
Địa bàn
Trang 340
100,137,1
44
157
178,190
248
542
687
722
776-791
905
KN Hai Bà Trưng
KN của ND Nhật Nam
KN của ND Cửu Nhân
KN của ND Giao Chỉ
KN Bà Triệu
KN Lý Bí
KN Lý tự Tiên
KN Mai Thúc Loan
KN Phùng Hưng
KN Khúc Thừa Dự
QNN QCN QGC
Trang 4- Sau đó giáo viên yêu cầu học sinh
đưa ra nhận xét về các cuộc đấu tranh
của nhân dân ta thời Bắc thuộc
- Giáo viên có thể gợi ý để học sinh có
nhận xét, trả lời
- Giáo viên nhận xét, bổ xung, kết
luận:
HĐ 1: Nhóm - Cá nhân:
- Giáo viên chia lớp làm 4 nhóm, yêu
cầu các nhóm theo dõi sách giáo khoa
Mỗi nhóm theo dõi một cuộc khởi
nghĩa theo nội dung
+ Thời gian bùng nổ khởi nghĩa
- Trong suốt 1000 năm Bắc thuộc, dân Âu lạc liên tiếp vùng dậy đấu tranh dành độc lập dân tộc
- Các cuộc khởi nghĩa lổ
ra liên tiếp rộng lớn nhiều cuộc nhân dân cả 3 quận tham gia
- Kết quả: Nhiều cuộc khởi nghĩa đã thắng lợi lập được chính quyền tự chủ (Hai Bà Trưng, Lý
Bí, Khúc Thừa Dự)
- ý nghĩa thể hiện tinh thần yêu nước chống giặc ngoại sâm, ý chí tự chủ và tinh thần dân tộc của nhân dân Âu Lac
- Một số cuộc khởi nghĩa tiêu biểu
Trang 5+ Nhóm 3: Khúc Thừa Dụ
+ Nhóm 4: Chiến thắng Bạch
Đằng 938
- Học sinh theo dõi sách giáo
khoa; thảo luận theo nhóm, cử
đại biểu ghi nội dung tóm tắt
cuộc khởi nghĩa vào giấy sau đó
trình bày trước lớp Từng cá
nhân học sinh nghe và ghi nhớ:
- Giáo viên nhận xét phần trình
bày của hai nhóm sau đó sử
dụng từng bảng thống kê chi tiết
về các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu
của nhân dân ta thồ bắc thuộc,
theo mẫu sau
Cuộ
c
khởi
nghĩ
a
Thờ
i
gian
Kẻ thù
Địa bàn tóm tắt diễn biến Ý nghĩa
Hai
bà
3-40 Nhà
Đông
Hát môn
Mê Linh,
- 3-40 Hai bà Trưng phất cớ
- Mở đầu cho cuộc đấu tranh chống áp
Trang 6ng
Hán Cổ Loa,
Thuỷ Lâu
khởi nghĩa được nhân dân nhiệt liệt hưởng ứng chiếm được cổ loa buộc thái thú
Tô Địch chốn về
TQ KN thắng lợi Trưng Trắc lên làm vua xây dựng chính quyền tự chủ
- 42 Nhà Hán đưa hai vạn quân sang xâm lược
Hai Bà Trưng tổ chức kháng chiến anh dũng nhưng do chênh lệnh về lực lượng thất bại Hai Bà Trưng hi sinh
bức đô hộ của nhân dân Âu Lạc
- Khẳng định khả năng, vai trò của phụ nữ trong đấu tranh chống ngoai sâm
Lí 542 Nhà Long Biên - 542 Lý Bí liên - Giành được độc
Trang 7Bí Lươn
g
Tô Lịch kết hào kiệt các
châu MB khởi nghĩa Lật đổ chế
độ đô hộ
- 544 Lý Bí lên ngôi lập nước Vạn Xuân
- 542 nhà Lương đem quân sâm lược, Lý Bí trao binh quyền cho Triệu Quang Phục tổ chức kháng chiến -
550 Thắng lợi
Triệu Quang Phục lên ngôi vua
- 571 Lý Phất Tử cướp ngôi
- 603 Nhà tuỳ sâm lược nước Vạn Xuân thất
lập tự chủ sau 500 năm đấu tranh bền
bỉ
- Khẳng định được
sự trưởng thành của
ý thức dân tộc
Đấu tranh bước phát triển của phong trào đấu tranh dành độc lập của nhân dân ta thời bắc thuộc
Trang 8bại
- 905 Khúc Thừa
Dụ được nhân dân ủng hộ đánh chiếm Tống Bình, Dành quyền tự chủ (giành chừ tiết
độ sứ)
- 907 khúc hào xây dựng chính quyền độc lập tự chủ
- Lật đổ ách đô hộ của nhà Đường, dành độc lập tư chủ,
- Đánh dấu thắng lợi căn bản trong cuộc đấu tranh dành độc lập của nhân dân ta thời bắc thuộc
- 938 Nam Hán xâm lược nước
ta, Ngô Quyền lẫnh đạo nhân dân giết chết tên phản tặc Kiều Công Tiền (cầu viên Nam Hán)
và tổ chức đánh
- Bảo vệ vững chắc nền độc lập tự chủ của đất nước
- Mở ra một thời đại mới thời đại độc lập
tự chủ lâu dài cho dân tộc
- Kết thúc vĩnh viễn
1 nghìn năm đô hộ
Trang 9quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng, Đập tan
âm mưa xâm lược của nhà Nam Hám
phong kiến phương bắc
- Học sinh theo dõi bảng thống kê ghi nhớ
- Giáo viên: Sử dụng thời gian kể về các nhân vật lịch sử: Hai
Bà Trưng, Lý Bí, Khắc Thừa Dụ, Ngô Quyền và công lao của họ đối với dân tộc, nhấn mạnh ý nghĩa của các cuộc khởi nghĩa nhất là chiến thắng Bạch Đằng (nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử.)
4 Củng cố
-Tính liên tục và rộng lớn của phong trào đấu tranh chống bắc thuộc
-Đóng góp của các Hai Bà Trưng, Lý Bí, Triệu Quang Phục, Ngô Quyền, trong cuộc đấu tranh dành độc lập thời Bắc thuộc
5 Dặn dò, bài tập về nhà
-Học bài, trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa trang 77 sưu tầm
tư liệu lịch sử, tranh ảnh đền thờ các vị anh hùng đấu tranh chống ách áp bức đô hộ của phong kiến phương bắc
Trang 10- Tự hoàn thiện bản thống kê kiến thức về các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu