Giáo án Lịch Sử lớp 10: SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CÁC VƯƠNG QUỐC ĐÔNG NAM Á pdf

Kiến thức -Những nét chính về điều kiện hình thành và sự ra đời của các vương quốc cổ ở Đông Nam Á.. Dẫn dắt vào bài mới Đông Nam Á từ lâu đã được coi là khu vực lịch sử đại lí-văn hoá r

SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CÁC VƯƠNG

QUỐC ĐÔNG NAM Á

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

Sau khi học xong bài học yêu cầu HS cần nắm được:

1 Kiến thức

-Những nét chính về điều kiện hình thành và sự ra đời của các vương quốc cổ ở Đông Nam Á

-Sự ra đời và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam

Á

2 Tư tưởng

Giúp học sinh biết quá trình hình thành và phát triển không

ngừng của các dân tộc trong khu vực, qua đó giáo dục các em tình đoàn kết và trân trọng những giá trị lịch sử

3.Kĩ năng

Thông qua bài học học rèn học sinh kĩ năng khái quát hoá sự hình thành và phát triển của các quốc gia Đông Nam á, kĩ năng lập bảng thống kế về phát của các quốc gia Đông Nam á qua các thời kì lịch sử

II THIẾT BỊ VÀ TÀI LIỆU DẠY HỌC

-Tranh ảnh về con người và đất nước Đông Nam á thời cổ và phong kiến

- Lược đồ châu Á, lược đồ về các quốc gia Đông Nam Á

- Cuốn Lịch Đông Nam Á

III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC

1 Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi1 : Nêu chính sách về kinh tế, chính trị của Vương triều Mô -gôn

Câu hỏi 2: Vị trí Vương triều Đê-li và Mô-gôn trong lịch sử

ấn Độ?

2 Dẫn dắt vào bài mới

Đông Nam Á từ lâu đã được coi là khu vực lịch sử đại lí-văn hoá riêng biệt trên cơ sở phát triển đồ sắt và kinh tế nông nghiệp trông lúa nước, từ những thế kỉ đầu của Công nguyên, các vương quốc cổ đầu tiên đã được hình thành ở Đông Nam Á; tiếp đó khoảng thế kỉ IX –X các quốc gia Đông Nam Á được xác lập và phát triến

thịnh đạt vào thế kỉ X-XV Để hiểu điều kiện nào dẫn đến sự ra đời của các vương quốc cổ ở Đông Nam Á? Sự hình và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á được biểu hiện như thế nào? Bài học hôm nay sẽ trả lời các câu hỏi nêu trên

3 Tổ chức các hoạt động trên lớp

Hoạt động của thày và trò Kiến thức cơ bản học sinh

cần nắm vững

Hoạt động 1: Làm việc cả lớp và cá

nhân

-Trước hết, GV treo lược đồ các quốc

gia Đông Nam Á lên bảng và yêu cầu

HS chỉ trên lược đồ hiện nay khu vực

gồm những nước nào

-Hs lên bảng chỉ lược đồ

-GV nhận xét và giới thiệu tên và vị trí

trên lược đồ 11 quốc gia hiện nay

-Tiếp đó, GV nêu câu hỏi: Nêu những

nét chung, những điểm tương đồng của

các nước trong khu vực?

-HS dựa vào vốn kiến thức của mình và

SGK trả lời câu hỏi

-GV nhận xét, bổ sung đồng thời trình

bày và phân tích: Đông Nam Á có địa

hình rộng, song địa hình phân tán bị

chia cắt bởi những dãy núi và vùng

nhiệt đới, nhưng thiên nhiên đã ưu đãi

cho vùng này điều kiện thuận lợi là gió

mùa, tạo nên hai mùa rõ rệt: mùa lạnh,

mát, mùa mùa mưa tương đối nóng Gió

màu kèm theo mưa rất thích hợp cho sự

phát triển của cây lúa nước

-GV trình bày: Đầu Công nguyên, cư

dân Đông Nam Á đã biết sử dụng sử

dụng đồ sắt Nông nghiệp vẫn là ngành

1 Sự ra đời của các vương quốc cổ ở Đông Nam Á

-Đông Nam Á có điều kiện tự nhiên ưu đãi-gió mùa, thuận lợi cho sự phát triển của cây lúa nước và nhiều loại cây trồng khác

* Điều kiện ra đời các vương quốc cổ ở Đông Nam Á:

-Đầu Công nguyên, cư dân Đông Nam á đã biết

sử dụng sử dụng đồ sắt Nông nghiệp vẫn là ngành

sản xuất chính, nhưng ở mỗi nước có

nghề thủ công truyền thống phát triển

như dệt, làm gốm, đúc đồng và rèn

sắt…Mặt khác do nhu cầu trao đổi sản

phẩm, việc buôn bán đường biển rất

phát đạt, một số thành thị –hải cảng đã

ra đời và hoạt động nhộn nhịp như óc

Eo (An Giang, Việt Nam) Ta-kô-la ( Mã

Lai)…

-GV nêu câu hỏi: Về mặt văn hoá khu

vực Đông Nam Á còn bị ảnh hưởng

bởi nền văn hoá nào? ý nghĩa của sự ảnh

hưởng đó?

-GV có thể gợi ý về ảnh hưởng của văn

hoá Ấn Độ đến khu vực

-HS dựa vào kiến thức đã học ở bài Ấn

Độ và đọc SGK trả lời câu hỏi

-GV nhận xét và chốt ý: Văn hoá ấn độ

ảnh hưởng khu vực, sự ảnh hưởng của

văn hoá Ấn Độ gắn liền với việc các

nước phát triển văn hoá cổ của mình

Nổi bật mỗi nước đều sáng tạo ra chữ

viết riêng

-Đến đây GV kết luận: Điều kiện ra đời

của các vương quốc cổ là:

+ Do việc sản xuất và buôn bán giữa

các vùng; sự xuất hiện các trung tâm

buôn bán nổi tiêng

+ Do ảnh hưởng của văn hoá Ấn Độ với

việc các nước phát triển văn hoá cổ của

mình

Hoạt động 2: Cả lớp

-Gv trình bày trên lược đồ về tên gọi,

vtrị trí tương đối và khoảng thời gian ra

đời của các vương quốc cổ Đông Nam á

sản xuất chính, nghề thủ công truyền thống phát triển như dệt, làm gốm, đúc đồng và rèn sắt

- Việc buôn bán đường biển rất phát đạt, một số thành thị –hải cảng đã ra đời như óc Eo (An Giang, Việt Nam)

Ta-kô-la ( Mã Lai)…

-Do sự ảnh hưởng của văn hoá ấn Độ với việc các nước phát triển văn hoá cổ của mình

Đó chính là điều kiện

ra đời các vương quốc cổ

ở Đông Nam Á

*Sự hình thành các vương quốc cổ:

Khoảng 10 thế kỉ sau công nguyên hàng loạt các

vương quốc nhỏ hình thành: Cham-pa ở Trung

Bộ Việt Nam Phù Nam hạ lưu sông Mê Công, các vương quốc ở hạ lưu sông

Mê Nam và đảo

In-đô-nê-

-GV chuyển ý: Các vương quốc cổ

Đông Nam á lúc đó còn nhỏ bé, phân

tán trên địa bàn hẹp, sống riêng rẽ và

nhiều khi còn tranh chấp nhau đó là

nguyên nhân dẫn đến sự đổ vỡ, để rồi

trên cơ sở đó hình thành các quốc gia

phong kiến dân tộc hùng mạnh

Hoạt động 1: Cả lớp và cá nhân

-Ttrước hết GV trình bày: Trong khoảng

thời gian từ thế kỉ VII đến X, ở Đông

Nam á đã hình thành một số quốc gia

lấy một dân tộc đông nhất làm nòng cốt,

thường gọi là các quốc gia phong kiến

dân tộc

-Tiếp đó, GV giới thiệu trên lược đồ

Đông Nam á tên gọi và vị trí của từng

nước: Vương quốc Cam-pu- chia của

người Khơ me, các vương quốc của

người môn và người Miến ở hạ lưu sông

Mê Nam, người In-đô-nê-xi –a ở đảo

Xu-ma-tơ-ra và Gia –va…

-GV nêu câu hỏi: Các quốc gia phong

kiến Đông Nam á phát triển nhất vào

thời gian nào? đó là những nước nào ?

-HS dựa vào SGK trả lời câu hỏi

-GV nhận xét trình bày và phân tích:

+ Từ khoảng nửa sau thế kỉ X đến nửa

đầu thế kỉ XVIII là thời kì phát triển

nhất của các quốc gia phong kiến Đông

Nam Á

+ ở In-đô-nê xi-a cuối thế kỉ XIII dòng

vua Ga-va mạnh lên chinh phục được

Xu-ma-tơ -ra thất nhất được In-đô-nê

xi-a dưới vương triều Mô-giô-pa-hít

xia

2 Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á

-Từ thế kỉ VII đến X, ở Đông Nam Á đã hình thành một số quốc gia phong kiến dân tộc như Vương quốc Cam-pu- chia của người Khơ me, các vương quốc của người Môn và người Miến ở hạ lưu sông Mê Nam, người In-đô-nê-xi –a ở đảo Xu-ma-tơ-ra và Gia –va…

-Từ khoảng nửa sau thế kỉ

X đến nửa đầu thế kỉ XVIII là thời kì phát triển nhất của các quốc gia phong kiến Đông Nam á.: + In-đô-nê xi-a thống nhất và phát triển hùng

(1213-1527) hùng mạnh, bao gồm 10

nước nhỏ và đảo phụ thuộc có sản phẩm

quí chỉ đứng sau A Rập

+ Trên bán đảo Đông Dương ngoài

quốc gia Đại Việt, Chăm pa , vương

quốc Cam -pu-chia từ thế kỉ IX củng

bước vào thời kì Ăng co huy hoàng

+ Trên lưu vực sông I-ra-oa-đi từ giữa

thế kỉ XI, quốc gia Pa-gan ở miền trung

chinhphục các tiểu quốc gia khác mở

đầu hình thành và phát trển của vương

quốc Mi-an-ma GV giới thiệu bức tranh

hình 19 SGK “ Toàn cảnh đô thị cổ

Pa-gan Mi-an ma “ đồng thời tổ chức cho

HS khai thác bức tranh để thấy được sự

phát triển của vương quốc Mi-an –ma

Gv nêu câu hỏi : Sự kiện nào đánh dấu

mốc phát triển của lịch sử khu vực?

-HS dựa vào SGK trả lời câu hỏi

- GV nhận xét và nhấn mạnh : Thế kỉ

XIII là nốc quan trọng trong quá trình

phát triển của lịch sử khu vực bởi vì:

Bị dồn đẩy do cuộc xâm lược của quân

Mông Cổ, một bộ phận người Thái di cư

xuống phái nam lập nên vương quốc

nhỏ đến thế kỉ XIV thống nhất lập

vương quốc Thái Một nhóm người Thái

khác xuống trung lưu sông Mê

Công(người Lào Lùm) lập nên vương

quốc Lan Xang vào giữa thế kỉ XIV

Hoạt động 2: Làm việc nhóm

-GV chia lớp thành các nhóm nêu câu

hỏi: Những biểu hiện của sự phát triển

kinh tế, chính trị và văn hoá của các

Đông Nam á ?

mạnh dưới vương triều Mô-giô-pa-hít (1213-1527)

+ Trên bán đảo Đông Dương ngoài quốc gia Đại Việt, Chăm pa, vương quốc Cam -pu-chia từ thế

kỉ IX củng bước vào thời

kì Ăng co huy hoàng

+ Trên lưu vực sông I-ra-oa-đi từ giữa thế kỉ XI,

mở đầu hình thành và phát trển của vương quốc Mi-an-ma

+ Thế kỉ XIV thống nhất lập vương quốc Thái

+ Giữa thế kỉ XIV vương quốc Lan Xang thành lập

-HS làm việc thao nhóm và cửa đại diện

trình bày kết quả HS khác có thể bổ

sung cho bạn

-GV nhận xét và chốt ý:

+ Kinh tế, Cung cấp một khối lượng lớn

lúa gạo, sản phẩm thủ công (vải, đồ sứ,

chế phẩm kim khí ), nhất là sản vật

thiên nhiên, nhiều lái buôn nhiều nước

trên thế giới đến buôn bán

+ Chính trị, tổ chức bộ máy chặt chẽ

kiện toàn từ trung ương đến địa phương

+ Văn hoá, các dân tộc Đông Nam á xây

dựng được một nền văn hoá riêng của

mình với những nét độc đáo

-GV trình bày: Từ nửa sau thế kỉ XVIII,

các quốc gai Đông Nam Á bước vào

giai đoạn suy thoái và trước sự xâm

lược của tư bản phương Tây

-Biểu hiện sự phát triển thịnh đạt:

+ Kinh tế, cung cấp một khối lượng lớn lúa gạo, sản phẩm thủ công (vải,

đồ sứ, chế phẩm kim khí ), nhất là sản vật thiên nhiên, nhiều lái buôn

nhiều nước trên thế giới đến buôn bán

+ Chính trị, tổ chức bộ máy chặt chẽ, kiện toàn từ trung ương đến địa

phương

+ Văn hoá, các dân tộc Đông Nam Á xây dựng được một nền văn hoá riêng của mình với những nét độc đáo

4 Sơ kết bài học

Kiểm tra sự nhận thức của học sinh đối với bài học bằng việc yêu cầu HS trả lời các câu hỏi đưa ra ngay từ đầu giờ học: Để hiểu điều kiện nào dẫn đến sự ra đời của các vương quốc cổ ở Đông Nam á? Sự hình và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam á được biểu hiện như thế nào?

5 Dặn dò, bài tập về nhà

- Dặn dò:

Học bài cũ, đọc trước bài mới

Sưu tầm tranh ảnh về đất nước và con người Lào, Cam-pu-chia thời phong kiến

- Bài tập:

Trả lời câu hỏi trong SGK

Vẽ lược đồ Lào, Cam-pu-chia