THỔ NHƯỠNG QUYỂN CÁC NHÂN TỐ HÌNH THÀNH THỔ NHƯỠNG I Mục tiêu bài học : Sau bài học học sinh cần : - Trình bày được các khái niệm thổ nhưỡng đất , độ phì của đất , thổ nhưỡng quyển..
Trang 1THỔ NHƯỠNG QUYỂN CÁC NHÂN TỐ HÌNH THÀNH THỔ
NHƯỠNG
I Mục tiêu bài học :
Sau bài học học sinh cần :
- Trình bày được các khái niệm thổ nhưỡng (đất) , độ phì của đất , thổ nhưỡng quyển
- Biết được các nhân tố hình thành đất , hiểu được vai trò của mỗi nhân tố trong sự hình thành đất
- Rèn luyện kỹ năng đọc , hiểu , giải thích kênh hình , xác lập mối quan hệ giữa các nhân tố trong sự hình thành đất
- Ý thức được sự cần thiết phải bảo vệ đất trong sản xuất và đời sống
II Thiết bị dạy học :
- Các hình trong SGK
- Tranh ảnh về sự tác động của con người trong việc hình thành đất ở nhiều khu vực khí hậu khác nhau
III.Hoạt động dạy học :
Trang 2Hoạt động của GV và HS Nội dung chính
*HĐ1 : Cá nhân
+ Bước 1 :
HS dựa vào SGK , vốn hiểu
biết trả lời các câu hỏi :
- Trình bày các khái niệm : thổ
nhưỡng ( đất ) , độ phì của đất
, thổ nhưỡng quyển
- Vì sao nói đất là vật thể tự
nhiên độc đáo ?
- Trả lời câu hỏi của mục I
trang 81 SGK
+ Bước 2 :
HS trình bày , GV chuẩn kiến
thức
Chuyển ý : đất được hình
I Thổ nhưỡng ( đất )
- Thổ nhưỡng : lớp vật chất mềm , xốp trên bề mặt lục địa , được đặc trưng bởi độ phì
- Độ phì : Là khả năng cung cấp nước , khí , nhiệt và các chất dinh dưỡng cần thiết cho thực vật sinh trưởng và phát triển
- Thổ nhưỡng quyển : Lớp vỏ chứa vật chất tơi xốp trên bề mặt các lục địa
II Các nhân tố hình thành đất
Trang 3thành từ các chất hữu cơ và vô
cơ do tác động của các nhân tố
tự nhiên Vậy có các nhân tố
nào tham gia vào quá trình
hình thành đất Mỗi nhân tố
có vai trò như thế nào trong
việc hình thành đất ?
*HĐ 2 : Nhóm
+Bước 1 : Mỗi nhóm tìm hiểu
2 nhân tố
Nhóm 1,2 :
dựa vào SGK , hình 26.2 trang
89 SGK , vốn hiểu biết thảo
luận theo các câu hỏi :
- Nhân tố đá mẹ và khí hậu có
vai trò gì trong quá trình hình
thành đất ? Cho ví dụ
1 Đá mẹ
- Là những sản phẩm phong hoá từ đá gốc
- Vai trò : là nguồn cung cấp vật chất vô cơ cho đất , quyết định thành phần khoáng vật , thành phần cơ giới và ảnh hưởng trực tiếp tới các tính chất lí hoá của đất
2 Khí hậu
- Các yếu tố nhiệt độ ẩm ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình hình thành đất : Nhiệt độ , độ
ẩm làm đá bị phá huỷ trở thành sản phẩm của phong hoá : hoà tan rửa trôi , tích tụ , phân giải tổng hợp chất hữu cơ
Trang 4- Các câu hỏi ở mục 1 , 2
trang 82 SGK
Nhóm 3,4 :
Dựa vào SGK , vốn hiểu biết
thảo luận theo các câu hỏi :
- nhân tố sinh vật và địa hình
có vai trò gì trong quá trình
hình thành đất ? Cho ví dụ
- Câu hỏi của mục 3 trang 82
SGK
Nhóm 5,6 :
HS dựa vào SGK , tranh ảnh ,
vốn hiểu biết thảo luận theo
các câu hỏi :
- Nhân tố thời gian và con
người có vai trò gì trong quá
trình hình thành đất ?
3.Sinh vật
- Đóng vai trò chủ đạo trong việc hình thành đất
- Thực vật : Cung cấp xác vật chất hữu cơ cho đất , phá huỷ
đá
- Vi sinh vật : Phân giải xác vật chất hữu cơ và tổng hợp thành mùn
- Động vật : Góp phần làm thay đổi 1 số tính chất vật lí của đất
4 Địa hình
- Ảnh hưởng gián tiếp quá trình hình thành đất thông qua
sự thay đổi lượng nhiệt và độ
ẩm
Trang 5- Vì sao đất của nhiệt đới có
tuổi già nhất ?
- Câu hỏi mục 6 trang 83 SGK
+ Bước 2 :
- Đại diện nhóm trình bày ,
các nhóm góp ý
- GV chuẩn kiến thức
- GV liên hệ thực tế
- Vùng núi : Lớp đất mỏng và bạc màu
- Vùng bằng phẳng : Đất màu mỡ,dày
5 Thời gian
- Thời gian hình thành đất là tuổi đất
- Đất có tuổi già nhất ở miền nhiệt đới và cận nhiệt , tuổi trẻ nhất ở cực và ôn đới
6 Con người
- Hoạt động sản xuất của con người làm gián đoạn hoặc thay đổi hướng phát triển của đất
- Đất bị xói mòn do đốt rừng , làm rẫy
- Đất mất cấu tượng do quá
Trang 6trình canh tác lúa nước
- Việc bón phân hữu cơ , thau chua rủa mặn sẽ làm cho đất tốt hơn
IV Đánh giá
Nối các ý ở cột A và B cho hợp lí
Nhân tố ảnh
hưởng
Vai trò ,đặc điểm
1 Đá mẹ
2 Sinh vật
3 Khí hậu
4 Con người
5 Thời gian
6 Địa hình
