Kiến thức : Học sinh biết: - Một số tính chất của kim loại như: Tính dẻo, tính dẫn điện, tính dẫn nhiệt và ánh kim - Một số ứng dụng của kim loại trong đời sống, sản xuất có liên quan
Trang 1TÍNH CHẤT VẬT LÍ CỦA KIM LOẠI
I Mục tiêu :
1 Kiến thức :
Học sinh biết:
- Một số tính chất của kim loại như: Tính dẻo, tính dẫn điện, tính dẫn nhiệt và ánh kim
- Một số ứng dụng của kim loại trong đời sống, sản xuất có liên quan đến tính chất vật lý như chế tạo máy móc, dụng cụ sản xuất, dụng cụ gia đình, vật liệu xây dựng
2 Kĩ năng :
- Biết thực hiện thiư nghiệm đơn giản, quan sát, mô tả hiện tượng
và rút kết luận
- Biết liên hệ tính chất với ứng dụng của kim loại
3 Thái độ :
- Có hứng thú học tập bộ môn
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh :
1 Giáo viên :
Trang 2- Một đoạn dây thép dài khoảng 20 cm
- Đèn cồn, bật lửa
- Giấy gói kẹo bằng nhôm
- Một đoạn dây nhôm, 1 mẫu than
2 Học sinh :
Tìm hiểu nội dung bài học trước khi lên lớp
III Tiến trình bài dạy :
1 Kiểm tra bài cũ :
* Đặt vấn đề vào bài mới : (1p)Xung quanh ta có nhiều đồ vật,
máy móc làm bằng kim loại Vậy kim loại có tính chất vật lí và ứng dụng gì trong đời sống và sản xuất?
2 Bài mới :
Hoạt động của giáo viên và học
sinh
Nội dung bài học
GV Biểu diễn thí nghiệm: Dùng búa đập
vào đoạn dây nhôm Và lấy búa đập
I Tính dẻo: (10p)
Trang 3?
GV
HS
?
HS
?
HS
?
vào mẫu than
Các em nêu hiện tượng và giải thích
các hiện tượng?
SLIDES 1
Quan sát và nhận xét hiện tượng và
giải thích hiện tượng:
+Than chì vỡ vụn, do không có tính
dẻo
+Dây nhôm bị dát mỏng do kim loại
có tính dẻo
Qua thí nghiệm em rút ra tính chất
vật lý nào của kim loại?
Kim loại có tính dẻo
Các kim loại khác như đồng, sắt …
có tính dẻo không ?
Có Những kim loại có tính dẻo hơn
cả là Au, Al, Cu, Ag, Sn
- Kim loại có tính dẻo
Trang 4HS
GV
GV
GV
HS
?
GV
HS
?
HS
Tại sao người ta dát mỏng được lá
vàng có độ dày chỉ vài m, sản xuất
ra lá nhôm, lá tôn, lá đồng rất mỏng,
làm ra các loại sắt dùng trong xây
dựng (sắt tròn, sắt vuông ) với
những kích thước khác nhau?
Do kim loại có tính dẻo nên có thể
rèn, kéo sợi, dát mỏng tạo nên các đồ
vật khác nhau
Người ta có thể dát được những lá
vàng mỏng tới 1/20 micrôn ( 1
micrôn = 1/1000 mm) và ánh sáng có
thể đi qua được
Yêu cầu HS quan sát thí nghiệm hình
2.1 SGK/46
Gọi HS nhận xét bóng đèn trước khi
tiến hành
- Nhờ tính dẻo mà kim loại làm được nhiều đồ vật khác nhau: như thùng sắt, nồi nhôm, ấm nhôm
II Tính dẫn điện: (10p)
- Thí nghiệm: SGK
Trang 5GV
HS
?
HS
?
HS
?
HS
?
Bóng đèn không sáng
Nêu hiện tượng và giải thích?
SLIDES 2
Quan sát và nêu hiện tượng thu được
Qua thí nghiệm em rút ra nhận xét
gì?
Kim loại có tính dẫn điện
Tính dẫn điện của kim loại trong đời
sống, sản xuất được sử dụng như thế
nào?
Làm dây điện
Trong thực tế, dây dẫn thường làm
bằng những kim loại nào ?
Trong thực tế, dây dẫn thường làm
bằng đồng, nhôm, …
Ngoài đồng, nhôm ra các kim loại
khác có dẫn điện không ?
- Kim loại có tính dẫn điện
- Ứng dụng: Làm dây dẫn điện
Trang 6HS
GV
HS
GV
?
HS
?
HS
Các kim loại khác nhau khả năng dẫn
điện thường khác nhau là do mật độ
electron tự do của chúng không giống
nhau Kim loại dẫn điện tốt nhất là
Ag, sau đó đến Cu, Al, Fe
Tại sao người ta không sử dụng vàng,
bạc làm dây dẫn điện?
Vì vàng và bạc: Đắt và hiếm
Để tránh bị điện giật hay cháy do
chập điện chúng ta cần chú ý điều
gì?
Không nên sử dụng dây điện trần
hoặc dây điện đã bị hỏng lớp cách
điện
- Chú ý: Không nên sử dụng dây điện trần hoặc dây điện bị hỏng lớp bọc cách điện để tránh bị điện giật, hay cháy do chập điện
III Tính dẫn nhiệt: (10p)
- Thí nghiệm:SGK
- Kim loại có tính dẫn nhiệt
Trang 7GV
?
HS
GV
GV
?
HS
Đốt nóng 1 đoạn dây thép trên ngọn
lửa đèn cồn
Quan sát, nhận xét hiện tượng và
giải thích
SLIDES 3
Qua làm thí nghiệm nêu kết luận?
- Kim loại có tính dẫn nhiệt
Tương tự thực hiện thí nghiệm: Đốt
nóng một đoạn dây đồng, nhôm trên
ngọn lửa đèn cồn thì có hiện tượng
gì?
- Kim loại khác nhau có khả năng
dẫn nhiệt khác nhau Kim loại nào
dẫn điện tốt thường là dẫn nhiệt tốt
Chú ý:
- Khi sử dụng các dụng cụ đun nấu ở
gia đình để tránh bỏng
- Kim loại khác nhau có khả năng dẫn nhiệt khác
nhau
- Ứng dụng làm dụng cụ
nấu ăn
Trang 8GV
GV
?
HS
Tính dẫn nhiệt và một số tính chất
khác của kim loại được ứng dụng
như thế nào trong thực tế?
- Do có tính dẫn nhiệt và một số tính
chất khác như đẹp, không gỉ, nhôm,
thép không gỉ (inox) được làm dụng
cụ nấu ăn
Quan sát đồ trang sức bằng vàng, bạc
SLIDES 4
Em có nhận xét gì trên bề mặt của đồ
trang sức?
Có vẻ sáng lấp lánh rất đẹp các kim
loại khác cũng có vẻ sáng tương tự
Gọi HS nêu nhận xét
Chốt: Vẻ sáng lấp lánh đó được gọi là
ánh kim
IV.Ánh kim: (10p)
- Kim loại có ánh kim
- Ứng dụng: Làm đồ trang sức, các vật dụng trang trí( như đèn chùm, đồng hồ
bằng kim loại
Trang 9Kim loại có tính ánh kim vậy trong
cuộc sống và sản xuất dùng để làm
gì?
Làm đồ trang sức và các vật trang trí
3 Củng cố, luyện tập : (3p)
BT 1 Nêu tính chất vật lí và kể một số ứng dụng Thí dụ : Kim
loại có tính dẻo Nhờ đó người ta có thể rèn, kéo sợi, dát mỏng để làm nên đồ vật khác nhau bằng kim loại
BT 2 Chọn cụm từ thích hợp
a) 4 ; b) 6 ; c) 3 và 2 ; d) 5 ; e)
1
BT 3 Đồng và bạc
BT 4 Al : 2,7 g/cm3
Ta có : 2,7 g nhôm chiếm thể tích 1 cm3
1mol Al (27 g) chiếm thể tích x cm3
x = 27 1
2,7
= 10 (cm3)
Thực hiện tương tự với kali, đồng
Trang 10BT 5 Ba kim loại được sử dụng để làm ra vật dụng gia đình : sắt,
nhôm, đồng
Ba kim loại được sử dụng làm dụng cụ, máy móc : sắt, nhôm, niken
4 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà : (1p)
- Làm các bài tập 1, 2, 3, 4, 5 sách giáo khoa T 48
- Chuẩn bị trước Tiết 22:
TÍNH CHẤT HOÁ HỌC CỦA KIM LOẠI