Giáo án Hóa học lớp 9 : Tên bài dạy : SƠ LƯỢC BẢNG HỆ THỐNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC (tiết 2) potx

Kiến thức : - HS biết được: Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân nguyên tử; Cấu tạo bảng hệ thống tuần hoàn mới ở lớp 9 gồm ô nguyên tố, chu kì, n

SƠ LƯỢC BẢNG HỆ THỐNG TUẦN

HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC

(tiết 2)

I Mục tiêu :

1 Kiến thức :

- HS biết được: Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân nguyên tử; Cấu tạo bảng hệ thống tuần hoàn mới ở lớp 9 gồm ô nguyên tố, chu kì, nhóm; Quy luật biến đổi tính chất trong chu kì, nhóm Áp dụng với chu kì 2,3, nhóm I, VII; Dựa vào vị trí của nguyên tố (20 nguyên tố đầu) suy ra cấu tạo nguyên tử, tính chất cơ bản của nguyên tố và ngược lại

2 Kĩ năng :

- HS dự đoán tính chất cơ bản của nguyên tố khi biết vị trí của nó trong bảng; Biết cấu tạo nguyên tử của nguyên tố suy ra vị trí và tính chất của nó

3 Thái độ :

- HS có thế giới quan khoa học

II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh :

1 Giáo viên :

- Bảng tuần hoàn lớn, chu kì 2,3 phóng to, nhóm I, VII phóng to,

sơ đồ cấu tạo nguyên tử

2 Học sinh :

- Ôn lại các kiến thức về cấu tạo n.tử, bảng tuần hoàn nhỏ

III Tiến trình bài dạy :

1 Kiểm tra bài cũ : (4p)

Chu kỳ là gì ? tại sao các nguyên tố Na, Mg, Al, Si, P cùng một chu kỳ.(10đ)

TL: - Chu kì là dãy các nguyên tố mà nguyên tử của chúng có cùng

số lớp electron và được sắp xếp theo chiều điện tích hạt nhân tăng dần 5đ

- Các nguyên tố Na, Mg, Al, Si, P cùng một chu kỳ 3 vì các nguyên tố trên đều có 3 lớp electron trong nguyên tử 5đ

* Đặt vấn đề vào bài mới : (1p) Ở tiết trước các em đã nắm được

nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong bảng tuần hoàn, củng như đặc điểm cấu tạo của bảng Vậy sự biến đổi tính chất của các nguyên tố trong bảng tuần hoàn như thế nào? Ý nghĩa của bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học ra sao? Ta tiếp tục nghiên cứu các phần tiếp theo

2 Bài mới :

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học

GV

?

HS

Treo bảng tranh phóng to chu kì 2

lên bảng cho HS quan sát

Số lượng nguyên tố , số thứ tự của

nhóm cho ta biết điều gì ? Từ đó em

hãy cho biết số electron lớp ngoài

cùng của từng nguyên tử từ Li , Ne

Hoạt động nhóm , quan sát chu kì 2 ,

I Sự biến đổi tính chất của các nguyên tố trong bảng tuần hoàn(20p)

1 Trong một chu kì:

?

GV

?

thảo luận để trả lời lần lượt các ý

+ Có 8 nguyên tố

+ Số e lớp ngoài cùng của nguyên tử

:

Li ( nhóm I ) có 1e lớp ngoài cùng

Be ( nhóm II ) có 2e lớp ngoài

cùng

Ne ( nhóm III ) có 3e lớp ngoài

cùng

Tính kim loại và phi kim của các

nguyên tử thay đổi như thế nào ?

Yêu cầu HS quan sát chu kì 3

Qua quan sát chu kì 2,3 em có nhận

- Đi từ trái  phải theo chiều tăng dần điện tích hạt nhân nguyên tử:

+ Số e lớp ngoài cùng của nguyên tử tăng từ 1  8e

+ Tính kim loại của các nguyên tố giảm dần, đồng thời tính phi kim của các nguyên tố tăng dần

HS

HS

GV

GV

HS

xét gì về số electron lớp ngoài cùng

?

Tính kim loại , tính phi kim của của

các nguyên tố trong một chu kì khi

đi từ đầu tới cuối chu kì

Cho ví dụ minh hoạ

Tiếp tục quan sát chu kì 3 theo các

thông tin như trên để đưa ra các ý trả

lời

Đại diên nhóm HS đưa ra nhận xét

chung

+ Số e lớp ngoái cùng tăng từ 1 đến

8

+ Tính kim loại giảm dần , tính phi

kim tăng dần

VD : Na > Mg ; P < S < Cl

Giới thiệu cho HS quy luật biến đổi

2 Trong một nhóm

GV

GV

?

HS

?

HS

trong chu kì và nhấn mạnh : Đầu chu

kì là một kim loại kiềm, cuối chu kì

là một halogen, kết thúc chu kì là khí

hiếm

Yêu cầu HS quan sát nhóm I , nhóm

VII rút ra nhận xét về sự biến đổi số

lớp electron

Quan sát nhóm I , nhóm VII đọc

SGK và lời câu hỏi :

Thông báo quy luật biến đổi tính

kim loại, tính phi kim trong nhóm để

HS vận dụng

Nêu vấn đề

Sự biến đổi số lớp electron , quy luật

biến đổi tính phi kim , tính kim loại

trong nhóm có gì khác với chu kì ?

Nêu quy luật biến đổi tính chất trong

- Khi đi từ trên xuống dưới theo chiều tăng của điện tích hạt nhân:

+ Số lớp e của nguyên tử tăng dần

+ Tính kim loại của các nguyên tố tăng dần đồng

GV

?

HS

HS

GV

nhóm Khi đi từ trên xuống dưới :Số

lớp electron của nguyên tử tăng dần

Tính kim loại của các nguyên tố tăng

dần, tính phi kim giảm dần

Em cho biết nguyên tố kim loại nào

mạnh nhất và khi kim nào mạnh nhất

?

VD: Li < Na < K , F > Cl > Br

Kim loại mạnh nhất là franxi

Phi kim mạnh nhất là flo

Ví dụ 1: Biết nguyên tố A có số hiệu

nguyên tử là 17 chu kì 3, nhóm VII

Hãy cho biết cấu tạo nguyên tử, tính

chất của nguyên tố và so sánh với

nguyên tố lân cận?

Lên bảng làm bài

thời tính phi kim của các nguyên tố giảm dần

II Ý nghĩa của bảng tuần hoàn các NTHH: (15p)

?

GV

HS

GV

HS

Giải:

Cấu tạo của nguyên tố A như sau:

- A có số hiệu nguyên tử là 17 nên:

+ Điện tích hạt nhân là 17+

+ Có 17p, 17e

+ A ở chu kì 3 nên co s3 lớp e

+ A thuộc nhóm 7 nên lớp ngoài

cùng có 7e

Nhận xét bổ sung

Bổ sung và chốt kiến thức

Qua ví dụ em có nhận xét gì khi biết

vị trí của nguyên tố trong bảng tuần

hoàn ?

1 Biết vị trí của nguyên tố

ta có thể suy đoán cấu tạo nguyên tử và tính chất của nguyên tố, đồng thời so sánh tính kim loại hay phi kim của nguyên tố này với nguyên tố khác lân cận

Ví dụ 2: nguyên tử, nguyên tố X có

điện tích hạt nhân là +12 có 3 lớp e,

lớp e ngoài cùng có 2e Cho biết vị

trí của X trong bảng tuần hoàn và

tính chất cơ bản của nó

Giải:

- Vị trí X trong bảng tuần hoàn : Số

thứ tự: 12, chu kì 3, nhóm II X là

kim lọai mạnh

Yêu cầu các HS khác nhận xét bổ

sung

Rút ra nhận xét

2 Biết cấu tạo nguyên tử của nguyên tố có thể suy đoán vị trí của nguyên tố trong bảng tuần hoàn và tính

chất hoá học cơ bản của nó

3 Củng cố, luyện tập : (4p)

Hoàn thành nội dung còn thiếu ở bảng dưới đây

TT

Kí hiệu

Vị trí trong bảng HTTH

Cấu tạo nguyên tử

Tính chất

HH

cơ bản

Thứ

tự

Chu

kì

Nhóm Số p Số e

Số lớp

e

Số e lớp ngòai

4 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà : (1p)

- Bài tập 1,2,3,4,5,7 SGK

- Học bài cũ , đọc trước bài mới