Giáo án Hóa học lớp 9 : Tên bài dạy : DÃY HOẠT ĐỘNG HOÁ HỌC CỦA KIM LOẠI ppsx

HS hiểu được ý nghĩa của dãy hoạt động hoá học của kim loại.. Kĩ năng : Biết cách tiến hành nghiên cứu một số thí nghiệm đối chứng để rút ra kim loại hoạt động mạnh, yếu và cách sắp xế

DÃY HOẠT ĐỘNG HOÁ HỌC CỦA KIM

LOẠI

I Mục tiêu :

1 Kiến thức :

HS biết dãy hoạt động hoá học của kim loại

HS hiểu được ý nghĩa của dãy hoạt động hoá học của kim loại

2 Kĩ năng :

Biết cách tiến hành nghiên cứu một số thí nghiệm đối chứng để rút ra kim loại hoạt động mạnh, yếu và cách sắp xếp theo từng cặp

Từ đó rút ra cách sắp xếp của dãy

Biết rút ra ý nghĩa của dãy hoạt động hoá học của một số kim loại từ các thí nghiệm và các phản ứng đã biết

Viết được các PTHH chứng minh cho từng ý nghĩa của dãy hoạt động hoá học các kim loại

Bước đầu vận dụng ý nghĩa dãy hoạt động hoá học của kim loại

để xét phản ứng cụ thể của kim loại với chất khác có xảy ra hay không

3 Thái độ :

- HS có ý thức cẩn thận khi sử dụng các hoá chất và dụng cụ thí nghiệm

II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh :

1 Giáo viên :

-Hoá chất: DD CuSO4, HCl, H2SO4l, FeSO4, AgNO3, H2O, Na, Fe,

Cu, Ag

-Dụng cụ: Cốc, ống nghiệm, giá ống nghiệm, kẹp ống nghiệm

2 Học sinh :

- Học kĩ các tính chất hoá học của kim loại

III Tiến trình bài dạy :

1 Kiểm tra bài cũ : (4p)

Làm bài tập 2

a) Mg + 2HCl   MgCl2 + H2

b) Cu + 2AgNO3   Cu(NO3)2 + 2Ag

c) 2Zn + O2 to 2ZnO

d) Cu + Cl2 to

 CuCl2 e) 2K + S to

K2S

Làm bài tập 3

a) Zn + H2SO4  ZnSO4 + H2

b) Zn + 2AgNO3   Zn(NO3)2 + 2Ag 

c) 2Na + S   Na2S

d) Ca + Cl2  CaCl2

* Đặt vấn đề vào bài mới : (1p)Ở bài tập trên ta thấy Fe, Zn phản

ứng được với CuSO4 và HCl, còn Cu không PƯ được hay ta nói cách khác Fe, Zn hoạt động hoá học mạnh hơn Cu Vậy thì mức độ hoạt động hoá học khác nhau của KL được thể hiện như thế nào?

Có thể dự đoán được PƯ của KL với các chất khác hay không?

Dãy hoạt động hoá học của KL giúp các em trả lời các câu hỏi đó

2 Bài mới :

Hoạt động của giáo viên và

học sinh

Nội dung bài học

GV

GV

?

HS

?

Hướng dẫn học sinh tiến hành

thí nghiệm 1

Yêu cầu học sinh quan sát

Rút ra nhận xét hiện tượng,

giải thích, viết phương trình

phản ứng?

Hiện tượng

Vậy về hoạt động hoá học thì

I Dãy hoạt động hoá học của kim loại được xây dựng như thế nào?(25phút)

1.Thí nghiệm 1

- Cho đinh sắt vào dd CuSO4 và mẩu dây Cu vào dd FeSO4

- Hiện tượng:

+ ống nghiệm 1 có chất rắn màu

đỏ bám trên đinh sắt + ống nghiệm 2 không có hiện tượng gì

- Nhận xét: ống nghiệm 1 sắt đã đảy đồng ra khỏi dd muối

PTHH: 2Na + 2H2O  2NaOH

HS

GV

GV

?

HS

?

HS

Fe và Cu kim loại nào mạnh

hơn?

Fe đẩy Cu ra khỏi dd CuSO4

còn Cu không đẩy Fe ra khỏi

FeSO4  Fe  Cu

Tương tự gv cho học sinh

nghiên cứu cách tiến hành thí

nghiệm SGK

Kiểm tra cách thao tác tiến

hành thí nghiệm của học sinh,

uốn nắn thao tác thí nghiệm

cho học sinh

Em đã tiến hành thí nghiệm

trên như thế nào?

TL:

Qua thí nghiệm trên các em rút

+ H2 (r) (l) (dd) (k)

Kết luận:Vậy sắt hoạt động hoá

học mạnh hơn đồng

2 Thí nghiệm 2

- Cách tiến hành: Cho dây bạc vào

dd CuSO4 và mẩu dây Cu vào dd AgNO3

?

HS

?

HS

GV

GV

?

ra hiện tượng và NX gì ?

Viết PTHH?

Lên bảng viết

Vậy về hđhh thì Ag và Cu KL

nào mạnh ?

 Cu HĐHH mạnh hơn Ag:

Cu  Ag

Thí nghiệm 3 gv cho học sinh

thực hiện như thí nghiệm 2

Cho các nhóm tiến hành TN:

- Hiện tượng:

+ ống nghiệm 1 không có hiện tượng gì

+ ống nghiệm 2 có chất rắn màu xám bám trên dây đồng, dd chuyển dần sang màu xanh

- Nhận xét: ống nghiệm 2 đồng đã đảy Ag ra khỏi dd muối

PTHH: Fe + CuSO4  FeSO4 + Cu

(r) (dd) (dd) (r)

(trắng xám) (đỏ)

HS

?

HS

?

HS

GV

GV

cho đinh Fe và lá Cu vào 2 ống

nghiệm 1,2 đựng sẵn dung

dịch HCl

Qua tiến hành thí nghiệm em

hãy nêu hiện tượng và nhận

xét?

TL:

Em hãy viết PTHH?

Lên bảng viết

Qua TN trên ta xếp Fe, Cu và

Kết luận:Vậy đồng hoạt động hoá

học mạnh hơn bạc

3.Thí nghiệm 3

Cho mảnh đồng và đinh sắt nhỏ vào 2 ống nghiệm đều chứa dd HCl

- Hiện tượng:

+ ống nghiệm 1 không có hiện tượng gì

+ ống nghiệm 2 đinh sắt tan dần,

có khí thoát ra

HS

?

HS

?

HS

?

HS

H ntn?

KL:

Cho học sinh chuẩn bị cá nhân

1 phút thí nghiệm 4

Gọi 1 học sinh lên bảng tiến

hành thí nghiệm

Học sinh dưới lớp quan sát,

nhận xét

Thí nghiệm trên chứng tỏ được

điều gì?Giải thích, viết phương

trình phản ứng

TL

- Nhận xét: ống nghiệm 2 Sắt đã đẩy được H ra khỏi dd axit, đồng không đẩy được H ra khỏi dd axit PTHH: Cu +2AgNO3 Cu(NO3)2 +2Ag

(r) (dd) (dd) (r)

(đỏ) (trắng xám)

Kết luận: Vậy ta xếp thứ tự hoạt

động hoá học như sau: Fe ; H ;

Cu

4 Thí nghiệm 4

- Cho đinh sắt và mẩu Na vào 2 cốc nước có thêm vài giọt dd PP

?

GV

GV

GV

?

HS

Viết PTHH?

Lên bảng viết

Qua TN trên ta rút ra nhận xét

gì?

NX

Qua 4 TN ta có thể sắp xếp các

KL theo chiều giảm dần mức

độ HĐHH như thế nào?

(Na, Fe, H, Cu, Ag)

Qua các thí nghiệm 14 em

có thể xếp thứ tự hoạt động

hoá học của các kim loại trên

như thế nào

- Hiện tượng:

+ ống nghiệm 1 không có hiện tượng gì

+ ống nghiệm 2 có Na nóng chảy chạy trên mặt nước, dd chuyển sang màu hồng

- Nhận xét: ống nghiệm 2 Na đã với nước tạo ra dd NaOH là PP chuyển màu hồng

PTHH: Na(r) +H2O(l)NaOH(dd)+ 1.2H2

?

HS

?

HS

?

HS

GV

Giới thiệu thêm và cho học

sinh ghi nhớ dãy hoạt động

hoá học của các kim loại SGK

Cho học sinh đọc SGK, trả lời

câu hỏi:

Dựa vào dãy HĐHH của KL,

mức độ hoạt động hoá học của

KL được sắp xếp ntn?

TL:

TL:

KL ở vị trí nào PƯ đc với dd

Kết luận: Vậy Na hoạt động hoá

học mạnh hơn Fe

Kết luận: SGK

Dãy HĐHH của kim loại: (SGK

II Dãy hoạt động hoá học của kim loại có ý nghĩa như thế

nào.(10phút)

TL:

KL ở vị trí nào PƯ đc với

muối?

Giảng giải, bổ sung Chú ý

:

Nội dung ý nghĩa dãy hoạt

động hoá học của kim loại cho

biết một cách đầy đủ về tính

chất của một số kim loại cụ thể

và điều kiện để phản ứng xảy

ra trong mỗi trường hợp

Tuy nhiên trong thực tế không

nên áp dụng một cách máy

móc, GV nên hướng dẫn HS

- Mức độ hoạt động hoá học của kim loại giảm dân từ trái qua phải

- Kim loại đứng trước Mg phản ứng ới nước ở đk thường tạo thành dd kiềm giải phóng H2

- Kim loại đứng trước H đẩy được

H ra khỏi dd axit

- Kể từ Mg trở về sau, kim loại đứng trước đẩy kim loại đứng sau

ra khỏi dd muối

chọn những phản ứng thường gặp được viết trong SGK để làm thí dụ Tốt nhất là kim loại mạnh đứng trước H và muối của kim loại đứng sau H Chỉ nên lấy thí dụ với các kim loại ở trong dãy cho phù hợp với mức độ của lớp 9 cấp THCS

Khoảng cách giữa 2 kim loại càng xa nhau thì phản ứng xảy ra càng dễ dàng hơn

Thí dụ : Mg + Cu(NO )3 2 xảy ra

dễ dàng hơn Pb + Cu(NO ) 3 2

Trong PTHH cần ghi rõ trạng thái, màu sắc của các chất để HS khắc sâu về điều

kiện và dấu hiệu phản ứng

3 Củng cố, luyện tập : (4p)

Hướng dẫn giải bài tập trong sgk

BT 1 Chỉ có dãy C) gồm các kim loại Cu, Fe, Zn, Al, Mg, K được

sắp xếp theo chiều hoạt động hoá học tăng dần

BT 2 Dùng kim loại Zn vì có phản ứng :

Zn(r) + CuSO4(dd)   ZnSO4(dd) + Cu(r) Nếu dùng Zn dư, Cu tạo thành không tan được tách ra khỏi dung dịch và ta thu được dung dịch ZnSO4 tinh khiết

BT 3 Viết các PTHH :

a) Có thể có nhiều cách khác nhau, thí dụ :

Cu + dung dịch muối sunfat của kim loại kém hoạt động hơn

Cu   CuO   CuSO4

b) Cách đơn giản nhất là cho mỗi chất Mg, MgO, MgCO3 tác dụng với dung dịch HCl, cho MgSO4 tác dụng với dung dịch BaCl2, ta thu được MgCl2

BT 4 Hiện tượng xảy ra :

a) Có chất rắn màu đỏ bám vào bề mặt kẽm, màu xanh của dung dịch nhạt dần : CuCl2(dd) + Zn(r)   ZnCl2(dd) + Cu(r)

b) Nêu hiện tượng, viết PTHH như trong bài học

c) Không có hiện tượng xảy ra và không có phản ứng

d) Có chất rắn màu đỏ bám vào bề mặt nhôm, màu xanh của dung dịch nhạt dần

2Al(r) + 3CuCl2(dd)   2AlCl3 + 3Cu(r) xanh đỏ

BT5 Chỉ có Zn phản ứng với dung dịch axit, đồng không phản

ứng

Zn + H2SO4   ZnSO4 + H2 (k)

65 g   22,4 l

x g   2,24 l

Số gam kẽm trong hỗn hợp là : x = 6,5 g

Khối lượng đồng còn lại là : 10,5 6,5 = 4 (g)

tinh khiết

4 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà : (1p)

- Làm bt còn lại SGK, sách bài tập

- Chuẩn bị trước bài