Giáo án Địa lý lớp 9 : Tên bài dạy : VÙNG TRUNG DU VÀ MIỀN NÚI BẮC BỘ docx

Về kiến thức: - HS cần hiểu được ý nghĩa vị trí địa lí : một số thế mạnh và khó khăn của điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên , đặc điểm dân cư , xã hội của vùng.. CHUẨN BỊ CỦA G

VÙNG TRUNG DU VÀ MIỀN NÚI

BẮC BỘ

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Về kiến thức:

- HS cần hiểu được ý nghĩa vị trí địa lí : một số thế mạnh

và khó khăn của điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên , đặc điểm dân cư , xã hội của vùng

- Hiểu sâu hơn sự khác biệt giữa hai tiểu vùng Tây Bắc và Đông Bắc, đánh giá trình độ phát triển hai tiểu vùng và tầm quan trọng của các giải pháp bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế xã hội

2 Về kĩ năng:

- HS phải xác định được ranh giới của vùng, vị trí một số tài nguyên quan trọng,

- Phân tích và giải thích được một số chỉ tiêu phát triển kinh tế- xã hội

dân tộc

II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS

- Bản đồ tự nhiên của vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ

- Bản đồ tự nhiên hoặc bản đồ hành chính Việt Nam

- Một số tranh ảnh

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị của HS

2 GT Bài mới: SGK

3 Bài mới

Hoạt động của GV và HS Nội dung chính

HĐ1: Vị trí địa lí và giới hạn lãnh thổ

GV yêu cầu HS nghiên cứu SGK và lược đồ

hình 17.1để xác định ranh giới vùng Dựa

vào lược đồ để nhận xét chung về lãnh thổ

của vùng

GV cho HS đọc tên các tỉnh ở Đông Bắc,

I.VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ GIỚI HẠN LÃNH THỔ

+ Bắc : giáp Trung Quốc + Tây : giáp Lào

+ Đông Nam : giáp Vịnh Bắc

Bộ

Hoạt động của GV và HS Nội dung chính

các tỉnh ở Tây Bắc, về diện tích và dân số

CH: Quan sát lược đồ hình 17.2, hãy xác

định ranh giới giữa vùng Trung du và miền

núi Bắc Bộ với đồng bằng sông Hồng, Bắc

Trung Bộ; với các tỉnh Quảng Tây, Vân

Nam (Trung Quốc) và Thượng Lào



- Phía bắc :giáp TQ Điểm cực bắc Lũng

cú, Đồng văn tỉnh Hà Giang: 23o 27’ B

- Phía tây :giáp Lào A-pa-chải, huyện

Mường Tè, Lai Châu

- Phía đông nam :là Vịnh Bắc Bộ có vịnh

Bái Tử Long, vịnh Hạ Long là những tài

nguyên du lịch nổi tiếng

- Phía nam :giáp vùng đồng bằng sông

Hồng và vùng Bắc Trung Bộ

CH: Nêu ý nghĩa vị trí địa lí của vùng



+ Nam : Gíap : ĐBBB và BTB

- Ý nghĩa:

+ giao lưu kinh tế với các nư láng giêng: Lào, TQ

+ giao lưu KT – XH với đồng bằng sông Hồng và vùng kt tọng điểm BB

+ Vùng biển giàu tiềm năng

+ Gíap Trung Quốc, Lào thuận lợi giao lưu

kt- xh với các nước láng giềng

+ Gíap vịnh Bắc Bộ : vùng biển giàu tiềm

năng ở phía Đông Nam

+ Gíap ĐBBB và BTB : giao lưu kt – xh với

ĐBS Hồng và vùng kt trọng điểm BB

- HS trình bày và tóm tắt ý nghĩa VTĐL

của vùng

- GV chuan xác

+ Chuyển ý: Quan khái quát VTĐL và giới

hạn lãnh thổ, tìm hiểu về ĐKTN và tài

nguyên thiên nhiên

Gv lưu ý Trung du và miền núi Bắc Bộ gồm

cả bộ phận các đảo, quần đảo trên vịnh bắc

Bộ

HĐ 2: Điều kiện tự nhiên và tài nguyên

thiên nhiên

II ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN

1 Địa hình:

- núi cao và chia cắt sâu sắc ở phía TB

Hoạt động của GV và HS Nội dung chính

CH: GV cho HS Quan sát lược đồ màu sắc

độ cao để nhận xét về địa hình ? ảnh hưởng

độ cao, hướng núi



- Dãy Hoàng Liên Sơn có đỉnh Phan-xi-pan

cao nhất 3143m

- Vùng Tây Bắc núi non hiểm trở

- Vùng Đông Bắc phần lớn là núi trung

bình

- Dải đất chuyển tiếp giữa miền núi và đồng

bằng gọi là trung du địa hình đồi bát úp xen

kẽ những cánh đồng

CH: Với địa hình đó thuận lợi phát triển

kinh tế như thế nào?

 Có tài nguyên khoáng sản , thuỷ điện

phong phú và đa dạng

- Khí hậu có đặc điểm gì?

- Núi TB phía ĐB

- Đồi bát úp xen kẽ đ62ng bằng thung lũng bằng phẳng

 Khí hậu nhiệt đới có mùa đông lạnh

thích hợp cho cây công nghiệp cận nhiệt đới

và ôn đới

CH: Tìm trên lược đồ (hình 17.1) vị trí các

mỏ khoáng sản, nhà máy thủy điện để

chứng minh rằng Trung du và miền núi Bắc

Bộ giàu tiềm năng thủy điện và khoáng sản

của đất nước

- Chỉ những sông lớn của vùng trên bản

đồ? Sông ở trong vùng có đặc điểm

gì?

- Sông có tiềm năng gì?

- Tài nguyên khoáng sản và vị trí các

mỏ?

- HS trình bày về đặc điểm tự nhiên về

địa hình, khí hậu, sông ngòi của 2 tiển

vùng

+ Khó khăn:

- địa hình bị chia cắt thời tiết that thường

 gay trở ngại cho GTVT

- trữ lượng khoáng sản nhỏ khó khai thác

- chặt phá rừng  chất lượng

Hoạt động của GV và HS Nội dung chính

CH: sự khác nhau của 2 tiểu vùng do ảnh

hưởng của những điều kiện tự nhiên nào?

Địa hình ảnh hưởng đến khí hậu sự phát

triển kt khác nhau giữa 2 vùng

CH: về TN, vùng có những khó khăn gì?

+ Địa hình bị chia cắt mạnh

+ Thời tiết diễn biến that thướng giao

thông vân tải

+ khoáng sản trữ lượng nhỏ, khó khi thác

+ chặt phá rừng bừa bãi xói moon, sạt

lỡ đất, lũ quyết  chất lượng MT bị

giảm út nghiêm trọng

- Nêu biện pháp khắc phục khó khăn?

- Liên hệ :

- CN Đồng Văn - Lũng Cú : địa hình

hiểm trở với những địa danh gay ấn

MT bị giảm sút

III.ĐẶC ĐIỂM DÂN CƯ X HỘI

- Địa bàn cư trú của nhuều dân tộc

Đời sống còn khó khăn nhưng

tượng như Cổng trời Qủang Bạ, Đồng

Văn – Lũng cú

- Vùng địa hình suit lún ở ĐB tạo nên

vịnh Hạ Long cảnh đẹp và hấp dẫn,

được UNESCO công nhận là kì quan

TG

- Khí hậu: tài nguyên sinh vật đa dạng:

cây CN, cây dược liệu rau qủa ôn đới

và can nhiệt

+ Chuyển ý: với ĐKTN và tài nguyên

TN dân cư trong vùng sinh sống ra sao

HĐ 3: Đặc điểm dân cư xã hội:

- các dân tộc sinh sống ở vùng trung du

và miền núi phía Bắc

- phân bố của các dân tộc

- dân cư có những kinh nghiệm gì về

sản xuất?

đang cải thiện

Hoạt động của GV và HS Nội dung chính

- Trực quan B17.2 Thảo luận nhóm

- Nhận xét về sự chênh leach về dân cư,

xã hội của 2 tiểu vùng: ĐB VÀ TB

- Thảo luận:

- Thành tựu của công cuộc đổi mới

- Những vấn đề được quan tâm hàng

đầu để phát triển kinh tế miền núi BB

- GV liên hệ : giới thiệu QNinh với tiềm

năng tài nguyên : mỏ than CN khai

thác nhiệt điện, biển du lịch, cửa

khẩu móng cái

+GDTT: những dự án phát triển KT miền

núi phát triển KT mọi miền trên đất nước

4 Củng cố, đánh giá

1 Hãy nêu những thế mạnh về tài nguyên thiên nhiên của Trung

du và miền núi Bắc Bộ?

2 Vì sao việc phát triển kinh tế , nâng cao đời sống các dân tộc

phải đi đôi với bảo vệ môi trường tự nhiên ?