Giáo án Vật lý lớp 9 : Tên bài dạy : ỨNG DỤNG CỦA NAM CHÂM. ppsx

MỤC TIÊU: 1.Kiến thức: -Nêu được nguyên tắc hoạt động của loa điện, tác dụng của nam châm trong rơle điện từ, chuông báo động.. Bài 25.3: A, Có thể khẳng định các kẹp giấy bằng sắt bị

ỨNG DỤNG CỦA NAM CHÂM

A MỤC TIÊU:

1.Kiến thức:

-Nêu được nguyên tắc hoạt động của loa điện, tác dụng của

nam châm trong rơle điện từ, chuông báo động

-Kể tên được một số ứng dụng của nam châm trong đời

sống và kỹ thuật

2 Kỹ năng:

-Phân tích, tổng hợp kiến thức

-Giải thích được hoạt động của nam châm điện

3 Thái độ: Thấy được vai trò to lớn của Vật lý học, từ đó

có ý thức học tập, yêu thích môn học

B.CHUẨN BỊ: Đối với mỗi nhóm HS :

-Một ống dây điện khoảng 100 vòng dây, đường kính của

cuộn dây cỡ 3 cm

-1 giá TN.-1 biến trở 20Ω, 2A.-Nguồn điện 3V.-1 ampekế

có giới hạn đo là 1A

-1 nam châm chữ U.-1 công tắc điện.-Các đoạn dây nối

-Chuông điệ, nam châm điện, rơ le điện từ

C TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC.* ỔN ĐỊNH

(1 phút)

*HOẠT ĐỘNG 1: KIỂM TRA BÀI CŨ-TỔ CHỨC

TÌNH HUỐNG HỌC TẬP.(7 phút)

*Kiểm tra bài cũ:

HS1: Mô tả TN về sự nhiễm

từ của sắt và thép Giải thích

vì sao người ta dùng lõi sắt

non để chế tạo nam châm

điện? Chữa bài tập 25.3

Bài 25.3:

A, Có thể khẳng định các

kẹp giấy bằng sắt bị hút dính

vào các cực của thanh nam

châm vì các kẹp sắt bị

nhiễm từ

B, Các kẹp sắt bị nhiễm từ,

do đó từ cực của kẹp sắt bị

hút vào cực Nam của thanh

nam châm sẽ là cực bắc và

ngược lại

C, Khi đặt vật bằng sắt, thép

gần nam châm thì vật bị

HS2: Nêu cách làm tăng lực

từ của nam châm điện tác

dụng lên một vật.Chữa bài

tập 25.1 và 25.2

-Hướng dẫn HS nhận xét

phần trình bày của 2 HS

trên→đánh giá cho điểm

*Đặt vấn đề: Như SGK

nhiễm từ và trở thành nam

châm, đầu đặt gần nam

châm là từ cực trái dấu với

từ cực của nam châm Do đó

bị nam châm hút

Bài 25.1:

a, Nếu ngắt dòng điện chạy

qua nam châm điện thì nó

không còn tác dụng từ nữa

b, Lõi của nam châm điện

phải là lõi sắt non mà không

phải lõi thép vì khi ngắt điện

lõi thép vẫn giữ được từ

tính, nam châm điện mất ý

nghĩa sử dụng

Bài 25.2:

Thay lõi sắt non của nam

châm điện bằng lõi niken thì

từ trường mạnh hơn ống dây

không có lõi sắt vì niken là

vật liệu từ nó cũng bị nhiễm

từ

B,vận dụng quy tắc nắm tay

phải ta xác định được đầu A

của ống dây trong hình vẽ là

cực từ Bắc

*HOẠT ĐỘNG 2: TÌM HIỂU NGUYÊN TẮC CẤU TẠO

VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA LOA ĐIỆN.(10 phút)

I LOA ĐIỆN

-GV thông báo: Một trong những

ứng dụng của nam châm phải kể

tên đó là loa điện Loa điện hoạt

động dựa vào tác dụng từ của nam

châm lên ống dây có dòng điện chạy

qua vậy chúng ta sẽ cùng làm TN

tìm hiểu nguyên tắc này

1.Nguyên tắc hoạt động của loa điện.

-HS lắng nghe GV

thông báo về mục

đích TN

-Yêu cầu HS đọc SGK phần

a,→Tiến hành TN

-GV hướng dẫn HS khi treo ống dây

phải di chuyển linh hoạt khi có tác

dụng lực, khi di chuyển con chạy

của biến trở phải nhanh và dứt

khoát

-GV giúp đỡ những nhóm yếu khi

tiến hành TN

-GV: Có hiện tượng gì xảy ra với

ống dây trong hai trường hợp?

-Hướng dẫn HS thảo luận chung

→Kết luận

a.Thí nghiệm:

-Cá nhân HS đọc

SGK phần a, tìm hiểu

dụng cụ cần thiết,

cách tiến hành TN

-Các nhóm lấy dụng

cụ TN, làm TN theo

nhóm dưới sự hướng

dẫn của GV

-Tất cả HS các nhóm

quan sát kỹ để nêu

nhận xét trong hai

trường hợp:

+ Khi có dòng điện

không đổi chạy qua

ống dây

+Khi dòng điện trong

ống dây biến thiên

(khi cho con chạy

N

C

K

-GV thông báo: Đó chính là

nguyên tắc hoạt động của loa điện

Loa điện phải có cấu tạo như thế

nào?

.-GV treo hình vẽ 26.2 phóng to,

gọi HS nêu cấu tạo bằng cách chỉ

biến trở dịch chuyển)

b.Kết luận

+Khi có dòng điện

chạy qua ống dây

chuyển động

+Khi cường độ dòng

điện thay đổi ống dây

dịch chuyển dọc theo

khe hở giữa hai cực

của nam châm

2.Cấu tạo của loa điện

-Cá nhân HS tìm hiểu

cấu tạo của loa điện

các bộ phận chính trên hình vẽ

E

M

L

-GV: Chúng ta biết vật dao động

khi phát ra âm thanh Vậy quá trình

biến đổi dao động điện thành âm

thanh trong loa điện diễn ra như thế

nào? Các em cùng nghiên cứu phần

thông báo của mục 2

-Gọi 1,2 HS trả lời tóm tắt quá trình

biến đổi dao động điện thành dao

dộng âm

-Nếu HS gặp khó khăn, GV giúp đỡ

làm rõ hơn quá trình biến đổi đó

Yêu cầu chỉ đúng các

bộ phận chính trên

loa điện của hình

phóng to 26.2

-HS đọc SGK tìm

hiểu nhận biết cách

làm cho những biến

đổi về cường độ dòng

điện thành dao động

của màng loa phát ra

âm thanh

-Đại diện 1,2 HS nêu

tóm tắt quá trình biến

đổi dao động điện

thành dao động âm

*HOẠT ĐỘNG 3: TÌM HIỂU CẤU TẠO VÀ HOẠT

ĐỘNG CỦA RƠLE ĐIỆN TỪ (17 phút)

II.RƠLE ĐIỆN TỪ

-Yêu cầu HS đọc SGK phần

1 Cấu tạo và hoạt động của

rơ le điện từ, trả lời câu hỏi:

+Rơ le điện từ là gì?

+Chỉ ra bộ phận chủ yếu

của rơ le điện từ Nêu tác

dụng của mỗi bộ phận

-GV treo hình phóng to 26.3

Gọi 1,2 HS trả lời câu hỏi

trên, HS khác nêu nhận xét,

bổ sung

Thanh sắt

1 Cấu tạo và hoạt động của

rơ le điện từ.(7 phút) -Cá nhân HS nghiên cứu

SGK tìm hiểu về cấu tạo và

hoạt động của rơ le điện từ

-1,2 HS lên bảng chỉ trên

hình vẽ các bộ phận chủ yếu

của rơ le điện từ và nêu tác

dụng của mỗi bộ phận

Mạch Mạch

điện 2

điện 1

-Yêu cầu cá nhân HS hoàn

thành câu C1 để hiểu rõ hơn

nguyên tắc hoạt động của rơ

le điện từ

-GV: Rơ le điện từ được ứng

dụng nhiều trong thực tế và

kỹ thuật, một trong những

ứng dụng của rơ le điện từ là

chuông báo động Ta cùng

tìm hiểu về hoạt động của

một chuông báo động thiết

-Cá nhân HS trả lời C1 Yêu

cầu nêu được: Khi đóng khoá

K, có dòng điện chạy qua

mạch 1, nam châm điện hút

sắt và đóng mạch điện 2

2 Ví dụ về ứng dụng của

rơ le điện từ: Chuông báo động.(10 phút)

-HS nghiên cứu SGK phần 2

để tìm hiểu hoạt động của

chuông báo động ở hình 26.4

và trả lời câu hỏi C2

C2: Khi đóng cửa, chuông

M

kế cho gia đình dùng để

chống trộm

-Dành thời gian cho HS

nghiên cứu hình 26.4 và trả

lời câu hỏi C2

Mạch điện 1 K

N

P S

Mạch điện 2

P C

không kêu vì mạch điện 2

hở

Khi cửa bị hé mở, chuông

kêu vì cửa mở đã làm hở

mạch điện 1, nam châm điện

mất hết từ tính, miếng sắt rơi

xuống và tự động đóng mạch

điện 2

*HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG-CỦNG CỐ-HƯỚNG

DẪN VỀ NHÀ.(10 phút)

-Yêu cầu HS hoàn thành câu

C3, C4 vào vở.-Hướng dẫn

thảo luận chung toàn lớp

Rơ le dòng:

1

N

S

2

-Dành thời gian cho HS đọc

-Cá nhân HS hoàn thành câu

C3, C4 vào vở.-Tham gia

thảo luận trên lớp, chữa bài

vào vở nếu sai

C3: Trong bệnh viện, bác sĩ

có thể lấy mạt sắt nhỏ li ti ra

khỏi mắt của bệnh nhân

bằng cách đưa nam châm lại

gần vị trí có mạt sắt, nam

châm tự động hút mạt sắt ra

khỏi mắt

C4: Rơ le được mắc nối tiếp

với thiết bị cần bảo vệ để

khi dòng điện qua động cơ

vượt quá mức cho phép, tác

dụng từ của nam châm điện

mạnh lên, thắng lực đàn hồi

của lò xo và hút chặt lấy

M

phần “Có thể em chưa biết”

để tìm hiểu thêm một tác

dụng của nam châm

*HDVN: Học và làm bài tập

26 (SBT)

thanh sắt S làm cho mạch

điện tự động ngắt→Động cơ

ngừng hoạt động

-Đọc phần “Có thể em chưa

biết”

E RÚT KINH NGHIỆM

………