MỤC TIÊU: -Vận dụng được quy tắc nắm tay phải xác định đường sức từ của ống dây khi biết chiều dòng điện và ngược lại.. -Vận dụng được quy tắc bàn tay trái xác định chiều lực điện từ tá
Trang 1BÀI TẬP VẬN DỤNG QUY TẮC
NẮM TAY PHẢI VÀ QUY TẮC BÀN
TAY TRÁI
A MỤC TIÊU:
-Vận dụng được quy tắc nắm tay phải xác định đường sức từ của ống dây khi biết chiều dòng điện và ngược lại -Vận dụng được quy tắc bàn tay trái xác định chiều lực điện từ tác dụng lên dây dẫn thẳng có dòng điện chạy qua đặt vuông góc với đường sức từ hoặc chiều đường sức từ (hoặc chiều dòng điện) khi biết hai trong ba yếu tố trên -Biết cách thực hiện các bước giải bài tập định tính phần điện từ, cách suy luận lôgic và biết vận dụng kiến thức vào thực tế
B.CHUẨN BỊ: Đối với mỗi nhóm HS:
-1 ống dây dẫn khoảng từ 400 vòng
-Một la bàn.-1 nguồn điện 3V.-1 công tắc
C PHƯƠNG PHÁP:
Trang 2Phương pháp suy luận và thực hiện các bước giải bài
tập định tính→tăng dần yêu cầu tự lực của HS –rèn luyện khả năng biểu diễn kết quả bằng hình vẽ, khả năng đề xuất và thực hiện các TN kiểm tra
D.TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC.* ỔN
ĐỊNH (1 phút)
*HOẠT ĐỘNG 1: GIẢI BÀI 1.(15 phút)
-Phát biểu quy tắc nắm tay
phải - Vận dụng quy tắc nắm
tay phải để là gì?
-Gọi HS đọc đề bài, nghiên
cứu nêu các bước giải Nếu
HS gặp khó khăn có thể
tham khảo gợi ý cách giải
trong SGK
-HS:…
Quy tắc nắm tay phải dùng
để xác định chiều đường sức
từ trong lòng ống dây khi biết chiều dòng điện chạy trong ống dâyhoặc ngược lại -HS:…
Các bước tiến hành giải bài 1:
a +Dùng quy tắc nắm tay phải xác định chiều đường sức từ trong lòng ống dây
Trang 3
A B
K
-Thu bài của một số HS,
hướng dẫn HS thảo luận kết
quả
-Yêu cầu các nhóm làm TN
kiểm tra
+Xác định tên từ cực của ống dây
-Xét tương tác giữa ống dây
và nam châm→hiện tượng
b + Khi đổi chiều dòng điện, dùng quy tắc nắm tay phải xác định lại chiều đường sức
từ ở hai đầu ống dây
+Xác định được tên từ cực của ống dây
+Mô tả tương tác giữa ống dây và nam châm
-Cá nhân HS làm phần a, b, theo các bước nêu trên, xác định từ cực của ống dây cho phần a, b Nêu được hiện tượng xảy ra giữa ống dây và nam châm
c HS bố trí TN kiểm tra lại
N
S
Trang 4-Gọi HS nêu các kiến thức
đề cập đến để giải bài tập 1
theo nhóm, quan sát hiện tượng xảy ra, rút ra kết luận -HS ghi nhớ các kiến thức được đề cập đến: +Quy tắc nắm tay phải
+Xác định từ cực của ống dây khi biết chiều đường sức
từ
+Tương tác giữa nam châm
và ống dây có dòng điện chạy qua (tương tác giữa hai nam châm)
*HOẠT ĐỘNG 2: GIẢI BÀI 2 (10 phút)
-Yêu cầu HS đọc đề bài tập 2 GV nhắc lại
quy ước các kí hiệu
Cho biết điều gì, luyện
cách đặt bàn tay trái theo quy tắc phù hợp
với mỗi hình vẽ để tìm lời giải cho bài tập
2
-Cá nhân HS nghiên cứu đề bài 2, vẽ lại hình vào vở bài tập, vận dụng quy tắc
●
Trang 5-GV gọi 3 HS lên bảng biểu diễn kết quả
trên hình vẽ đồng thời giải thích các bước
thực hiện tương ứng với các phần a, b, c
của bài 2 Yêu cầu HS khác chú ý theo dõi,
nêu nhận xét
F
F
Hình a Hình b Hình c
-GV nêu nhận xét chung, nhắc nhở những
sai sót của HS thường mắc
bàn tay trái để giải bài tập, biểu diễn kết quả trên hình
vẽ
-3 HS lên bảng làm 3 phần a, b, c
Cá nhân khác thảo luận để
đi đến đáp án đúng
-HS chữa bài nếu sai
-Qua bài 2 HS ghi nhận
được: Vận dụng quy tắc bàn tay trái
S
N
●
Trang 6xác định được chiều lực điện
từ tác dụng lên dây dẫn thẳng có dòng điện chạy qua đặt vuông góc với đường sức
từ hoặc chiều đường sức từ (hoặc chiều dòng điện) khi biết 2 trong 3 yếu tố trên
*HOẠT ĐỘNG 3: GIẢI BÀI 3.(10 phút)
-Yêu cầu cá nhân HS giải bài 3
-Gọi 1 HS lên bảng chữa bài
-GV hướng dẫn HS giải bài tập 3 chung
cả lớp để đi đến đáp án đúng
-Cá nhân HS nghiên cứu giải bài tập 3
-Thảo luận
Trang 7-GV đưa ra mô hình khung dây đặt trong
từ trường của nam châm giúp HS hình
dung mặt phẳng khung dây trong hình
30.3 ở vị trí nào tương ứng với khung dây
mô hình Lưu ý HS khi biểu diễn lực
trong hình không gian, khi biểu diễn nên
ghi rõ phương, chiều của lực điện từ tác
dụng lên các cạnh ở phía dưới hình vẽ
O/
B C
A D
O
chung cả lớp bài tập 3
Sửa chữa những sai sót khi biểu diễn lực nếu có vào vở
*HOẠT ĐỘNG 4: RÚT RA CÁC BƯỚC GIẢI BÀI
TẬP-H.D.V.N (9 phút)
-Hướng dẫn HS trao đổi, -HS trao đổi, thảo luận
Trang 8nhận xét để đưa ra các bước
chung khi giải bài tập vận
dụng quy tắc nắm tay phải và
quy tắc bàn tay trái
chung cả lớp để đưa các bước giải bài tập vận dụng 2 quy tắc Ghi nhớ tại lớp
-Làm bài tập 30 (SBT).-Hướng dẫn HS làm bài 30.2
E.RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
………