CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ KINH TẾ QUỐC TẾ pps

Kinh tế quốc tế là gi?• Là tổng thể các mối quan hệ KTQT của nền KT các QG, các tổ chức QT và các liên kết KTQT dựa trên sự phân công LĐ và hợp tác QT • Sự phát triển của KT thế giới p

CHƯƠNG 1

NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ

KINH TẾ QUỐC TẾ

NỘI DUNG CHƯƠNG

1 Tìm hiểu về kinh tế Quốc tế và kinh

tế học Quốc tế

2 Cung – cầu hàng hóa trong thương

mại Quốc tế

3 Chính sách thương mại Quốc tế

4 Toàn cầu hóa kinh tế

5 WTO và thương mại Quốc tế tại Việt

Nam

Kinh tế quốc tế là gi?

• Là tổng thể các mối quan hệ KTQT của nền KT các QG, các

tổ chức QT và các liên kết KTQT dựa trên sự phân công LĐ và

hợp tác QT

• Sự phát triển của KT thế giới phụ thuộc vào trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, của

phân công LĐQT và sự phát triển các quan hệ KTQT

CƠ CẤU

KINH TẾ

THẾ GIỚI

Kinh tế quốc tế là gi?

• Là bộ phận đại diện cho nền KTTG và là nơi phát sinh ra những quan hệ KTQT

• Bao gồm:

+ Các nền KTQG và vùng lãnh thổ + Cấp QG: các cá nhân, các đơn vị sản xuất KD

+ Cấp QT: các tổ chức QT hoạt động độc lập ( IMF, WB, WTO…), các công ty quốc tế

CHỦ THỂ

KINH TẾ

QUỐC TẾ

Kinh tế quốc tế là gi?

• Là bộ phận cốt lõi của nền KTTG, là kết quả tất yếu của sự tác động qua lại giữa các chủ thể KTQT

• Phân loại căn cứ theo đối tượng

Kinh tế quốc tế là gi?

• Tính tất yếu khách quan

 Do sự khác biệt về đk tự nhiên

 Do sự phát triển không đồng đều về KT

và KHKT

 Phân công LĐ vượt biên giới QG

 Sự chuyên môn hóa và hợp tác hóa

 Sự đa dạng hóa trong nhu cầu người tiêu dùng

• Tính chất + Thỏa thuận và tự nguyện + Tuân theo quy luật KT + Hệ thống quản lý khác nhau + Chuyển đổi đồng tiền

+ Khoảng cách không gian và địa lý

QUAN HỆ

KINH TẾ

QUỐC TẾ

• Chính sách và phân tích tác động của chính sách thương mại quốc tế

ĐỐI TƯỢNG

NGHIÊN CỨU

Kinh tế học Quốc tế

• Cơ sở của thương mại QT

+ Lý thuyết thương mại cổ điển + Lý thuyết thương mại tân cổ điển

• Hình thức (mô hình) thương mại

+ Ai bán cái gì cho ai?

• Lợi ích từ thương mại + Ai sẽ có lợi? Ai sẽ bị thiệt hại?

+ Thương mại và phân phối thu nhập + Nguyên tắc cùng đạt được lợi ích

• Điều kiện của thương mại

• Chính sách và chiến lược phát triển kinh tế

• Tỷ giá hối đoái và rủi ro

VẤN ĐỀ

NGHIÊN CỨU

CUNG- CẦU HÀNG HÓA

1 Cung – cầu hàng hóa trong thị

trường nội địa khi chưa có thương mại quốc tế

2 Cung – cầu hàng hóa khi có

thương mại tự do

3 Thị trường không tự do với

chính sách thương mại quốc tế

Cung – cầu hàng hóa trong

thị trường nội địa

Các khái niệm cơ bản

1 Cầu - lượng cầu- hàm cầu- đường cầu

2 Thặng dư tiêu dùng- đo lường thặng dư

tiêu dùng

3 Cung- lượng cung- hàm cung- đường cung

4 Thặng dư sản xuất- đo lường thặng dư sản xuất

5 Thị trường hàng hóa- Điểm cân bằng thị

trường

Thị trường nội địa

Cung- cầu khi có thương mại tự do

• Phân tích tác động của thương mại đối

với nước nhập khẩu

+ Xác định đường cầu nhập khẩu

+ Pt người tiêu dùng, sản xuất và phúc lợi QG

• Phân tích tác động của thương mại đối

với nước xuất khẩu

+ Xác định đường cung xuất khẩu

+ Pt người tiêu dùng, sản xuất và phúc lợi QG

H J

25 50 75 Lượng

(1000 đv)

( Dm= DUS - SUS ) ( Sx = Sf - Df )

Chính sách thương mại Quốc tế

• Các khái niệm

• Hàng rào thuế quan và phi thuế quan

• Phân tích tác động của các chính sách thương mại

• Là một hệ thống các nguyên tắc, biện pháp kinh tế, hành chính và pháp luật dùng để thực hiện các mục tiêu đã xác định trong lĩnh vực ngoại thương của một nước trong thời kỳ nhất định

 Mục tiêu phát triển kinh tế của một nước trong từng thời kỳ khác nhau

 chính sách ngoại thương phải thay đổi

 Tác dụng: bảo vệ sx trong nước, chống lại sự cạnh tranh bên ngoài

 Mỗi nước đều có chính sách phát triển ngoại thương riêng

CHÍNH SÁCH

NGOẠI THƯƠNG

CÁC LOẠI HÌNH CHÍNH SÁCH

NGOẠI THƯƠNG

Phân loại

Theo mức độ tiếp cận của nền kinh tế QG với nền KTTG

Phân loại theo mức độ

tham gia của nhà nước

- Nhà nước không can thiệp trực tiếp vào quá trình điều tiết ngoại thương

- Mở cửa hoàn toàn thị trường nội địa để cho hh và tư bản tự do lưu thông trong và ngoài nước

- Tạo điều kiện cho thương mại quốc tế phát triển trên cơ sở quy luật tự do cạnh tranh

Phân loại theo mức độ

tham gia của nhà nước

• NN sử dụng các biện pháp để bảo vệ thị trường nội địa trước

sự cạnh tranh dữ dội của hh ngoại nhập

• NN nâng đỡ các nhà kinh doanh trong nước bành trướng ra thị trường nước ngoài

Sử dụng những biện pháp thuế

và phi thuế để hạn chế hh NK

Nâng đỡ nhà sx nội địa bằng cách giảm hoặc miễn thuế XK, thuế DT, thuế lợi tức…

CHÍNH SÁCH

BẢO HỘ MẬU DỊCH

Phân loại theo mức độ

tiếp cận của nền KTTG

- Nền KT ít có quan hệ với thị trường thế giới, phát triển tự lực cánh sinh

bằng sự can thiệp tuyệt đối của nhà nước

- Thực hiện chính sách công nghiệp hóa thay thế hàng nhập khẩu

CHÍNH SÁCH

HƯỚNG NỘI

Phân loại theo mức độ

CHÍNH SÁCH

HƯỚNG NGOẠI

HÀNG RÀO THƯƠNG MẠI

HÀNG RÀO THUẾ QUAN

Thuế quan là một khoản tiền mà người chủ hàng hóa XK, NK hoặc quá cảnh phải nộp cho hải quan là cơ quan đại diện cho nước chủ nhà.

 Kết quả của thuế quan là làm tăng chi phí của việc đưa hàng hóa đến một nước

THUẾ QUAN

Cách tính thuế

- Thuế theo giá trị (số % tương đối)

Thuế = số lượng x trị giá x thuế suất (%)

- Thuế theo số lượng (thuế tuyệt đối)

Thuế = số lượng x mức thuế tuyệt đối/đơn vị hh

- Thuế quan đặc thù: hạn ngạch thuế quan, thuế đối kháng, thuế chống bán phá giá, thuế thời

vụ, thuế bổ sung

Vai trò của thuế

- Điều tiết xuất nhập khẩu

- Bảo hộ hàng nội địa

- Thuế làm cân bằng cán cân thương mại

- Thuế làm tăng thu ngân sách nhà nước

- Là công cụ phân biệt đối xử trong quan hệ

thương mại

 Vì sao xu thế thương mại tự do luôn kèm với khái niệm giảm hoặc xóa hàng rào thuế quan?

Phân tích tác động của thuế quan nhập khẩu đối với một nước nhỏ

• Nước nhỏ là nước không thể gây ảnh hưởng đến giá cả thế giới dựa theo cung, cầu

- Tác động của thuế nhập khẩu

• Có 2 cách tính PT

- Thuế theo giá trị: PT= PW (1+ T%)

- Thuế tuyệt đối: PT= PW + T

• Phân tích tác động đến từng đối tượng trong

nền kinh tế

- Thặng dư tiêu dùng: - (a,b,c,d)

- Thặng dư sản xuất: + (a)

- Ngân sách thu thuế: +(c)

- Tổn thất hiệu năng: -(b,d)

Phân tích tác động của thuế quan nhập khẩu đối với một nước nhỏ

HÀNG RÀO PHI THUẾ

Hạn ngạch có nghĩa thương mại là số lượng hàng hóa

mà một nước có thể xuất hay nhập khẩu.

Đối với lĩnh vực ngoại thương: Hạn ngạch là mức giới hạn tối đa về lượng hoặc về giá trị mà các cơ sở kinh doanh ngoại thương được phép XK hay NK trong một thời gian nhất định (thường là 1năm) HẠN NGẠCH

• Hạn ngạch thuế quan: là số lượng hoặc giá trị hh được phép xuất hoặc nhập được hưởng thuế quan ưu đãi, vượt qua giới

hạn này sẽ phải chịu thuế quan rất cao

• Hạn ngạch nhập khẩu được áp dụng bằng

cách cấp giấy phép cho một công ty hay

cá nhân Lợi ích của cty này được gọi là

“tiền thuê hạn ngạch” (Quota rents)

Phân tích tác động của hạn ngạch nhập khẩu

• Khi NK bị hạn chế sẽ làm cho mức giá ban đầu về lượng cầu hh cao hơn lượng cung cấp trong nước cộng với lượng hàng nhập

 Giá trong nước tăng cho đến khi thị trường trở nên cân bằng

HÀNG RÀO PHI THUẾ

Trợ cấp XK(Export Subsidy)

là khoản tiền Chính Phủ trả cho một cty hay cá nhân đưa hàng ra bán ở nước ngoài.

• Các hình thức: lãi suất thấp, trợ giá XK, bù lỗ XK, cung cấp

CSHT, đầu tư KHKT…

Trợ cấp XK sẽ làm cho giá XK tăng lên và giá NK giảm xuống

Tỉ lệ trợ cấp

Số tiền trợ cấp/đv hàng XK %S= - Giá trong nước khi chưa có trợ cấp

TRỢ CẤP

XUẤT KHẨU

Phân tích tác động của trợ cấp Xuất khẩu

đối với một nước nhỏ

- Thặng dư tiêu dùng: -(a,b)

- Thặng dư sản xuất: +(a,b,c)

 Ps=Pw + S

 Ps = Pw + %SxPo

CÁC HÀNG RÀO PHI THUẾ KHÁC

- Tiêu chuẩn về vệ sinh dịch tể

- Tiêu chuẩn an toàn cho người tiêu dùng

- Tiêu chuẩn bảo vệ môi trường

- Tiêu chuẩn an toàn về lao động, về an ninh chính trị

Tổng hợp tác động của các chính sách TM

Ngân sách Chính phủ Tăng Giảm Không đổi

(hoặc tăng)Phúc lợi nền kinh tế nước nhỏ bị

giảm Giảm nước nhỏ bị giảm

KẾT LUẬN

Các rào cản thương mại theo quan điểm của

WTO là cần phải loại bỏ nhằm gia tăng lợi ích của thế giới nói chung

Một sự ước tính từ WTO là nếu các thành viên đều tuân thủ các quy định của tổ chức này chủ yếu là cắt giảm thuế quan và hạn ngạch NK thì hàng năm lợi tức thế giới sẽ gia tăng khoảng

230 tỷ USD.

TOÀN CẦU HÓA

• Thế nào là toàn cầu hóa và khu vực hóa ?

• Tác động của toàn cầu hóa?

• Những ai thích và không thích toàn cầu hóa?

• Toàn cầu hóa kinh tế?

WTO VÀ VIỆT NAM