Kiến thức : HS nắm được kiến thức cơ bản sau: - Khái quát về tình hình kinh tế – xã hội Nhật bản sau chiến tranh thế giới thứ nhất.. - Những nguyên nhân chính dẫn đến quá trình phát xít
Trang 1Bài 19 : NHẬT BẢN GIỮA
HAI CUỘC CHIẾN TRANH THẾ GIỚI
(1918 – 1939)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC :
1/ Kiến thức :
HS nắm được kiến thức cơ bản sau:
- Khái quát về tình hình kinh tế – xã hội Nhật bản sau chiến tranh thế giới thứ nhất
- Những nguyên nhân chính dẫn đến quá trình phát xít hóa ở Nhật và hậu quả của quá trình này đối với lịch sử Nhật Bản cũng như lịch sử thế giới
2/ Tư tưởng :
- Giúp học sinh nhận thức rõ bản chất phản động, hiếu chiến, tàn bảo của chủ nghĩa phát xít Nhật
- Giáo dục tư tưởng chống phát xít, căm thù tội ác mà chủ nghĩa phát xít gây ra cho nhân loại
3/ Kĩ năng :
- Bồi dưỡng khả năng sử dụng, khai thác tư liệu, tranh ảnh lịch
sử để hiểu những vấn đề lịch sử
- Biết cách so sánh, liên hệ, kết nối các sự kiện khác nhau để hiểu bản chất của các sự kiện, hiện tượng diễn ra trong lịch
sử
II THIẾT BỊ TÀI LIỆU
- Bản đồ thế giới (hoặc bản đô châu Á)
- Tranh ảnh về Nhật Bản giữa hai cuộc hiến tranh thế giới
III HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1 Giới thiệu bài : Trong những bài trước, chúng ta đã tìm hiểu về các nước tư bản châu Âu và nước Mỹ giữa hai cuộc chiến tranh thế giới Hôm nay, chúng ta sẽ tìm hiểu về một nước tư bản ở châu Á, đó là Nhật Bản trong những năm 1918 – 1939
2 Bài mới :
MỤC1 : NHẬT BẢN SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT
Trang 2Mục tiêu :
Học sinh nắm được tình hình kinh tế – xã hội của Nhật sau Chiến tranh thế giới thứ nhất
Nội dung :
Hoạt động của giáo viên Học sinh Bài ghi
GV : Dùng bản đồ thế
giới (hoặc bản đồ châu
Á) để xác định vị trí
của Nhật Bản ở châu Á
và trên thế giới
Hãy nêu những nét
chính của tình hình
kinh tế nước Nhật sau
Chiến tranh thế giới
thứ nhất?
Nhật xét về tình hình
kinh tế Nhật?
Tình hình xã hội Nhật
Bản sau Chiến tranh
thế giới thứ nhất như
thế nào?
HS trả lời : Sau
Mỹ, nhật là nước thứ hai, thu được nhiều lợi nhuận và không mất mát gì trong Chiến tranh thế giới thứ nhất Nhật trở thành cường quốc duy nhất ở châu Á, được các đế quốc thừa nhận Tuy vậy, nền kinh tế tăng trưởng của Nhật không đều, không ổn định, mất cân đối giữa công nghiệp và nông nghiệp
HS : đọc tư liệu trong SGK trang 96 xem hình 70
HS trả lời : Chỉ phát triển trong vài năm đầu sau chiến tranh, công nghiệp tăng nhưng bấp bênh, nông nghiệp lạc hậu
Kinh tế phát triển trong những năm đầu
Xã hội :
- Đời sống khó khăn
- Phong trào đấu tranh của
Trang 3GV : Cuộc khủng
hoảng kinh tế thế giới
(1929 – 1933) đã tác
động đến nền kinh tế
Nhật như thế nào?
HS trả lời : Những khó khăn sau chiến tranh lam bùng
nổ các cuộc đấu tranh, “Bạo động lúc gạo”, cướp kho thóc gạo chia cho dân nghèo Trong bối cảnh đó, tháng 7/1922, Đảng Cộng sản thành lập, lãnh đạo phong trào công nhân
HS trả lời : Khủng hoảng tài chính, kinh tế (minh họa bằng số liệu) làm cho nền kinh tế Nhật giảm sút nghiêm trọng
HS thảo luận nhóm : Trong thập niên 20 của thế kỷ XX, kinh tế Mỹ
và Nhật Bản có điểm
gì giống và khác nhau?
+ Giống : Cùng là nước thắng trận, thu nhiều lợi nhuận…
+ Khác : Mỹ phát triển rất nhanh do cải tiến
kỹ thuật, sản xuất dây chuyền, tăng cường bóc lột công nhân
Nhật chỉ phát triển trong vài năm đầu rồi
nhân dân lên cao 7/1922, Đảng Cộng sản thành lập
- 1927, khủng hoảng tài chính khủng hoảng kinh tế
Trang 4lâm vào khủng hoảng, kinh tế phát triển chậm chạp, bấp bênh
MỤC 2 : NHẬT BẢN TRONG NHỮNG NĂM 1929 - 1939
Mục tiêu :
Nguyên nhân dẫn đến quá trình phát xít hóa ở Nhật Bản Hậu quả của nó
Nội dung :
Hoạt động của giáo viên Học sinh Bài ghi
GV : Trong thời gian
1929 – 1933 nhật Bản
bị khủng hoảng kinh tế
(dẫn số liệu)
Vì sao Nhật Bản ở
châu Á mà vẫn bị
khủng hoảng kinh tế?
Hậu quả?
Để khắc phục tình
trạng đó, giới cầm
quyền Nhật Bản đã
làm gì?
GV : Quá trình thiết lập
chế độ phát xít ở Nhật
đã diễn ra như thế nào?
HS trả lời : cũng như các nước tư bản khác, sự phát triển kinh tế Nhật không vững chắc… hậu quả
là kinh tế - xã hội suy sụp nghiêm trọng
HS trả lời : Phát xít hoá bộ máy nhà nước, tăng cường chính sách quân sự hoá đất nước, gây chiến tranh xâm lược, bành trướng ra bên ngoài
HS : Đọc phần tư liệu SGK trang 97
HS trả lời : Quá trình thiết lập chế độ phát xít ở Nhật: Vẫn tồn tại chế độ chuyên chế Thiên Hoàng,
- Khủng hoảng kinh tế, xã hội
- Chủ nghĩa phát xít lên nắm quyền : + Đối nội : Tăng cường đàn áp, bóc lột nhân dân
+ Đối ngoại :
Mở rộng chiến tranh xâm lược
Trang 5GV : Phong trào đấu
tranh của nhân dân
Nhật Bản lan rộng khắp
nước
Phong trào đấu tranh
của nhân dân có tác
dụng gì?
GV : Nhật Bản là một
trong những nước giải
quyết khủng hoảng
bằng con đường phát
xít hóa chính quyền
Với việc xâm lược
Đông Bắc Trung Quốc,
Nhật đã nhen nhóm
ngọn lửa chiến tranh
đầu tiên ở châu Á –
Thái Bình Dương
Hậu quả của việc
Nhật phát xít hóa
chính quyền?
kéo dài trong nhiều năm (khác với ở Đức), gắn liền với xâm lược, bành trướng ra bên ngoài
HS : đọc tư liệu trong SGK, trang 98
HS trả lời : Góp phần làm chậm quá trình phát xít hóa ở Nhật
HS trả lời : một ngọn lửa chiến tranh
đã được nhen nhóm
Nhân loại đứng trước thảm họa chiến tranh thế giới mới
- Phong trào đấu tranh của nhân dân lan rộng
2 Củng cố : Tình hình chung của Nhật Ban giữa hai cuộc chiến tranh thế giới?
(Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, Nhật Bản ổn định kinh tế một thời gian ngắn rồi rơi vào khủng hoảng Để giải quyết khó khăn, giới cầm quyền đã phát xít hóa chính quyền và tiến hành chiến tranh xâm lược)
3 Bài tập : Vì sao giới cầm quyền Nhật Bản tiến hành chiến tranh xâm lược, bành trướng ra bên ngoài?
Trang 6(Để giải quyết những khó khăn do thiếu nguồn nguyên liệu và thị trường tiêu thụ hàng hóa, thực hiện tham vọng mở rộng phạm
vi ảnh hưởng của đế quốc Nhật)