Hoàng Hải Khoa Môi trường, Trường Đại học Bách khoa TÓM TẮT Nóng lên toàn cầu đang là vấn đề bức xúc, nguyên nhân chính là việc phát thải quá mức các khí nhà kính vào khí quyển.. Thế
Trang 1TÌM HIỂU VỀ CARBON FOOTPRINT VÀ ÁP DỤNG TÍNH
CARBON FOOTPRINT CHO LỤA MÃ CHÂU, QUẢNG NAM
STUDY ON CARBON FOOTPRINT AND APPLICATION ON CALCULATING CARBON FOOTPRINT OF MA CHAU TRADITIONAL SILK, QUANG NAM
SVTH: Trương Thị Minh An, Kiều Thị Hòa
Lớp 05MT, Khoa Môi trường, Trường Đại học Bách khoa
GVHD: TS Hoàng Hải
Khoa Môi trường, Trường Đại học Bách khoa
TÓM TẮT
Nóng lên toàn cầu đang là vấn đề bức xúc, nguyên nhân chính là việc phát thải quá mức các khí nhà kính vào khí quyển Đề tài tập trung nghiên cứu khái niệm Carbon Footprint (CF) và áp dụng tính toán mẫu cho lụa Mã Châu Kết quả nghiên cứu có giá trị truyền thông và ứng dụng, đưa khái niệm Carbon Footprint vào Việt Nam, giúp tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp nhận thức được tác động của họ đến môi trường
ABSTRACT
Global warming is a pressing issue; the main cause is the excessive emission of greenhouse gases into the atmosphere Our research focuses on Carbon Footprint (CF) concept and applications on calculating Ma Chau silk Its results have communication value and applicability It also brings the concept of Carbon Footprint to Vietnam and helps organizations, individuals and businesses to realize their impacts on the environment
1 Mở đầu
Nóng lên toàn cầu có nguyên nhân trực tiếp là sự gia tăng khí nhà kính (CO2, CH4,
NOx, SO2 ) trong khí quyển trái đất Nguyên nhân chính của sự gia tăng khí nhà kính không tự nhiên này là từ các hoạt động nhằm thỏa mãn các nhu cầu ngày càng tăng của loài người Chất khí nhà kính quan trọng nhất do con người tạo ra là CO2 Khoảng 2/3 lượng khí này trong vòng 20 năm trở lại đây là do việc đốt các nhiên liệu hóa thạch
Thế giới bắt đầu nhận thức và có các động thái nhằm giảm thiểu phát thải khí nhà kính vào khí quyển Công ước khung về biến đổi khí hậu (UNFCCC) có hiệu lực năm 1994 dẫn đến Nghị định thư Kyoto (2005-2012) Khái niệm CF ra đời, đây là một công cụ hữu hiệu để hiểu rõ tác động của hành vi con người lên trái đất Đề tài này nhằm đưa khái niệm
CF vào Việt Nam và áp dụng tính toán giá trị CF cho một sản phẩm đại diện là lụa Mã Châu - Quảng Nam, bắt kịp với xu hướng chung của thế giới về bảo vệ môi trường
2 Nội dung
2.1 Khái niệm
CF là 1 đại lượng chỉ tổng lượng khí nhà kính phát thải trực tiếp và gián tiếp từ một
tổ chức, cá nhân, sự kiện hay một sản phẩm được qui về lượng CO2
Trực tiếp: Lượng CO2 phát thải trực tiếp từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch bao gồm
cả việc tiêu thụ năng lượng trong gia đình và vận chuyển
Trang 2Gián tiếp: Lượng CO2 phát thải gián tiếp từ toàn bộ vòng đời sản phẩm
2.2 Tình hình CF trên thế giới
2.2.1 Ở châu Âu
EU đã dán nhãn CF lên các sản phẩm
Công ty về CF thành lập nhằm giúp các doanh nghiệp quản lý tốt CF trong sản phẩm của họ
Có một số website đưa ra phần mềm tính toán sự phát thải carbon trong các chuyến bay và của mỗi cá nhân, hộ gia đình
2.2.2 Ở Mỹ
Chính phủ yêu cầu các Cục, Sở phải có kế hoạch đo đạc và giảm thiểu khí gây hiệu ứng nhà kính từ các công trình xây dựng và xe cộ trước năm 2020
Có chính sách làm các thẻ tín dụng carbon cho đất nông nghiệp Ở California có chính sách đưa thẻ tín dụng carbon vào việc làm sạch rừng nhưng bị các tổ chức bảo tồn phản đối
2.2.3 Ở châu Á
Thái Lan đã tính toán CF cho các chuyến bay trong đó có tuyến bay từ Băng Cốc đến Việt Nam
Trung Quốc là nước phát thải carbon nhiều nhất trên thế giới nên đang có kế hoạch giảm phát thải CO2 trên mỗi GDP
Công ty sản xuất xà phòng lớn nhất Ấn Độ đã dùng quy trình sản xuất mới để giảm lượng phát thải CO2
Nhật Bản bắt đầu dán nhãn carbon cho các sản phẩm từ đồ uống đến chất tẩy rửa, hàng điện tử
2.2.4 ISO 14067 Tiêu chuẩn về “Carbon Footprint của sản phẩm”
Ủy ban kỹ thuật ISO 207 về quản lý môi trường và Tiểu ban 7 về quản lý khí nhà
kính và các hoạt động liên quan đã nhận nhiệm vụ chuẩn bị tiêu chuẩn mới về “Carbon
Footprint cho sản phẩm” vào năm 2008 Tiêu chuẩn này gồm 2 phần, phần 1 cho việc
đánh giá và định lượng CF, phần 2 là về truyền thông Theo kế hoạch tiêu chuẩn sẽ ra đời trước năm 2011
2.3 Tại sao CF là quan trọng?
Hai nhân tố liên quan làm CF trở thành một phần quan trọng trong thế kỉ 21:
Nguồn năng lượng chính được sử dụng trong các hoạt động như sưởi ấm, du lịch, công nghiệp … là nhiên liệu hóa thạch (than đá, dầu mỏ,…), đó là nguồn năng lượng có hạn và đang cạn kiệt nhanh chóng, đến nay chưa có một giải pháp nào được thực hiện để thay thế hoàn toàn
Tất cả các nguồn nhiên liệu hóa thạch khi chúng ta đốt sẽ thu được năng lượng nhưng bên cạnh đó sẽ phát thải một lượng khổng lồ các khí gây hiệu ứng nhà kính (hơi nước, NOx, CH4, O3, CO2, CFCs) vào khí quyển, đáng kể đến là CO2 Nồng độ CO2 trong khí quyển vào thời kì tiền công nghiệp là 270ppm và đến nay đã là 370ppm Sự công
Trang 3nghiệp hóa nhanh chóng như hiện nay sẽ làm tăng lượng CO2 trong khí quyển nhiều hơn thế nữa
2.4 Các giá trị CF
Bảng 1 Lượng phát thải của các loại nhiêu liệu
“Nguồn www.en.wikipedia.com, www.communitycarbontrees-costarica.com”
Bảng 2 Giá trị tấn CO2 trung bình người theo năm
“Nguồn United Nations Millennium Development Goals Indicators”
Bảng 3 Lượng phát thải của các loại sản phẩm
STT Sản phẩm Đơn vị tính Lượng phát thải CO 2 e (kg)
“Nguồn sourcemap.org/parts”
2.5 Tính toán CF cho lụa Mã Châu
2.5.1 Giới thiệu về làng nghề Mã Châu
Làng nghề Mã Châu (thuộc thôn Châu Hiệp, thị trấn Nam Phước, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam) nổi tiếng với việc trồng dâu - nuôi tằm – ươm tơ – dệt lụa Lụa
Mã Châu đã trở thành thương hiệu nổi tiếng một thời trên thị trường tơ lụa Tuy nhiên, từ
Trang 4những năm cuối thế kỉ 20, do nhiều nguyên nhân các hộ gia đình trong làng đã chuyển sang dệt vải cotton và katê thay vì lụa truyền thống
Cả làng hiện nay có hơn 1000 khuôn dệt cotton và katê bằng cơ khí
Có duy nhất 7 khuôn dệt lụa tơ
tằm tự nhiên đang hoạt động tại
HTX Sản xuất dịch vụ Ươm Dệt
May Mã Châu của ông Nguyễn
Văn Minh Công suất mỗi khuôn
là 30m/ngày.khuôn
2.5.2 Quy trình sản xuất lụa Mã Châu
Nước: 2134 m3/ha.năm
Phân bón: 500kgNPK/ha.năm
Điện: 160kWh/ha.năm
Nhân công:
53,5 công tưới nước/năm
2 công bón phân/năm
4 công đốn dâu/năm Công
Than củi: 1,2kg than/1 kg kén
Nhân công: 165 công/42 nong
Nước: 20 l/ 10kg tơ
Điện: 2kWh/ 1kg tơ
Củi khô: 17,8kg/ 10kg tơ
Nhân công: 10,5 công/ 10kg tơ
Điện: 0,2kWh/ 1m lụa thô
Nhân công: 2 công/30m lụa
2.5.3 Kết quả tính toán
Bảng 4 Giá trị qui đổi
13,75 kg lá dâu 1m lụa thô 1,53kg NPK+1,224 kg ure 1m lụa thô
3,06.10-3 ha dâu 1m lụa thô 0,49kWh (Để tưới) 3,06.10-3 ha dâu
Bảng 5 Lượng phát thải CO2 khi sản xuất 1m lụa thô
STT Thông số Đơn vị tính Lượng tiêu thụ Lượng phát thải (kg CO 2 e)
Sơ đồ quy trình sản xuất lụa Mã Châu
Lấy kén
Trồng dâu
Nuôi tằm
Ươm tơ
Dệt lụa
Lụa thô
Lấy lá
Tằm trưởng thành
Ngài
Trứng Tằm con
Đánh mối
Xa ươm
Xa đảo Đánh ống
Suốt chỉ Mắc cửi
Trang 54 Nhân công công 0,7300 0,8000
Vậy Carbon Footprint của 1 m lụa Mã Châu là 2,3205 kgCO2
Trung bình 1 cây trồng ở vùng nhiệt đới ẩm hấp thụ 22 kgCO2/ năm[5]
Bảng 6 Tổng hợp giá trị CO2
STT Tổng lượng phát thải
(kgCO 2 e) (a)
Tổng lượng hấp thụ (kgCO 2 ) (b) Đơn vị tính Chênh lệch
(b)-(a)
2.5.4 Tính toán kinh tế
Bảng 7 Bảng tính toán chi phí sản xuất và giá thành bán sản phẩm
STT Quá trình Sản phẩm Chi phí (VNĐ) Giá bán (VNĐ) Ghi chú
1 Trồng dâu-nuôi tằm 1kg kén 64.500 65.000 Lấy công làm lãi
3 Kết luận
Báo cáo đã trình bày được tổng quan về CF, tính được CF cho lụa Mã Châu, chứng minh được đây là sản phẩm có lợi cho môi trường
Thế giới đang đối mặt với Biến đổi khí hậu, đã đến lúc CF được biết đến để Việt Nam bắt kịp thế giới trong cuộc chiến giảm thiểu phát thải khí nhà kính, đề tài là bước đi tiên phong của quá trình này Công bố giá trị chênh lệch tính toán được của lụa Mã Châu,
sẽ giúp nâng cao giá trị thương hiệu này, góp phần tăng cơ hội khôi phục làng dệt truyền thống như kế hoạch của tỉnh Quảng Nam
Trong tương lai, nhóm dự định sẽ tính toán CF cho các sản phẩm lụa truyền thống khác, từ đó xây dựng phần mềm tính toán cho các sản phẩm tương tự
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Prof Bilek, Marcela; Dr Hardy, Clarence, Dr Lenzen, Dr Dey, Christopher (2008)
"Life-cycle energy balance and greenhouse gas emissions of nuclear energy: A review"
[2] http://www.communitycarbontrees-costarica.com
[3] United Nations Millennium Development Goals Indicators; (accessed 28 July 2009) [4] http://sourcemap.org/parts
