Đánh giá tính trạng hình thái cây khoai lang

Đánh giá tính trạng hình thái cây khoai lang

THỰC TẬP CHỌN TẠO GIỐNG Bài 3: Đánh giá tính trạng hình thái cây khoai lang

I Đặt vấn đề

Từ xưa đến nay, cây khoai lang đã đi vào đời sống bình dị của người nông dân Việt Nam Qua các thời kỳ phát triển, cây khoai lang đã được nhân dân ta thuần hoá

và giữ lại những giống khoai lang tốt, chống chịu điều kiện khắc nghiệt và sâu bệnh Khoai lang như là một nguồn cung cấp lương thực phổ biến cho nhân dân ta, đặc biệt

là trong giai đoạn kháng chiến trường kỳ Ngày nay, do điều kiện khoa học kỹ thuật phát triển nên đã dần dần thay thế vai trò của cây khoai lang trong đời sống hàng ngày, tuy nhiên, khoai lang vẫn giữ được vị trí rất quan trọng trong nền sản xuất lương thực của chúng ta

Vì thế, công việc của các nhà chọn tạo giống cây trồng là tuyển chọn ra các chủng giống khoai lang cho năng suất cao, đặc biệt có khả năng chống, chịu về điều kiện tự nhiên khắc nghiệt của nước ta và sự phá hoại của sâu bệnh hại Bước đầu của công việc chọn tạo chủng giống khoai lang là việc xác định các tính trạng hình thái trên cây khoai lang, qua đó đánh giá chất lượng bên ngoài của cây khoai lang để tiếp tục phân loại nhằm chọn ra các giống tốt

Nhờ sự hướng dẫn của thầy giáo thực tập Nguyễn Văn Cương, nhóm thực tập của chúng tôi đã bước đầu nhận biết hình thái và đánh giá 1 vài chỉ tiêu trên cây khoai lang Qua đó, bước đầu đã tuyển chọn ra các dòng khoai lang có hình thái tốt, các tính trạng hình thái biểu hiện tốt

II Vật liệu và phương pháp

1 Vật liệu

- Ruộng trồng các giống khoai lang, các dạng củ khoai lang

- Thước đo chiều dài, thước panme đo đường kính

- Bếp, nồi đun

2 Phương pháp mô tả tính trạng số lượng và chất lượng của lá, thân, củ khoai lang

thông qua quan sát đo lường và đánh giá

- Quan sát các chỉ tiêu như:

• Độ xoắn của lá

• Dạng cây

• Màu sắc dây

• Lông tơ

• Hình dặng lá trưởng thành

- Dùng phương pháp thống kế trong toán học để xác định giá trị trung bình, độ lệch chuẩn cũng như hệ số biến động Qua đó xác định số liệu đạt yêu cầu

III Kết quả

- Độ xoắn của dây: Xoắn rất ít

- Dạng cây: Bò lan rộng sát mặt đất,

- Các kích thước cơ bản của cây khoai lang:

Chiều dài lóng

(Số liệu 3 lóng trên 1 dây khoai lang cùng giống)

Chiều dài trung bình của lóng của giống khoai lang: l = 21 (mm) = 2,1 (cm).

Độ lệch chuẩn của chiều dài của lóng ở giống khoai lang: S = 1

Hệ số biến động của chiều dài của lóng ở giống khoai lang: CV% = 4.76 % => Đạt

yêu cầu.

Đường kính lóng

(Số liệu 3 đoạn lóng trên 1 dây khoai lang cùng giống)

Đường kính trung bình của lóng của giống khoai lang: d = 5.22 (mm).

Độ lệch chuẩn của đường kính của lóng ở giống khoai lang: S = 0.076

Hệ số biến động của đường kính của lóng ở giống khoai lang: CV% = 1.46 % => Đạt

yêu cầu.

Màu sắc dây

Quan sát, nhóm thực tập của em thấy dây khoai lang cùng giống có màu sắc dây

hoàn toàn màu tím đậm.

Lông tơ ở đầu mút của thân lá

Quan sát, nhóm thực tập của em thấy mật độ lông tơ trên dầu mút của thân và lá ở

cây khoai lang cùng giống là rất ít, lông rất thưa.

Dạng lá trưởng thành

Qua quan sát, chúng em thấy: Lá của cây khoai lang cùng giống có hình dạng

chung là hình trái tim

Đặc biệt, trên lá không có sự chia thùy, xẻ thùy Chứng tỏ Giống khoai lang trên

không có sự phân thùy nên số thùy lá là 0.

Kích thước của lá trưởng thành

Lá 1 2 3

(Số liệu của 3 lá ở đoạn giữa dây của cây khoai lang cùng giống)

Chiều rộng trung bình của lá trưởng thành của cây khoai lang cùng giống: R = 9.3 (cm).

Độ lệch chuẩn của chiều rộng của lá trưởng thành của cây khoai lang cùng giống: S = 0.26

Hệ số biến động của chiều rộng của lá trưởng thành của cây khoai lang cùng giống:

CV% = 2.8 % => Đạt yêu cầu.

Chiều dài trung bình của lá trưởng thành của cây khoai lang cùng giống: D = 10 (cm).

Độ lệch chuẩn của chiều dài của lá trưởng thành của cây khoai lang cùng giống: S = 0.5

Hệ số biến động của chiều dài của lá trưởng thành của cây khoai lang cùng giống:

CV % = 5 % => Đạt yêu cầu.

Màu sắc của bộ lá

Qua quan sát trên 3 lá trưởng thành được lấy từ đoạn giữa của dây của cây khoai lang

cùng giống, nhóm thực tập của chúng em thấy: Màu sắc của lá trưởng thành của cây

khoai lang cùng giống có màu xanh đậm ở mặt lá trên, xuất hiện màu tìm ở mặt lá dưới.

Qua quan sát trên 3 lá non được lấy từ đoạn trên của dây của cây khoai lang cùng

giống, nhóm thực tập của chúng em thấy: Màu sắc của lá non của cây khoai lang

cùng giống có màu xanh vàng.

Chiều dài cuống lá

Lá 1 2 3

Chiều dài cuống lá (cm) 8.8 (cm) 9.2 (cm) 9 (cm)

(Số liệu được lấy trên 3 lá ở đoạn giữa của dây của cây khoai lang cùng giống)

Chiều dài cuống lá trung bình của cây khoai lang cùng giống: Dài cuống = 9 (cm)

 Chứng tỏ lá của cây khoai lang cùng giống có cuống là thuộc loại rất ngắn.

Độ lệch chuẩn của chiều dài cuống lá của cây khoai lang cùng giống: S = 0.2

Hệ số biến động của chiều dài cuống lá của cây khoai lang cùng giống: CV% =

2.22(%) => Đạt yêu cầu.

Màu sắc cuống lá

Qua quan sát cuống lá của 3 lá ở đoạn giữa của dây của cây khoai lang cùng giống,

nhóm thực tập của em thấy: Cuống lá của cây khoai lang cùng giống hầu như mang

sắc tố, có màu tím.

Hình dáng củ

Qua quan sát củ của cây khoai lang cùng giống, nhóm thực tập của em thấy: Củ của

cây khoai lang cùng giống có hình thoi.

Những khuyết tật ở bề mặt củ:

Qua quan sát củ của cây khoai lang cùng giống, nhóm thực tập của em thấy: Củ của

cây khoai lang có nhiều khuyết tật như những eo nông trên bề mặt củ.

Kích thước vỏ củ

Củ khoai lang 1 2

Kích thước vỏ củ

Chỉ tiêu Kích thước trung bình Kích thước trung bình

(Số liệu của 2 củ khoai lang của cây khoai lang cùng giống)

 Chứng tỏ Củ khoai lang của cây khoai lang cùng giống có bề dày vỏ trung

bình.

Màu sắc vỏ củ

Qua quan sát trên 2 củ của cây khoai lang cùng giống, nhóm thực tập của chúng em thấy:

 Màu sắc chính của củ khoai lang đúng giống: Màu vàng.

 Mức độ đậm nhạt của màu củ của cây khoai lang đúng giống: Mức độ trung

bình.

 Màu phụ của củ của cây khoai lang đúng giống: Không có màu phụ.

Màu sắc thịt củ

Qua quan sát khi bổ dọc phần thịt củ của 2 củ của cây khoai lang đúng giống, nhóm

thực tập của chúng em thấy: Màu sắc thịt củ của củ khoai lang đúng giống có màu

trắng kem

Các đặc tính của củ sau khi nấu chín

Qua quan sát củ khoai lang đúng giống sau khi nấu chín, nhóm thực tập của chúng

em thấy: Củ khoai lang đúng giống sau khi nấu chín có độ mềm, xếp khá cao

Màu sắc thịt củ khoai lang sau khi nấu chín

Qua quan sát củ khoai lang đúng giống sau khi nấu chín, nhóm thực tập của chúng

em thấy: Củ khoai lang đúng giống sau khi nấu chíncó màu xanh nhạt hơi xám.

Độ ngọt của củ sau khi nấu chín

Qua quan sát củ khoai lang đúng giống sau khi nấu chín, nhóm thực tập của chúng

em thấy: Củ khoai lang đúng giống sau khi nấu chín có độ ngọt vừa.

IV Thảo luận và kết luận

Sau bài thực tập hôm nay, nhờ sự hướng dẫn tận tình của giáo viên thực tập, bước đầu đã giúp chúng em xác định được các chỉ số cơ bản để đánh giá các tính trạng hình thái của cây khoai lang Từ giống khoai lang mà chúng em tiến hành quan sát, em thấy thành phẩm là củ khoai lang có hình thức bề ngoài (bề dày vỏ, hình dáng

vỏ, màu sắc vỏ) khá tốt … Về các chỉ tiêu của cây khoai lang, các chỉ tiêu về kích thước của cây khoai lang (về dây leo, lá …) thuộc loại trung bình Qua đó, chúng em nhận thấy tuy giống khoai lang này đều đạt chỉ tiêu yêu cầu nhưng cần lai tạo để tuyển chọn ra các chủng giống khác mà các tính trạng về kích thước tăng lên

Bước đầu, chúng em chỉ xác định các chỉ tiêu về tính trạng hình thái của cây khoai lang cùng giống Vì thế, chúng em chưa xác định các chỉ tiêu về tính trạng chất lượng như khả năng cho năng suất cao, khả năng chống, chịu các điều kiện ngoại cảnh bất lợi hoặc khả năng kháng bệnh, kháng sâu hại của giống khoai lang này Bởi vậy, nhóm thực tập của chúng em băn khoăn về khả năng chống, chịu … của giống khoai lang này, mong muốn sớm hoàn thành các chỉ tiêu để có thể kết luận cụ thể nhất cho giống khoai lang này

*

* *