Hệ thống rơ le bảo vệ TBA - Phần nâng cao potx

a ch : S 52/68/66 ng Ng c Lâm - Q Long Biên - TP Hà N i Tel: 04 - 3873 6768 Email: p-3t@p-3t.com

Fax: 04 - 3650 3404 Homepage: http://www.p-3t.com

TÀI LI U ÀO T O CHUYÊN

‘‘H TH NG R LE B O V TRONG TBA - PH N NÂNG CAO’’

(Th c hi n t i: Công ty i n l c D u khí Cà Mau - N m: 2011)

T ng Giám đ c

ThS Nguy n Xuân o

Hà N i, 09/2011

M C L C

Trang

Ch ng I T ng quan v r le k thu t s do hãng Siemens ch t o 6

I.1.1 c đi m c a r le k thu t s do hãng SIEMENS ch

t o

6

I.2.1 Gi i thi u chung v r le so l ch máy bi n áp h

I.2.7 B o v ch ng quá t i nhi t (Thermal Overload

I.3.2 Gi i thi u chung v r le b o v máy phát h 7UM62x 40 I.3.3 Ch c n ng b o v quá dòng v i đ c tính đ c l p (I>

I.3.6 Ch c n ng b o v quá dòng khi kh i đ ng t máy

(Startup Overcurrent Protection)

43

I.3.9 Ch c n ng b o v m t kích t (Underexcitation -

I.3.14 B o v ch ng ch m ch p gi a các vòng dây cùng pha

cu n dây stato

59

I.3.16 B o v ch ng đóng đi n máy phát đang tr ng thái

ngh (Dead Machine Energization ho c Inadvertent

Energization)

64

I.4.3 Ch c n ng phát hi n dao đ ng đi n (21 & 21N) 69

I.4.4 Ch c n ng phát hi n ngu n y u ho c m máy c t đ u

đ i di n (Weak Infeed or Breaker open condition)

I.5.3 Ch c n ng b o v ch ng s c ch m đ t thoáng qua l p

l i (Intermittent ground fault protection)

74

II.1 Tính toán thông s cài đ t cho r le quá dòng đi n (I0>

hay 50& 51; 50N & 51N)

82

II.2 Tính toán thông s cài đ t cho r le kho ng cách (Z< hay

21)

85

II.3 Tính toán thông s cài đ t cho r le so l ch (∆I hay 87) 97

Ch ng III Cài đ t r le c a Siemens ch đ off line trên máy

Ch ng IV Thí nghi m ki m tra đ c tính tác đ ng c a r le

Siemens

110

IV.1 Gi i thi u h p b thí nghi m r le CMC 356 (Omicron) và

ph n m m đi u khi n Test Universe

110

IV.2 Thao tác k t n i 110

IV.5 Chu n b đ i t ng thí nghi m 114

DANH M C CÁC CH VI T T T

D i đây là m t s ch vi t t t th ng hay s d ng trong tài li u:

- CT: Máy bi n dòng đi n (Current Transformer)

- DT: c tính đ c l p (Definite Time)

- EI: C c k d c (Extremely Inverse)

- IT: c tính th i gian ph thu c (Inverse Time)

- VI: R t d c (Very Inverse)

- VT: Máy bi n đi n áp (Voltage Transformer)

CH NG I T NG QUAN V R LE K THU T S

DO HÃNG SIEMENS CH T O

I.1 c đi m c a r le k thu t s do hang SIEMENS ch t o

I.1.1 c đi m c a r le k thu t s do hãng SIEMENS ch t o

Các r le k thu t s c a hãng SIEMENS mang tên g i chung SIPROTEC đáp

ng toàn di n các nhu c u b o v trong h th ng đi n Các thi t b b o v làm vi c tin c y, giao di n và ph ng th c truy c p thu n ti n d dàng h n h u h t các r le

c a các hãng khác Ph n m m DIGSI 4 là công c m nh đ tr giúp các k s trong

vi c qu n lý, cài đ t và phân tích s c Ph n m m này t ng thích v i m i lo i r

le c a SIEMENS

Hình 1.1 T r le c a hãng SIEMENS

- Các r le SIEMENS còn có các đ c đi m n i b t sau:

+ Tích h p gi a các ch c n ng b o v , đi u khi n và đo l ng

+ Có th l a ch n các chu n truy n thông theo tiêu chu n nh IEC 61850; IEC 60870-5-103; DNP 3, MODBUS và PROFIBUS

+ Có s n các modul thi t b truy n thông đ chuy n đ i nâng c p lên chu n IEC 61850

+ SIEMENS là m t trong nh ng nhà s n xu t tích c c trong vi c h tr chu n truy n thông qu c t IEC 61850 và là nhà s n xu t đ u tiên đ a ra các thi t b b o

v và t đ ng hóa tr m tuân th theo chu n này T i cu i n m 2007, kho ng 30,000 thi t b b o v và t đ ng hóa tr m c a SIEMENS trong g n 300 tr m bi n áp đã

v n hành d a trên chu n IEC 61850

- Quá trình phát tri n c a các th h r le SIEMENS:

SIEMENS là m t trong nh ng nhà s n xu t hàng đ u th gi i trong l nh v c thi t b b o v r le, các công ngh m i c a SIEMENS đã đóng góp đáng k s phát tri n c a các th h r le nói chung

+ N m 1976: Các r le d a trên n n t ng c a h th ng máy tính mini đã đ c SIEMENS chuy n giao cho khách hàng và v n v n hành t i t n th i đi m hi n t i + T n m 1985: Là nhà s n xu t đ u tiên gi i thi u các dòng r le k thu t s

v i giao th c truy n tin đ c chu n hóa Hi n nay SIEMENS có kh n ng cung c p

r le b o v cho toàn b các thi t b trong h th ng đi n t b o v máy phát, thanh góp cho t i các đ ng c c a khách hàng T i th i đi m hi n t i kho ng 600,000 thi t b r le đã đ c chuy n giao cho khách hàng

- Các đ c đi m công ngh u vi t c a r le SIEMENS

+ Thi t k nh g n, tích h p nhi u ch c n ng trong m t thi t b å gi m giá thành

+ Kh n ng s n sàng và đ tin c y cao do có kh n ng t giám sát b n thân trong quá trình v n hành c a thi t b b o v r le

+ c tính làm vi c n đ nh, tránh đ c hi n t ng trôi tham s , đ c tính + chính xác đo l ng cao do áp d ng các thu t toán x lý t i u và l c tín

hi u s

+ Tích h p thêm r t nhi u ch c n ng ph khác nh giám sát t i, giám sát m c

đ phát nóng/già hóa, ch c n ng ghi s c , r le so l ch v i ch c n ng đ nh v s

c ,

+ H th ng bàn phím và giao di n trên r le đ c thi t k t i u cho ng i v n hành s d ng

+ D dàng truy c p các d li u trong r le b ng máy tính thông qua c ng n i

ti p Có th truy nh p t xa ho c t i ch tùy theo yêu c u

+ Kh n ng t ng thích cao v i các tr ng thái v n hành c a h th ng: Có th cài đ t nhi u b s li u vào r le, quá trình chuy n đ i gi a các b giá tr cài đ t này có th đ c th c hi n do b n thân r le ho c thông qua các tín hi u đi u khi n

t bên ngoài

- Phân lo i các r le SIEMENS

+ H r le SIPROTEC 4: Bao g m các r le b o v cho c p trung áp t i t i

c p siêu cao áp (B o v quá dòng, so l ch, kho ng cách, ) Các r le đ u là lo i đa

+ H r le SIPROTEC 600: Các r le thu c h này có giá thành h p lý h n, thích h p s d ng trong công nghi p ho c các công ty đi n l c Các r le này

th ng không tích h p nhi u ch c n ng nh các h r le khác

+ H r le SIPROTEC Easy: Dùng cho các ng d ng đ n gi n, giá thành h p

lý Quá trình cài đ t th c hi n b ng cách g t các công t c l a ch n, không yêu c u máy tính

I.1.2 Gi i thi u ph n m m DIGSI

Vi c truy c p r le có th th c hi n thông qua ph n m m DIGSI c a SIEMENS, ph n m m này cho phép ng i s d ng đ c các b n ghi, ch nh s a và chu n b các b giá tr cài đ t ch đ on/off line Ngoài ra ph n m m còn có ch c

n ng xu t các giá tr ch nh đ nh sang đ nh d ng phù h p v i thi t b th nghi m c a hãng Omicron

I.2 Gi i thi u v r le b o v so l ch máy bi n áp 7UT6xx

I.2.1 Gi i thi u chung v r le so l ch máy bi n áp h 7UT6xx

C u trúc ph n c ng c a r le 7UT613/63x đ c minh h a trên hình v 1.4

Hình 1.4 C u trúc ph n c ng r le 7UT613/63x

R le có các đ u vào tín hi u dòng đi n IL1M1 ÷ IM3L3 dùng cho m c đích

b o v so l ch ( o l ng t i 3 v trí, m i v trí có 3 pha) Ngoài ra còn có thêm 3

đ u vào tín hi u dòng đi n ph , có th dùng cho m c đích đo dòng đi n trên dây trung tính c a cu n đ u sao, ho c dùng cho các b o v quá dòng có đ nh y cao: Phát hi n dòng rò r t nh t v máy bi n áp xu ng đ t Các r le 7UT613/63x có

th đ t hàng riêng thêm các đ u vào đi n áp ph c v cho các m c đích khác nh phát hi n h ng t ng quá t thông lõi t máy bi n áp (B o v V/f)

u vào/ra nh phân (Binary input): Nh n tín hi u đi u khi n t bên ngoài/

xu t tín hi u c t máy c t, tín hi u liên đ ng t i đ u đ i di n,

Giao di n m t tr c r le: Hi n th các thông tin đo l ng, các thông tin c nh báo v s ki n x y ra, tr ng thái c a thi t b , Bàn phím cho phép truy c p các thông tin l u tr : Các b n ghi s c , các nhóm cài đ t, thông s v n hành V i các

r le h 7UT6 thì có th cho phép đi u khi n đóng/c t máy c t tr c ti p t r le R

le 7UT613 có màn hình hi n th 4 dòng, còn 7UT633 cho phép hi n th c s đ và

có khóa đi u khi n m t tr c

Các c ng giao ti p: Giao ti p v i máy tính tr c ti p qua c ng n i ti p m t

tr c r le đ thay đ i các ch nh đ nh (Dùng ph n m m DIGSI) T t c d li u có

C ng SERVICE INTERFACE cho phép k t n i t i máy tính (Dùng DIGSI) qua modem ho c k t n i t i thi t b đo nhi t đ (RTD box hay thermal box) C ng còn

- Máy bi n áp các c p đi n áp: Ph m vi b o v đ c gi i h n b i v trí các máy bi n dòng, r le đ c trang b thu t toán đ hi u ch nh s d ch pha do t đ u dây máy bi n áp gây ra R le 7UT612 dùng cho máy bi n áp hai cu n dây, 7UT613/633 dùng cho các máy bi n áp t i 3 cu n dây và 7UT635 dùng cho máy

- V i các r le có trang b thêm đ u vào đi n áp: Ph c v ch c n ng b o v

ch ng hi n t ng quá t thông c a lõi t (Máy bi n áp, cu n kháng)

- Ch ng n ng b o v ch ng hi n t ng máy c t t ch i tác đ ng có th áp

d ng cho 2 máy c t, ng i dùng có th tùy ý l a ch n máy c t nào c n áp d ng

ch c n ng này

I.2.3 Các b tham s cài đ t

Các tham s cài có th đ c chu n b b ng máy tính v i ph n m m DIGSI sau

đó s upload vào r le, đ thay đ i tham s cài đ t trong r le b t bu c ph i vào m t

kh u, đây là m t ch c n ng đ m b o s làm vi c an toàn c a r le

Parameter Group Changeover Function: Tham s này cho phép chuy n đ i qua l i gi a các nhóm giá tr cài đ t (T i đa t i 4 nhóm) đã l u tr s n trong r le

a ch cài đ t “0103 Grp Chge OPTION” v i hai ch đ : Enable (Disable): Cho

phép (Không cho phép) chuy n đ i qua l i k c trong quá trình đang v n hành

Protected Object: ây là m c mô t v đ i t ng đ c b o v b i ch c n ng

- PROT OBJECT = Auto transf: i t ng b o v là máy bi n áp t ng u,

ch c n ng này c ng áp d ng v i kháng bù ngang N u s d ng 3 máy bi n áp t

ng u lo i m t pha đ ghép thành h th ng ba pha å có th th c hi n vi c b o v so

l ch cho t ng máy m t pha riêng bi t, khi đó giá tr cài đ t s là PROT OBJECT =

Aut tr.node

- PROT OBJECT = Generator/Motor: Khi đ i t ng b o v là máy phát

ho c đ ng c

thanh góp v i s l ng ng n l ít ho c khi đ i t ng là đ ng dây ng n (Khái ni m

đ ng dây ng n đây đ c hi u là ng v i đ dài c a dây d n ph k t n i t bi n dòng hai đ u đ ng dây t i r le mà không gây quá t i cho bi n dòng)

I.2.4 Ch c n ng b o v so l ch

ây là ch c n ng b o v chính c a r le, do đó

B ng 1.1 B t/t t ch c n ng B o v so l ch

a ch Tham s Giá tr Di n gi i

0112 DIFF PROT Enabled B t ch c n ng b o v so l ch

I.2.4.1 Nguyên lý b o v so l ch trong r le 7UT613/7UT63x

B o v so l ch so sánh dòng đi n đi vào và đi ra c a đ i t ng đ c b o v Trong ch đ v n hành bình th ng ho c khi s c ngoài: Dòng đi n ch y vào và ra

kh i đ i t ng b ng nhau å b o v không tác đ ng Khi x y ra s c trong vùng

b o v thì x y ra s m t cân b ng gi a dòng vào/ra kh i đ i t ng å b o v s tác

đ ng

Hình 1.6 Nguyên lý b o v so l ch v i MBA hai/ba cu n dây

B o v so l ch có hãm: Khi x y ra s c ngoài vùng v i dòng s c l n, do s sai khác v đ c tính t c a các BI các phía c a đ i t ng đ c b o v (Hình 1.6) nên khi x y ra hi n t ng bão hòa lõi t BI có th gây ra dòng không cân b ng l n

ch y qua r le b o v , n u dòng này đ l n thì r le có th tác đ ng m c dù s c không x y ra trong vùng b o v kh c ph c hi n t ng này, r le s d ng thu t toán b o v so l ch có hãm (Xem thêm ph n di n gi i chi ti t trong tài li u c a chuyên đ ”H th ng r le b o v trong tr m bi n áp - Ph n c b n”)

Tùy theo t ng hãng ch t o r le mà cách l a ch n dòng đi n hãm có th khác nhau (Tuy nhiên, ý ngh a c a vi c s d ng dòng đi n hãm là không thay đ i) Dòng hãm có tác d ng đ m b o s làm vi c n đ nh tin c y c a r le ch ng l i các tác

đ ng không mong mu n, do đó còn có tên g i là dòng n đ nh (I stability hay I stab) V i

r le c a SIEMENS thì dòng so l ch là t ng vec t c a các dòng đi n vào/ra đ i

t ng trong khi đó dòng hãm đ c l y là 100% t ng đ l n c a các dòng này, c

th I diff = +Ir1 Ir2 và I stab = Ir1 + Ir2 (Ví d đ i v i b o v máy bi n áp hai cu n dây)

i u ki n đ r le tác đ ng là khi dòng so l ch l n h n m t s l ng ph n

tr m nào đó c a dòng hãm: I diff >(k restrain×I stab) trong đó k restrain là h s hãm, h

s hãm này t ng ng v i đ d c c a đ c tính tác đ ng c a r le (Tham s SLOPE trong b giá tr cài đ t) (Vì lý do này các b o v so l ch còn có tên g i ti ng Anh là

“Percentage current differential protection”)

Xét s làm vi c c a r le (Tham kh o h

Hình 1.6 ):

- Ch đ v n hành bình th ng ho c khi s c ngoài:

Dòng đi n I 1 đi vào (Mang d u d ng), dòng đi n I 2 đi ra kh i đ i t ng (Qui

c mang d u âm), m t khác I 1 =I 2, do đó: I diff = Ir1+Ir2 = I1−I2 =0 và

stab

I = Ir + Ir = + = ×I I I å Dòng hãm g p hai l n dòng ch y qua 1 đ i t ng, dòng so l ch x p x b ng 0, do đó r le s không tác đ ng

- Ch đ s c trong vùng, gi thi t dòng s c t hai phía c p t i b ng nhau: Hai dòng đi n s c I 1 và I 2 b ng nhau và cùng h ng v i đ i t ng b o v ( u mang d u d ng), do đó I diff = +Ir1 Ir2 = I1 + I2 = ×2 I1 và

c tính làm vi c c a r le chia ra hai vùng: Vùng tác đ ng (Phía trên đ ng

đ c tính tác đ ng) & vùng khóa (Phía d i đ c tính tác đ ng) R le s liên t c giám

sát các giá tr I diff & I Stab, ng v i m i tr ng thái làm vi c c a đ i t ng s có m t

c p giá tr (I diff ; I Stab) t ng ng, n u t a đ c a đi m làm vi c này r i vào vùng tác

đ ng thì r le s tác đ ng và ng c l i n u r i vào vùng khóa

Lý do đ c tính tác đ ng c a r le đ c chia ra nhi u đo n: c tính đ c

chia ra nhi u đo n v i đ d c khác nhau v i m c đích đ m b o cho r le làm vi c chính xác v i m i tr ng thái v n hành c a đ i t ng đ c b o v : Hãm t t v i các

s c ngoài vùng và đ m b o đ nh y tác đ ng cao v i các s c trong vùng V i các r le c và r le t nh thì vi c ch t o đ c tính v i nhi u đo n là r t khó kh n, tuy nhiên v i r le s do th c hi n b ng thu t toán nên vi c này hoàn toàn kh thi

(BASEPOINT) và đ d c t ng ng (SLOPE - đ d c c a đ c tính làm vi c chính

là đ i l ng h s hãm k restrain đã trình bày ph n gi i thi u khái ni m b o v so

l ch) Nh v y khi đ c tính làm vi c càng d c h n äå h s hãm càng l n å

Hình 1.8 c tính tác đ ng c a r le 7UT6xx v i 4 phân đo n a, b, c & d

- Tr ng h p đ i t ng b o v là máy bi n áp (Tham kh o thêm ph n các y u

t nh h ng đ n s làm vi c c a b o v so l ch máy bi n áp trong tài li u c a chuyên đ ″H th ng r le b o v trong tr m bi n áp - Ph n c b n”):

+ ch đ làm vi c bình th ng (Dòng đi n ch a v t quá dòng đ nh m c): Luôn có m t dòng so l ch nh t n t i do sai s c a các BI, giá tr kh i đ ng c a

đo n a ph i đ t cao h n t ng các dòng so l ch này, giá tr kh i đ ng này còn có tên

g i là dòng so l ch ng ng th p I-DIFF> ( a ch 1221) t ng ng v i đo n a c a

đ c tính trên hình 1.8 Không c n thi t ph i hãm trong vùng này đ t ng đ nh y tác

đ ng, do đó h s hãm b ng 0 ( c tính n m ngang, không d c) V i các máy bi n

áp có đi u ch nh đ u phân áp thì có th có thêm dòng so l ch gây ra do vi c chuy n

đ i đ u phân áp Nhà s n xu t khuy n cáo nên t ng 10% giá tr cài đ t cho m i 10%

c a ph m vi đi u ch nh đ u phân áp Ví d , giá tr cài đ t là 0,2, n u máy bi n áp có

d i đi u ch nh phân áp kho ng 10% thì giá tr cài đ t cu i cùng là 0,22:

+ Khi dòng qua đ i t ng t ng lên ti p quá dòng đ nh m c (Theo chi u t ng

c a tr c I STAB): T ng ng v i vi c máy bi n áp đang b quá t i, khi đó sai s c a các BI b t đ u t ng lên và dòng so l ch khi này có th v t quá giá tr cài đ t c a dòng so l ch ng ng th p (I-DIFF>), r le có th tác đ ng nh m Tr ng h p này

ph i s d ng đ n dòng hãm đ hãm b o v , đo n b c a đ c tính t ng ng v i

tr ng thái làm vi c này o n b có đ d c ngh a là đã b t đ u có tác đ ng hãm

m t m c đ nào đó tùy theo đ d c đã cài đ t

o n b xác đ nh theo:

++ o n kéo dài c a đo n b s đi qua g c t a đ (BASE POINT1)

++ d c c a đo n đ c tính này này th ng đ c l y theo kinh nghi m c a nhà s n xu t (M c đ nh SLOPE1 = 0,25) - Tuy nhiên trong quá trình v n hành n u

r le hay b tác đ ng nh m thì có th đ t t ng h s hãm ( d c SLOPE1) c a

đo n đ c tính này

+ Khi dòng đi n qua đ i t ng ti p t c t ng lên: T ng ng v i tr ng thái x y

ra s c ngoài vùng b o v Do dòng s c l n, các BI có th b bão hòa v i m c đ khác nhau å k t qu là dòng so l ch t ng m nh - Tuy nhiên do là s c ngoài nên

r le không đ c phép tác đ ng đ m b o r le không tác đ ng trong tr ng h p này b t bu c ph i t ng tác đ ng hãm å đo n c c a đ c tính đ c s d ng đ đáp

ng yêu c u trong tr ng h p này d c c a đo n c l n h n c a đo n b t ng

ng v i tác đ ng hãm đã đ c t ng lên o n c đ c xác đ nh theo t a đ đi m kéo dài BASE POINT2 và đ d c SLOPE2, các giá tr này th ng l y theo m c đ nh

c a nhà s n xu t

+ o n d: Xác đ nh vùng làm vi c c a r le trong tr ng h p s c trong vùng Khi có s c trong vùng thì r le ph i tác đ ng, đ t ng đ nh y c a b o v

v i tr ng h p s c trong vùng thì không c n ph i có tác đ ng hãm å đo n d có

đ d c b ng 0 (n m ngang) Do không có tác đ ng hãm nên đo n d ch s d ng v i

s c trong vùng å b t bu c ph i xác đ nh chính xác khi nào thì s c đ c coi là trong vùng Xét s đ đ n gi n sau (Hình 1.9) g m m t h th ng (Qui đ i t ng

I U

= T các tính toán trên có th th y r ng khi

dòng đi n ch y qua đ i t ng đ c b o v l n h n ( ) 3 1

%

N k

I U

I-Uk% nh nh t kho ng 13%, tuy nhiên giá tr này nên đ c tính toán l i c th theo

đ i t ng đ c b o v , không nên dùng giá tr m c đ nh

- Tr ng h p đ i t ng b o v là đ ng dây hay thanh góp

oài có th r t l n, khó đ

y bi n áp

th t ng cao (

V i các đ ng dây ho c thanh góp thì dòng ng n m ch ng

xác đ nh đ c đ l n dòng đi n khi b t đ u s c trong vùng, trong tr ng

h p này giá tr dòng so l ch ng ng cao I-DIFF>> có th đ t t i vô cùng (Luôn luôn s d ng tác đ ng hãm) V i m t s r le so l ch chuyên b o v cho đ ng dây thì đa ph n đ c tính tác đ ng th ng có ít phân đo n h n (Th ng dùng 2 phân

đo n t ng t phân đo n a & b c a đ c tính trình bày trên đây)

- Tr ng h p đ c bi t khác: ng c ho c h đ ng c - má

Khi đ i t ng đ c b o v đ c c p đi n, dòng đi n kh i đ ng có

c bi t v i đ ng c ) và trong m t s tr ng h p có làm cho b o v so l ch tác đ ng nh m kh c ph c hi n t ng này thì r le 7UT6xx có trang b thêm

ch c n ng t đ ng t ng dòng kh i đ ng c a r le khi b t đ u c p đi n cho đ i

t ng phát hi n khi nào c n kích ho t ch c n ng này vi c giám sát dòng dòng hãm Bình th ng dòng hãm là t ng đ l n c a dòng vào/ra đ i t ng å dòng hãm

l n g p 2 l n dòng bình th ng c a đ i t ng ( ng c ), n u giá tr dòng hãm đo

đ c mà nh h n giá tr bình th ng này thì có th coi là đ i t ng ch a đ c c p

đi n và khi đó ch c n ng t ng dòng kh i đ ng s đ c kích ho t Khi ch c n ng này đã kích ho t thì toàn b các giá tr cài đ t c a các đo n c a đ c tính tác đ ng s

đ c t ng lên theo m t t l tùy đ t START-FACTOR

L u ý: Dòng kh i đ ng ng ng cao không b nh h ng b i h

s nhân này V i các đ ng c h

(Khuy n cáo c a nhà s n xu t)

Th i gian ch c n ng t ng giá tr kh i đ ng có hi u l c

1253 T START MAX 0.0 ÷ 180.0/(5 sec)

I.2.4.3 X lý dòng đi n th t không khi th c hi n b

Dòng đi n th t không (TTK) có th gây ra tác đ ng nh m c a b o v đ i v i

đó đ c đ u theo s đ tam giác đ lo i thành ph n dòng TTK ch y vào phía nh

th vào r le Tuy nhiên khi s d ng ph ng pháp này thì k c v i s c ch m đ t trong vùng thì dòng TTK v n b lo i tr và làm gi m đ nh y c a b o v (Có th

đ t ngoài vùng å r le không c n ph i th c hi n thu t toán x lý dòng TTK

0

Hình 1.11 Phân b dòng khi có s c ch m đ t ngoài

(BI trung tính có s n)

vùng

do có đ t BI trung tính cu n dây nên dòng TTK qua trung tính này s t cân b ng

òng TTK trên các pha å b o v s không tác đ ng nh m (Hình 1.11.) u

đi m c a vi c có BI trung tính là dòng TTK s đ c t lo i tr v i s c ngoài và khi có s c trong vùng b o v s không ph i lo i tr dòng TTK å s có đ nh y cao h n

vào vi c có đ t BI trung tinh hay không

Hình 1.12 Vùng hãm b sung trên r le 7UT6xx

V i các h th ng có dòng đi n ng n m ch l n å m c đ bão hòa c a các BI khác

- Ngay khi

a hai BI t ng t l theo Sau đó BI phía th c p c a máy bi n áp (G n đi m

s c ) b bão hòa: dòng đi n th c p do BI này sinh ra b méo, nh n đ u ( ng màu vàng cam), v i BI không b bão hòa dòng đi n do nó sinh ra v n là hình sin ( ng màu h ng đ m) Do có s sai l ch v dòng th c p gi a hai BI å xu t hi n dòng so l ch v i biên đ l n ( ng màu xanh l )

- Sau giai đo n quá đ ban đ u, dòng s c gi

nh (I∞), khi đó các BI có th không b bão hòa n a và dòng so l ch c ng gi m

d n

- Theo phân tích trên, đi m làm vi c c a r le s di chuy n theo qu đ o AåBåC nh bi u di n trên hình 1.14 Ban đ u ch a s c , dòng so l ch nh , dòng hãm l n å đi m làm vi c là đi m A Ngay khi s c x y ra: dòng hãm t ng, dòng

so l ch ch a t ng, đi m làm vi c di chuy n t AåB, r i vào vùng hãm b sung

Sau đó BI b bão hòa: dòng so l ch t ng v t lên đi m làm vi c di chuy n t BåC

Hình 1.14 S di chuy n c a đi m làm vi c khi có s c ngoài và bão hòa BI

i c r i vào vùng này å ng n ch n s làm vi c sai Ng c l i, v i tr ng h p

s c trong vùng x y ra thì đi m làm vi c luôn di chuy n t A và r i luôn vào

đ ng đ c tính s c (Không đi qua vùng hãm b sung), r le s luôn tác đ ng, không b khóa Th i gian hãm b sung có hi u l c khóa r le th ng đ c cài đ t tính theo chu k dòng đi n t n s 50Hz Ch c n ng này s t đ ng đ c gi i tr n u

đi m làm vi c r i vào g n đ ng đ c tính s c và không di chuy n trong kho ng

th i gian l n h n 1 chu k ( i m làm vi c r i vào ho c g n đ c tính s c & không

di chuy n å ch ng t đã có s c trong vùng, c n ph i vô hi u ch c n ng hãm b sung đ r le có th ho t đ ng bình th ng)

king) r le có th đ a ra v i c 3 pha, đây là ch c n ng hãm chéo (CROSSB

ADD ON) c a r le

Khi phân tích dòng t hóa xung kíc

thành ph n sóng hài b c 2 luôn t n t i trong các d ng sóng c a dòng t hóa xung kích Các lý do s d ng thành ph n sóng hài b c 2 (B c ch n) đ hãm b o v

- Dòng t hóa xung kích (Quá đ ) luôn ch a thành ph n sóng hài b c 2

- Dòng s c không ch a thành ph n sóng hài b c 2 và các sóng hài b c ch n

nhiên dòng

I.2.5.1 Nguyên lý ho

) Ch đ bình th ng

- Dòng t hóa ch đ xác l p có th b méo sóng do lõi t bão hòa, tuy

này c ng không ch a các thành ph n sóng hài b c ch n

T đó có th th y r ng, thành ph n sóng hài b c 2 là đ c tr ng riêng bi t c a dòng t hóa xung kích å s d ng thành ph n sóng hài b c 2

so l ch khi đóng không t i máy bi n áp Hoàn toàn t ng t v i ch c n ng hãm b sung, có th s d ng tính n ng hãm chéo v i ch c n ng hãm theo sóng hài I.2.4.6 Hãm theo sóng hài khi x y ra hi n t ng quá kích t lõi thép c a máy bi n

3 & 5 Thành ph n sóng hài b c 3 th ng b lo i tr trong máy bi n áp (Do cu n

đ u tam giác), nên thành ph n sóng hài b c 5 th ng đ c s d ng

Các r le 7UT6xx đ c trang b ch c n ng hãm theo đ l n c a thành ph n sóng hài b c 3 & 5 này ( a ch 1207 RESTR n.HARM)

Ch c n ng b o v ch ng ch m đ t h n ch 87N (Restricted Earth REF)

Fault-Ch c n ng này áp d ng ch đ b o v các cu n dây có trung tính n i đ t tr c

ti p đ

1.15 ) i u ki n b t bu c là ph i có BI đo dòng ch y qua dây trung tính n i

đ t c a cu n dây, ch c n ng này không áp d ng đ i v i b o v thanh góp

t đ ng

a

Không có dòng ch y qua dây trung tính và t ng dòng ba pha b ng 0 å dòng

ình 1.16) Dòng đi n ch y qua r le 87N là t ng vector c a hai dòng đi n này,

m t khác hai dòng đi n (Dòng qua trung tính và dòng pha) có góc pha có th x p x nhau å dòng qua r le có giá tr l n å r le s tác đ ng

Hình 1.16 Phân b dòng khi có s c ch m đ t trong vùng

c ch m đ t ngoài vùng

áp dung trong b o v so l ch 87T: vi c hãm s d ng c đ l n và góc pha c a dòng

đi n

I.2.6 Ch c n ng b o v qua dòng pha/ quá dòng ch m đ t

I.2.6.1

Ch c n ng b o v quá dòng trong r le 7UT6xx là ch c n ng b o v d

i gian tác đ ng có th l a ch n là đ c tính đ c l p DT, th i gian tác đ

(SI): c tính d c tiêu chu n có th s d ng trong h u h t

c u c a đ i t ng c th (xem thêm ph n tài li u c a l p c b n v ph ng trình

- Definite Time (DT): c tính đ c l p thích h p s d ng b o v các đ ng dây mà dòng ng n m ch thay đ i m

2 Ch c n ng b o v khi đóng máy c t b ng tay

Hình 1.18 Ch c n ng BV khi đóng máy c t b ng tay

b ng cách t m th i đ t th i gian tác đ ng c a b o v quá dòng v 0 giây

Ch c n ng này đ c kích ho t d a trên tín hi u t khóa đi u khi n máy c t đ a t i

đ u vào nh phân c a r le ho c khi có tín hi u đóng máy c t t b n thân r le phát

ra S đ hình 1.18 mô t logic ho t đ ng c a ch c n ng này

Hoàn toàn t ng t v i ch c n ng b o v so l ch, n u b o v quá dòng đ c

s d ng phía ngu n c p t i máy bi n áp thì c n ph i có bi n pháp khóa b o v

kích này có th t ng lên g p nhi u

này khi đóng xung kích máy bi n áp do dòng xung

l n dòng danh đ nh Ch c n ng hãm b o v khi đóng xung kích máy bi n áp

c ng d a trên t l c a thành ph n sóng hài b c 2 trong thành ph n dòng đi n đo

C ch ho t đ ng c a ch c n ng này nh sau: khi phát hi n ra t i (Máy c t) đã

b c t ra thì ch c n ng này s t đ ng đ c kích ho t (Sau kho ng th i gian ng ng

c p đi n đ dài “CB Open T

hi t ph i kích ho t ch c n ng này do các t i v n còn đang quay do quán tính nên dòng m máy tr l i không l n) Khi ch c n ng này đã đ c kích ho t nó s t

Hình 1.19mô t ph ng th c ho t đ ng c a ch c n ng này

t đi m quan tr ng đ i v i ch c n ng này là nguyên lý đ phát hi n khi nào

t i b t đi n, có hai ph ng pháp đ c s d ng trong r le 7UT6xx:

o nh phân c a r

le

c t đi n I.2.6

ao Ch c n ng này có th áp d ng đ b o v cho b t c

- Giám sát dòng đi n ch y qua đ i t ng đ xác đinh khi nào t i b

5 Ch c n ng b o v quá dòng th t ngh ch (Unbalaced Load Protection I2> ho

Ch c n ng b o v này phát hi n h ng t ng m t cân b ng t i Ch c n ng này c ng đ c s d ng đ phát hi n t ng m t pha t i t i, s c không đ i x ng

òng thông th ng, khi đó các b o v này s không kh i đ ng đ c, tuy nhiên

do b o v quá dòng TTN có dòng kh i đ ng r t bé nên hoàn toàn có đ đ nh y đ phát hi n các s c này

I.2.7 B o v ch ng quá t i nhi t (Thermal Overload Protection - 49)

Ch c n ng này s d ng đ b o v các ph n t c a h th ng đi n kh i b quá nhi t khi dòng t i t ng c

cu n dây nào c a máy bi n áp (Th ng s cho cu n dây có công su t l

Nguyên lý ho t đ ng: Có 3 ph ng pháp đ c s d ng trong r le 7UT6xx,

ng i s d ng có th ch n m t trong các ph ng pháp này

a) Ph ng pháp hình nh nhi t không tính t i nh h ng c a nhi t đô m

g bên ngoài: Ph ng pháp này coi c máy bi n áp là m t đ i t ng đ ng nh t, dòng đi n ch y qua s gây ra m t nhi t l ng t ng t l v i

qua đ i t ng Nhi t l ng này s chia ra hai ph n: m t ph n t a nhi t vào môi tr ng, m t ph n làm t ng nhi t c a b n thân đ i t ng, t ph n c a hai nhi t

l ng này ph thu c vào ph ng th c làm mát, hình dáng, v t li u c a đ i t ng

đ c b o v Ví d : v i các máy bi n áp nh , làm mát t nhiên thì ph n nhi t l ng

t a ra môi tr ng s chi m ph n nh , còn l i s gây phát nóng và ng c l i v i máy

bi n áp có h th ng làm mát c ng b c Nh v y, nhi t đ c a đ i t ng t ng nhanh hay ch m c ng ph thu c vào k t c u, hình dáng, làm mát, và nó đ c đ c

tr ng b i m t h s g i là h ng s quán tính nhi t τth(H ng s này có th tính toán

đ c - qui trình tính toán đ c th hi n chi ti t trong h ng d n s d ng r le) Trình t tính toán nhi t đ s là: Bi t dòng đi n ch y qua đ i t ng å tính đ c nhi t l ng t a ra å bi t τthå tính đ c nhi t đ c đ i t ng

Th c t do không bi t nhi t đ c th c a đ i t ng nên r le ch có th tính

đ c đ t ng nhi t c a đ i t ng so v i nhi t đ chu n Nhi t đ chu n đây

đ c r le coi là nhi t đ l nh t cho phép ng v i t i cho phép

t ng nhi t c a đ i t ng tính theo ph ng trình trên s là m t hàm m

th hai ng v i θ s c t t i c a máy bi n áp end đ tránh h h ng

đ n thu n k trê i m khác bi t đây là nhi t đ môi tr ng xu

i trong ph ng trình tính toán đ t ng nhi t Nhi t đ môi tr ng xung quanh (Th c ra là nhi t đ c a môi ch t làm mát) s đ c đo b i các c m bi n, có th đ t

t i 12 đi m đo và thông qua b RTD k t n i chuy n giá tr vào r le, ng i s d ng

s l a ch n nhi t đ c a m t trong các đi m này đ a vào tính toán

c) Ph ng pháp d a theo nhi t đ đi m nóng và có tính toán t c đ già hóa cách đi n: Ph ng pháp này d a vào thông tin do các c m bi n nhi t đ đ t đ i

t ng đ c b o v đ a v R le 7UT6xx có th qu n lý t i 12 đi m

d ng giá tr c a m t đi m đo đ tính toán m c đ quá t i và già hóa c a đ i

t ng Th ng nhi t đ c a môi ch t làm mát phía trên g n m t máy đ c s

d ng do đây là khu v c có nhi t đ cao nh t

R le s d a vào ph ng th c làm mát c a máy bi n áp, nhi t đ cao nh t c a môi ch t làm mát (D u máy bi n áp), dòng đi n ch y qua cu n dây đ tính toán nhi t đ cu n dây (Nhi t đ theo đ C), p

ng nhi t đ : c nh báo và tác đ ng

Tu i th c a cách đi n đ c tính toán d a theo nhi t đ chu n 980

C, khi nhi t

đ c a cu n dây khác v i nhi t đ này thì tu i th c a cách đi n c ng thay đ i: n u nhi t

phát hi n , b o v này đ

ng th ng b o v v i đ c tính

đ cao h n 980

C thì tu i th cách đi n gi m đi và ng c l i H r le 7UT6xx tính toán t c đ già hóa cách đi n d a theo nhi t đ th c t đo đ c T c đ già hóa đây là t s gi a m c đ già hóa t i nhi t đ đang tính đ c và t i 980

C T c đ già hóa trung bình th ng đ c tính trong m t kho ng th i gian nào đó

I.2.8 B o v ch ng quá t thông lõi thép (OverexcitationProtection- 24)

Ch c n ng b o v ch ng quá kích t hay quá t thông có nhi m v

hi n t ng quá t thông trong lõi t c a máy phát đi n ho c máy bi n áp

c s d ng ph bi n v i các máy bi n áp theo s đ n i b máy phát-máy

bi n áp Hi n t ng quá t thông lõi t có th x y ra khi:

- i n áp h th ng b t ng cao (Ví d : Máy phát b m t t i đ t ng t, b đi u

c s d ng ch c n ng này b t bu c ph i có tín hi u đi n áp đ a vào r le,

đi n áp dây l n nh t trong ba pha s đ c s d ng

Do các hi n t ng quá t thông quá đ không gây nguy hi m nên v i hi n

t ng này có th s d ng b o v có tr đ b o v Thô

th i g

- 50BF)

c b h ng

b đ m th i gian c a ch c n ng 50BF} tr ng thái b

i các b o v không d a trên tín hi u dòng đi n (B o v quá t thông, b o v

th i gian c a 50BF s ti p t c đ m h t th i gian đã cài đ t, sau đó g i l nh c t t i máy c t c p trên lân c n

Hình 1.21 S đ nguyên lý ch c n ng 50BF

V

rên dòng đi n đ xác đ nh máy c t đã

c y, trong các tr ng h p đó r le có th s d ng tr ng thái ti p đi m ph c a máy c t Các r le h 7UT6xx có th s d ng c hai cách giám sát này (Giám sát dòng đi n ho c tr ng thái ti p đi m ph )

I.2.10 Ch c n ng giám sát trong r le

Ch c n ng giám sát trong r le bao g m: Giám sát tr ng thái ph n c ng, ho t

tr ng thái dòng đi n pha l n nh t đã l ch quá m c đ so v i dòng đi n pha nh

nh t Ch c n ng nà hi ho t đ ng s đ a ra tín hi u c nh báo “Fail I balance”

c nh báo “Fail U balance”

I.2.10.3 Giám sát m ch đi n áp t máy bi n đi n áp

Nguyên lý: Ch c n ng này so sánh t ng đi n áp ba pha v i đi n áp đo đ c t i

cu n tam giác h c a máy b

cung c p thành ph n đi n áp TTK còn t ng đi n áp b

u hai giá tr đo l ng này l ch nhau å có v n đ trong m ch đi n t máy bi n

đi n áp Thông báo do r le đ a ra ng v i tr ng thái này là “Fail U Ph-E”

I.2.10.4 Giám sát hi n t ng h m ch dòng do đ t dây

Khi x y ra hi n t ng h m ch dòng, b o v so l ch có th ho t đ ng nh m,

m t khác h m ch dòng c a CT có th gây ra hi n t ng quá áp nguy hi m

nh th

Nguyên lý ho t đ ng: ch c n ng này liên t c giám sát giá tr t c th i c a dòng

đi n, n u dòng đi n thay đ i khác v i giá tr mong mu n và khi dòng đi n suy gi m

t c th i

c đ t dây m ch dòng CT Ch c n ng này ch ho t đ ng đ c khi đã có dòng đi n qua r le (Thi t b ), tr ng h p đ t m ch dòng đúng th i đi m dòng đi n qua 0 thì r le có th c ng không phát hi n đ c

I.2.10.5 Phát hi n hi n t ng h m ch áp c a máy bi n đi n áp (VT) - t c u chì

Khi m ch áp b ng n m ch ho c h m ch å đi n áp c p t i r le b s t gi m

å các ch c n ng b o v có dùng đ n tín hi u đi n áp có th b tác đ ng nh m (Ví cho r

d : B o v th p áp, b o v d a theo chi u công su t) Ch c n ng này ch áp d ng

le 7UT613 & 7UT633 (R le 7UT635 không có đ u vào đi n áp)

Nguyên lý ho t đ ng: Hi n t ng đ t c u chì gây m t áp m ch áp có th phát

hi n theo logic: { i n áp m t đ i x ng & dòng đi n v n đ i x ng} S m t đ i

x ng c a đi n áp đ c phát hi n d a theo đ l n c a đi n áp TTN (U 2),

gi thi t là đ i x ng n u dòng TTN và TTK (I 2 & I 0) n m d i ng ng cho phép Tuy nhiên n u trong quá trình các ch c n ng b o v d a theo đi n áp đang b

khóa mà thành ph n dòng (I 2 & I 0) v t ng ng cho phép thì đó là ch báo c a s

c th t và r le s gi i tr các tín hi u khóa này và ho t đ ng nh bình th ng Hình 1.22 mô t ch c n ng giám sát c u chì m ch áp c a r le

Hình 1.22 Ch c n ng giám sát c u chì m ch áp

I

phát hi n hi n t ng ng n m ch ba pha tg

th ) v i ng n m ch phía s c p (Nh t th ): Khi x y ra hi

c không t ng đ t bi n

Nguyên lý: B o v s tác đ ng khóa ch c n ng b o v d a theo đi n áp khi

- T t c đi n áp ba pha nh h n m t ng ng cho phép

- Không có s t ng đ t

nh h n m t m c đ cho phép)

- Dòng đi n trên 3 pha đang l n h n m t ng ng nh nh t cho phép (Ch c

n ng b o v kho ng cách ch xác đ nh đ c t ng tr n u dòng đi n l n h n m t ng

p đi m ph máy c t, dây n i, hàng k p, nên r t ph c t p, k t

h p v

(Khi m t đi n ti p đi m

s đó

52a c a máy c t đang óng, 52b đang m , ti p đi m r le b o v đang m å dòng đi n giám sát t n

t i và

ng cho phép t i thi u nào đó)

I.2.10.7 Giám sát m ch c t (Trang b cho r le 7UT613/63x) (Trip Circuit Supervision - 74)

Do m ch c t máy c t n m ngoài r le và đi qua nhi u khâu: C u chì, c u n i,

ti p đi m r le, ti

m c đ quan tr ng c a vi c c t máy c t nên c n s d ng ch c n ng giám sát

m ch c t này Nói m t cách khác, ch c n ng này giám sát s thông m ch cho m ch

c t c a máy c t N u m ch c t thông, s có m t dòng đi n r t nh ch y qua nó, n u

m ch c t b đ t, dòng đi n này s m t å r le s c nh báo v s c m ch c t Dòng

đi n ch y qua m ch c t này đ c tính toán đ nh (C mA, ví d 1,4mA v i lo i r

le 7PA30 c a SIEMENS) đ không làm cu n c t tác đ ng

Nguyên lý ho t đ ng c a ch c n ng này nh sau: R le giám sát có th bao

g m m t ho c hai r le ph lo i th ng đóng, đóng ch m

ng) Khi hai r le này đ u tác đ ng (M t đi n) thì ch c n ng giám sát đ c kích ho t và s đ a ra c nh báo

Hình 1.23 Phân b dòng giám sát khi máy c t đã đóng

- Khi máy c t đã tr ng thái đóng (Hình 1.23): Ti p đi m

đ

ch y liên t c qua m ch c t theo đ ng màu xanh và h ng m i tên đ Tr ng thái các r le và ch c n ng giám sát th hi n b ng 1.3

u ra) s g i tín hi u đ n c t máy c t, trong quá

i u di n trên s đ hình 1.24 Khi c ti p đi m đ u ra c a r le b o v và ti p

đi m ph c a máy c t đ u đóng thì không có dòng giám sát ch y qua r le giám sát,

n u r le giám sát là lo i tác đ ng t c th i å s đ a ra c nh báo (Sai) tránh

c nh báo nh m khi c t máy c t thì các lo i r le giám sát này th ng ho t đ ng có

th i gian tr l n h n th i gian c t máy c t t ng ng

- Khi máy c t trong tr ng thái đã m (Hình 1.25): Dòng giám sát v n t n t i

nh ng đi qua c hai r le ph å hai r le ph đ u có đi n å r le giám sát s không tác đ ng

- K t lu n: V i s đ nguyên lý này thì trong m i tr ng thái c a máy c t s luôn có dòng giám đ giám sát m ch c t

Ch c n ng giám sát m ch c t trong r le 7UT6xx:

ây không ph i là m t r le riêng l mà là m t ch c n ng đ c tích h p vào

- S đ s d ng hai tín hi u đ u vào:

Ph ng th c đ u n i c a s đ này th hi n trên hình 1.26 M t đ u tín hi u vào r le l y t ti p đi m đ u ra c a r le b o v , đ u vào th hai l y t ti p đi m

h máy c t (Aux1: óng & Aux2: M , máy c t v tr ng thái đóng) S đ này

o v & máy c t mà đi n áp đ a vào đ u vào nh phân s là hai tr ng thái cao ho c

th hi n trên b ng 1.4

Hình 1.25 Phân b dòng giám sát khi máy c t đã m

ùy theo s l ng tín hi u đ u vào có s n mà ch

Hình 1.27 Logic c a ch c n ng giám sát m ch c t

- S d

B ng 1.4 B ng tr ng thái

B ng tr ng thái cho th y, ch đ bình th ng ch có duy nh t m t tr ng

h p s (3) là c hai đ u vào đ u m c th p khi máy c t đang trong quá trình c t và

r le có th báo đ ng nh m kh c ph c thì r le 7UT6xx s liên t c ki m tra

tr ng hái hai đ u vào này (Cách nhau kho ng 500ms, c ý làm tr l n h n th i gian

c t máy c t) và n u sau 3 l n ki m tra liên t c phát hi n l i thì r le m i phát tín

S đ này s d ng khi r le ch còn m t c ng vào dành cho ch c n ng giám

át m ch c t Ti p đi m ph máy c t đ c n i t t b i m t đi n tr R có giá tr l n

S đ này s d ng c hai tín hi u đ u vào (T r le b o v & máy c t) nên

có u đi m là có th giám sát m ch c t k c khi máy c t đang tr ng thái c t

ho c đóng

Hình 1.27

T6xx

s

Nguyên lý ho t đ ng c a s đ nh sau: Ch đ bình th ng, m ch giám sát luôn đ c thông b ng đi n tr R ho c ti p đi m ph máy c t Tuy nhiên khi r le

o v tác đ ng, ti p đi m đ u ra (TR) đang đóng thì không có dòng giám sát ch y

ua r le và ch c n ng này có th tác đ ng nh m, đ tránh đi u này thì quá trình

ki m tra m ch c t di n ra cách nhau kho ng 500ms ho c th m chí lâu h n (30 giây),

nh c nh báo ch đ a ra sau 3 l n ki m tra liên ti p không thành công

I.3 Gi i thi u v

I.3.1 Gi i thi u chung v b o v máy phát đi n

áy phát đi n tùy thu c vào

v i chi phí cho h th ng b o v Khôn

Hình 1.28 S đ giám sát m ch c t s d ng m t tín hi u

b

q

l

r le b o v máy phát đi n 7UM62x

Các thông tin c n thi t đ thi t k m t h th ng b o v cho máy phát đi n có

th bao g m: S đ m t s i c a nhà máy, v trí c a các bi n áp đo l ng (U & I), thông s c a các thi t b này (Công su t danh đ nh, c p chính xác, h s gi i h n, kho ng cách t i t b ng, thông s thi t b đóng c t Thêm vào đó, đ ph c v ch c

n ng b o v ch ng ch m đ t c n cung c p thông tin v các h th ng cùng đ u n i vào thanh góp đi n áp máy phát (N u có)

L a ch n s đ ph ng th c c th đ b o v cho m

m c đ quan tr ng c a nhà máy & t ng quan

g có tiêu chu n c th v s đ ph ng th c b o v , tuy nhiên có các khuy n cáo v các ch c n ng b o v t i thi u nên trang b nh trình bày trong b ng 1.5, nhìn chung các ch c n ng b o v đ c t ng c ng khi công su t máy phát đi n

t ng lên

B ng 1.5 Các ch c n ng b o v nên s d ng (O: Tùy ch n, X: Nên dùng, Y: Th y đi n tích n ng)

Khi thi t k h th ng b o v , m t y u t quan tr ng c n tính t i là tính d phòng Nguyên t c n-1 th ng đ c s d ng, ngh a là h th ng ph i đ c thi t k sao cho s h ng hóc c a m t ph n t không gây d ng s ho t đ ng c a toàn b h

th g b o v V i các nhà máy đi n, th ng c u trúc d phòng đ c s d ng ph

bi n

- Ph ng th c d phòng m t ph n: C n s d ng ít nh t hai h th ng r le b o

v đ m b o h h ng c a m t h th ng không làm m t toàn b h th ng b o v Các b o v có th s d ng chung các bi n áp đo l ng, chung ngu n nuôi và các

- Ph ng th c d phòng đ y đ : T t c các ph n t quan tr ng đ u có d

phòng, ví d : S d ng các bi n áp đo l ng riêng bi t, hai h th ng b o v toàn

ph , ngu n nuôi r le riêng bi t, các tín hi u c t c ng đi theo các h th ng khác nha (Hình 1.30) Ch c n ng c a hai h th ng r le có th gi ng nhau ho c th m chí khác nhau v nguyên lý b o v (Ví d : M t r le có th d a theo đi n áp trung tính đ b o v 90% cu n dây stato khi x y ra ch m đ t, r le còn l i có th ho t

đ ng d a trên nguyên lý b m dòng t n s th p đ th c hi n cùng ch c n ng b o v này ho c t ng t s d ng nguyên lý t ng tr th p và so l ch dòng đi n đ b o v cho c

Khi h th ng b o v ho t đ ng, tùy theo s c mà tín hi u c t s đ c g i đ n các máy c t khác nhau (Máy c t đ u c c, máy c t kích t , h th ng van d ng kh n

c p, máy c t phía cao áp, máy c t h th ng t dùng, ph t i đ a ph ng, các h

th g hãm d ng, ) Do tính ch t ph c t p c a h th ng này nên th ng s d ng r

le ma tr n c t đ nh n tín hi u và g i đ n các máy c t t ng ng Hình 1.31 gi i thi r le th c hi n tính n ng ma tr n c t 7UW50 c a SIEMENS