Thiết kế bài giảng lịch sử 11 tập 2 part 1 pptx

Đặc biệt là phong trào cách mạng ở Trung Quốc và Ân Độ đã vượt qua nhiều thử thách và đã đạt được những bước tiến mới trong vòng 20 năm giữa hai cuộc đại chiến thế giới 1918 — 1939.. Ở Â

NGUYEN THỊ THẠCH

THIẾT KẾ BÀI GIẢNG

LICH SU 11

TAP HAI

NHA XUAT BAN HA NOI

Chuong Ill

CAC NUGC CHAU A

GIỮA HAI CUỘC CHIẾN TRANH THẾ GIỚI (1918 - 1959)

Bài 15| PHONG TRAO CACH MANG O TRUNG QUOC

Và ẤN ĐỘ (1918 — 1939)

I MUC TIEU BÀI HỌC

1 Kién thite HS can nam được

e Phong trao Ngi Tt (4 — 5 — 1919) va sự mở đầu thời kì cách mạng dân chủ mới ở Trung Quốc Những diễn biến chính của cách mạng Trung Quốc trong những thập niên 20 và 30 của thế ki XX Chiến tranh Bắc phạt (1926 — 1927)

và nội chiến Quốc — Cộng (1927 — 1937)

e© Những đặc điểm của phong trào độc lập dân tộc của Ấn Độ trong những nam (1918 — 1939) do giai cấp tư sản dân tộc, đứng đầu là Đảng Quốc đại

lãnh đạo

2 Kĩ năng

e Rèn luyện ki nang phân tích, đánh giá, so sánh các sự kiện lịch sử và hiểu được ý nghĩa nó

3 Thái độ, tình cảm, tư tưởng

se Bồi dưỡng cho HS, nhận thức đúng đắn tính tất yếu của cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân, chủ nghĩa đế quốc của các dân tộc bị áp bức giành

độc lập dân tộc và dân chủ

II THIẾT BI, TAI LIEU DAY — HOC

e Mot s6 tai liéu lich su có liên quan đến các lãnh tụ cách mạng của Trung Quốc (Mao Trạch Đông) và của Ân Độ (M Gan - đi)

II TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY — HOC

4 Ổn định tổ chức lớp

2 Kiểm tra bài cũ

e Nếu ngắn gọn các giai đoạn phát triển chính của nước Nhật trong những năm 1918 — 1939

e® Quá trình quân phiệt hoá ở Nhật Ban diễn ra như thế nào?

3 Giới thiệu bài mới

Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, phong trào cách mạng thế giới có những

bước tiến mới Đặc biệt là phong trào cách mạng ở Trung Quốc và Ân Độ đã vượt qua nhiều thử thách và đã đạt được những bước tiến mới trong vòng 20 năm giữa

hai cuộc đại chiến thế giới (1918 — 1939) Ở Trung Quốc, phong trào Ngũ tứ đã

mở đầu phong trào cách mạng dân chủ mới

Ở Ân Độ, Đảng Quốc đại, đứng đầu là M.Gan - đi đã lãnh đạo phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc theo đường lối ôn hoà, bất bạo động, bất hợp tác Đó là

nội dung chính của bài học hôm nay

4 Dạy —- học bài mới

Hoat động dạy Hoại động học Mục tiêu cần đạt

GV yêu cầu HS đọc SGK | Trả lời I Phong trào cách mang

muc | * Phong trào Ngũ tứ bùng | ở Trung Quốc (1919 —

(cả lớp chú ý theo dõi) _ | nổ ngày 4~ 5 — 1919 1939)

nhằm phản đối âm mưu xâu xé Trung Quéc cua các nước đế quốc

Sau đó GV giải thích! Tại

sao lại gọi là phong trào l Phong trào Ngĩ tứ và sự thanh lap Dang céng san

Ngũ tứ? Theo cách nói + Mở đầu là cuôc biểu Trung Quốc

của người Trung Quốc _ | tình của 3000 học sinh, oN CŨ 4i: nă 1 ae ong ng sào: TH trao un

bao giờ cũng nói: năm sinh viên yêu nước tại e e :

nổ ngày 4— 5 — 1919 nhằm

—> tháng —> ngày Cho Quảng trường Thiên An ae „ „

phản đối âm mứu xâu xé

nén phong trao nay goi

là phong trào Ngũ tứ

Sau đó GV dat cau hoi:

— Hay trinh bay vé

phong trào Ngũ tứ ở

Trung Quốc và ý nghĩa

lịch sử của nó

Môn, Bắc Kinh, đòi trừng trị những tên phản quốc trong chính phủ

Phong trào nhanh chóng

lan rộng ra 22 tỉnh và 150 thành phố trong cả nước, lôi cuốn được đông đảo các tầng lớp xã hội tham

ø1a, đặc biệt là công nhân

— Phong trào Ngũ tứ có ý nghĩa lịch sử quan trọng:

+ Mở đầu cao trào cách mạng chống đế quốc và phong kiến ở Trung Quốc

+ Lan đầu tiên giai cáp công nhân Trung Quéc

xuất hiện trên vũ đài chính trị như một lực lượng cách mạng độc lập

+ Đó là mốc đánh dấu cách mạng dân chủ cũ

đã chuyển sang cách

mạng dân chủ mới ở Trung Quốc

+ Từ sau phong trào Ngũ

tứ, Chủ nghĩa Mác-Lênin được truyền bá nhanh

chóng và sâu rộng vào

Trung Quốc + Với sự giúp đỡ của Quốc tế Cộng sản

+ Năm 1920, một số

nhóm cộng sản đã ra đời

ở Trung Quốc, + Trên cơ sở của những nhóm cộng sản này, thang 7 — 1921 Dang

Trung Quốc của các nước

đế quốc

+ Mở đầu là cuộc biểu tình

của 3000 học sinh, sinh

viên tại Quảng trường Thiên An Môn, Bắc Kinh doi tri những tên phản quốc trong chính phủ

+ Phong trào nhanh chóng

lan ra 22 tính và 150 thành phố, lôi cuốn đông đảo

nhân dân tham gia, đặc biệt

là công nhân

+ Ý nghĩa

® Nó mở đầu cao trào cách mạng chống đế quốc và phong kiến ở Trung Quốc

®‡*ó là mốc đánh dấu cách mạng dân chủ mới bắt đầu

ở Trung Quéc

b) Su thanh lép Dang Céng san Trung Quoc

— Từ sau phong trào Ngũ tứ,

chu nghia Maéc-Lénin duoc truyền bá sâu rộng vào Trung Quốc

— Với sự ø1úp đỡ của Quốc

tế Cộng sản

+ Năm 1920, một số nhóm

cộng sản đã ra đời ở Trung

Quoc

—> l— 7-— 1921 Dang Cộng sản Trung Quốc ra đời

GV yéu cau HS doc SGK

mục 2 và đặt câu hỏi:

— Trình bày về cuộc Chiến

tranh Bac phạt ở Trung

Quốc (1926 — 1927)

Cộng sản Irung Quốc

thành lập

+ Ý nghĩa:

Sự kiện này đánh dấu

bước ngoặt quan trọng

cua cach mang Trung Quốc

® Lừ đây trở đi, giai cap

vô sản Irung Quốc đã có chính đảng của mình để từng bước nắm ngọn cờ

lãnh đạo cách mạng

Trả lời

— Chiến tranh Bac phạt

+ Trong những năm

1926 — 1927, Dang

cộng sản và Quốc dân đảng đã hợp tác với nhau

để tiến hành cuộc chiến

tranh cách mạng nhằm

lật để ách thống trị của

bọn quân phiệt Bắc

Dương đang chia nhau

thống trị các vùng khác nhau ở phía Bắc Trung Quốc (lịch sử thường gọi

là Chiến tranh Bắc phạt)

+ Nhưng được mội thời

gian ngắn, Quốc dân đảng lại chống lại phong

trào cách mạng

e Ngày 12—4— 1927,

Tưởng Giới Thạch đã đi

tiến hành cuộc chính

biến ở Thượng Hài, tàn sát, khủng bố đầm máu

+ Ý nghĩa:

® Đảng Cộng sản lrung

Quốc ra đời là bước

ngoat quan trong cua cach mang Trung Quoc + Từ đây tro đi, giai cap

vô sản Trung Quốc đã có chính đảng để lãnh đạo

cách mạng

2 Chiến tranh Bắc phạt

(1926 — 1927) va Noi chiến Quốc — Cộng (1927

— 1937)

a) Chién tranh Bac phat

(1926 — 1927)

— lrong những năm

1926 — 1927, Dang cong san và Quốc dân đảng đã

hợp tác với nhau để

chống lại bọn quân phiệt Bắc Dương đang thống trị ở phía Bắc Trung Quốc (lịch sử thường gọi

đó là cuộc Chiến tranh

Bắc phạt)

— Được một thời ø1an

ngắn, Quốc dân đảng đã

phan bội lại sự hợp tác

Quốc — Cộng

+ Ngày 12—4— 1927,

Tưởng Giới Thạch tiến

hành cuộc chính biến ở

Thuong Hai, tan sat khủng bố đẫm máu

Hoi

— Trình bày cuộc nội

chiến Quốc - cộng

(1927 - 1937)

những người cộng sản, công khai chống phá cách mạng ở nhiều địa

phương

Một tuần sau, Tưởng

Chới Thạch thành lập

chính phủ tại Nam Kinh, đại diện cho quyền lợi

của đại địa chủ, đại tư

sản Trung Quốc

e Thang 7 — 1927, chính

quyền hoàn toàn rơi vào tay Tưởng Giới Thạch

Cuộc Chiến tranh Bắc phạt tới đó chấm dứt

Trả lời

— Sau Chiến tranh Bắc phạt, quần chúng cách

mạng dưới sự lãnh đạo của

Đảng Cộng sản Trung

Quốc đã tiến hành cuộc Nội chiến Quốc - cộng

(1927 — 1937)

— Quan doi Tuong Gidi

Thach da tién hanh 4

cuộc vây quét lớn nhằm

tiêu diệt căn cứ địa cách

mạng của Đảng cộng sản, nhưng đều thất bại

— Trong cuộc vây quét lần thứ năm (1933 — 1934), lực lượng cách

mạng bị tổn thất nặng nề

những người cộng sản, chống phá cách mạng ở nhiều nơi

+ Một tuần sau, Tưởng Giới Thạch thành lập chính phủ ở Nam Kinh (đại điện cho quyền lợi

của đại địa chủ và đại tư sản Trung Quốc)

+ Thang 7 — 1927, chính

quyền hoàn toàn rơi vào tay Tưởng Giới Thạch Cuộc Chiến tranh Bắc

phạt tới đó chấm dứt

b) Cuộc Nội chiến Quốc

— Cong (1927 — 1937)

— Sau Chiến tranh Bac

phạt, nhân dân Trung Quốc dưới sự lãnh đạo

của Đảng Cộng sản đã

tiến hành Nội chiến Quốc

- Cộng (1927 — 1937)

— Quan tuong Gidi Thạch đã 4 lần tiến hành càn quét lớn nhằm tiêu

diệt căn cứ địa cách

mạng Trung Quốc, những đều thất bại

— Trong lần vây quét thứ

năm (1933 — 1934), lực

lượng cách mạng bị tổn thất nặng nề

+ Dé bảo toàn lực lượng,

tháng 10 — 1934, Héng quân công nông phải tiến

hành phá vòng vây, rút khỏi căn cứ địa cách

mạng, tiến lên phía Bắc, trong lịch sử gọi đó là

cuộc Vạn lí trường chính

® Trên đường trường chinh, tại Hội nghị Tuan Nghĩa (tỉnh Quý Châu) tháng I năm 1935, Mao

Trạch Đông đã trở thành người lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc

GV minh hoạ thêm về cuộc Vạn lí trường chính

— Tháng 10 —- 1933, Tưởng Giới Thạch lại tiến hành cuộc vây quét lần thứ năm với ] triệu quân Lần này, do những sai lầm về đường lối chỉ đạo quân sự, Hồng

quân đã không thể phá được cuộc vây quét của địch Từ tháng 10 — 1934, Dang

Cộng sản Trung Quốc đã tiến hành cuộc hành quân phá vây tiến lên khu căn cứ

phía Bắc (thường được gọi là Vạn lí trường chinh) Đây là cuộc hành quân kéo dài hơn một năm ròng rã vô cùng khó khăn, gian khổ, tốn thất nặng nề, vượt qua chặng đường dài hơn 5000 km, qua 11 tỉnh, với những điều kiện thiên nhiên khắc

nghiệt, những cuộc chiến đấu ác liệt với quân địch, Hồng quân với tổng số

300.000 người lúc xuất phát, chỉ còn lại chưa đầy 30.000 người

— GV giới thiệu với HS hình 38: Mao Trạch Đông trên đường Vạn lí trường chinh

Hỏi

— Tại sao từ tháng 7 năm

1937, ở Trung Quốc lại

diễn ra Quốc — Cộng hợp

tác lần thứ hai

GV tổng kết thảo luận:

HS thao luận nhóm câu

Hỏi này, sau đó mỗi nhóm

cử một đại diện trình bày ý

kiến của nhóm mình trước lớp Cuối cùng, giáo viên

nhận xét và tổng kết thảo

luận

+ Để bảo toàn lực lượng,

tháng 10 - 1934, Hồng quân đã tiến hành phá vòng vây, rút khỏi căn cứ

địa cách mạng, tiến lên

phía Bắc, lịch sử gọi đó

là cuộc Vạn lí trường

chinh

+ Từ Hội nghị Tuân Nghĩa tháng I — 1935,

Mao Trạch Đông trở thành người lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung

Quôc

— Từ 7— 1937 quân phiệt

Nhật phát động chiến

tranh xâm lược Trung Quốc

+ Quốc-Cộng hợp tác lần

thứ hai được thực hiện để

tập trung lực lượng chống Nhật

— Tháng 7 — 1937, quân phiệt Nhật tiến hành chiến tranh xâm lược Trung Quốc, trước

áp lực của quần chúng và trước nguy cơ bị Nhật thống trị Đảng Cộng sản và Trung Hoa Quốc dân đảng đã tiến hành hợp tác lần thứ hai để thành lập Mặt trận dân tộc thống nhất chống Nhật Cách mạng Trung Quốc chuyển sang giai đoạn kháng chiến chống Nhật

GV yéu cau HS doc SGK

mục | (ca lớp chú ý theo

đốn) sau đó GV đặt câu

hỏi

— Hãy nêu những nét

chính của phong trào độc

lập dân tộc ở Ấn Độ sau

Chiến tranh thế giới thứ

nhất

Trả lời

— Cuộc Chiến tranh thế

giới thứ nhất đã đẩy nhân

“n Độ vào tình trạng

vô cùng khốn khổ

— Vì toàn bộ gánh nặng của chiến tranh, bọn thực

đân dồn lên vai các nước

thuộc địa

- Chính quyền thực dân

Anh tăng cường bóc lột

thuộc địa đối với Ấn Đô,

chúng ban hành những

đạo luật phản động nhằm củng cố bộ máy thống trị

đã làm cho mâu thuẫn xã hội ngày càng gay gat

Cho nên, một làn sóng

đấu tranh chống thực dân Anh dâng cao khắp Ấn

Độ trong những năm

1918 — 1922

— Phong trào đấu tranh diễn ra dưới nhiều hình

thức phong phú, lôi

cuốn đông đảo các tầng

lớp nhân đân tham gia

II Phong trào độc lập

dân tộc ở Ân Độ (1918 —

1939)

Ù Phong trào độc lập dân lộc trong nhitng ndm sau

Chiến tranh thế giới thứ

nhdat (1918 — 1929)

— Chiến tranh thế giới thứ

nhất làm cho nhân dân Ấn

Độ tất khốn khổ, vì phần lớn chi phí của chiến tranh đều dồn vào thuộc địa Mâu thuẫn giữa thực

dân Anh và nhân dân Ấn

Độ ngày càng gay gat da dẫn tới phong trào đấu tranh chống thực dân Anh dâng cao khắp Ấn Độ

(1918 — 1922)

— Phong trao dau tranh diễn ra dưới nhiều hình thức phong phú, lôi cuốn đông đảo cac tang lớp

nhan dan tham gia

Hoi

+ Lãnh đạo phong trào là

Đảng Quốc đại Đứng đầu là M Gan-đi, lãnh tụ

có uy tín và có ảnh hưởng sâu rộng đối với nhân dân

Ấn Độ

® Ông kêu gọi đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân bằng biện pháp hoà bình,

không sử dụng bạo lực

(như biểu tình, hoà bình, bãi công ở các nhà máy, công sở, bãi khoá ở các

trường học, tẩy chay

hàng hoá Anh, không

nộp thuế ) + Phong trào bất bạo động, bất hợp tác do

Đảng Quốc đại lãnh đạo

đã lôi cuốn được đông đảo các tầng lớp nhân dân Ấn Độ hưởng ứng

— Su phat triển của

phong trào công nhân đã dẫn tới sự ra đời của

Đảng Cộng sản Ấn Độ

(12 1925)

— Đảng Cộng sản ra đời

đã góp phần thúc day

làn sóng đấu tranh của

nhân dân Ấn Độ chống

thực dân Anh

Trả lời

+ Lãnh đạo phong trào là

Đảng Quốc đại Đứng đầu

là M Gan-di

Gan-di kéu goi dau tranh chống chủ nghĩa thực dân bằng biện pháp hoà bình,

không sử dụng bạo lực

Phong trào bất bạo động, bất hợp tác do Đảng Quốc

đại lãnh đạo đã lôi cuốn

được đông đảo nhân dân hưởng ứng

— Sự phát triển của phong

trào công nhân đã dẫn tới

sự ra đời của Đảng Cộng sản An Do (12 — 1925), da thúc đẩy làn sóng chống

thực dân Anh ở Ấn Độ,

nhưng Đảng Cộng sản chưa

đủ điều kiện lãnh đạo cách mạng giải phóng dân tộc

— Tại sao Đảng Quốc đại | — Vì Đảng Quốc đại là

đứng đầu là M Gan-ởi lại | đảng của ø1a1 cấp tư sản

chủ trương đấu tranh hoà | Ấn Độ, nó phản ánh

bình, bất hợp tác với thực | tính chất hai mặt của tư

dân Anh (GV gọi HS giỏi | sản dân tộc Ấn Độ

tra 161 cau hoi nay)

+ Họ muốn được tự do kinh doah, nhưng lại bị thực dân Anh chèn ép, không phát triển được

+ Mặt khác họ không muốn tiến hành cách

mạng bằng bạo lực, như

vậy xã hội sẽ đảo lộn, ảnh

hưởng đến kinh doanh

—> Cho nên Đảng Quốc đại chủ trương đấu tranh ôn hòa bất hợp tác

với thực dân Anh

GV nhận xét, tổng kết và minh hoạ thêm

— Chủ nghĩa Gan-ởi tồn tại nhiều mâu thuẫn trong bản thân nó, phản ánh tính chất

hai mat cua giai cap tu san An Độ, một mặt muốn thoát l¡ khỏi ách áp bức của thực dân Anh, mặt khác lại lo sợ trước sự lớn mạnh của phong trào cách mạng của quần chúng nhân dân

Gian-đi chủ trương: Ấn Độ tự trị, điều đó có ý nghĩa là ông chủ trương Ấn Độ được tự do phát triển CNTTB dân tộc Nhưng đồng thời ông lại phản đối máy móc,

ca tụng việc quay trở lại thời cổ với những công cụ sản xuất thủ công Rõ ràng

học thuyết của Gan-đi chứa đựng nhiều mâu thuẫn và màu sắc tôn giáo Trong khi tổ chức phong trào quần chúng đấu tranh theo phương pháp “bất bạo động”

nhằm mục đích của Đảng Quốc đại, Gan-đi thường hạn chế những người mà ông cho là “phần tử quá khích” trong nhân dân Những điều nói trên phản ánh tính

đao động của hệ tư tưởng tư sản ở một nước thuộc địa

Mặc dù có những nhược như vậy, nhưng Gan-đi và học thuyết của ông đã biểu hiện tinh thần yêu nước và tinh thần dân tộc của nhân dân Ấn Độ chống đế quốc Anh

- ỚV giới thiệu với ?/§ hình 39 M Gian — di (1869 — 1948)

GV yêu cầu học sinh đọc | Trả lời 2 Phong trào độc lập