BẢN CHẤT CỦA VĂN HOÁ KINH DOANH Có một thực trạng không chỉ ở Việt Nam mà nhiều nước đang phát triển trên thế giới phải đối mặt, đó là sự ô nhiễm môi trường sinh thái, tệ nạn xã hội, bệ
Trang 1VĂN HOÁ KINH DOANH NHÂN TỐ QUYẾT ĐỊNH
SỰ THÀNH CÔNG CHO CÁC DOANH NGHIỆP
ThS CHU KIỀU LINH
Bộ môn Kinh tế vận tải Khoa Vận tải - Kinh tế Trường Đại học Giao thông Vận tải
Tóm tắt: Văn hoá kinh doanh là chìa khoá mở ra sự thành công và phát triển của nền
kinh tế nói chung và của mỗi doanh nghiệp nói riêng Thời gian gần đây, đặc biệt là sau khi Việt nam gia nhập WTO, văn hoá kinh doanh được đề cập tới nhiều hơn Tuy nhiên, việc xây dựng văn hoá kinh doanh ở Việt nam vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn bởi nó chưa trở thành hệ thống và phổ biến ở nước ta Trong bài viết này, tác giả đi sâu phân tích rõ bản chất của văn hoá kinh doanh, các vấn đề cần quan tâm khi xây dựng văn hoá kinh doanh tại doanh nghiệp
Summary: Business culture is a key for success and development of economy in general
and for each enterprise itself Recently and especially after joining WTO, business culture has been mentioned more often However, the build-up of business culture in Vietnam still has many difficulties because it has not been systematic and popular in our country In this article, author delves into analyzing the nature of business culture, issues need to be taken into consideration when building up business culture in enterprises
VTKT
I BẢN CHẤT CỦA VĂN HOÁ KINH DOANH
Có một thực trạng không chỉ ở Việt Nam
mà nhiều nước đang phát triển trên thế giới
phải đối mặt, đó là sự ô nhiễm môi trường
sinh thái, tệ nạn xã hội, bệnh tật, các giá trị
đạo đức văn hóa truyền thống bị coi nhẹ, lãng
quên… Đây là mặt trái của sự tăng trưởng quá
nhanh về kinh tế đã không phản ánh sự phát
triển về văn hóa và con người Do vậy, để
phát triển bền vững cần thiết phải quan tâm
đến văn hóa, gắn kết văn hóa với kinh doanh
Văn hóa kinh doanh hay kinh doanh có văn hóa thể hiện qua việc kiếm lời chân chính
trên cơ sở tài năng, sức lực của người kinh
doanh Mặt khác, văn hóa kinh doanh còn thể
hiện ở việc người kinh doanh phải biết quan
tâm đến lợi ích tinh thần, khuyến khích tài
năng sáng tạo của người lao động, giữ gìn và
ngày càng củng cố chữ tín đối với bạn hàng và
khách hàng Vấn đề cốt lõi, thể hiện bản chất
của kinh doanh có văn hóa là vấn đề đạo đức của người kinh doanh Đạo đức của người kinh doanh được thể hiện rất cụ thể như giữ chữ tín, tính trung thực, không chạy theo lợi ích mà bất chấp mọi thủ đoạn trên thương trường…
Để hiểu rõ hơn bản chất của văn hóa kinh doanh, chúng ta cùng nghiên cứu triết lý 3P: luận bàn về ý nghĩa, vai trò của con người (People), sản phẩm (Product) và lợi nhuận (Profit) trong hoạt động kinh doanh
- Con người: bao hàm người lao động, người mua (khách hàng), người cung ứng, phân phối…
- Sản phẩm hay dich vụ là thứ mà người kinh doanh cung cấp, bán cho khách hàng
- Lợi nhuận là mục tiêu hướng tới của người kinh doanh
Quan điểm 1: Khi người kinh doanh đặt
lợi nhuận lên hàng đầu, anh ta sẵn sàng kinh doanh bất cứ sản phẩm gì, không cần biết đến
Trang 2chất lượng nhằm đạt được lợi nhuận tối đa
Lúc này, nhân viên làm ra sản phẩm hay
khách hàng chỉ là công cụ để thu lợi nhuận,
xếp ở vị trí sau cùng Quan điểm này dẫn đến
kiểu làm ăn chộp giật, không tạo ra khách
hàng trung thành và không thể tồn tại lâu dài
Quan điểm 2: Quan điểm này cho rằng
phải chú ý trước tiên đến sản phẩm, sản phẩm
chất lượng tốt, mẫu mã đẹp… thì mới đạt hiệu
quả kinh doanh và sẽ có lợi nhuận Yếu tố con
người vẫn xếp ở vị trí cuối Để có lợi nhuận,
người kinh doanh phải khai thác tối đa nhân
công và tìm cách dụ khách hàng
Quan điểm 3: Đề cao yếu tố con người là
nội dung chính của quan điểm thứ 3 Theo đó
cần phải chú trọng đến nhu cầu của khách
hàng, giữ chữ tín đối với bạn hàng và đối xử
tốt với nhân viên Kết quả là khách hàng trung
thành ngày càng đông, năng suất lao động
tăng cao, chất lượng sản phẩm được đảm bảo
Khi ấy lợi nhuận sẽ đến và ngày càng tăng
Ba quan điểm này gắn liền với các chặng
đường phát triển kinh tế: từ thời kỳ tư bản
hoang dại lúc mà mọi hoạt động kinh doanh
không có luật lệ nào, đến thời kỳ công nghiệp
mới phát triển xu hướng đề cao máy móc, cho
đến thời hiện đại ngày nay, thể hiện các bước
tiến trong nhận thức về văn hóa kinh doanh
VTKT
Ngày nay, khi mà trình độ công nghệ
giữa các nhà sản xuất không chênh lệch mấy
thì lợi thế cạnh tranh không chỉ đơn thuần là
vấn đề giá cả, chất lượng sản phẩm mà quan
trọng hơn cả là mối quan hệ giữa doanh
nghiệp và khách hàng Đây cũng là lý do
nhiều doanh nghiệp chủ trương nâng cao uy
tín cho doanh nghiệp qua những triết lý kinh
doanh như khách hàng là thượng đế, chữ tín
quý hơn vàng, gửi trọn niềm tin… Mặt khác,
trách nhiệm đối với xã hội, đối với cộng đồng
cũng được các doanh nghiệp hướng tới Đây
chính là những tác động lâu dài và bền vững
của văn hóa khi nó thâm nhập vào công việc
kinh doanh của doanh nghiệp
II SỰ CẦN THIẾT XÂY DỰNG VĂN HOÁ KINH DOANH TẠI DOANH NGHIỆP
Xây dựng văn hóa kinh doanh tại doanh nghiệp (hay xây dựng văn hóa doanh nghiệp)
là tạo dựng những chuẩn mực hay những giá trị mà những thành viên trong doanh nghiệp cùng chia sẻ và tuân thủ theo Tuy vậy, văn hóa doanh nghiệp không không nhất thiết phải bền vững, nó luôn mở, luôn được lĩnh hội, trau dồi, và đôi khi bị mất đi
Một doanh nghiệp có môi trường văn hóa luôn phải có một tầm nhìn rõ ràng, một sứ mệnh
và nhiệm vụ cụ thể, kiên định trong mục tiêu, mạnh mẽ trong lãnh đạo, tập hợp được người tài giỏi, tự do trong hợp tác, quyền lực được chia
sẻ, xác định mục tiêu là khách hàng, ý tưởng được xem xét, cải tiến được ủng hộ, thành công được ghi nhận… Do đó, văn hóa doanh nghiệp rất cần thiết, nó có thể làm cho một tổ chức doanh nghiệp phát triển, và nếu thiếu nó, sẽ làm cho doanh nghiệp lụi tàn Bởi vì:
1 Văn hóa doanh nghiệp tạo cho mỗi thành viên hiểu được giá trị của bản thân
họ đối với doanh nghiệp
Một tổ chức chỉ có thể phát triển khi tất
cả mọi thành viên đều hiểu được họ đang đi đâu? làm gì? Và vai trò của họ đến đâu? Với những mục tiêu rất cụ thể, họ được sống trong một môi trường tự do cống hiến, chia sẻ ý tưởng… Tất cả đều hiểu rằng, họ là thành phần không thể thiếu của doanh nghiệp
2 Văn hóa doanh nghiệp tạo nên sức mạnh đoàn kết
Tất cả mọi thành viên của doanh nghiệp cần có tinh thần đoàn kết và hy sinh Trong môi trường cạnh tranh gay gắt như hiện nay,
để vượt qua những tình thế khó khăn, doanh nghiệp cần một sức mạnh tổng lực để chống
đỡ và sức mạnh ấy chỉ đạt được khi có một Văn hóa Doanh nghiệp – văn hóa của sự hy sinh, văn hoá của sự đoàn kết
3 Văn hóa doanh nghiệp tạo nên động lực, kích thích lòng tự hào của nhân viên
Một môi trường làm việc cởi mở, công
Trang 3bằng, phấn đấu và tin tưởng lẫn nhau sẽ giúp
nhân viên làm việc hiệu quả, phát huy triệt để
khả năng của bản thân Làm việc trong một
doanh nghiệp kinh doanh có văn hóa, có uy
tín sẽ là niềm tự hào của nhân viên, đáp ứng
nhu cầu tự tôn của họ và là động lực để họ
phấn đấu vươn lên
III NHỮNG ĐIỂM LƯU Ý KHI XÂY DỰNG
VĂN HOÁ KINH DOANH TẠI DOANH
NGHIỆP (VĂN HOÁ DOANH NGHIỆP)
Người lãnh đạo doanh nghiệp phải là người coi trọng việc xây dựng văn hóa doanh
nghiệp
Người lãnh đạo doanh nghiệp có vai trò quan trọng trong việc xây dựng văn hóa doanh
nghiệp Họ là người vạch ra sứ mệnh, các mục
tiêu và nhiệm vụ cụ thể cho doanh nghiệp
Người lãnh đạo doanh nghiệp phải hiểu biết
về văn hóa kinh doanh, coi trọng việc xây
dựng văn hóa doanh nghiệp, họ phải được
trang bị các kiến thức để xây dựng một môi
trường văn hóa đặc thù của doanh nghiệp
nhưng không xa lạ với cộng động
VTKT
Muốn vậy bản thân họ phải thực sự là các doanh nhân văn hóa Nhân cách của họ sẽ
quyết định sự thành bại trong kinh doanh Một
số yếu tố được đưa ra xem xét khi đánh giá
một doanh nhân văn hóa là:
- Có đạo đức tốt, có “tâm”
- Trung thực và có chữ “tín”
- Tôn trọng và thực hiện đúng pháp luật
- Có trình độ học vấn, ngoại ngữ
- Phát triển bền vững, sáng tạo, vì quyền lợi quốc gia
- Tham gia hoạt động xã hôi, từ thiện
Văn hóa doanh nghiệp hình thành theo thời gian
Xây dựng văn hóa doanh nghiệp là quá trình đưa các giá trị mong muốn vào doanh
nghiệp, tạo nên những chuẩn mực để mọi
thành viên tuân thủ theo Các giá trị này được
chia thành 2 thành phần:
- Các giá trị không được các thành viên chấp nhận: Các thành viên trong doanh nghiệp
thường rất nhạy cảm với việc thay đổi môi trường làm viêc và các giá trị mới mà lãnh đạo đưa vào Do đó một số các giá trị mà người lãnh đạo mong muốn có thể bị từ chối
sẽ phải thay đổi hoặc loại bỏ
- Các giá trị được thành viên chấp nhận
sẽ được duy trì theo thời gian và dần dần được coi là đương nhiên Sau một thời gian nhất định, các giá trị này được thể hiện ra ngoài qua phong cách làm việc, giao tiếp, đối xử của các thành viên… và trở thành các quy ước ngầm định trong doanh nghiệp Lúc đó, việc đưa một giá trị mong muốn vào doanh nghiệp mới thành công
Như vậy việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp đòi hỏi sự nỗ lực không chỉ từ phía lãnh đạo mà từ tất cá các thành viên trong doanh nghiệp
Văn hóa doanh nghiệp không thể tách rời văn hóa của cộng đồng xã hội
Tất cả nhân viên hay mọi thành viên trong doanh nghiệp đồng thời là thành viên của gia đình và xã hội, họ tiếp thu và thừa nhận các giá trị văn hóa đạo đức của xã hội
mà họ sinh sống Do đó, văn hóa của doanh nghiệp chỉ được chấp nhận và thực sự đem lại thành công cho doanh nghiệp khi nó phù hợp với văn hóa của cộng đồng
Văn hóa kinh doanh là một khái niệm mới
và mở ở Việt Nam Các chuẩn mực để đánh giá văn hóa kinh doanh sẽ được bổ sung thêm nhiều cùng với sự vận động không ngừng của cuộc sống cũng như công việc kinh doanh Mặc dù vậy, văn hóa kinh doanh luôn được xem là chìa khóa mở ra sự thành công và phát triển cho mỗi doanh nghiệp trong tương lai
Tài liệu tham khảo
[1] Viện nghiên cứu và đào tạo về quản lý - Mưu lược trong điều hành công ty – NXB Lao động xã hội
[2] TS Vương Quân Hoành Văn minh làm giàu
và nguồn gốc của cải – NXB Chính trị quốc gia [3] http://www.chungta.com.vn
http://www.lanhdao.net♦