Thiết kế bài giảng lịch sử 11 nâng cao tâp 1 part 10 pps

— Nhu vay, trong giai đoạn thứ nhất của cuộc chiến tranh, đời sống của nhân dân rất cùng cực, mâu thuẫn trong xã hội các nước tham chiến rất gay gắt:.. Cuối cùng - Sau 2 năm chiến tranh,

GV yéu cau hoc sinh

doc SGK muc 1 va sau

đó đặt câu hoi:

- Hãy trình bày diễn

biến chính của giai đoạn

1 Chiến tranh thế giới thứ

* Giai đoạn I của cuộc

Chiến tranh thế giới thứ

- Ngày 03/08/1914 Anh tuyên chiến với Đức

—> Chiến tranh đế quốc đã

e Duc chan ca con

đường ra biển, không cho

Mục tiêu cần đạt

II Diễn biến của

chiến tranh

1 Giai đoạn thứ nhất (1914 - 1916)

- Ngày 28/07/1914, Áo

- Hung đánh Xéc-bi

- Ngày 01/08/1914, Đức tuyên chiến với Nga

- Ngày 03/08/1914, Đức tuyên chiến với

Pháp

- Ngày 04/08/1914 Anh tuyên chiến với Đức

—> Chiến tranh đế quốc đã

bùng nổ và nhanh chóng

thành chiến tranh thế giới

- Mở đầu cuộc chiến

tranh, Đức dự định đánh

Pháp một cách chớp

nhoáng rồi sau đó quay

sang đánh Nga Cho nên Đức tập trung phần lớn binh lực ở phía Tây

«‹Ắ Đêm 03/08/1914, Đức tràn vào Bỉ rồi đánh sang Pháp

e« Đức chặn cả đường

biển không cho quân Anh

tiếp viện

259

290

quân Anh sang tiếp viện

-> Pa-ri bị uy hiếp, quân

Pháp đang có nguy cơ bị

tiêu diệt

- Giữa lúc đó, ở mặt

trận phía Đông, quân Nga

tấn công vào Đông Phổ, buộc Đức phải điều bớt

quân từ mặt trận phía Tây

sang để chống quân Nga

—> Pa-ri được cứu thoát

+ Lợi dụng thời cơ,

đầu tháng 9/1914, Pháp phản công và giành thắng

lợi trên sông Mác - nơ

hào, cầm cự dai dẳng trên

một chiến tuyến dài 780

km, từ Bắc Hải đến biên giới lhụy Sỹ

- Đức thấy chưa hạ

ngay được Pháp Cho nên,

năm 1915 đã dồn binh lực

sang phía Đông cùng Áo -

Hung tấn công Nga quyết liệt định đè bẹp Nga, chế

độ Nga hoàng tuy đã bị

khủng hoảng, nhưng Đức

không thể đè bẹp được

— Pa-ri bị uy hiếp, quân

Pháp đang có nguy cơ bị

tiêu diệt

- Cùng lúc đó, ở phía Đông, Nga tấn công vào

Đông Phổ buộc Đức phải

điều quân từ mặt trận phía Tây sang chống quân

phải chuyển sang cầm cự

trên chiến tuyến dài 780

km (từ Bắc Hải đến biên

gidi Thuy Sy)

- Đức nhận thấy chưa thắng ngay được Pháp

Cho nên, năm 1915 dồn bình lực sang phía Đông

đánh Nga Nhưng cuối

năm 1915, 2 bên vẫn ở

thế cầm cự trên chiến tuyến dài 1.200 km

- lrong năm thứ hai

của cuộc chiến tranh

(1915) cả 2 bên đều đưa

thiệt hại nghiêm trọng

- Năm 1916, khi thấy

không tiêu diệt được quân

Nga, Đức lại chuyển

trọng tâm hoạt động về

mặt trận phía Tây, mở

chiến dịch tấn công Véc-

đoong Chiến sự diễn ra

hết sức quyết liệt, kéo dài

1916 vẫn không đem lại

ưu thế cho bên nào, từ

- Năm 1915, cả 2 bên

đều đưa ra những phương

tiện chiến tranh mới: xe tăng, máy bay trinh sát,

ném bom, hơi độc

- Đến năm 1916, khi thấy không tiêu diệt được quân Nga, Đức lại chuyển trọng tâm hoạt động về mặt trận phía Tây, mở chiến dịch tấn công Véc-đoong

Chiến sự rất ác liệt,

(từ tháng 2 > 12/1916) Gần 70 vạn người chết nhưng Đức không thắng

vẫn

291

tiên ở Nga GV tổng kết thảo luận

cuối 1916 trở đi, Đức, Áo

- Hung từ thế chủ động

chuyển sang phòng ngự

ca hai mat trận phía Đông

và phía lây

— Nhu vay, trong giai

đoạn thứ nhất của cuộc

chiến tranh, đời sống của

nhân dân rất cùng cực, mâu thuẫn trong xã hội các nước tham chiến rất gay gắt:

Trong khi đó bọn trùm

công nghiệp chiến tranh

ø1àu lên nhanh chóng

Hậu quả của 2 năm chiến tranh rất nặng, gần

6 triệu người chết, hơn 10

triệu người bị thương

Cho nên đến cuối năm

điểm của nhóm mình

trước lớp (cả lớp chú ý lắng nghe) Cuối cùng

- Sau 2 năm chiến tranh, các nước đế quốc đã gây cho loài người nhiều đau

khổ, nhất là nhân dân các nước tham chiến Họ bị chết vô ích trong chiến tranh,

đói rét, cực khổ hoành hành, trong lúc đó, bọn trùm công nghiệp chiến tranh giàu 292

lên nhanh chóng, mâu thuẫn xã hội trong các nước này rất gay gắt Cho nên, nhân dân các nước này họ rất căm phẫn với chế độ, họ muốn đứng lên làm cách mạng lật đổ

chính quyền Chính vì lẽ đó, thời cơ cách mạng xuất hiện ở nhiều nước châu Âu

- Nước Nga, đế quốc Nga già yếu nhất trong các nước đế quốc tham chiến, chế độ Nga hoàng thối nát, khủng hoảng, làm cho nhân dân Nga rất khốn khổ Giai cấp công nhân Nga mạnh, sống tập trung Dưới sự lãnh đạo của Đảng Bôn-sê-

vich Nga, dimg đầu là Lê-nin, nhân dân Nga đã đứng lên làm cách mạng tháng

chiến sự năm 1917 của

cuộc chiến tranh thế giới

lần thứ nhất

- Tháng 2/1917, nhân dân Nga dưới sự lãnh đạo

của glal cấp vô sản với khẩu hiệu “Đả dao Nga

hoàng”, “biến chiến tranh

đế quốc thành nội chiến

muốn cắt đứt đường tiếp tế

trên biển của phe Hiệp ước,

sử dụng phương tiện chiến tranh mới là tàu ngầm

+ Lúc đầu, “cuộc chiến

tranh tàu ngầm” gây cho Anh nhiều thiệt hại

- Mi rất khôn ngoan,

lúc đầu cuả cuộc chiến

tranh, MI giữ thái độ

2 Giai đoạn thứ hai

(1917-1918)

- Tháng 2 /1917, nhân dân Nga dưới sự lãnh đạo

của giai cấp vô sản đã

tục chiến tranh

- Đầu năm 1917, Đức

cắt đứt tiếp tế của phe

Hiệp ước trên biển

+ Đức sử dụng phương

tiện chiến tranh mới là

tàu ngầm

+ Lúc đầu cuộc “chiến

tranh tàu ngầm” gây cho Anh nhiều thiệt hại

- Giai đoạn đầu của

chiến tranh, Mi khôn

293

294

“trung lập” để bán vũ khí

cho cả hai bên tham chiến

dé được siêu lợi nhuận

- Nhưng đến năm

1917, phong trào cách

mạng ở các nước dâng cao Mi thấy cần phải kết thúc chiến tranh và đứng

về phe Hiệp ước

+ Viện cớ tàu ngầm của Đức vi phạm quyền

tự do thương mại trên

biển, tấn công cả tàu

buôn cập bến các nước trong phe Hiệp ước

+ Ngày 02/4/1917, MI tuyên chiến với Đức Sự tham chiến của Mi có lợi

cho phe Hiệp ước

- Trong những năm

1917, những cuộc phản công của phe Hiệp ước đều

không thành công, Pháp và

Anh cố gắng phá vỡ phòng tuyến của Đức và giải tỏa vòng vây bờ biển, nhưng

đều thất bại, những cuộc

tấn công của Nga cũng không thắng lợi

Áo - Hung nao núng

muốn cầu hòa

Nhung Nga va I-ta-li-

a con nhiéu tham vong,

không chấp nhận thương

ngoan giữ thái độ trung

lập bán vũ khí cho cả hai bên để kiếm lời

- TĐến năm 1917, phong trào cách mạng các nước lên cao, Mi thấy cần

phải kết thúc chiến tranh

và đứng về phe Hiệp ước

- Ngày 02/4/1917, Mi tuyên chiến với Đức, sự tham chiến của MI sẽ có lợi cho phe Hiệp ước

- Trong nam 1917,

những cuộc phản công của phe Hiệp ước trên bộ

và trên biển đối với Đức đều không thành công

- Áo - Hung nao núng

muốn cầu hòa

- Đức dồn sức đánh

Nga và loại I-ta-li-a ra

khỏi vòng chiến

GV minh họa thêm:

Đức dồn sức đánh Nga và loại Italia ra khỏi

vòng chiến

- Tháng 11/1917, dưới

sự lãnh đạo của Đảng

Bôn-sê-vích Nga đứng đầu là Lênin, nhân dân Nga đã đứng lên làm cách

+ Lời kêu gọi hòa bình

của chính quyền Xô viết

không được các nước

trong phe Hiệp ước chấp

nhận, vì Anh, Pháp, Mi

muốn kết thúc chiến tranh trên thế thắng

- Trước tình thế đó, chính quyền Xô viết non trẻ phải ký với Đức Hòa ước Bờ-rét Li-tốp (03/03/1918) nước Nga rút khỏi chiến tranh đế quốc

- Tháng 11/1917, dưới

sự lãnh đạo của Đảng

Bôn-sê-vích, đứng đầu là Lê-nIn, nhân dân Nga da đứng lên làm cách mạng

thắng lợi, + Nhà nước Xô viết ra đời, thông qua sắc lệnh

Hòa bình, kêu gọi các nước tham chiến chấm

dứt chiến tranh Nhưng

các nước phe Hiệp ước

không chấp nhận, vì các nước nay muốn kết thúc chến tranh trên thế thắng

phản cách mạng, củng cố nhà nước Xô viết, chuẩn bị điều kiện đầy đủ để đuổi

quân Đức ra khói nước Nøa

- Mặt khác, Đức thấy ký kết với Nga sẽ nhẹ được một mặt trận phía Đông để

dồn binh lực đánh thắng Anh, Pháp ở mặt trận phía Tây, trước khi Mĩ tham chiến Sau đó, Đức sẽ điều quân sang phía Đông để tiêu diệt nước Nga Xô viết

295

- Trước tình hình đó, Nga phải chấp nhận những điều kiện nghiệt ngã mà Đức đưa

ra Đó là, Nga nhượng cho Đức Ba Lan, Lắt-va, một phần Bê-la-rút-xi-a và Vô-]i-m

Hỏi:

- Trình bày tình hình

chiến sự năm 1918 của

cuộc Chiến tranh thế giới

thứ nhất (1914-1918)

- Đầu năm 1918, lợi

dụng quân MI chưa sang châu Âu, quân Đức mở 4

đợt tấn công liên tiếp với quy mô lớn trên khắp đất

van quan Mi đổ bộ vào

châu Âu cùng với nhiều

vũ khí đạn dược

+ Mi tham chiến, khi

cả hai phe đã bị thiệt hại

rất nặng và mệt mi, nên

đã trở thành nước đứng đầu phe Hiệp ước thay

Anh, nhờ đó quân Anh,

xe tăng của Anh, Pháp đã

đập tan phòng tuyến sông

Xen, tiêu diệt l6 sư đoàn

châu Âu, từ đó Pháp quay

trở lại tấn công Đức trên

mọi mặt trận

+ Ngày 18/7/1918,

600 xe tăng Pháp phá vỡ

phòng tuyến Mác - nơ, bắt sống 3 vạn tù binh + Ngày 08/8/1918,

Anh, Pháp đập tan phòng

tuyến sông Xen tiêu diệt

16 sư đoàn quân Đức

GV giới thiệu với học

Ngày 12/9/1918, liên

quân Pháp- Mi đánh

Xanh Mi-hi-en, một

phòng tuyến quan trọng của Đức

- Từ cuối tháng 9/1918 trở đi, quân Đức liên tiếp thất bại, phải bỏ chạy khỏi lãnh thổ Pháp và Bi, các nước đồng minh của Đức cùng liên tiếp bị tấn công buộc phải đầu hàng:

Bun-ga-ri dau hàng (29/9/1918), Thổ Nhĩ Kỳ

nhưng Mi không đồng ý,

vì Mi muốn đánh đến cùng, buộc Đức đầu hàng không điều kiện

- Trong tình hình ấy, ngày 09/11/1918, cách

mạng Đức bùng nổ, vua

Vin-hem II phải bỏ chạy

sang Hà Lan

- Ngày 11/11/1918, Đức phải ký hiệp định đầu hàng vô điều kiện

Chiến tranh thế giới thứ

- Các nước đồng minh của Đức bị tấn công buộc phải đầu hàng

đồng ý

- Ngày 11/11/1918, Đức phải ký hiệp định đầu hàng vô điều kiện, Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc

297

- Nét nổi bật trong giai

đoạn thứ hai của cuộc

chiến tranh là gì? Vì sao

MI tham gia chiến tranh

Nét nổi bật của giai đoạn 2 cuộc chiến tranh thế giới lần thứ nhất là tình thế

cách mạng đã xuất hiện ở một số nước ở nước Nga, dưới sự lãnh đạo của Đảng Bon-sé-vich va Lénin đã biến chiến tranh Đế quốc thành nội chiến cách mạng

Một loại hình xã hội mới đã xuất hiện trên thế giới - xã hội chủ nghĩa

Vì sao Mi tham gia chiến tranh muộn? Vì Mi rất khôn ngoan, muốn đứng

giữa để buôn bán vũ khí kiếm nhiều lợi nhuận Khi thấy phe Đức, Áo-Hung yếu thế, Mĩ nhảy vào phe Hiệp ước, để khi chiến tranh kết thúc, các nước thắng trận sẽ

phải chia phần lớn cho MI (thuộc địa và thị trường)

GV yêu cầu HS đọc

SGK mục III (cả lớp chú

ý theo dõi) Sau đó GV

dat cau hoi

- Chién tranh thé gidi

với nhân loại

+ Lôi cuốn 38 nước

tham chiến với 37 triệu

III Két cục của Chiến tranh thế giới thứ nhất

- Chiến tranh thế giới lần thứ nhất gây đã gây

nên thảm họa hết sức

nặng nề đối với nhân loại + Lôi cuốn 38 nước

tham chiến với 37 triệu

quân, 1.5 ty người bi lôi cuốn vào vòng khói lửa,

làm cho 1Ó triệu người chết và 20 triệu người bị thương

5 Củng cố

cống, nhà máy bị phá hủy

+ Số tiền chi phí của chiến tranh:85 tỉ đôla

+ Các nước châu Âu

đều biến thành con nợ cua Mi

+ Riêng nước Mĩ được

hưởng nhiều lợi nhất sau

nước Xô viết đầu tiên đã

đánh dấu bước chuyển

biến mới trong cục diện chính trị thế giới

+ Nhiều thành phố,

làng mac, đường sá, cầu

cống, nhà máy bị phá hủy + Số tiền chiến phí:85

ti đôla

+ Các nước châu Âu

đều biến thành con nợ

cua Mi

+ Mi giàu lên nhanh chóng nhờ buôn bán vũ khí

nước Xô viết đầu tiên, đã

làm cho cục diện chính trị

thế giới thay đối

- Trình bày diễn biến tóm lược của cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 -

1918) bằng lược đồ

- Nét nổi bật nhất của giai đoạn hai Chiến tranh thế giới thứ nhất là gì?

- Vì sao Mi tham gia Chiến tranh thế giới thứ nhất muộn?

299

- Nêu hậu quả của cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất Cuộc chiến tranh đó mang tính chất gì? Em suy nghĩ như thế nào về cuộc chiến tranh đó (câu hỏi này, nếu có thời gian thêm GV cho học sinh thảo luận nhóm) Sau đó, GV tổng kết thảo luận

6 Bài tập

- Nêu và phân tích tính chất của Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918)

- Lập niên biểu những sự kiện lớn của Chiến tranh thế giới thứ nhất, theo mẫu

Bài 22

ON TAP LICH SU THẾ GIớI CẬN ĐẠI

I MUC TIEU BAI HOC

1 Về kiến thức

* Học sinh cần nắm được:

- Kiến thức cơ bản về cuộc cách mạng tư sản

- Phong trào công nhân từ giữa thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX

- Các nước châu Á, châu Phi, và khu vực Mi Latinh từ giữa thế kỉ XIX đến

3 Về thái độ, tình cảm, tư tưởng

- HS cần nhận rõ: quần chúng nhân dân và giai cấp công nhân bị CNTB áp

bức bóc lột Nhưng quần chúng nhân dân và gia1 cấp công nhân đã anh dũng đứng

lên giành lấy quyền sống của mình

II THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY - HỌC

- Các biểu, bảng thống kê, lược đồ về lịch sử thế giới cận đại

- Tranh ảnh, tư liệu lịch sử phục vụ cho bài giảng

Ill TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC

1 Ổn định lớp học

2 Kiểm tra bài cũ

- Nguyên nhân chủ yếu nhất dẫn đến Chiến tranh thế giới thứ nhất là gì?

- Trình bày diễn biến tóm lược của cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất

- Kết cục của chiến tranh thế giới thứ nhất

3 Giới thiệu bài mới

Chúng ta đã học qua 21 bài của phần lịch sử thế giới cận đại Hôm nay chúng

ta cùng nhau ôn lại những vấn đề cơ bản nhất của phần này

301

4 Dạy - học bài mới

của chế độ phong kiến

đối với sự phát triển

- Ở Hà Lan: chế độ phong kiến Tây Ban Nha cản trở kinh tế TBCN phát triển,

1566 cách mạng Hà Lan bùng nổ lật đồ ách thống trị Tây Ban Nha mở đường cho

kinh tế TBCN phát triển

- Ở Anh: mâu thuẫn sâu sắc giữa vua Sác-lơ I và Quốc hội, chế độ phong

kiến ở Anh cản trở sự phát triển kinh tế TBCN (nhà nước phong kiến dựa vào quý

tộc và giáo hội để cản trở sự kinh doanh của tư sản và quý tộc mới

- Ở Mĩ: chính sách khai thác thuộc địa của thực dân Anh cản trở kinh tế TBCN đã

phát triển ở Bắc Mi (vua Anh có những chính sách cản trở kinh tế Bắc Mi phát triển)

- Ở Pháp: chế độ phong kiến chuyên chế và nhà thờ cản trở sự phát triển kinh

tế TBCN (nhà vua tập trung quân đội chống Quốc hội - Quốc hội phần lớn là Đăng

cấp thứ ba, đứng đầu Đăng cấp thứ ba là tư sản)

- Ở Đức: cuộc đấu tranh thống nhất Đức được thực hiện “từ trên xuống” nó

mang tính chất của cuộc cách mạng tư sản, mở đường cho cuộc cách mạng TBCN Đức phát triển

302