Phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp của nhân dân Lào đầu thế kỉ XX a.. Hỏi - lrình bày phong trào đấu tranh chống Pháp của nhân dân Lào đầu thế kỉ XX.. GV dùng lược đồ Đông Nam Á gi
Trang 1U-đông và Phnôm Pênh,
mở rộng địa bàn hoạt động
Thang 10/1892, Si- vô-tha qua đời, sau đó
phong trào yếu dần
bàn hoạt động
Thang 10/1892, Si- vô-tha qua đời, phong trào yếu dần
do của dân tộc S¡ vô tha và bạn hữu của ông, dù đã hi sinh, nhưng mãi mãi cổ vũ dân tộc Cam-pu-chia bước tiếp trên con đường gian khổ đấu tranh vì tương lai tươi sáng của dân tộc và hạnh phúc của nhân dân
- Cuộc khởi nghĩa của A-cha Xoa (1863 - 1866) diễn ra ở các tỉnh giáp với biên giới Việt Nam, gây ra cho thực dân Pháp nhiều
tốn thất to lớn
+ Trước đó, A-cha Xoa
tham gia phong trào của Xi-v6-tha, nhưng phong trào bị đàn áp Cho nên ông và nhiều nghĩa quân lánh nạn sang Việt Nam (ving Chau Đốc, Tinh Bién)
Nhan dan Viét Nam da sản sàng giúp đỡ A-cha Xoa chống Pháp
+ Từ vùng núi Thất Sơn, A-cha Xoa lấy Châu
- Cuộc khởi nghĩa của A-cha Xoa (1863 - 1866)
- Irước đó, A-cha Xoa
tham gia phong trào của
Xi-vô-tha,sau khi bị đàn
áp, A-cha Xoa và nhiều nghĩa quân lánh nạn sang Việt Nam, được nhân dân Việt Nam giúp đỡ
+ Từ vùng núi Thất Sơn, Châu Đốc, Hà Tiên, nghĩa quân đã tiến về đánh Pháp ở Cam-pu-ch1a + Năm 1864, có lần nghĩa quân chiếm được tỉnh Cam-pốt, tiến gần đến Phnôm Pênh
257
Trang 2258
Đốc, Hà Tiên làm bàn đạp tấn công quân Pháp ở Cam
pu chia
+ Năm 1864, có lần nghĩa quân đã chiếm được tinh Cam-pét va áp sát Phnôm Pênh
+ Năm 1864 - 1865, hoạt động của nghĩa quân ngày càng mạnh mẽ, vùng biên giới Việt Nam — Cam-pu-chia trở thành căn
cứ của nghĩa quân
+ Ngày 19/03/1866, A- cha Xoa đã bị thực dân Pháp bắt
- Cuộc khởi nghĩa của Pu-côm-bô (1866 - 1867)
cứ ở Tây Ninh, ông kết hợp với Trương Quyền (con Trương Định) và Võ Duy Dương (Thiên hộ Dương) đánh Pháp
+ Khi lực lượng mạnh, Pu-côm-bô tiến quân về nước, kiểm soát vùng Pa- man, tấn công U-đông
+ Năm 1864 - 1865, ngha quân hoạt động mạnh ở vùng biên giới Việt Nam — Cam-pu-chia
- Cuộc khởi nghĩa của Pu-côm-bô (1866 - 1867)
Pu-côm-bô lập căn cứ chống Pháp ở Tây Ninh, kết hợp với lực lượng của Trương Quyền và Thiên
hộ Dương (Việt Nam) + Khi lực lượng mạnh, ông tiến quân về nước 17/12/1866 tấn công U-đông, kiểm soát Pa- man
Trang 3+ Nhan dan 3 tinh Tay Nam Kỳ ở Việt Nam thường xuyên cung cấp vũ khí cho ngh1a quân
+ Ngày 03/12/1867, Pu-côm-bô hi sinh anh dũng trong chiến đấu
+ Ngày 03/12/1867, Pu-côm-bô hi sinh anh dũng trong chiến đấu
GV minh họa thêm:
- Pu-côm-bô là nhà sư có uy tín cao trong nhân dân, đồng thời là một nhà quân sự sáng suốt Ông dự đoán đúng ý đồ của địch, rút lui tránh đụng độ, đối mặt với quân thù Cuộc chiến đấu của Pu-côm-bô là biểu trưng đẹp dé vé liên minh chiến đấu tự nhiên giữa nhân dân Cam-pu-chia và nhân dân Việt Nam
Hỏi
Hãy chứng minh rằng: Học sinh thảo luận | —> Cuộc kháng chiến chống Cuộc kháng chiến | nhóm câu hỏi này (GV [Pháp của nhân dan chống Pháp của nhân dân | hướng dẫn) sau đó các | Campuchia và nhân dân Campuchia (cuối thế ki | nhóm trình bày quan | Việt Nam cuối thế kỉ XIX - XIX - đầu thế kỉ XX) đã điểm của nhóm trước | đầu thế kỉ XX đã thể hiện
có sự đoàn kết, gắn bó với | lớp Cuối cùng GV tổng | tính thần gắn bó keo sơn
cuộc kháng chiến chống | kết thảo luận giữa hai dân tộc Được thể
Pháp của nhân dân Việt hiện ở hai cuộc khởi nghĩa
1866) và cuộc khởi nghĩa Pu- côm-bô (1866 - 1567)
+ Cuộc khởi nghĩa Pu-côm-bô (1866 - 1867) đã có sự đoàn kết chiến đấu với nghĩa quân Trương Quyền và Thiên hộ Dương, lập căn cứ ở Tây Ninh (Việt Nam)
259
Trang 4-> Có thể nói rằng: phong trào kháng chiến chống Pháp của nhân dân Campuchia và Việt Nam đã có sự đoàn kết keo sơn chống kẻ thù chung
5 Củng cố
- Nêu những điểm giống và khác nhau giữa hai xu hướng chính trị ở Phi-líp-pin (cuối thé ki XIX)
- Nêu diễn biến của cuộc cách mạng 1896 ở Phi-lip-pin
- Âm mưu của Mĩ đối với cách mạng Phi-líp-pin như thế nào?
- Trình bày diễn biến chính của cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân Cam-pu-chia
TIẾT 3
Hoạt động dạy
GV dùng lược đồ
Đông Nam Á giới thiệu
cho học sinh những nét cơ
nước Lang Xang (Lao
hiện nay) bước vào thời
kỳ phồn vinh, kinh tế
hàng hóa phát triển
- Năm 1779, Xiêm
chiếm Viêng chăn và ép
Luông Phra-bang thừa
nhận quyền đô hộ
- Cuối thế kỉ XIX, thực
dân Pháp tiến hành xâm
lược Lào
Sau đó GV yêu cầu
hoc sinh doc SGK muc 5
(ca lớp cùng theo dõi) tiếp
Hoạt động học Trả lời
- Thực dân Pháp xâm lược Lào
+ Sau khi tiến hành
xâm lược Việt Nam, Cam-pu-chia, sau đó thực
dân Pháp tính đến việc thôn tính Lào
+ Năm 1865, nhiều
đoàn thám hiểm của Pháp
ngược sông Mê Công lên
thượng nguồn để thăm dò
khả năng xâm nhập Lào
bằng đường thủy, để gây
sức ép buộc triểu đình Luông Phra-bang phải công nhận nền thống trị của Pháp
+ Năm 1893, sau khi Pháp đàm phán với Xiêm, Lào đã trở thành thuộc
Mục tiêu cần đạt
5 Phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp của nhân dân Lào đầu thế kỉ XX
a Thực dân Pháp xâm lược Lào
- Năm 1865, nhiều đoàn thám hiểm của Pháp, ngược sông Mê Công lên thượng nguồn
để thăm dò khả năng
xâm nhập Lào bằng đường thủy
- Năm 1893 (sau khi Pháp đàm phán với Xiêm), Lào đã trở thành thuộc địa của Pháp
Trang 5đó GV đặt câu hỏi:
- Hãy trình bày sự xâm
lược của thực dân Pháp
đối với đất nước Lào
Hỏi
- lrình bày phong trào
đấu tranh chống Pháp của
nhân dân Lào (đầu thế kỉ
XX)
Sau khi hoc xong phan
nay, GV có thể cho học
sinh xem một đoạn băng
phim Mê Công ký sự (nói
về Lào, Cam-pu-chia và
Việt Nam), có thể liên hệ
với VỊIV2 Đài truyền
hình Việt Nam, bài sẽ
sinh động hơn nhiều
GV dùng lược đồ
Đông Nam Á giới thiệu
về đất nước Thái Lan (cả
khuất trên toàn lãnh thổ
để chống lại ách áp bức
của thực dân Pháp, mở đầu là cuộc khởi nghĩa của nhân dân Lào (1901 - 1903) dưới sự chỉ huy của Pha-ca-đuốc Phong trào
phát triển nhanh chóng,
giải phóng Xa-van-na- khét, mở rộng sang cả đường 9 và biên giới Việt Lào
- Cuộc khởi nghĩa trên cao nguyên Bô-lô-ven do Ong Keo, Com-ma-dam
chi huy (1901 - 1937)
Trả lời
- Gitta thé ki XIX, vương quốc Xiêm đứng trước nguy cơ bị các nước phương Tây xâm lược, nhất là Anh, Pháp
- Triều đại Rama được thiết lập ở Xiêm (1752) từ
đó theo đuổi chính sách
b Phong trào đấu tranh chống Pháp của nhân dân Lào (đầu thế kỉ
XX)
- Mo đầu là cuộc khởi nghĩa của Pha - ca - đuốc (1901 - 1903)
Giải phóng Xa - van -
na - khết rồi mở rộng sang đường 9 (Việt Nam)
và biên giới Việt - Lào
- Khởi nghĩa của Ong Kẹo, Com-ma-đam chỉ huy (1901 - 1937) ở cao nguyên Bô-lô-ven
— Nhu vay, cuộc đấu tranh chống Pháp của nhân dân Đông Dương
đã đoàn kết chiến đấu keo sơn ngay từ cuối thế
kỉ XIX - đầu thế kỉ XX 6ó Công cuộc cải cách ở Xiêm (Thái Lan) giữa thế kỉ XIN - đầu
thé ki XX
- Gitta thé ki XIX, Xiêm đứng trước nguy cơ
bị các nước phương Tây xâm lược
- Triểu dai Rama,
261
Trang 6- Nam 1855, phai doan
của nước Anh đã đến
Băng cốc, sau đó lần lượt
các nước MI, Pháp,Đan
- Sau đó ŒV yêu cầu
hoc sinh doc SGK mục 6
da thuc hién chinh sach
mở cửa buôn bán với bên ngoài, dùng thế lực các nước tư bản kiềm chế lẫn
nhau để bảo vệ độc lập
+ Rama IV la vua Xiém đầu tiên giỏi tiếng Anh, tiếng Latinh, nghiên cứu và tiếp thu văn minh phương Tây, tiếp xúc với các nhà truyền giáo Au - Mi, ông đặc biệt chú ý đến đường lối ngoại giao cua vương quốc
- Năm 1868, Chu-la- long-con lên ngôi vua (Rama V) từ 1868 đến
1910, ông là người uyên bác, hấp thụ văn hóa phương Tây, nối tiếp chính sách của vua cha, ông ra lệnh
+ Xóa bỏ hoàn toàn chế độ nô lệ vì nợ
+ Giải phóng người lao động để họ được tự do làm ăn, sinh sống
+ Xóa bỏ nghĩa vụ lao dịch (3 tháng) cho nông dân
- Triéu dai Rama IV (1851 - 1868) da thuc hiện chính sách mở cửa buôn bán với nước ngoài, đặc biệt chú ý đến ngoại giao
- Nam 1868, triéu dai Rama V (1868 - 1919) tiếp tục những chính sách cải cách của Rama IV
- Nội dung cải cách: + Xóa bỏ hoàn toàn chế độ nô lệ vì nợ giải phóng người lao động + Xóa bỏ nghĩa vụ lao dịch (2 tháng) cho nông
^
dân
+ Giảm thuế ruộng
Trang 7
tac động tích cực đối với
sản xuất nông nghiệp
e Tăng năng suất lúa
se Tăng nhanh lượng
gạo xuất khẩu
+ Nhà nước khuyến
khích bỏ vốn kinh doanh
công thương nghiệp, xây
dựng nhà máy xay xát gạo,
nhà máy cưa, mở hiệu
buôn bán và ngân hàng
e Năm 1890, Băng Cốc
đã có 25 nhà máy xay xát,
4 nhà máy cưa, đường xe
điện được xây dựng sớm
nhất Đông Nam Á
(1887)
+ Nam 1892, Rama V
đã tiến hành một loạt cải
cách theo khuôn mẫu các
nước phương Tây
e Cải cách hành chính,
tai chính, quân đội,
trường học
—> Những cải cách này đã
tạo ra một bộ mặt mới của
nước Xiêm phát triển theo
hướng TBCN
e Tuy vậy, với chính
sách cải cách hành chính,
vua vẫn là người có quyền
lực tối cao, bên cạnh vua
còn có Hội đồng nhà
nước, đóng vai trò cơ
quan tư vấn khởi thảo
+ Nhà nước khuyến khích tư nhân bỏ vốn kinh doanh công thương nghiệp
+ Năm 1892, Rama V
đã tiến hành một loạt cải cách theo khuôn mẫu của các nước phương Tây: cải
cách hành chính, tài chính, quân đội, trường học
—> Những cải cách này, tạo ra bộ mặt mới cho
nước Xiêm phát triển
theo hướng TBCN
263
Trang 8264
pháp luật, hoạt động gần như một nghị viện
e«e Bộ máy hành pháp của triều đình được thay thế bằng hội đồng chính phủ gồm 12 bộ trưởng, do các hoàng thân du học ở phương Tây về đảm nhiệm
«e Hệ thống tòa án,
trường học tổ chức theo kiều phương Tây
- Quân đội được trang
bị và huấn luyện theo phương pháp hiện đại
- Tư bản nước ngoài được phép kinh doanh ở Xiêm
+ Rama V, đặc biệt chú ý đến hành động ngoai giao
e Nho chinh sach ngoại giao mềm dẻo, nước Xiêm vừa lợi dụng
vị trí nước “đệm” giữa hai thế lực đế quốc Anh, Pháp, vừa cắt nhượng một
số vùng đất phụ thuộc (vốn là lãnh thổ của Lào, Cam-pu-chia, Mã Lai) để giữ chủ quyền đất nước
— Cho nên, Xiêm
không trở thành thuộc địa như các nước Đông Nam
Á khác, mà giữ được độc lập, mặc dù chịu sự lệ thuộc chính trị, kinh tế vào Anh và Pháp
+ Rama V, đặc biệt chú ý đến ngoại giao, nhờ thực hiện chính sách ngoại giao mềm dẻo,
khôn khéo, Xiêm là nước
duy nhất ở Đông Nam Á ø1ữ được độc lập (mặc du chỉ trên danh nghĩa)
Trang 9GV nhận xét và tổng kết)
6 Bài tập
- Thống kê các phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc các nước Đông Nam
Á (theo mẫu sau):
Trang 10Chương V
CÁC NƯỚC CHÂU PHI, Mi LATINH THO! CAN DAI
Bai 19 CHAU PHI
I MUC TIEU BAI HOC
1 Về kiến thức
Học sinh cần nắm được
- Nguyên nhân và quá trình xâm lược châu Phi của các nước thực dân, đế quốc
- Những nét chính về chính sách thống tri của chủ nghĩa thực dân ở các nước chau Phi
- Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân châu Phi đầu thế kỉ XX
2 Về tình cảm, thái độ, tư tưởng
- Giáo dục học sinh tinh thần đoàn kết quốc tế, ủng hộ cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân châu Phi
3 Về kĩ năng
- Rèn luyện cho học sinh Kĩ năng sử dụng bản đồ, xác định vị trí địa lý các nước, sự xâm lược châu Phi của các nước thực dân đế quốc cuối thế kỉ XIX - đầu thé ki XX
Il THIET BI, TAI LIEU DAY - HOC
- Bản đồ treo tường châu Phi
- Tài liệu tham khảo về châu Phi
II TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC
1 Ổn định lớp
266
Trang 112 Kiểm tra bài cũ
- Nêu những nét chính về tình hình các nước Đông Nam Á cuối thế kỉ XIX -
đầu thế kỉ XX Em có nhận xét gì về hình thức đấu tranh giải phóng dân tộc Đông
Nam Á thời kỳ này
- Tại sao Thái Lan là nước duy nhất ở Đông Nam Á không phải là thuộc địa của các nước đế quốc phương Tây?
3 Giới thiệu bài mới
Châu Phi là lục địa lớn trên thế giới, tài nguyên thiên nhiên giàu có và có nền văn hóa lâu đời Từ giữa thế kỉ XIX, các nước tư bản châu Âu đã đẩy mạnh xâm lược châu Phi, đầu thế kỉ XX có tới 90.4% diện tích của lục địa này trở thành thuộc địa địa của Anh, Pháp, Bi, I-ta-li-a, Bồ Đào Nha Cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc nổ ra mạnh mẽ, tiêu biểu là phong trào ở các nước: An-giê-ri, Ai- cập, Xu-đăng, E-ti-6-pi-a
4 Dạy - học bài mới
Hoạt động dạy
GV dùng bản đồ châu
Phi (đã phóng to treo trên
bảng) để giới thiệu với
học sinh về châu Phi (cả
lớp chú ý theo dõi)
- Châu Phi là châu lục
lớn thứ hai thế giới, nếu
tính cả diện tích các đảo
là hơn 30 triệu km tral
rộng 2 bên đường xích
đạo Châu Phi cách châu
Âu bởi Địa Trung Hải và
- Châu Phi là một trong những cái nôi của văn minh nhân loại
Nhưng ở thời kỳ cổ đại người ta mới chỉ biết đến Bắc Phi
- Qua việc phát kiến địa lý, đi sâu vào lục địa mới tìm thấy những vùng đất khác của châu Phi
- Sang thời kỳ đầu cận
đại, châu Phi được chia
làm 2 miền chính: Bắc Phi và Nam Phi Hai miền
+ Thời cổ đại người ta
mới biết đến Bắc Phi + Đầu cận đại, châu Phi được chia thành 2 miền chính: Bắc Phi và Nam Phi
Hai miền này có sự khác nhau rất lớn trong
sự phát triển xã hội Bắc Phi: từ Bắc Xa- ha-ra đến Địa Trung Hải
267
Trang 12Duong, dao lớn nhất là
Ma-da-ga-xca
Day là một châu lục
giau tài nguyên thiên
nhiên: nhiều gỗ quý, cà
phê, ca cao có các mô
măng gan, crôm, đồng,
vàng, kim cương Đây
cũng là một trong những
cái nôi của văn minh
nhân loại lrước khi thực
dân châu Âu đến xâm
chiếm, nhân dân ở đây đã
- Hãy trình bày vài nét
về châu Phi trước thời kỳ
bị xâm lược
- Bắc Phi: từ Bắc Xa- ha-ra đến Địa Trung Hải, nhân dân ở đây theo đạo Hồi, bao gồm nhiều chế
độ xã hội khác nhau
Trong khi một số nơi đã
có thành thị xuất hiện với những mầm mống kinh tế TBCN, có nơi vẫn còn chế độ bộ lạc, bao trùm hơn cả là quan hệ phong kiến
- Nam Phi là vùng đất
từ Nam Xa-ha-ra đến mũi Hào vọng Cơ cấu kinh tế
xã hội có nhiều khác biệt
+ Nhiều miền thuộc Tay Xu-dang va Ma-da- ga-xca chế độ phong kiến
là chủ yếu, nhiều nơi còn g1ữ chế độ bộ lạc, nô lệ
- Biên giới chưa xác định rõ, cho nên thường xảy ra xung đột giữa các quốc gia, bộ lạc
- Trước khi người châu
Âu xâm chiếm, phần lớn dân ở đây đã biết dùng đồ sắt, làm gốm, dệt, nông nghiệp: trồng trọt và chăn nudi
- Từ nửa sau thé ki XIX các đế quốc bắt đầu xâm lược châu Phi
Ở đây, một só nơi thành thị xuất hiện với mầm mống kinh tế TBCN xuất hiện, có nơi vẫn là chế độ bộ lạc, bao trùm hơn cả là quan hệ phong kiến
Nam Phi: Nam Xa- ha-ra đến mũi Hảo vọng
Cơ cấu kinh tế xã hội có nhiều khác biệt: Tây Xu- đăng và Ma-đa-ga-xca chế độ phong kiến là chủ yếu, nhưng nhiều nơi còn chế độ bộ lạc, nô lệ
Biên giới chưa xác định rõ cho nên xung đột giữa các quốc gia và bộ lạc thường xảy ra
Trước khi thực dân châu Âu xâm nhập, dân châu Phi đã biêt sử dụng
đồ sắt
- Từ nửa sau thế ki XIX các đế quốc bắt đầu xâm lược châu Phi
Trang 13GV yéu cau hoc sinh
đọc SGK mục 2 (cả lớp
chú ý theo dõi) sau đó
GV đặt câu hỏi:
- Trinh bay quá trình
các nước đế quốc phan
chia thuộc địa châu Phi
(nua cudi thé ki XIX -
xé chau Phi
- Năm 1852, Anh độc
chiếm Ai Cập, kiểm soát
kênh đào Xuy-ê, tiếp tục chiếm Nam Phi, Tay Ni-
gié-ri-a, BO Bién Vang,
Giam-bi-a, (Tay Phi, Ké- nI-a, U-gan-đa, Xô-ma-]1,
Đông Xu-đăng, một phần Đông Phi
- Pháp là nước đứng thứ hai trong việc xâm chiếm châu Phi (sau Anh) gồm một phần Tây Phi, châu Phi xích đạo, Ma- đa-ga-xca, một phần Xô- ma-li, An-gié-ri, Tuy-ni-
- Bồ Đào Nha chiếm
Ăng-gô-la, Mô-dăm-bích,
và một phần Ghi-nê
—> Đầu thế kỉ XX, các nước đế quốc đã căn bản xâu xé xong châu Phi
2 Các nước đế quốc xám lược và phản chia cháu Phi
- Năm 18552, Anh độc
chiếm Ai Cập, kiểm soát
kênh đào Xuy-ê, Nam
Phi, Bờ Biển Vàng, Tây Ni-gié-ri-a
- Phap chiém một phan Tay Phi, châu Phi
xích dao, An-gié-ri, Tuy-ni-di
- Đức chiếm Ca - mơ - run, Tô-gô, Tây Nam Phi, Ta-da-ni-a
269
Trang 14GV minh hoa thém:
- Người Bồ Đào Nha là người đầu tiên ở châu Âu đặt chân đến châu Phi (thế
ki XV — dau thé ki XVI)
- Nửa cuối thế ki XVII, Hà Lan chiếm phần cực Nam châu Phi
- Thực dân Pháp chiếm An-giê-ri giữa thế kỉ XIX
- Từ thế kỉ XV, nghề buôn người xuất hiện ở châu Phi, dần phát triển với quy
mô lớn, nghề buôn nô lệ da đen, đó là một vết nhơ của lịch sử phát triển nhân loại, trong khoảng từ thế kỉ XV —> đầu thế kỉ XX, số nô lệ da đen từ khi đến Mĩ Latinh
đã lên tới 60 triệu người Trong cuộc hành trình đầy gian khổ qua Đại Tây Dương, những nô lệ da đen bị trói chân tay và nhốt dưới hầm tàu không khác øgì súc vật Hàng triệu người bị chết dọc đường, xác bị quảng xuống biển Những người còn lại phải làm nhiều công việc khổ sai, cực nhọc, bị chà đạp dưới báng súng, roi vọt của bọn chủ, bị giày vò vì đói rét, bệnh tật và tai nạn lao động
GV yêu cầu học sinh
đọc SGK mục 3 (cả lớp
chú ý theo dõi) sau đó
GV đặt câu hỏi:
- Trình bày những
cuộc đấu tranh tiêu biểu
chống thực dân của nhân
dan chau Phi
- Ở An-gié-ri, tu nam
1830 - 1847, nhan dan da nổi dậy khởi nghĩa dưới
sự lãnh đạo của Áp-đen Ca-dc Thực dân Pháp phải mất mấy chục năm mới chinh phục được nước này
-ỞAi Cap, nam 1879,
một số trí thức và sỹ quan
yêu nước đã thành lập tổ
chức chính trị bí mật “Ai Cập trẻ” đề ra những cải cách mang tính chất tư san do dai tá Át-mét
3 Các cuộc đấu tranh
tiêu biểu của nhân dân
châu Phi chống thực dân
b Diễn biến (một số phong trào tiêu biểu)
- O An-gié-ri, nam
1830 - 1847, nhan dan da nổi dậy khởi nghĩa chống Pháp dưới sự lãnh đạo của Ap-den Ca-de
- Ở Ai Cập: năm 1879
Trang 15
A-ra-bi lãnh đạo Các nước
đế quốc phải can thiệp
mạnh mới ngăn chặn được
phong trào yêu nước của
nhân dân A1 Cập (1882)
- Ở Xu-đăng, ngay từ
năm 1852, thực dân Anh
đã vấp phải sự kháng cự
mạnh mẽ của nhân dân,
dưới sự lãnh đạo của nhà
truyền giáo trẻ là Mu-ha-
mét At-mét
- Nam 1898, thuc dan
Anh được các nước đế
quốc khác giúp đỡ, gây ra
một số vụ thảm sát đẫm
máu
- Nổi bật trong cuộc
đấu tranh chống thực dân
xâm lược phương Tây là
cuộc kháng chiến chống
ngoại xâm của nhân dân
E-ti-6-pi-a
Nam 1889, thuc dan I-
ta-li-a đánh sâu vào nội
quân I-ta-li-a bị thảm bại
ở A - dua, quân đội Ê-ti-
ô-pi-a mặc dù bị tổn thất
nặng nề, nhưng đã bảo vệ
được nền độc lập của
một tổ chức chính trị bí mật “Ai cập trẻ” ra đời,
họ đã dé ra những cải cách mang tính chất cách mạng do đại tá Át-mét A- a-bi lãnh đạo
Năm 1882, thuc dân
- Nam 1889, nhan dan
E-ti-6-pi-a đứng lên
kháng chiến chống thực dan I-ta-li-a
Ngày 01/03/1896, quân I-ta-li-a bị thảm bại
ở A-dua, mặc dù bị tổn thất nặng nề, nhưng E-ti- 6-pi-a da bao vệ được độc lập
271
Trang 16272
5 Củng cố
mình
- Li-bê-ri-a là quốc g1a
đã đấu tranh giữ được độc lập trước sự xâm chiếm của thực dân phương Tây cuối thé ki XIX - dau thé
ki XX
—> Nhìn chung, phong trào đấu tranh chống thực dân xâm lược của nhân dân châu Phi diễn ra sôi nổi, thể hiện tinh thần yêu nước, nhưng do trình độ
tổ chức thấp kém, sự
chênh lệch lực lượng nên
bị thực dân phương Tây đàn áp Cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của họ vẫn tiếp tục phát triển trong thé ki XX
- Li-bé-ri-a 1a quéc gia
đã đấu tranh giữ được độc lập trước sự xâm chiếm của thực dân phương Tây
- Nhận xét về phong trào đấu tranh chống thực dân của nhân dân châu Phi cudi thé ki XIX
- Sử dụng lược đồ châu Phi cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX để xác định các vùng thuộc địa của các nước đế quốc
6 Bài tập
- Sưu tầm tài liệu, tranh ảnh về các lãnh tụ tiêu biểu trong phong trào đấu tranh của nhân dân châu Phi thời kỳ này