Bài giảng dẫn xuất Hydrocacbone - Hợp chất Cacbonyl part 4 pptx

e Đi từ axit cacboxylic• e1 Từ muối canxi của axit cacboxylic phương pháp Piria điều chế andehit và xeton bằng cách nhiệt phân muối canxi của axit cacboxylic + Nếu nhiệt phân muối không

e) Đi từ axit cacboxylic

• e1) Từ muối canxi của axit cacboxylic

( phương pháp Piria) điều chế andehit và xeton bằng cách nhiệt phân muối canxi của axit cacboxylic

+ Nếu nhiệt phân muối (không có muối formiat) thu được xeton

(R-COO)2Ca → R-CO-R + CaCO3 + Nếu nhiệt phân hỗn hợp 2 muối trong đó có muối focmiat thu được andehit

R-COO)2Ca + (HCOO)2Ca → 2 R-CH=O + 2CaCO3

Sản phẩm phụ là R-CO-R

e2) Từ axit cacboxylic:

• Cho hơi của axit đi qua hỗn chất xúc tác MnO2, ThO2,

CaO, ZnO ở 400-4500 C thu được hợp chất cacbonyl

2R-COOH → R-CO-R + CO2 + H2O

+ Nếu hỗn hợp 2 axit trong đó coa axit focmic

R-COOH + HCOOH → R-CH=O + CO2 + H2O

+ Nếu hỗn hợp 2 axit cho xeton không cân đối R-COOH + R’COOH → R-CO-R’ + CO2 + H2O

3.5.2 Phương pháp riêng điều chế andehyd

a) Phản ứng khử dẫn xuất axit cacboxylic.

a1) Phương pháp khử clorua axit ( phương

pháp Rosenmand)

• Từ clorua axit thơm và không thơm có thể khử bằng H2có xúc tác Pd và một lượng nhỏ lưu

huỳnh trong quinolin hoặc bari sunfat ( chất đầu độc xúc tác ) thu được andehit

Pd/CaSO4 R-COCl + H2 R-CH=O + HCl

a2) Phương pháp riêng điều chế andehit và xeton

thơm

+ Phương pháp Gattecmann:

Cho các dãn xuất của phenol như anisol tác dụng với hỗn

hợp HCN,+ HCl có AlCl3 xt

CH3O-C6H5 + HCN + HCl → p - CH3O-C6H4-CHO

+ Phương pháp Gattecmann-Koc:

Tương tự như như trên chỉ thay HCN bằng CO

CH3-C6H + CO + HCl → p=CH3-C6H4-CHO

• Thực chất của phản ứng có nhiều giai đoạn:

CO + HCl → H-CO-Cl

CH3-C6H5 + H-CO-Cl → p- CH3-C6H4-CHO + HCl

+ Điều chế xeton thơm: Axyl hóa Friedel- Craft

Cho hydrocacbon thơm tác dụng clorua axit hoặc anhidrit axit

C6H6 + R-CO-Cl → C6H5-CO-R + HCl

3.6 Tính chất hóa học

• Các phản ứng cộng quan trọng của andehit và xeton là cộng nucleophin Các tác chất

nucleophin tấn công đến nguyên tử C mang một phần điện tích dương của nhóm C=O theo

hướng vuông góc với mặt phẳng của orbital sp2 cacbonyl

R' R

N h o ùm c a rb o n y l la i h o a ù s p 2 C a áu tru ùc tö ù d ie än ( l a i h o a ù s p 3 )

N u

Nu

R R'