C3 Qui tắc định hướng:+ Nếu ở trong nhân có 1 nhóm thế loại 1 thì nó ưu tiên định hướng nhóm thế mới vào vị trí octo, para; còn trong nhân có 1 nhóm thế loại 2 thì ưu tiên định hướng nh
Trang 1C3) Qui tắc định hướng:
+ Nếu ở trong nhân có 1 nhóm thế loại 1 thì nó ưu tiên định hướng nhóm thế mới vào vị trí octo,
para; còn trong nhân có 1 nhóm thế loại 2 thì ưu tiên định hướng nhóm thế mới vào vị trí meta
+ Nếu trong nhân có từ 2 nhóm thế trở lên thì vị trí thế tiếp của nhóm thế mới phụ thuộc vào bản
chất, vị trí của nhóm thế có sẵn, và theo qui luật nhóm nào có khả năng định hướng mạnh hơn thì nhóm đó sẽ quyết định sự định hướng Nói chung nó có qui luật sau:
Trang 2• Nếu có 1 nhóm thế loại 1 và 1 nhóm thế loại 2 thông
thường nhóm thế loại 1 có tác dụng định hướng mạnh
hơn, nếu nhóm thế loại 1 đó đẩy e và có hiệu ứng +C (
như OH, NH 2 …) thì nhóm thế đó có quyết định sự định hướng nhóm thế mới
• Nếu trong nhân có sẵn 2 nhóm thế loại 1 thì nhóm
nào có hiệu ứng +C mạnh hơn thì sẽ quyết định sự định
hướng
Ví dụ trong nhân có nhóm OH và NR2:thì nhóm NR2
quyết định sự định hướng.
• Nếu trong nhân có sẵn 2 nhóm thế loại 2 thì sự thế
nhóm thế thứ 3 vào nhân sẽ rất khó khăn Nếu phản ứng xãy ra thông thường nhóm nào có hiệu ứng –C mạnh
hơn thì nhóm đó có tác dụng định hướng mạnh hơn
Trang 3CH 3
HNO 3
H 2 SO 4 ,25 o C
CH 3
NO 2
+
CH 3
NO 2
CH 3
+
NO 2
Toluen o-Nitrotoluen (63%) p-Nitrotoluen (34%) m-Nitrotoluen (3%)
ví dụ về khả năng định hướng của một số nhóm thế vào nhân.
Trang 45.6.2 Phản ứng thế nucleophin (SN).vào nhân thơm
C l
N O 2
O H
N O 2
C l
N O 2
N O 2
N O 2
N O 2
N O 2
O H
O H
C l
N O 2
N a O H , 1 6 00C
N a2C O 3, 1 3 0 0C
H 2O a m
Phản ứng loại này chỉ xãy ra khi trong nhân có nhóm hút
electron mạnh (-C) ở vị trí para và octo
Trang 55.6.3 Phản ứng thế mạch nhánh của ankylbenzen
Halogen hóa là phản ứng thường gặp nhất Khi cho ankyl benzen tác dụng với clo hay brom có ánh sáng, nhiệt độ,phản ứng thế H ở nhánh, Phản ứng thế ưu tiên ở vị trí anpha
CH3 CH2Cl CHCl2 CCl3
CH2CH2Cl
91%
9%
Cl2
h,to