CỘNG HƯỞNG TỪ TRONG CHỈ ĐỊNH DÂY CHẰNG CHÉO pdf

VAI TRÒ CỘNG HƯỞNG TỪ TRONG ĐÁNH GIÁ MẢNH GHÉP TÁI TẠO DÂY CHẰNG CHÉO TRƯỚC SAU PHA?~U THUẬT NỘI SOI KHỚP GỐI, NHÂN 5 TRƯỜNG HỢP BS MÃ NGUYỄN MINH TÙNG.. MRI là lựa chọn hàng đầu để đán

VAI TRÒ CỘNG HƯỞNG TỪ TRONG ĐÁNH GIÁ MẢNH GHÉP

TÁI TẠO DÂY CHẰNG CHÉO TRƯỚC SAU PHA?~U THUẬT NỘI SOI KHỚP GỐI,

NHÂN 5 TRƯỜNG HỢP

BS MÃ NGUYỄN MINH TÙNG.

BS NGUYỄN NGỌC KHÔI.

PHÒNG MRI-TT Y KHOA MEDIC

1- Giới thiệu

2- Tổng quan

3- Phương pháp, đối tượng nghiên cứu 4- Phân tích hình ảnh, bàn luận

5- Kết luận.

Giới thiệu:

Gần đây, số bệnh nhân được phẫu thuật nội soi (PTNS) sau chấn thương tăng lên đáng kể, nên số bệnh nhân chụp MRI sau phâ~u thuật cũng tăng

MRI là lựa chọn hàng đầu để đánh giá các cấu trúc đã

chỉnh sửa, hay các mảnh ghép tái tạo sau PTNS khớp gối

Mục đích nghiên cứu: nhận xét các dấu hiệu hình ảnh sau phẫu thuật, nhân 5 trường hợp chụp MRI khớp gối tại Trung Tâm Y Khoa MEDIC tháng 8 năm 2005

Tổng quan:

Sơ lược giải phẫu học khớp gối

• Khái niệm đứt dây chằng chéo trước và ph?u thuật tái tạo qua nội soi:

1 Đứt dây chằng chéo trước là nguyên nhân dẫn đến mất chức năng khớp gối

2 Thường dây chằng chéo trước bị đứt, sẽ được tái tạo, hơn là chỉ chỉnh sửa vì sau khi tái tạo bệnh nhân sẽ phục hồi tốt hơn

3 Phương pháp tái tạo thường là phẫu thuật nội soi, và

dùng mảnh ghép tự thân

Tổng quan:

phần còn lại có hình giống chiếc lưỡi

(tonguelike)

T2WI

T1WI

đoạn dây chằng chéo trước bị đứt

Mũi tên màu trắng chỉ vào đoạn dây chằng chéo trước bị đứt

Hình đứt dây chằng chéo trước

*Đối tượng:

Chọn ngẫu nhiên 5 trường hợp đã PTNS tái tạo dây chằng chéo trước bằng mD?nh ghép tự thân, đến chụp MRI gối tại phòng MRI, Trung Tâm Y Khoa MEDIC tháng 8 năm 2005 sau phẫu thuật từ 1-2năm

Khảo sát với máy MRI Signa GE 1.5T, với các chuỗi xung

spin echo và fast spin echo T1WI, T2WI FAT SAT Các mặt cắt khảo sát: Sagittal oblique (15 độ theo hướng dây chằng chéo trước),Coronal, Axial

Không tiêm chất tương phản (contrast media)

**Phương pháp: Mô tả và nhận xét

Phương pháp và đối tượng nghiên cứu:

Sau phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo trước, MRI được sử dụng để đánh giá:

1 Sự hư hại của mD?nh ghép

2 Vị trí mảnh ghép

3 Hội chứng va dập (impingement syndrome)

4 Xơ hoá khớp (arthrofibrosis)

Phân tích hình ảnh và bàn luận:

Một thời gian sau ghép sẽ xuất hiện sự thay đổi

WL´n hiệu, tùy thuộc vào loại mD?nh ghép (1,2,3)

0 D?nh ghép là gân bánh chè: tăng tín hiệu trong thời gian 1-2 năm sau phaÄ~u thuật, sau đó sẽ cho tín hiệu thấp

Phân tích hình ảnh và bàn luận:

(tt)

Hai đường màu trắng tạo thành chữ V ôm lấy lồi cầu trong xương đùi.

Vị trí mảnh ghép ở xương đùi nằm ngay điểm giao nhau của chữ V.

Vị trí mảnh ghép ở xương chày nằm ngay khoảng 1/4-1/2 trước đk mâm chày.

Thân mảnh ghép nằm phía sau đường tiếp tuyến với lồi cầu trong xương đùi

Mảnh ghép còn tốt sau PTNS 2 năm

1/4 1/2

Mũi tên màu trắng chỉ tín hiệu

bị gián đoạn của mảnh ghép

MẢNH GHÉP BỊ RÁCH SAU PTNS 1 NĂM

Dấu hiệu

gián tiếp,

rách mảnh

ghép

Khoảng cách từ phía sau xương chày đến phía sau xương đùi (đường tiếp tuyến màu trắng), lớn hơn 7mm (bình thường nhỏ hơn

5mm)

10mm

Sừng sau sụn chêm ngoài di chuyển ra phía

sau so với mâm chày Rách sụn chêm

Dấu hiệu gián tiếp, rách mảnh ghép

Vị trí mảnh ghép ở xương chày ,sai vị trí.

Thân mảnh ghép nằm phía trước đường tiếp tuyến với lồi cầu trong xương đùi

Hội chứng va dập: làm giới hạn cu?động duỗi của gối

Cyclops lesion Nốt xơ hóa phía

trước mảnh ghép và trên mâm chày

(Cyclops lesion): là biến chứng thường gặp sau ph?u thuật tái tạo dây chằng chéo trước, gây ra T/C đau gối khi duỗi, hoặc không duỗi gối được tối đa.

Xơ hoá khớp (arthrofibrosis)

* Cộng hưởng từ là phương tiện chẩn đóan hình ảnh tốt nhất, không xâm lấn để đánh giá mảnh ghép dây chằng chéo trước sau PTNS gối.

** Qua bài viết này chúng tôi cung cấp một số dấu hiệu hình ảnh của mảnh ghép để nêu bật vai trò của MRI, nhưng đây không phải là tất cả các dấu hiệu, vì maÄ~u nghiên cứu nhỏ, chỉ có tính chất mô tả.

*** Độ nhạy của MRI trong đánh giá mảnh ghép sau PTNS là 100%,

và độ chuyên biệt là 89-100% (theo Thomas R McCauley và cộng sự)

Kết luận:

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Schatz JA, Potter HG, Rodeo SA, Hannafin JA, Wickiewicz TL MR imaging of

anterior cruciate ligament reconstruction AJR Am J Roentgenol 1997; 169:223-228.

2 Rak KM, Gillogly SD, Schaefer RA, Yakes WF, Liljedahl RR Anterior cruciate

ligament reconstruction: evaluation with MR imaging Radiology 1991; 178:553-556.

3 Stockle U, Hoffmann R, Schwedke J, et al Anterior cruciate ligament reconstruction:

the diagnostic value of MRI Int Orthop 1998; 22:288-292

4 Tomczak RJ, Hehl G, Mergo PJ, Merkle E, Rieber A, Brambs HJ Tunnel placement in

anterior cruciate ligament reconstruction: MRI analysis as an important factor in the

radiological report Skeletal Radiol 1997; 26:409-413.

5 Howell SM, Berns GS, Farley TE Unimpinged and impinged anterior cruciate

ligament grafts: MR signal intensity measurements Radiology 1991; 179:639-643.

6 Recht MP, Piraino DW, Cohen MA, Parker RD, Bergfeld JA Localized anterior

arthrofibrosis (cyclops lesion) after reconstruction of the anterior cruciate ligament:

MR imaging findings AJR Am J Roentgenol 1995; 165:383-385

7 Bradley DM, Bergman AG, Dillingham MF MR imaging of cyclops lesions AJR Am J

Roentgenol 2000; 174:719-7

8 Thomas R McCauley MR Imaging Evaluation of the Postoperative Knee Radiology

2005, 234:53-61 RSNA.

9 Frank H Netter, Nguyễn Q Quyền Atlas Giải Phẩu Người NXB Y Học 1996; Im 479.