Thu t ng shareware, freeware, end-user license agreement.
Trang 1Ch ng 8 B n quy n và pháp lu t
8.1 B n quy n
8.1.1 B n quy n ph n m m và m t s v n đ an ninh
B n quy n ph n m m
• H u h t các ch ng trình mà b n mua đ u đã đ c đ ng ký b n quy n và b n không đ c phép copy chúng, tr ng h p có th copy đ c, trên bao bì c a s n
ph m c ng s gi i h ng d n r t rõ là đ c quy n sao chép trong tr ng h p nào Thông th ng, b n ch đ c sao l u l i m t b n cho m c đích sao l u d phòng Ngoài ra, n u copy là b n đ phân phát ho c cho ái đó thì b n đã ph m lu t và có
th b b t ho c kh i t Nhi u ng i mua m t b n copy c a m t chò ch i và copy cho b n bè ho c ng i thân trong gia đình c a h i u này c ng ph m lu t Th m trí trong nh ng tr ng h p cho ng i khác m n đ a ch ng trình ho c CD-ROM
c ng có th ph m lu t.Có r t nhi u t ch c, nh FAST (Federation Against Software Theft), đ c thành l p đ ng n ch n vi c copy ph n m m b t h p pháp Trong l nh v c kinh doanh, n u ng i qu n lý c a b n yêu c u b n copy ph n m m thì ph i ch c ch n r ng b n đã có gi y phép license cho phép b n copy ph n m m
đó, b i vì m t s n c b n s ph i ch u trách nhi m cá nhân v s thi t h i do thao tác sao chép trái phép gây ra
• H u h t các v n b n mà b n tìm th y trên Internet là đã đ ng ký b n quy n ho c thu c v m t t ch c, cá nhân nào đó ng bao gi copy v n b n mà không có s cho phép và luôn luôn ph i trích d n cho s sao chép đó
Thông tin v t ch c FAST có th tham kh o t i đ a ch : http://www.fast.org.uk
Gi y phép s d ng (Licenses)
• Thay vì vi c ph i mua m t s l ng l n đ a CD ph n m m đ cài đ t cho t ng máy, các công ty l n ch c n mua m t vài đ a CD và mua license N i dung trên license cho phép công ty đó đ c s d ng CD ph n m m trên bao nhiêu máy, đ c copy nh th nào và chia s trong m ng c quan nh th nào
8.1.2 B n quy n liên quan đ n vi c s d ng và phân ph i tài li u đ c l u trong các môi tr ng di chuy n đ c nh CD, Zip disks, diskettes
Lu t b n quy n
• Truy n t p tin qua m t m ng n i b : Vi c copy các t p tin chia s trên m ng n i
b c ng c n ph i xem xét c n th n b i cho dù thao tác copy là r t d dàng thì b n
c ng ch có th copy n u đ c quy n i u này c ng t ng t trong tr ng h p
b n mu n chia s ph n m m cho ai đó, dù ph n m m đó là c a b n nh ng b n c ng
ch đ c phép chia s n u đ c quy n làm đi u này
Trang 2• T i v (download) t p tin t Internet: B n nên c n th n khi download t p tin t
Internet b i vì m t n i có th nói là cho download tài li u mi n phí thì c ng không
có ngh a là ng i ch c a trang đó có quy n cho phép b n dowload và s d ng
nh ng tài li u đó T trên Internet, b n có th t i v r t nhi u tài nguyên, có tài nguyên mi n phí th c s và có tài nguyên đ c đ a lên trái phép B n luôn c n l u
ý t i v n đ này và nên t i t p tin v t nh ng đ a ch uy tín, tin c y
• a l u tr / đ a CD/ đ a DVD/ đ a ZIP: N u b n mua ph n m m trên đ a ho c d
li u nh th vi n clipart, b n có th đ c cho phép t o m t b n sao l u B n không
đ c phép phân ph i các b n copy cho gia đình và b n bè và ch c ch n không
đ c phép copy ho c bán l i nh ph n m m th ng m i
• Ph n m m mi n phí (Freeware): Là ph n m m có th đ c copy ho c t i v
mi n phí Ph n m m mi n phí th ng là nh ng ph n m m ti n ích, ví d có th là các ph n m m đ c phát tri n b i các t ch c nh các tr ng đ i h c n i mà m c đích không ph i là l i nhu n t ph n m m Không nên nh m l n gi a ph n m m
mi n phí và ph n m m chia s
• Ph n m m chia s (Shareware): Là ph n m m mà b n có th s d ng th mi n
phí ôi khi phiên b n shareware có th có đ y đ các ch c n ng, nh ng sau th i gian dùng th thì s hi n th m t tin nh n yêu c u b n đ ng ký, ho c trong m t s
tr ng h p nó có th ng ng làm vi c khi h t th i gian dùng th Bi n pháp cho phép dùng th tr c khi dùng này ngày càng thông d ng v i các nhà cung c p
ph n m m l n
• Gi y phép cho ng i s d ng (User Licenses): N u b n có nhi u h n m t máy
tính, thì b n có th mua m t b n copy riêng cho máy tính c a b n ho c b n có th mua m t user license User license cho phép b n t o các b n copy và cài chúng lên các máy tính khác Càng nhi u b n copy thì giá user license càng đ t nh ng r h n giá cho m t PC
8.1.3 Ki m tra mã đ nh danh (ID) c a ph n m m Thu t ng shareware, freeware, end-user license agreement
Ki m tra ID ph n m m
• Thông th ng n u nh n chu t lên th c đ n Help trong m t ng d ng, trong đó có
m t l nh About Nh n lên l a ch n này s hi n th mã đ nh danh c a s n ph m
ph n m m
Ph n m m mi n phí (Freeware)
• Có r t nhi u ph n m m đ c vi t ra và phân phát mi n phí Nh ng ph n m m này
đ c s n xu t b i các t ch c ho c cá nhân không vì m c đích l i nhu n Tuy nhiên, nên đ c k thông tin v licenses cung c p cùng v i ph n m m, cho dù đó là
ph n m m mi n phí
Ph n m m chia s (shareware)
• Shareware là ph n m m cho phép b n s d ng s n ph m mi n phí trong m t
Trang 3kho ng th i gian gi i h n và trong kho ng th i gian đó, b n xem có phù h p không, có nên mua không Sau th i gian dùng th b n ph i xoá b nó ho c tr ti n cho ng i s n xu t đ tr thành ng i s h u th c s ph n m m đó
Ph n m m trên Internet
• Có m t s trang trên Internet v n hành b i các t ch c không đáng tin c y cho phép copy ho c các ph n m m th ng m i s n có N u b n download b t k m t
ph n m m nào t các trang web c a các t ch c đó, ch c ch n r ng đi u này là không h p pháp
Các th a thu n ng i s d ng (End-user license agreement)
• Thông th ng, trong quá trình cài ph n m m, b n s th y có m t b c trong quá trình yêu c u b n ph i ch p nh n các th a thu n v i ng i s d ng (user license agreement) Vi c b n đ ng ý ch p thu n cho phép nhà s n xu t có th yên tâm trong vi c ti p t c theo đu i nghiên c u phát tri n vì ph n m m đó có th còn ch a hoàn ch nh và có th đ c nâng c p sau m t th i gian Nó c ng xác đ nh b n đ c phép có nhiêu b n copy c a ph n m m
8.2 Lu t b o v d li u
8.2.1 Lu t b o v d li u và nh ng quy c
B o v d li u và riêng t
• N u h th ng máy tính c a b n ch a các thông tin riêng t thì b n có trách nhi m
b o v các thông tin này, đ i v i cá nhân nói riêng và k c đ i v i pháp lu t, v i
xã h i nói chung.Ví d n u máy tính c a l c l ng c nh sát đ c s d ng b i
nh ng ng i c u th thì vi c đ l thông tin là đi u r t nguy hi m, ch a k các thông tin đó có th b s a đ i trái phép T ng t v y, các c quan nh phòng khám, v n phòng chính ph th ng ch a r t nhi u không tin v a nh y c m và riêng t , đòi h i ph i đ c b o v và tôn tr ng Trong m t xã h i t do b n có quy n đ m b o r ng thông tin v b n không đ c l m d ng, quy n này đ c đ m
b o b i lu t b o v d li u
Xây d ng lu t b o v d li u
• Các nguyên t c c b n đ c li t kê d i đây là n i dung c a đ o lu t b o v d
li u v ng qu c ANH ây ch là m t ví d minh h a và b n có th tham kh o Ngoài ra, b n có th xem thêm thêm v lu t b o v d li u c a v ng qu c Anh trong trang web:
http://www.hmso.gov.uk/acts/acts1984/1984035.htm#aofs http://www.pro.gov.uk/recordsmanagement/dp/default.htm
• Thông tin đ c ch a trong d li u cá nhân ph i đ c thu th p và x lý rõ ràng, đúng lu t
• D li u cá nhân ch đ c phép l u tr cho nh ng m c đích đ c bi t và h p pháp
• D li u cá nhân đ c l u tr cho b t k m c đích nào s không đ c s d ng ho c
Trang 4công b trong b t k ho t đ ng nào mà không phù h p v i nh ng m c đích đó
• D li u đ c l u tr cho b t k m c đích nào ch c n v a đ , và không quá th a
đ i v i m c đích đó
• D li u cá nhân c n ph i chính xác, th c s c n thi t và ph i đ c c p nh t
• D li u cá nhân đ c l u tr cho b t k m c đích nào s không đ c l u gi lâu
h n nhu c u c a m c đích đó
• D li u các nhân đ c l u tr b i ng i s d ng ho c trong các h th ng d ch v
đ c cung c p b i nh ng ng i làm vi c trong phòng tin h c ho c phòng công ngh thông tin Các phòng ban này đã đ c thi t l p các tiêu chu n an toàn thích
h p nh m ch ng l i nh ng truy c p trái phép, thay đ i hay phá ho i d li u các nhân và ch ng l i nh ng tai n n gây m t mát thông tin