CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN KHI SỬ DỤNG MÁY TÍNH_CHƯƠNG 5 pps

Máy tính thì không... kho hàng phân ph i trung tâm.. Có th là khâu thanh toán, có th là khâu giao hàng...

Ch ng 5: Máy tính trong cu c s ng hàng ngày

5.1 Máy tính trong công vi c

5.1.1 M t s tr ng h p máy tính có th làm vi c t t h n hay kém h n con

ng i

Nh ng l nh v c và nh ng n i máy tính thích h p h n con ng i

• Các công vi c có tính l p l i: Con ng i th ng c m th y bu n chán khi th c

hi n m t công vi c có tính ch t l p đi l p l i C m giác bu n chán này s khi n cho

n ng su t lao đ ng gi m sút Máy tính thì không Máy tính có th làm đi làm l i hàng gi ch m t công vi c nào đó

• Các công vi c đ c t đ ng hoá: Cho dù công vi c đã đ c t ch c theo m t

quy trình t t nh th nào đi n a nh ng n u đ c th c hi n b i con ng i, kh n ng sai sót ho c không theo quy trình s r t cao Tuy nhiên, n u các công vi c đó đ c

l p trình và giao cho máy tính x lý, m i vi c s n th a Ví d , h th ng t ng đài

đi n tho i là h th ng t đ ng l n khi cùng m t th i đi m t t c các cu c g i đ u qua b đi u hành

• Tính toán: Máy tính phù h p v i công vi c tính toán Tr c khi máy tính đ c s

d ng r ng rãi các nhà k toán th ng ph i tính b ng tay ho c b ng các b ng tính trên gi y Ngày nay h có th tính toán nh m t ch ng trình b ng tính r t d s

d ng và ti t ki m đ c r t nhi u th i gian

• Nh ng n i nguy hi m: Nh ng môi tr ng ô nhi m ho c b c x thì r t nguy hi m

cho con ng i cho nên khi c n làm vi c trong nh ng môi tr ng này, ng i ta s

d ng máy tính đ đi u khi n các robot ho t đ ng thay cho con ng i Ví d nh khi thám hi m sao Ho , ng i ta s d ng m t chi c xe t hành có th t đ ng đ a

ra quy t đ nh đi u khi n vì không th đi u khi n nó t Trái đ t do kho ng cách quá

xa

Nh ng n i con ng i có th thích h p h n máy tính

• Máy tính có nh ng gi i h n c a nó, cho dù nó có nh ng ch c n ng tân ti n đ n đâu, nó c ng ch là c máy, làm theo nh ng ch d n đ c đ t ra s n t phía con

ng i ch không th linh ho t thay đ i đ c

• Khi b n không kho b n s g p bác s và k v b nh tình c a mình ch không ph i

gõ vào máy tính đ h i Cho dù các máy tính ngày nay đ c trang b các ph n m m trí tu nhân t o có kh n ng r t t t nh ng v n khó có th thay th đ c con ng i

• Thay vì dùng th ng m i đi n t thì có nhi u ng i v n mu n giao d ch v i ng i

th c trong l nh v c ngân hàng hay v i nh ng ng i bán hàng qua đi n tho i

• Máy tính có th ghi và l u tr các b c nh và video nh ng chúng không hi u ý ngh a c a hình nh đó và s d b i r i v i hai hình ch ng l n

• Con ng i có kh n ng c m th âm nh c, ngh thu t và kh n ng sáng t o, trong khi máy tính thì r t khó có th có đ c kh n ng này

5.1.2 M t s ng d ng c a máy tính trong kinh doanh

M t s ví d v các ng d ng máy tính trong kinh doanh

• H th ng qu n tr kinh doanh: ng d ng kinh đi n c a máy tính là đi u khi n các h th ng qu n tr doanh nghi p và ngày nay đã đ c tin h c hoá

• H th ng đ t vé máy bay: H th ng đ t vé máy bay đã đ c tin h c hoá t lâu

i u này đã làm t ng l i nhu n cho các công ty hàng không và ti n l i h n cho khách hàng Ngày nay r t nhi u h th ng đ t vé đ c tích h p v i d ch v bán vé

tr c truy n

• B o hi m: T t c các công ty b o hi m s d ng các máy tính r t l n k t h p v i

các ph n m m đ c bi t nh t đ qu n lý công vi c c a h Nh ng ph n m m chuyên

d ng này có th gi i quy t t t c nh ng th t c b o hi m

• Nghi p v ngân hàng tr c tuy n: Ngày nay h u h t các ngân hàng đ u áp d ng các hình th c nghi p v tr c tuy n u đi m c a ph ng th c này là gi m chi phí

M t s ngân hàng hoàn toàn tr c tuy n mà không có các chi nhánh Các khách hàng s thu đ c l i nhu n n u truy câp 24 gi vào các d ch v ngân hàng i u không thu n l i là các hình th c t đ ng hóa này khi n cho t l th t nghi p t ng

và khi h th ng có s c thì s xu t hi n c a con ng i nh m gi i quy t s c l i

h n ch Ngoài ra, v n đ an toàn c a h th ng c ng là m t v n đ r t l n

5.1.3 M t s ng d ng c a máy tính trong chính ph

S d ng các ng d ng máy tính trong các ho t đ ng c a chính ph

• Th ng kê dân s : T t c các th ng kê dân s chi ti t đ c đ a vào c s d li u máy tính Nh ng d li u này đ c s d ng đ l y các thông tin và d đoán Trong

m t s tr ng h p các d li u c ng đ c đ a lên tr c truy n vì v y chúng tr lên

h u d ng h n

• ng ký ph ng ti n giao thông: T t c các đ c đi m c a xe con và xe t i đ c

l u trung tâm đ có th tìm đ c ch c a ph ng ti n m t cách d dàng đi u này giúp ích cho c nh sát và các ngành an ninh và h i quan

• Th ng kê thu nh p: Các thông tin v thu nh p c a chính ph đ c l u tr trong máy tính mà trong nhi u tr ng h p có c các h th ng tr c tuy n

• B u c đi n t : Các chính ph đang th nghi m v i h th ng b u c tr c tuy n

5.1.4 M t s ng d ng máy tính trong y t và ch m sóc s c kho

ng d ng c a máy tính trong y t và ch m sóc s c kho

• H th ng b nh án: H th ng b nh án đ c tin h c hoá và đ c ki m soát i u này có ngh a các bác s m t n i có th tuy c p các b n ghi y t t nh ng v trí khác K t qu c a các cu c ki m tra có th đ c g i b ng th đi n t r t nhanh

• H th ng đi u khi n c p c u: Vi c c p c u th ng đ c đi u khi n t trung tâm

và các h th ng máy tính có th đ c k t n i v i v tinh đ xác đ nh khu v c c p

c u

• Các công c và ph ng ti n chu n đoán và ph u thu t : Các bác s có th đ a

ra nh ng k t lu n chính xác h n v tính tr ng s c kho c a b nh nhân nh s giúp

đ c a máy tính nh các thông s v nh p tim và áp huy t vân vân…

5.1.5 M t s ng d ng c a máy tính trong giáo d c

ng d ng c a máy tính trong giáo d c

• ng ký và th i khoá bi u: Vi c s p x p và lên th i khóa bi u gi ng d y sao cho

phù h p v i hoàn c nh và các tình hu ng phát sinh luôn là nhu c u c a b t c đ n

v đào t o nào, nh t là trong các tr ng h c l n Các ph n m m th i khóa bi u ngày nay đã có th gi i quy t khá t t nhu c u này

• Gi ng bài b ng máy tính: Gi ng bài b ng máy tính là m t gi i pháp gi ng d y chi

phí th p khi b n c n gi ng cho r t nhi u ng i v i cùng m t ch đ Các ch ng trình này th ng đ c cung c p trong CD-ROM/DVD và d i d ng v n b n, hình

nh và âm thanh

• Làm bài t p qua internet: Internet là tài nguyên vô h n đ l y thông tin v bài t p

c a sinh viên v máy tính Internet c ng có th đ c s d ng nh môi tr ng đ ra

đ thi và thu bài làm c a h c sinh t m i n i

• H th ng đào t o t xa: E-learning là thu t ng đ c s d ng đ miêu t vi c h c

qua Internet Bài gi ng trong h th ng E-learning r t đa d ng, có th là m t cu n sách đi n t , có th là các t p tin video ho c các t p tin âm thanh minh h a Trong nhi u tr ng h p, h th ng E-learning cho phép có th truy n thông hai chi u th i gian th c gi a th y giáo và sinh viên

Nh ng thu n l i:

- M t gi ng viên có th gi ng cho nhi u ng i nhi u n i khác nhau

- N u vi c gi ng d y đ c th c hi n v i s giúp đ c a máy tính và sinh viên

có th h c l i bài gi ng c a th y b ng cách xem l i nh ng ph n mà h ch a

hi u

- Th ng gi i pháp E-learning r h n so v i ph ng pháp d y h c truy n

th ng

- Có th không có ng i đ h i

- Có th có m t s ng i không th k t n i Internet vì m t lý do nào đó

- Trong m t s tr ng h p b n có th ph i tr c c phí k t n i

- T c đ t i v (download) có th quá ch m v i m t s lo i e-learning mà có hình nh

- Giáo viên so n bài gi ng sao cho phù h p v i h th ng E-learning là m t

v n đ do nh ng tài li u này có th không có s n ho c ph i biên so n l i

ôi khi h th ng thay đ i, vi c so n l i bài gi ng gi ng nh vi c ph i phát hành m t giáo trình m i

5.1.6 Thu t ng tele-working M t s u đi m c a tele-working

Thu t ng Tele-working

• Tele-working là m t thu t ng ch nh ng ng i làm vi c nhà k t n i v i các t

ch c qua m ng máy tính, truy n thông qua th đi n t hay đi n tho i Hình th c làm vi c này c ng có nh ng thu n l i và không thu n l i cho c ch và ng i làm

Nh ng thu n l i c a tele-working

• Gi m th i gian giao ti p Ti t ki m th i gian, kinh phí và gi m ô nhi m môi

tr ng

• Kh n ng t p trung vào công vi c : Khi không b nh h ng gián đo n b i các

cu c đi n tho i thì đây là đi u ki n làm vi c t p trung cao

• K ho ch làm vi c linh ho t : Trong m t s tr ng h p, mi n là công vi c đ c hoàn thành Ngh a là có th ch đ ng v th i gian nh có th đi đón con, công vi c

có th đ c làm vào bu i t i n u c n thi t N u đó là m t ngày đ p tr i có th gi i lao và công vi c s làm sau

• Gi m không gian v n phòng: Giá không gian v n phòng có th r t cao và

teleworking có th giúp làm gi m giá n u các nhân viên đ c làm vi c nhà "Hot Desking" là m t thu t ng ch nh ng ng i không có bàn làm vi c Nhân viên có

th ng i nhà, s d ng máy tính đ ng nh p vào m ng c quan theo ID c a mình

và sau đó làm vi c trong môi tr ng m ng c quan nh đang ng i trên công s

M t s h n ch c a tele-working

• Thi u s liên h tr c ti p: Nhi u ng i coi nó là y u t l n nh t khi chuy n t

m t công vi c v n phòng bình th ng sang tele-working Th c t ngày nay nhi u công ty s p x p công ty c a mình đ nhân viên v n ti p xúc đ c v i nhau

• Tác đ ng x u lên nhóm làm vi c

Tính t giác: Có th mang công vi c t nhà và t p trung vào công vi c nh ng c ng có

th nh ng công vi c đó không đ c hoàn thành vì chính s trì tr thi u t giác

Kh n ng bóc l t ng i lao đ ng: N u nh ng công nhân làm vi c đ n đ c v i nhau

thì có th r t thu n l i cho các công ty M t s công ty l n s d ng teleworking đ h n

ch s đoàn k t c a công nhân

5.2 Xã h i đi n t

5.2.1 Thu t ng th đi n electronic mail (e-mail) và các ng d ng

Th tín đi n t (email)

• Email cho phép b n g i n i dung thông tin t i ng i khác b t k đâu trên th

gi i, ch c n b n và ng i đó s d ng máy tính có kh n ng k t n i Internet Ngoài

vi c g i tin nh hình th c tin nh n, b n có th s d ng Email đ g i các t p tin cho

ng i khác nh hình th c t p tin đính kèm

5.2.2 E-Commerce(Th ng m i đi n t ) Các khái ni m v mua bán và d ch v

tr c tuy n

Th ng m i đi n t (E-commerce)

• C m t E-commerce là m t t thông d ng ch vi c mua bán hàng qua m ng B n

có th l a ch n các m t hàng ho c các d ch v trên các trang web hàng hoá hay các

d ch v mà b n mu n, sau đó nh p s th tín d ng c a b n vào đ thanh toán Khi

b n g i thông tin chi ti t v th tín d ng c a b n, thông tin này s đ c đ c mã hoá b i ng i h th ng vì v y không ai có th l y c p đ c H u h t các trang cho phép thanh toán b ng th tín d ng đ u có các d ch v b o đ m và trình duy t web

c a b n (ví d Microsoft Internet Explorer ho c Netscape Communicator) s báo cho b n bi t khi b n đang đ ng nh p ho c thoát ra kh i m t server b o đ m

E-banking?

• C m t e-banking ch vi c qu n lý ti n tr c tuy n Thay vì ph i đ n m t chi nhánh ngân hàng hay ph i g i đi n tho i cho h , b n có th thanh toán hóa đ n tr c tuy n

t m t n i t i m t n i khác M t s ngân hàng không có chi nhánh kh p m i n i thì vi c thanh toán tr c tuy n mang l i nhi u l i ích

Shopping online

• Có nhi u trang web mà b n có th mua hàng tr c tuy n, trong đó n i ti ng nh t có

th k t i là amazon.com H u h t các trang web mua bán đ u s d ng m t h

th ng xe ch hàng o Gi hàng này cho phép hi n th nh ng m t hàng mà b n đã

ch n và có th thông báo cho b n bi t t ng ti n c a các m t hàng trong xe là bao nhiêu B n có th ch n thêm hàng mình c n vào xe ho c b ra kh i xe nh ng m t hàng mình không c n Sau đó, b n ch n ch c n ng thanh toán T i ph n thanh toán

b n nh p tên và đ a ch , ch n hình th c giao hàng và nh p các thông tin thanh toán chi ti t

Hình 5.2.2.1 (Trang web www.amazon.com)

5.2.3 M t s đi m thu n l i c a vi c mua bán và d ch v tr c truy n

Nh ng đi m thu n l i c a e-commerce

• Các d ch v 24 / 7: Không gi ng nh c a hàng truy n th ng th ng đóng c a vào

bu i t i, b n có th mua hàng qua Internet 24 gi m t ngày, 7 ngày m t tu n và

365 ngày m t n m

• S l ng l u tr l n: M t kho l u tr l n h n kho l u tr thông th ng Kho l u

tr không ph i b n sao l i t các c a hàng th c t nh ng nó có th ch a trong m t

kho hàng phân ph i trung tâm

• Thông tin v s n ph m đ c chi ti t hoá: Các s n ph m đ c mô t m t cách chi

ti t v i các b c nh Có th liên l c đ c v i nhà s n xu t qua trang web c a h

• Có th so sánh giá c : M t s trang đ a ra giá c r t t t b n có th s d ng thông tin trên các trang này đ so sánh giá c

• S phân phát công b ng gi a nông thôn và thành th : Th c t là b n có th

s ng nông thôn xa trung tâm c ng không khác bi t n u b n mua hàng qua m ng

• Tr l i hàng không t t: H u h t các trang web e-commerce s có m t chính sách

tr l i và có s n cho b n đ c tr c khi mua Trong m t s tr ng h p s có lu t cho phép b n tr l i hàng không đ t tiêu chu n th m chí không đúng theo yêu c u

c a b n

Nh ng đi m không thu n l i c a e-commerce

• Gian l n th tín d ng: M t s trang web ch đ c thi t l p nh m l a b n đ b n

đ a ra thông tin chi ti t v th tín d ng Sau khi có đ c nh ng thông tin này, b n

t i ph m chúng có th s d ng ti n c a b n

• Tính xác th c c a trang web: Khi b n mua hàng t m t công ty nh

amazon.com, b n bi t r ng công ty có uy tín l n không th s p đ vào ngày mai và

h s không c g ng l y ti n c a b n Nh ng n u b n mua hàng tr c tuy n c a m t công ty mà b n ch a bao gi nghe th y hãy tìm ki m xem có danh sách khách hàng trên đó không, công ty đó đã ho t đ ng đ c bao lâu r i, có cung c p đ liên l c chi ti t không? N u nghi ng v s đi n tho i cho trên trang web, hãy c g ng xác

đ nh tính xác th c c a công ty Tham kh o các khách hàng khác.B n th y các logo liên doanh trên trang web đ ng ngh r ng vi c s d ng các logo này là xác th c Ngày nay có các t ch c có m c đích duy nh t là ki m tra các trang web có thu c

v các công ty th c không

• V vi c tr l i hàng?: N u hàng hoá đ c đ a t i và không đ t tiêu chu n thì ai s thanh toán tr l i, và tr l i đâu? Ch c ch n r ng b n ph i hi u chính sách tr l i hàng c a công ty tr c khi b n mua hàng hoá tr c tuy n

• B n đ c b o tr nh th nào khi b n mua hàng t m t n c khác? M i qu c

gia đ u có nh ng lu t b o v ng i tiêu dùng riêng cho nên c n tìm hi u k lu t

tr c khi mong mu n đ c b o v Nói tóm l i, b n c n h t s c c n th n

• B n có th ti p xúc v i ng i th c không? Các công vi c trong E-commerce có

thu n ti n đ n đâu ch ng n a thì khâu cu i cùng v n c n s có m t c a con ng i

Có th là khâu thanh toán, có th là khâu giao hàng Khi b n c n giao hàng s m,

t t nh t nên liên h tr c ti p v i ng i ph trách b i n u đ h th ng máy t đ ng

đ nh th i gian, có th món hàng b n mua đ t ng sinh nh t t i nay s đ c giao vào sáng ngày kia