Sử dụng tốt công cụ cạnh tranh - Giải pháp Nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông PGS.. Bùi Xuân Phong Học viện công nghệ bưu chính viễn thông Tóm
Trang 1Sử dụng tốt công cụ cạnh tranh - Giải pháp
Nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp
cung cấp dịch vụ viễn thông
PGS TS Bùi Xuân Phong
Học viện công nghệ bưu chính viễn thông
Tóm tắt: Để cạnh tranh thắng lợi trên thị trường, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn
thông phải có giải pháp đúng đắn Một trong những giải pháp đó lμ công cụ cạnh tranh Bμi báo
phân tích tình hình cạnh tranh trong cung cấp dịch vụ viễn thông Trên cơ sở đó đề xuất một số
giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua sử dụng tốt các công cụ cạnh tranh
Summary: In order to win in competitve market, businesses which provide
telecomunications services must findout the right solutions, one of them is competitive tools
This article points out the situation in competition in providing telecomunications services and
puts forward some solutions which will enhance competitive capacity by using well competitive
tools
i tình hình cạnh tranh trong cung
cấp các dịch vụ viễn thông
Cạnh tranh là một trong những đặc trưng
cơ bản của kinh tế thị trường, là năng lực phát
triển của kinh tế thị trường Trong nền kinh tế
thị trường, cạnh tranh là sự sống còn của mỗi
doanh nghiệp Cạnh tranh trong lĩnh vực viễn
thông có thể được hiểu là sự ganh đua giữa
các nhà khai thác trong việc cung cấp các
dịch vụ viễn thông nhằm nâng cao vị thế của
mình trên thị trường, để đạt được mục tiêu
kinh doanh cụ thể (Lợi nhuận, doanh thu và
thị phần) Cạnh tranh đảm nhận một số chức
năng quan trọng đối với nền kinh tế Đó là
đảm bảo điều chỉnh giữa cung và cầu về các
dịch vụ viễn thông; hướng việc sử dụng các
yếu tố kinh doanh viễn thông vào những nơi
có hiệu quả nhất Cạnh tranh tạo ra môi
trường thuận lợi để sản xuất cung cấp dịch vụ
viễn thông thích ứng với sự biến động của cầu
và công nghệ sản xuất cung cấp các dịch vụ
Ngoài ra cạnh tranh còn là động lực thúc đẩy
đổi mới hoạt động kinh doanh viễn thông
KT-ML
Cũng như các doanh nghiệp khác, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông được đo bằng khả năng duy trì và mở rộng thị phần, thu lợi nhuận trong môi trường cạnh tranh trong nước và ngoài nước Năng lực cạnh tranh thể hiện ở hiệu quả kinh doanh và được đo thông qua lợi nhuận, thị phần Ngoài ra năng lực cạnh tranh còn được thể hiện qua năng lực cạnh tranh của dịch vụ viễn thông mà doanh nghiệp cung cấp Để nâng cao năng lực cạnh tranh có thể trên cơ sở thực hiện một số biện pháp về tài chính, về tổ chức quản lý và marketing
Bức tranh hoạt động kinh doanh, khai thác dịch vụ rất sôi động; cạnh tranh diễn ra gay gắt Hiện nay có nhiều nhà khai thác viễn thông và nhiều đơn vị làm dịch vụ đang hoạt
động Các dịch vụ viễn thông bị cạnh tranh
Trang 2chủ yếu là Internet, di động, điện thoại cố
định, VoIP, truyền số liệu Dịch vụ 1269 đang
phát huy tác dụng, góp phần làm giảm thị
phần của đối thủ cạnh tranh chủ yếu là FPT
Chính vì vậy SPT đang đẩy mạnh triển khai
dịch vụ 1271 với tính năng tương đương dịch
vụ 1269 Tuy nhiên, các ISP mới không ngừng
nỗ lực tìm kiếm thị phần bằng nhiều chiêu
thức rất táo bạo, trong đó phải kể đến OCI
Dịch vụ VoIP khá tương đồng về đặc tính kỹ
thuật và chất lượng dịch vụ đã khiến cho cạnh
tranh diễn ra chủ yếu về giá cả, các phương
thức khuyến mại, quảng cáo cả trong và ngoài
nước Với sự ra đời ra của hệ thống di động
CDMA S - Fone của SPT, thị trường điện thoại
di động đang có sắc thái cạnh tranh mới trên
nhiều phương diện, cả về công nghệ, kỹ thuật,
hệ thống dịch vụ giá trị gia tăng, về phương
thức tính cước, cho đến hoạt động tuyên
truyền, quảng bá, khuyến mại và phân phối
dịch vụ Dự báo cạnh tranh sẽ diễn ra mạnh
mẽ với lớp khách hàng mới khi thiết bị đầu
cuối CDMA cho phép sử dụng SIM như hệ
thống GSM Mạng điện thoại cố định S-Ring
tuy mới triển khai nhưng những gì đang diễn
ra đã cho thấy quyết tâm giành thị trường của
SPT Ngoài các dịch vụ trên, dịch vụ truyền số
liệu nói chung và các dịch vụ băng rộng cũng
đang hứa hẹn sự cạnh tranh khá sôi nổi, nhất
là đối với phân khúc thị trường khách hàng
lớn Trong tương lai, Vietel và ETC có khả
năng cạnh tranh với VNPT về mạng truyền
dẫn băng rộng
So sánh tương quan giữa VNPT với các nhà khai thác mới chủ yếu như SPT, Vietel có
thể nhận thấy các nhà khai thác mới luôn tận
dụng cảm tình dành cho người đi sau từ công
luận và khách hàng, kể cả chính sách ưu tiên
của Nhà nước, khai thác những điểm yếu và
bất lợi của VNPT để tạo ưu thế tương đối,
trong đó có việc VNPT phải gánh vác các dịch
vụ công ích Đẩy mạnh chính sách thu hút
chất xám bằng chế độ thu nhập cao áp dụng linh hoạt chính sách giá cả, nhất là giá theo phân khúc thị trường, triển khai các phương thức tuyên truyền quảng bá, khuyến mại mạnh mẽ và rất bài bản Tổ chức bộ máy nhìn chung là gọn nhẹ, năng suất lao động cao, chế độ trách nhiệm khá rõ ràng, phân quyền khá mạnh dạn nhằm tạo sự chủ động cho người thừa hành có thể ứng phó linh hoạt với diễn biến công việc, tập trung nguồn lực trên những lĩnh vực mũi nhọn
ii sử dụng tốt công cụ cạnh tranh
- biện pháp quan trọng nâng cao năng lực cạnh tranh
1 Chất lượng dịch vụ viễn thông
Trên thị trường nếu nhiều dịch vụ có công dụng như nhau, giá cả ngang nhau thì khách hàng sử dụng sẽ lựa chọn dịch vụ có chất lượng cao hơn Do đó, đây là công cụ đầu tiên
và quan trọng mà các doanh nghiệp cần sử dụng để thắng các đối thủ cạnh tranh Tuy nhiên cũng phải hiểu, chất lượng của dịch vụ phụ thuộc vào nhiều yếu tố trong đó có yếu tố
kỹ thuật công nghệ
KT-ML
2 Giá dịch vụ viễn thông
Dịch vụ của hai nhà khai thác cung cấp
có cùng công dụng, chất lượng như nhau thì khách hàng sẽ sử dụng dịch vụ rẻ hơn Giá dịch vụ được quyết định bởi giá trị của dịch vụ Tuy nhiên sự vận động của giá còn phụ thuộc vào khả năng thanh toán của khách hàng Với mức thu nhập thấp, khách hàng sẽ sử dụng các dịch vụ có giá rẻ Các nhà khai thác cung cấp dịch vụ đã thực hiện một chiến lược kinh doanh là cung cấp dịch vụ có khả năng thanh toán thấp về phía mình trong kinh doanh để cạnh tranh về giá (trong khung giá quy định của Nhà nước) Một số nhà khai thác chấp
Trang 3nhận lãi ít, bán giá thấp, nhưng bù vào đó số
lượng dịch vụ khách hàng sử dụng nhiều để
bù lại Ngược lại, khi mức thu nhập cao khách
hàng sẽ quan tâm nhiều đến dịch vụ có chất
lượng cao và sẽ chấp nhận mức giá cao
3 áp dụng tiến bộ khoa học công
nghệ và quản lý hiện đại
Sức cạnh tranh dịch vụ của nhà khai thác
sẽ tăng lên khi giá dịch vụ cá biệt của họ thấp
hơn giá trung bình trên thị trường Để có lợi
nhuận đòi hỏi VNPT phải tập trung nguồn lực
làm sao tăng năng suất lao động, hạ thấp chi
phí đầu vào, nâng cao chất lượng dịch vụ
nhằm làm cho giá trị dịch vụ cá biệt của mình
thấp hơn giá trị xã hội Muốn vậy, phải thường
xuyên cải tiến công cụ lao động, hợp lý hoá
sản xuất, nhanh chóng ứng dụng những thành
tựu tiến bộ khoa học công nghệ và quản lý
hiện đại vào quá trình sản xuất kinh doanh
Thực tế đã chứng minh, để tồn tại và phát
triển được cần có kỹ thuật công nghệ hiện đại,
phương pháp tổ chức quản lý khoa học
KT-ML
4 Lợi thế về thông tin
Thông tin là một công cụ cạnh tranh lợi
hại Thông tin về thị trường dịch vụ BCVT,
thông tin về tâm lý thị hiếu khách hàng, về giá
cả, đối thủ cạnh tranh có ý nghĩa quyết định
kinh doanh của nhà khai thác Đủ thông tin và
sử lý đúng thông tin, một mặt giúp hạn chế rủi
ro trong kinh doanh; mặt khác, thông qua
thông tin có thể tìm và tạo ra “lợi thế so sánh”
trên thị trường, chuẩn bị và đưa ra đúng thời
điểm những dịch vụ mới thay thế để tăng
cường sức cạnh tranh Thông tin đủ, đúng
hoặc bưng bít thông tin có thể thúc đẩy thị
trường một cách tích cực hoặc tạo ra những
nhu cầu ảo, hành vi cạnh tranh sai trái làm
biến dạng thị trường Vì thế, không lấy gì làm
ngạc nhiên khi tình trạng quảng cáo dịch vụ hiện nay của các nhà khai thác ngày càng nhiều trên các phương tiện thông tin đại chúng
5 Phương thức phục vụ và thanh toán
Đây là công cụ cạnh tranh khá quan trọng Nhà khai thác nào nắm được công cụ này sẽ thắng trong cạnh tranh Bởi vì, công cụ này tạo được sự tiện lợi cho khách hàng
Phương thức phục vụ và thanh toán trước hết
được thể hiện trong cả quá trình bán hàng
Trước khi bán hàng, các nhà khai thác thực hiện các động tác quảng cáo, giới thiệu, hướng dẫn thị hiếu khách hàng, triển lãm giới thiệu dịch vụ Những động tác này nhằm hấp dẫn, lôi cuốn khách hàng đến với dịch vụ của mình Trong quá trình bán hàng, khâu quan trọng nhất là nghệ thuật chào mời khách hàng Điều này đòi hỏi nhân viên bán hàng phải thật sự tôn trọng khách hàng, lịch sự, ân cần và chu đáo Sau khi bán hàng, phải có những dịch vụ nhằm tạo sự tin tưởng, uy tín
đối với khách hàng Sau nữa, phương thức phục vụ trên sẽ phát huy tác dụng khi bảo
đảm yêu cầu dịch vụ nhanh chóng, chính xác Phương thức thanh toán phải linh hoạt,
đa dạng
6 Tính độc đáo của dịch vụ
Các nhà khai thác dùng nhiều biện pháp
để tạo ưu thế trong cạnh tranh, trong đó có biện pháp thường xuyên cải tiến dịch vụ, tạo
ra nét độc đáo riêng, liên tiếp đưa ra thị trường những dịch vụ mới thay thế Trong điều kiện nhà khai thác chưa đủ sức tạo ra tính độc đáo của dịch vụ đang được uy tín trên thị trường thông qua hình thức liên doanh, sự thay đổi thường xuyên về mẫu mã, nhãn hiệu cũng như việc không ngừng nâng cao chất lượng,
Trang 4tính năng dịch vụ sẽ tạo điều kiện cho sự tồn
tại và phát triển của các doanh nghiệp
7 Chữ tín
Đây là công cụ cạnh tranh hết sức quan trọng Trong quá trình kinh doanh các nhà
khai thác sử dụng nhiều biện pháp nhằm thu
hút khách hàng, đặc biệt thực hiện linh hoạt
trong khâu hợp đồng, thanh toán Những công
việc này sẽ thực hiện được tốt hơn khi giữa
nhà khai thác và khách hàng có lòng tin với
nhau Do vậy chữ tín trở thành công cụ sắc
bén trong cạnh tranh, giúp cho quá trình kinh
doanh diễn ra nhanh chóng, tiện lợi Mặt khác
công cụ này còn tạo ra cơ hội cho nhiều nhà
khai thác tham gia kinh doanh dịch vụ bưu
chính viễn thông Tuy nhiên, sử dụng công cụ
này đòi hỏi các nhà khai thác cạnh tranh phải
có bản lĩnh, bởi vì có nhiều vấn đề phức tạp có
thể nảy sinh như đối tác kinh doanh có ý đồ
không trong sáng
KT-ML
8 Lợi thế của các yếu tố mới sáng tạo
và sự mạo hiểm, rủi ro
Trong kinh doanh, lợi nhuận thường tỷ lệ thuận với sự mạo hiểm, rủi ro trong kinh
doanh Các doanh nghiệp có khuynh hướng
đầu tư kinh doanh vào những dịch vụ bưu
chính viễn thông mới, những lĩnh vực mới mà
rủi ro ở đấy thường cao Đây cũng là khuynh
hướng khách quan vì hy vọng thu được lợi
nhuận cao trong tương lai Mặt khác, giảm
được áp lực từ phía các đối thủ cạnh tranh
hiện tại Sự mạo hiểm chấp nhận rủi ro nhằm
thu được lợi nhuận lớn bằng cách đi đầu trong
kinh doanh là công cụ cạnh tranh cực kỳ hiệu
quả, nhưng cũng cực kỳ nguy hiểm trong quá
trình cạnh tranh Muốn sử dụng có hiệu quả
công cụ này đòi hỏi nhà khai thác phải có tài
năng và bản lĩnh
III Kết luận
Cạnh tranh là một hiện tượng vốn có của nền kinh tế thị trường Chuyển sang nền kinh
tế thị trường, các doanh nghiệp nước ta trong
đó có doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông phải đối mặt nhiều hơn với cạnh tranh Trong cuộc cạnh tranh gay gắt đó, một số doanh nghiệp đã đạt được những thành tích
đáng khích lệ Tuy nhiên tình hình đang đặt ra cho các doanh nghiệp nhiệm vụ phải không ngừng nâng cao năng lực cạnh tranh, có các biện pháp nâng cao năng lực cạnh tranh để
đảm bảo cạnh tranh thắng lợi trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ viễn thông Các doanh nghiệp cần tìm mọi biện pháp cả nghệ thuật lẫn thủ thuật để đạt được mục tiêu kinh tế của mình nhưng phải trong khuôn khổ pháp luật cho phép Hiện nay không phải tất cả các thủ thuật cạnh tranh đều lành mạnh, chính vì vậy các cấp, các ngành và Nhà nước phải bảo
đảm môi trường kinh doanh bình đẳng và thuận lợi cho các doanh nghiệp, đúng với quan điểm của Đảng ta là ”Cơ chế thị trường
đòi hỏi phải hình thành một môi trường kinh doanh lành mạnh, hợp pháp, văn minh Cạnh tranh vì lợi ích phát triển đất nước, chứ không phải làm phá sản hàng loạt, lãng phí nguồn nhân lực và thôn tính lẫn nhau theo kiểu cá lớn nuốt cá bé”
Tài liệu tham khảo
[1] PGS TS Trần Văn Tùng Cạnh tranh kinh tế
Nhà xuất bản Thế giới, 2004
[2] GS.TS Bùi Xuân Phong Một số biện pháp
nâng cao năng lực cạnh tranh của VNPT trong cung cấp dịch vụ BCVT Thông tin Khoa học kỹ thuật và Kinh tế Bưu điện Tháng 3/2005♦