đỗ thị ngọc điệp Bộ môn Kinh tế vận tải - Khoa Vận tải – Kinh tế Trường Đại học Giao thông Vận tải Tóm tắt: Bμi báo nêu lên hai nội dung lớn lμ giá cả quốc tế vμ hiệu quả của kinh doanh
Trang 1giá cả quốc tế và hiệu quả của kinh doanh quốc tế
TS đỗ thị ngọc điệp
Bộ môn Kinh tế vận tải - Khoa Vận tải – Kinh tế Trường Đại học Giao thông Vận tải
Tóm tắt: Bμi báo nêu lên hai nội dung lớn lμ giá cả quốc tế vμ hiệu quả của kinh doanh
quốc tế, trong đó đi sâu phân tích các loại giá cả quốc tế vμ các yếu tố ảnh hưởng đến giá cả quốc tế
Summary: This article present two main topics about the international price and the
efficiency of the international business All types of international price and all factors, which have a influence to it, are analyzed in detail
I Đặt vấn đề
Không thể có một quốc gia nào trên thế
giới tồn tại độc lập, phát triển có hiệu quả mà
không có mối quan hệ nào với các quốc gia
khác trên thế giới, đặc biệt trong lĩnh vực kinh
tế Bởi vì, ngày nay có hai phạm trù thực tiễn
tồn tại khách quan, đó là: quan hệ hàng hoá
tiền tệ và sự trao đổi này đã ra khỏi phạm vi
của một quốc gia và sự tồn tại của các quốc
gia độc lập có chủ quyền Cho nên quan hệ
kinh tế giữa các nước mang tính tất yếu khách
quan Các mối quan hệ kinh tế quốc tế chỉ
phát triển có hiệu quả một khi nó được xây
dựng trên cơ sở có lợi thế tương đối và tuyệt
đối của quốc gia Và các nhà hoạch định
chính sách phát triển kinh tế quốc tế ở Việt
Nam cần nắm vững các lợi thế của Việt Nam
II Giải quyết vấn đề
Trong nội dung của bài báo, tôi muốn đi
sâu nghiên cứu về giá cả quốc tế và hiệu quả
của kinh doanh quốc tế
Trước hết, giá cả quốc tế là giá có tính
chất đại diện cho một loại hàng hoá nhất định
trên thị trường thế giới Giá đó phải là giá của
những giao dịch thương mại thông thường
không kèm theo bất kỳ một điều kiện đặc biệt
nào khác và thanh toán bằng ngoại tệ tự do
chuyển đổi được Trong thực tế hoạt động
ngoại thương có thể coi những giá sau đây là
giá quốc tế:
- Đối với những hàng hoá là đối tượng buôn bán ở các cơ sở giao dịch thì có thể lấy ở các trung tâm giao dịch ấy như: cao su tự nhiên, kim loại màu, đay
- Đối với những hàng hoá không có các trung tâm giao dịch truyền thống trên thế giới
có thể lấy giá của những nước xuất khẩu hoặc nhập khẩu chủ yếu
- Đối với máy móc thiết bị: Việc xác định giá quốc tế rất khó vì tính đa dạng của mặt hàng này, do vậy trên thực tế người ta thường căn cứ vào giá của những hãng sản xuất và cung cấp chủ yếu loại thiết bị đó của thị trường thế giới
Có rất nhiều loại giá quốc tế khác nhau
để chúng ta lựa chọn như:
- Giá tham khảo là giá được công bố
trong các tài liệu tham khảo chuyên môn, trong các báo giá Giá này có ưu điểm là dễ thu thập nhưng mức độ tin cậy của nó lại rất thấp;
- Giá yết bảng ở các sở giao dịch là giá
của những hàng hoá là đối tượng mua bán ở
sở giao dịch như cao su tự nhiên, đay, bông Giá yết bảng ở sở giao dịch là giá của những giao dịch thực tế, giá này gần với giá quốc tế hơn các loại giá khác vì ở đây có sự cọ sát về quyền lợi giữa người mua và người bán;
- Giá trong các hợp đồng đã ký kết thực
tế là giá tốt nhất để tham khảo khi xác định
mức giá cho các hợp đồng ngoại thương
Trang 2Nhưng đây là loại giá rất khó thu thập chính
xác vì rất ít khi công bố công khai
- Giá bán đấu giá vμ đấu thầu thường áp
dụng cho những hàng hoá đặc biệt và thường
cao hơn giá quốc tế Giá đấu thầu thường
thấp hơn giá quốc tế vì trong phương thức này
người mua giữ ưu thế hơn
- Giá chμo hμng của các hãng buôn lớn
là giá trong thư chào hàng của các hãng buôn
và có thể dùng để tham khảo xác định mức
giá quốc tế Khi sử dụng loại giá này cần phân
tích cẩn thận xem giá chào hàng ấy đã bị kích
lên bao nhiêu lần so với mức giá thực tế
- Giá trong các nguồn tμi liệu thống kê
ngoại thương là giá trung bình trong từng
khoảng thời gian từ các tài liệu thống kê về
ngoại thương của các tổ chức quốc tế hay
quốc gia Giá này có ưu điểm là sát với những
giao dịch thực tế
Giá quốc tế trên thị trường thế giới có xu
hướng biến động rất phức tạp Có nhiều yếu
tố ảnh hưởng đến xu hướng biến động của giá
quốc tế như:
- Các yếu tố chu kỳ là yếu tố có ảnh
hưởng quan trọng đến xu hướng biến động
của tất cả các loại hàng hoá trên thị trường
thế giới do sự vận động có tính quy luật của
tình hình kinh tế qua các giai đoạn sẽ làm thay
đổi quan hệ cung cầu về các loại hàng hoá
trên thị trường
- Yếu tố lũng đoạn là yếu tố có ảnh
hưởng rất quan trọng đến sự biến động của
giá cả Lũng đoạn làm xuất hiện nhiều mức
giá đối với cùng một loại hàng hoá, thậm chí
ngay trên cùng một thị trường
- Yếu tố cạnh tranh làm cho giá biến
động theo các xu hướng khác nhau, tuỳ thuộc
vào đối tượng tham gia cạnh tranh
- Yếu tố quan hệ cung cầu ảnh hưởng
trực tiếp tới xu hướng biến động của giá cả
hàng hoá Ngày nay, do ảnh hưởng của lũng
đoạn nên khi xuất hiện xu hướng cung lớn hơn
cầu về một loại hàng hoá nào đó do các tổ
chức lũng đoạn khống chế cả sản xuất và tiêu
thụ thì họ không giảm giá hàng hoá mà lại thu
hẹp quy mô sản xuất
- Yếu tố lạm phát làm cho giá cả hàng hoá tăng lên với mức độ khác nhau
Giá cả quốc tế sẽ ảnh hưởng trực tiếp
đến hiệu quả kinh tế của hoạt động kinh doanh quốc tế, bởi vì các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế gồm:
+ Tỷ trọng thu nhập từ xuất khẩu trong tổng thu nhập quốc dân
+ Tỷ trọng nhập khẩu trong tổng nhu cầu, tính chung cho tất cả các mặt hàng và cho từng mặt hàng chủ yếu
+ Tỷ trọng nguồn vốn nước ngoài trong tổng lượng vốn đầu tư
Các tỷ trọng trên càng lớn, hoạt động kinh doanh quốc tế ngày càng mở rộng, mức
độ đóng góp của kinh tế đối ngoại càng lớn trong nền kinh tế quốc dân
Hoạt động kinh doanh quốc tế rất rộng, trong các lĩnh vực sản xuất, lưu thông, dịch vụ vì thế, ở các lĩnh vực hoạt động của các
đơn vị kinh tế cơ sở khác nhau, có các chỉ tiêu
đánh giá hiệu quả khác nhau
Ví dụ, đối với ngành vận tải thì các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế là tỷ trọng thu nhập từ xuất khẩu sản phẩm vận tải trong tổng thu nhập vận tải; tỷ trọng nhập khẩu sản phẩm vận tải trong tổng nhu cầu vận tải; tỷ trọng nguồn vốn nước ngoài trong tổng lượng vốn đầu tư
III kết luận
Có nhiều chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt
động kinh doanh quốc tế Do vậy, để nâng cao hiệu quả kinh tế, cần tăng cường và có biện pháp hữu hiệu mở rộng các mối quan hệ kinh tế với các nước trên nguyên tắc bảo vệ
độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, các bên bình đẳng và cùng có lợi
Tài liệu tham khảo
[1] GS TS Võ Thanh Thu Quan hệ kinh tế quốc
tế NXB Thống kê, 2005
[2] TS Nguyễn thị Bằng Kinh tế đối ngoại NXB Tài
chính, 1998
[3] Các đánh giá tổng kết của Bộ Kế hoạch Đầu tư
về tình hình đầu tư nước ngoài tại Việt NamĂ