Báo cáo khoa học: "KIệN TOàN Và ĐổI MớI HOạT ĐộNG CủA Tổ CHứC CƠ Sở ĐảNG THEO TINH THầN NGHị QUYếT ĐạI HộI X" pot

Để phát huy tốt hơn nữa vai trò tiên phong của Đảng, trong những năm tới phải dành nhiều công sức tạo được chuyển biến rõ rệt về xây dựng Đảng, phát huy truyền thống cách mạng, bản chất

KIệN TOàN Và ĐổI MớI HOạT ĐộNG CủA Tổ CHứC CƠ Sở ĐảNG

THEO TINH THầN NGHị QUYếT ĐạI HộI X

ThS nguyễn thị tâm

Bộ môn Lịch sử Đảng Trường Đại học Giao Thông Vận Tải

Tóm tắt: Bμi báo nμy đã lμm rõ một trong năm vấn đề lớn trong việc nâng cao năng lực

vμ sức chiến đấu của Đảng trong giai đoạn hiện nay, được đề ra trong Đại hội X của Đảng

Summary: This paper highlights one of the five major issues in improving the capability

and fighting spirit of the Communist Party at this stage, proposed in the Resolution adopted by the Tenth Party Congress.

I Đặt vấn đề

Đảng Cộng sản Việt Nam là đội tiên

phong của giai cấp công nhân, đồng thời là

đội tiên phong của nhân dân lao động và của

dân tộc Việt Nam, đại biểu trung thành cho lợi

ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao

động và dân tộc

Để phát huy tốt hơn nữa vai trò tiên

phong của Đảng, trong những năm tới phải

dành nhiều công sức tạo được chuyển biến rõ

rệt về xây dựng Đảng, phát huy truyền thống

cách mạng, bản chất giai cấp công nhân; xây

dựng Đảng thực sự trong sạch, vững mạnh về

cả chính trị, tư tưởng và tổ chức, đoàn kết nhất

trí cao, gắn bó mật thiết với nhân dân, có

phương thức lãnh đạo khoa học, có đội ngũ

cán bộ, đảng viên đủ phẩm chất và năng lực

Đây là nhiệm vụ then chốt có ý nghĩa sống

còn đối với Đảng và sự nghiệp cách mạng của

nhân dân ta

Với tầm quan trọng như vậy, trong Báo cáo

chính trị tại Đại hội X của Đảng (tháng 04/2006)

đã xác định một trong năm vấn đề lớn để nâng

cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của

Đảng hiện nay là “kiện toàn và đổi mới hoạt

động của tổ chức cơ sở Đảng” [1; 132]

iii Nội dung

Với vị trí là nền tảng của Đảng, là hạt nhân chính trị ở cơ sở, tổ chức cơ sở Đảng là nơi thực hiện đường lối, chính sách của Đảng,

đồng thời cũng là nơi kiểm nghiệm và góp phần quan trọng vào việc hoàn thành, phát triển đường lối, chính sách thông qua những kinh nghiệm thực tiễn phong phú của đội ngũ

Đảng viên và quần chúng nhân dân Chính vì vậy, chất lượng của tổ chức cơ sở Đảng có

ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả thực hiện

đường lối, chủ trương của Đảng, sức chiến

đấu, vai trò lãnh đạo của Đảng và mối quan

hệ giữa Đảng với nhân dân

Vai trò quan trọng của tổ chức cơ sở

Đảng được Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Chi bộ là nền móng của Đảng, chi bộ tốt thì mọi việc sẽ tốt” [2; 210] và đồng thời Người cũng khẳng

định “Đảng mạnh do chi bộ tốt” [2; 92] Ngay

từ khi thành lập đến nay, Đảng ta luôn coi xây dựng, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở Đảng là nhiệm vụ

thường xuyên và quan trọng hàng đầu của

công tác xây dựng Đảng

Hiện nay, Đảng ta có khoảng 3,2 triệu

Đảng viên với trên 47 nghìn tổ chức cơ sở Đảng

với gần 200 nghìn chi bộ trực thuộc Đảng ủy cơ

sở Tổ chức cơ sở Đảng được thiết lập ở hầu

khắp các đơn vị cơ sở, được kiện toàn một bước,

bảo đảm sự lãnh đạo chặt chẽ, thông suốt của

Đảng từ Trung ương đến cơ sở

Phương thức lãnh đạo, lề lối làm việc của

tổ chức cơ sở Đảng bước đầu được đổi mới

theo hướng gần dân hơn, dân chủ hơn, sinh

hoạt Đảng ở cơ sở được chỉnh đốn, khắc phục

một bước tình trạng lỏng lẻo Các tổ chức cơ

sở Đảng quan tâm đặc biệt đến việc nâng cao

chất lượng đội ngũ Đảng viên, xây dựng đội

ngũ cán bộ cơ sở, xây dựng và nâng cao chất

lượng hoạt động của hệ thống chính trị, thực

hiện quy chế dân chủ ở cơ sở, củng cố mối

quan hệ Đảng – dân

Tuy nhiên, trong Báo cáo công tác xây

dựng Đảng tại Đại hội X cũng đã thẳng thắn

chỉ rõ: “Tổ chức cơ sở Đảng chưa được quan

tâm chỉ đạo đúng mức… Không ít cơ sở Đảng

yếu kém, năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu

thấp”[1; 271] Hiện nay, vẫn còn nhiều tổ chức

cơ sở Đảng không đủ năng lực lãnh đạo và chỉ

đạo để giải quyết vấn đề nảy sinh trong thực

tiễn Không ít nơi, tổ chức cơ sở Đảng chưa

xác định rõ nhiệm vụ chính trị, chủ trương

chung chung, không hướng vào những vấn đề

bức xúc ở địa phương, đơn vị Phương thức

lãnh đạo của nhiều chi bộ, đảng bộ cơ sở còn

lúng túng, chậm đổi mới hoặc buông lỏng vai

trò lãnh đạo.Một số tổ chức cơ sở Đảng chậm

được chỉnh đốn, mất đoàn kết nội bộ kéo dài,

vi phạm dân chủ, cán bộ quan liêu, tham

nhũng cũng không nhỏ Việc đánh giá tổ chức

Đảng, “ cán bộ, đảng viên không ít trường hợp

chưa đúng thực chất, còn mang nặng tính hình

thức”[1;271]

Mô hình tổ chức cơ sở Đảng còn những

vấn đề chưa hợp lý, thiếu thống nhất, ở một số thôn bản ở vùng sâu, vùng xa chưa có tổ chức

Đảng và Đảng viên Một số loại hình tổ chức cơ sở Đảng trong doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài có tổ chức đảng viên còn ít

Những yếu kém trên của tổ chức cơ sở

Đảng đã làm hạn chế năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu và uy tín của Đảng Chính vì vậy, trước yêu cầu của tình hình và nhiệm vụ mới,

Đại hội X của Đảng đã nhấn mạnh: “với vị trị

là nền tảng của Đảng, là hạt nhân chính trị ở cơ sở vai trò của tổ chức cơ sở Đảng rất quan trọng Phải dồn sức xây dựng, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ

sở Đảng, làm cho tổ chức này thật sự trong sạch vững mạnh, … Phải đổi mới mạnh công tác xây dựng cơ sở, lấy chuyển biến từ cơ sở làm mục tiêu và thước đo kết quả tổng hợp của công tác xây dựng Đảng” [1; 298]

Để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ có ý nghĩa to lớn này, phải thực hiện đồng thời,

đồng bộ những biện pháp xây dựng, củng cố

tổ chức cơ sở Đảng, trong đó cần quan tâm giải quyết tốt các vấn đề sau:

Kiện toμn hệ thống tổ chức cơ sở

Đảng, thể chế hóa về mặt Nhμ nước, vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của các loại hình tổ chức cơ sở Đảng

Đây là một giải pháp của Đại hội X nhưng cũng là một chủ trương mới trong xây dựng, củng cổ tổ chức cơ sở Đảng

Trước hết, tiến hành rá soát lại hệ thông

tổ chức cơ sở Đảng để phát hiện và có chủ trương xử lý tốt những vướng mắc thiếu thống nhất về cách tổ chức trong các cơ sở Đảng Tập trung xây dựng tổ chức Đảng trong các doanh nghiệp cổ phần, doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, các thôn bản vùng sâu, vùng xa

Đảng cần tổ chức nghiên cứu, cụ thể hóa việc xác định vị thế pháp lý, thể chế hóa về

mặt Nhà nước vai trò, chức năng nhiệm vụ

của các loại hình tổ chức cơ sở Đảng đặc biệt

là tổ chức cơ sở Đảng trong khu vực kinh tế tư

nhân, kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài

Xây dựng quy chế lμm việc, phân định

rõ sự lãnh đạo của Đảng bộ, chi bộ với

hoạt động quản lý của chính quyền, sự tự

quản của các đoμn thể

Từ năm 2003 đến nay, trung ương Đảng

đã ban hành nhiều quy định mới về chức năng

nhiệm vụ của các loại hình tổ chức cơ sở

Đảng Các tổ chức cơ sở Đảng phải nắm vững

chức năng, nhiệm vụ cụ thể, nhất là những

điểm mới theo những quy định đó Cấp ủy trên

cơ sở cần hướng dẫn, kiểm tra cơ sở thực

hiện, đồng thời tổ chức rút kinh nghiệm, phát

hiện những điểm chưa hợp lý để xử lý hoặc

kiến nghị sửa đổi Cũng trên cơ sở nắm vững

chức năng, nhiệm vụ các tổ chức cơ sở Đảng,

phải tiếp tục xây dựng hoàn thiện và thực hiện

nghiêm túc quy chế làm việc, phân định rõ sự

lãnh đạo của Đảng bộ, chi bộ với hoạt động

quản lý của chính quyền, sự tự quản của các

đoan thể, để đảm bảo đúng vai trò hạt nhân

lãnh đạo chính trị của Đảng nhưng không lấn

sân, bao biện, làm thay

Tổ chức hoạt động của Đảng bộ, chi

bộ cơ sở theo chương trình công tác, đồng

thời tập trung chỉ đạo giải quyết kịp thời

những vấn đề bức xúc, mới nảy sinh

Các tổ chức cơ sở Đảng cần xây dựng và

tổ chức hoạt động theo chương trình công tác

để đảm bảo tính chủ động, kế hoạch và toàn

diện, không bỏ sót các chỉ tiêu, nhiệm vụ đã

đề ra, tránh được lối làm việc tùy tiện Đồng

thời với việc hoạt động theo chương trình công

tác ổn định, các tổ chức cơ sở Đảng phải nhạy

bén, nắm bắt và tập trung chỉ đạo giải quyết

kịp thời những vấn đề phức tạp mới nảy sinh

Đây là một yêu cầu rất quan trọng đối với các

cơ sở Đảng trong tình hình có nhiều biến động

khó lường như hiện nay

Tiếp tục cải tiến, nâng cao chất lượng sinh hoạt Đảng ở cơ sở, nhất lμ sinh hoạt ở chi bộ

Cần cải tiến, nâng cao chất lượng sinh hoạt

Đảng ở cơ sở gồm cả sinh hoạt cấp ủy và sinh hoạt chi bộ, Đảng bộ trong đó đặc biệt coi trọng sinh hoạt chi bộ Vì chất lượng sinh hoạt chi bộ

ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở Đảng

Để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ cần: thực hiện đúng lịch sinh hoạt định kỳ hàng tháng; nội dung sinh hoạt cần thiết thực,

đi thẳng vào những vấn đề bức xúc của địa phương, đơn vị; “nâng cao tính chiến đấu, tính giáo dục, đề cao tự phê bình và phê bình trong sinh hoạt Đảng [1; 299]

Kiện toμn vμ tăng cường bồi dưỡng nâng cao chất lượng cấp ủy cơ sở

Đại hội X yêu cầu phải: “Kiện toàn đội ngũ cấp ủy, bí thư chi bộ” [1; 229] vì đây là đội ngũ cán bộ chủ chốt của tổ chức cơ sở Đảng,

có vai trò quyết định chất lượng của tổ chức

Đảng Cần tiếp tục đẩy mạnh công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cơ sở; kịp thời kiện toàn cấp ủy và tăng cường cán bộ ở những nơi có nhiều khó khăn, nội bộ mất đoàn kết Coi trọng việc lựa chọn, bố trí cán bộ lãnh

đạo, quản lý chủ chốt nhất là bí thư cấp ủy Người được chọn làm bí thư cấp ủy cơ sở cần

có tính Đảng cao, phong cách dân chủ, gần gũi với quần chúng, có khả năng quy tụ đoàn kết cán bộ, Đảng viên và được quần chúng nhân dân quý trọng Dứt khoát không bố trí người có biểu hiện cơ hội, độc đoán, tư lợi, quan liêu, lối sống không lành mạnh làm bí thư cấp ủy

Tăng cường công tác đảng viên, nâng cao tính tiên phong gương mẫu của đội ngũ Đảng viên

Các tổ chức cơ sở Đảng cần coi trọng việc giáo dục chính trị, lãnh đạo tư tưởng, nâng cao ý thức chính trị, trách nhiệm của

người Đảng viên, kịp thời phát hiện, uốn nắn

những tư tưởng lệch lạc của Đảng viên theo

chủ trương: “xây dựng đội ngũ Đảng viên thực

sự tiên phong, gương mẫu, có phẩm chất đạo

đức cách mạng, có ý thức tổ chức kỷ luật và

năng lực hoàn thành nhiệm vụ” [1; 132]

Thường xuyên quan tâm phát triển Đảng viên

theo đúng tiêu chuẩn; làm tốt công tác kiểm

tra Đảng viên

Đẩy mạnh công cuộc vận động xây

dựng tổ chức cơ sở Đảng trong sạch, vững

mạnh, đánh giá đúng chất lượng tổ chức

cơ sở Đảng

Tổ chức nghiêm túc việc đăng ký chỉ tiêu

phấn đấu xây dựng chi bộ, Đảng bộ trong

sạch, vững mạnh hàng năm, trên cơ sở đó

cần thường xuyên kiểm tra việc thực hiện và

tổ chức đánh giá, phân loại chất lượng tổ chức

cơ sở Đảng nghiêm túc Các Tỉnh ủy, Huyện

ủy nên tổ chức hội đồng đánh giá chất lượng

Đảng viên và tổ chức cơ sở Đảng hàng năm,

thường xuyên rút kinh nghiệm, cải tiến phương

pháp đánh giá để nâng cao độ chính xác

trong phân loại tổ chức cơ sở Đảng và Đảng

viên Làm tốt công tác biểu dương, khen

thưởng những tổ chức cơ sở Đảng xuất sắc

Gắn việc kiện toμn, đổi mới hoạt động

tổ chức cơ sở Đảng với kiện toμn vμ đổi

mới hoạt động của các tổ chức thμnh viên

trong hệ thống chính trị ở cơ sở; dựa vμo

nhân dân để xây dựng Đảng

Việc xây dựng và hoạt động của tổ chức

cơ sở Đảng không thể tách rời việc xây dựng

các tổ chức chính quyền, đoàn thể chính trị -

xã hội Chất lượng và hiệu quả hoạt động của

các tổ chức này vừa là kết quả, vừa là điều

kiện, nâng cao chất lượng lãnh đạo của tổ

chức cơ sở Đảng Cần tập trung chỉ đạo kiện

toàn, đổi mới phương thức hoạt động của

chính quyền, các đoàn thể chính trị- xã hội

theo hướng tinh gọn, quyền hạn; nâng cao

chất lượng phục vụ nhân dân

Tổ chức Đảng phải “Thực hiện tốt nguyên tắc dựa vào dân để xây dựng Đảng từ cơ sở [1;299] lãnh đạo thực hiện nghiêm túc quy chế dân chủ cơ sở, xây dựng “cơ chế để nhân dân tham gia xây dựng Đảng từ cơ sở [1;299] theo chủ trương của Đại hội X

Tăng cường sự chỉ đạo của cấp ủy trên cơ sở

Cấp ủy cấp trên phải có chương trình cụ thể, phân công cấp ủy viên làm việc tại cơ sở; cấp trên trực tiếp của cơ sở cần tăng cường bám sát cơ sở, giúp cơ sở phát hiện, tháo gỡ khó khăn, yếu kém, không để tồn đọng; chăm

lo đào tạo, bồi dưỡng, quản lý đội ngũ cán bộ cơ sở; tập trung chỉ đạo củng cố các đảng bộ, chi bộ yếu kém; tổng kết và phổ biến kinh nghiệm xây dựng tổ chức cơ sở Đảng trong sạch vững mạnh

iii Kết luận

Việc kiện toàn và đổi mới hoạt động của

tổ chức cơ sở Đảng có vai trò quan trọng và quyết định đến sự phát triển của Đảng Với vai trò to lớn như vậy, các tổ chức cơ sở Đảng trong cả nước nói chung và tổ chức cơ sở

Đảng trường Đại học Giao thông Vận tải nói riêng cần quán triệt tinh thần Đại hội X và thực hiện tốt các nhiệm vụ “Kiện toàn và đổi mới hoạt động của tổ chức cơ sở Đảng”, để đáp ứng được sự phát triển của đất nước, của công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa

Tài liệu tham khảo

[1] Đảng cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, NXB Chính trị Quốc gia,

HN, 2006

[2] Hồ Chí Minh Toàn tập, Tập 2, NXB Chính trị Quốc gia, HN, 1996

[3] Tạp chí Nghiên cứu Lịch sử số 10/2006, Viện

sử học, HN, 2006

[4] Tạp chí Lịch sử Đảng 7/2006, Viện Lịch sử