Bình đẳng giới trong quản lí môi trường đô thị

Bình đẳng giới trong quản lí môi trường đô thị

1 Bình đẳng giới trong quản lý môi trường đô thị – các trường hợp cụ thể

GIỚI THIỆU VỀ CUỐN SÁCH

Cuốn sách dành cho những an quan tâm đến việc thúc đẩy bình đẳng giới trong lĩnh vực Quản lý môi trường đô thị (QLMTĐT) Việc thiết kế cuốn sách dựa trên giả thiết về sự nhạy cảm và sẵn sàng lồng ghép giới những không cần qua chương trình đào tạo mà học thông qua việc quan sát, việc mong muốn cải thiện cuộc sống của người dân trong cộng đồng, sự lắng nghe và hiểu mọi người Do đó, chúng tôi cũng không muốn nói rằng những ai sẽ đọc cuốn sang này sẽ ngay lập tức sẽ trở nên nhạy cảm với các vấn đề giới Nhưng ngược lại, nhạy cảm giới hay sự sẵn sàng trong việc lồng ghép giới sẽ là một điều kiện tiên quyết để sử dụng cuốn sách này một cách hiệu quả May thay, trong việc thực hiện Dự án Vùng Đông Nam Á về Ứng dụng trong quản lý môi trường đô thị (dự án SEA-UEMA) trong những năm qua, chúng tôi đã nhìn thấy thêm nhiều người làm công việc thực tiễn có sự nhạy cảm giới trong lĩnh vực QLMTĐT Do đó, chúng tôi tin tưởng rằng cuốn sách về những trường hợp cụ thể sẽ có ích cho nhiều cá nhân và tổ chức

Tại sao tôi nên đọc cuốn sách này?

Cuốn sách này được thiết kế cho những nhà quản lý dự án và những người làm ở cộng đồng Những trường hợp nghiên cứu được lựa chọn ở đây chủ yếu ở cấp độ dự án, những dự án này đã khuyến khích việc phân tích giới trong quá trình làm việc tại thực địa và được các chuyên gia giới tại từng quốc gia xây dựng nên Việc xác định các vấn đề giới là bước quan trọng đầu tiên trong việc cải thiện những hoạt động giới ở cấp độ dự án Do đó, cuốn sang này được dành cho việc cải thiện năng lực của người sử dụng nhằm tiến hành phân tích và xác định những vấn để giới, để từ đó có thể thiết kế những can thiệp phù hợp Cuốn sách này đã được xây dựng trong nhiều năm trong quá trình thúc đẩy bình đẳng giới thông qua thực hiện dự án SEA_UEMA Một trong những nhu cầu quan trọng được phát hiện đó là năng lực để xác định các vấn đề giới vẫn còn là một điểm yếu trong quá trinh đưa vấn đề giới vào những dự án liên quan đến QLMTĐT

Tôi sẽ sử dụng cuốn sách này như thế nào?

Cuốn sách này được thiết kế cho việc tự học Một cách lý tưởng, những nhà quản lý dự án và những người làm công tác thực tiễn trong lĩnh vực QLMTĐT nên tham gia một loạt các tập huấn

về lồng ghép giới nhằm được trang bị những kiến thức về phân tích giới Tuy nhiên, trong thực

tế, sẽ rất khó khăn cho những người làm công tác thực tiễn để tham dự các chương trình tập huấn thường xuyên khi có yêu cầu Do đó, cuốn sách về các trường hợp điển cứu này được thiết kế cho những ai không có thời gian tham dự các chương trinh tập huấn giới nhiêu lần, và cho những người mong muốn nâng cao trinh độ kĩ năng của mình về phân tích giới

Hướng dẫn sử dụng cuốn sách

2 Bình đẳng giới trong quản lý môi trường đô thị – các trường hợp cụ thể

Cuốn sách này sẽ được bắt đầu bằng việc giải thích khung phân tích giới được xây dựng cụ thể cho dự án SEA-UEMA Khung này đưa ra những khái niệm và lĩnh vực quan tâm nhằm tiến hành phân tích giới, và đây được coi như là những chỉ dẫn cho việc tiến hành phân tích giới Các chương tiếp theo là những trường hợp cụ thể trong đời sống từ bảy quốc gia Đông Nam Á và được chia thành ba tiểu lĩnh vực: nước và vệ sinh, ô nhiễm không khí và quản lý rác thải Và cuối cùng của từng trường hợp nghiên cứu sẽ đưa ra một số câu hỏi gợi ý

Chúng tôi cũng đề xuất rằng những người sử dụng cuốn sách này nên đọc kĩ phần khung phân tích giới trước, sau đó xem xét các trường hợp nghiên cứu cụ thể Những trường hợp được sắp xếp ngẫu nhiên và không cần thiết phải đi qua các trường hợp này một cách thứ tự Người sử dụng có thể thoải mái lựa chọn những trường hợp liên quan đến quốc gia của mình hay lựa chọn những trường hợp trong cùng bối cảnh lĩnh vực Khi đã có ý tưởng cụ thể về khung phân tích, chúng tôi cũng khuyến khích người sử dụng phân tích giới cho các trường hợp Người sử dụng cũng nên suy nghĩ về các câu hỏi được đưa ra ở phần cuối của các trường hợp, những câu hỏi này nhằm giúp đỡ người sử dụng trong việc đào sâu hoặc mở rộng những phân tích

Lời cuối

Một điều quan trọng đó là phân tích giới là một quá trình khám phá và tìm hiểu, xác định đường

đi đến với mục tiêu bình đằng giới và trao quyền cho phụ nữ Khung khái niệm phân tích giới và những câu hỏi hướng dẫn, tất cả đều hướng đến mục đích này Cung cấp những câu trả lời cho những câu hỏi này hay đưa ra một khung phân tích sẵn có sẽ làm hạn chế suy nghĩ của người sử dụng và do đó, chúng tôi không cung cấp một câu trả lời nào

Những người làm công tác đào tạo có thể sử dụng cuổn sách này, và có thể tự điều chỉnh độ dài của các trường hợp nhằm làm cho chúng dễ dàng được sử dụng trong các chương trình tập huấn

3 Bình đẳng giới trong quản lý môi trường đô thị – các trường hợp cụ thể

CHƯƠNG II: KHUNG PHÂN TÍCH GIỚI VÀ QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG ĐÔ THỊ Ở ĐÔNG NÁM Á – KHUNG CHO VIỆC

PHÂN TÍCH VÀ NHỮNG NHU CẦU NGHIÊN CỨU

Kyoko Kusakabe

GIỚI THIỆU

Dân số đô thị ở Đông Nam Á (ĐNA) đang gia tăng một cách nhanh chóng Trong suốt những năm 1980, dân số đô thị chiếm khoảng 40% tổng dân số ở Philippine Nhưng con số này đã tăng lên là 60% vào năm 2001 Tương tự, dân số đô thị ở Cambodia đã tăng lên gấp đôi từ 10% từ năm 1980 đến gần 20% vào năm 2001 Sự gia tăng tương tự cũng được ghi lại ở các quốc gia khác thuộc khu vực ĐNA Với sự tăng nhanh về dân số, những vấn đề lien quan đến QLMTĐT trở nên thực sự quan trọng

Là những người lao động, người dọn dẹp cho gia đình, người mẹ và những người di cư, phụ nữ trải qua những kinh nghiệm và sự xuống cấp của môi trường đô thị một cách sâu sắc hơn nam giới (Momsen 2004) Sự khác biệt về giới tính, phân công lao động theo giới tính và các quan hệ giới, tất cả đã dẫn đến những ảnh hưởng khác nhau do môi trường xuống cấp lên phụ nữ và nam giới Khác biệt giới cũng dẫn đến sự phân biệt đối xử trong việc phụ nữ và nam giới tiếp cận đến các dịch vụ của đô thị Từ đó, sẽ rất quan trọng trong việc hiểu các kinh nghiệm và nhu cầu khác nhau của phụ nữ và nam giới trong lĩnh vực QLMTĐT

Tuy nhiên, vẫn còn có sự hạn chế trong việc nhận thức rằng khác biệt giới và quan hệ quyền lực dựa trên yếu tố giới đóng vai trò lớn trong QLMTĐT Điều này biểu thị thông qua sự tham khảo không đầy đủ về các vấn đề giới trong chính sách và chương trình QLMTĐT ở Châu Á Tầm quan trọng của việc đưa các khía cạnh giới cuối cùng đã được nhiều người làm chính sách và thực địa trong lĩnh vực này nhận ra, những thống kê, thông tin và số liệu vẫn còn thiết, chỉ có rất

ít dự án nhận ra một cách đầy đủ và quan tâm những vấn đề và khó khăn trong việc đạt được bình đẳng giới tại cộng đồng

ĐƯA GIỚI VÀO CÁC DỰ ÁN

Nhiều dự án phát triển gặp phải những vấn đề tương tự trong việc thiếu nhận thức về giới, thiếu năng lực cho việc phân tích giới, thiếu số liệu và thống kê để tiến hành phân tích giới v.v… Một trong những chiến lược chính được sử dụng trong việc lồng ghép giới đó là việc tạo ra các khung phân tích giới và bảng kê kiểm tra các vấn đề giới (Moser và Moser 2005; Levy 1992) Có một nhu cầu thực sự từ những người thực hiện dự án trong việc học “làm thế nào” để “đưa giới” vào

dự án nhằm lồng ghép những khía cạnh giới vào dự án (Warren 2007) Các khung phân tích giới được giả định sẽ giúp người làm dự án “đưa giới” vào dự án Nhưng cụ thề một khung phân tích giới là cái gì? ADB (2003) đã chỉ ra rằng một khung phân tích giới là

4 Bình đẳng giới trong quản lý môi trường đô thị – các trường hợp cụ thể

“Một công cụ linh động với những mục đích cụ thể để hỗ trợ việc xây dựng và thực hiện các chương trình và dự án làm tăng tối đa hiệu quả và sự tham gia của phụ nữ và nam giới, và bao gồm những sắp xếp thực hiện hiệu quả các chiến lược, chính sách, can thiệp

và dự án”

Định nghĩa này đã chỉ ra rằng khung phân tích giới là một công cụ nhằm cung cấp những ý tưởng và thông tin cụ thể cho một mục đích cụ thể của một dự án Tuy nhiên, nhiều bàn luận về khung phân tích giới lại chỉ ra một cách khác Khung phân tích giới tồn tại không phải để đưa vào dự án, mà để chỉ ra những cách nhìn khác nhau vào hiện tượng Và mục đích cuối cùng không phải để cho dự án hiệu quả mà là thay đổi các cách và giá trị vẫn thường được làm để đạt được bình đẳng giới Và như thế, Kabeer chỉ ra rằng không có một cách chính sách để “làm các vấn đề giới” và:

Mục đích chính của khung phân tích đó là gây nên chú ý vào các quá trinh mà ở đó sự khác biệt giới tính đã được chuyển thành sự bất bình đẳng xã hội về giới tính trong các xã hội khác nhau (Kabeer, 1999:11)

Hai định nghĩa này từ hai phương hướng khác nhau dựa trên những giá trị khác nhau Như Warren (2007) đã lập luận, khung phân tích giới dựa trên những giá trị và hệ tư tưởng và không thể hiểu được nó nếu không hiểu về những giá trị đã hướng đến việc xây dựng khung phân tích Tuy nhiên, khi các khung phân tích được ứng dụng tại thực địa, hai cách suy nghĩ này không cần thiết phải được phân định rõ Điều này tạo nên sự lạm dụng các khung phân tích về các khung này được khuôn khổ nhằm cho phép người sử dụng hiểu về giá trị/hệ tư tưởng đằng sau nó Như một hướng dẫn cho hệ tư tưởng của bình đẳng giới, một khung phân tích giới nên, diễn giải lại, Kabeer cho rằng (1999), không đặt ra một cách cứng nhắc trong việc nhìn nhận sự việc, mà (1) giới thiệu những giá trị sẵn có trong việc kiểm chứng các cách mà sự việc được thực hiện Bình đẳng giới là một giá trị quan trọng, việc chia sẻ bình đẳng khối lượng công việc và đưa là quyết định là những giá trị quan trọng v.v… và những điều này sẽ được diễn tả qua khung phân tích giới (2) làm cho công việc của những chuyên gia không chuyên về giới dễ dàng hơn trong việc hiểu những điều gì cấu thành nên những vấn đề giới và nhu cầu giới tại địa điểm và lĩnh vực

cụ thể

Một cách lý tưởng, một khung phân tích giới cần có sự linh hoạt để ứng dụng vào nhuẽng bối cảnh khác nhau, và cụ thể để có thể có thể áp dụng được cho các câu hỏi trong các lĩnh vực Fong và các đồng nghiệp (1996:2) chỉ ra rằng “phân tích giới có thể giới việc đảm bảo cung cấp các dịch vụ cho phụ nữ và nam giới mong muốn và những dịch vụ này phù hợp với điều kiện cụ thể của họ” Sự linh hoạt ở đây ám chỉ việc không quá lơ mơ hay không quá mang tính khái niệm, mà điều này sẽ gây nên khó khăn cho những chuyên gia không thuộc lĩnh vực giới để tuân thủ Sự linh hoạt được dựa trên sự hiểu biết về những gì có thể bao gồm trong những bối cảnh

5 Bình đẳng giới trong quản lý môi trường đô thị – các trường hợp cụ thể

khác nhau trong từng khu vực Do đó, một điều quan trọng là khung phân tích giới cần phải được xây dựng dựa trên một bối cảnh, địa điểm và lĩnh vực cụ thể

Do đó, chương này sẽ giới thiệu một khung phân tích giới rất cụ thể cho khu vực ĐNA, lĩnh vực

cụ thể là QLMTĐT, đặc biệt chú trọng vào những tiểu lĩnh vực: nước và vệ sinh, quản lý chất thải rắn và ô nhiễm không khí Để đặt ra những bối cảnh địa lý và lĩnh vực, chương này sẽ đầu tiên trình bày tổng quát về tình trạng phụ nữ trong lĩnh vực QLMTĐT ở ĐNA từ những nghiên cứu và thống kê hiện thời Dựa theo đó, chương này sẽ giới thiệu một khung phân tích có thể được sử dụng để xác định những vấn đề giới trong QLMTĐT ở ĐNA và xác định những lĩnh vực cần có sự can thiệp của dự án

Mặc dù không có khung phân tích giới cụ thể trong lĩnh vực QLMTĐT, nhưng có một vài khung phân tích giới liên quan và khung phân tích này sẽ được xây dựng dựa trên những nền tảng đó Hướng dẫn trong phân tích về nước và vệ sinh do Wendy Wakerman xây dựng (1995) trong quá trình ESCAP (2003) xây dựng một loạt những chỉ số giới sử dụng những thống kê kinh tế vĩ mô Cũng đã có những khung phân tích đã được xây dựng hoàn thiện và được ứng dụng như khung phân tích Harvard, Moser, Khung ma trận phân tích giới, Khung trao quyền của Lơngwe, và cách tiếp cận quan hệ xã hội của Naila Kabeer Khung phân tích giới cho lĩnh vực QLMTĐT ở ĐNA

đã được xây dựng vì:

“Không có một tiêu chuẩn lý thuyết nào về phát triển, giới và môi trường, nhưng có khung phân tích bối cảnh về sự phát triển, phụ nữ và môi trường phản ứng và tương tác với nhau Điều đó để nói rằng, quan hệ giữa phụ nữ và môi trường chỉ có thể được hiểu thông qua phân tích thể chế, mà ở đó hai yếu tố này tương tác với nhau, nơi mà ở đó sự phát triển diễn ra” (Zein-Elabdin, 1996, p.930)

Do đó, để cho kết quả tốt nhất, một khung phân tích tách biệt phải được xây dựng cụ thể cho từng bối cảnh và vấn đề cụ thể Hơn nữa, khung phân tích giới được ứng dụng tại thực địa trong quá trình xây dựng dự án sẽ không phải lúc nào cũng do những chuyên gia giới thực hiện Mục đích của việc phát triển khung phân tích giới thực sự đã cho phép những chuyên gia không thuộc lĩnh vực giới tham gia vào việc phân tích giới Theo nghĩa này, cần thiết phải xây dựng khung phân tích giới mà ở đó cần hoàn cảnh hoá rõ rang, thậm chí khó có thể thực hiện trong từng và mỗi bối cảnh cụ thể

QLMTĐT là một lĩnh vực tương đối mới Tổng quan nghiên cứu về phụ nữ/những khía cạnh giới

và môi trường chỉ ra rằng vai trò phụ nữ, trách nhiệm và việc sử dụng nguồn lực như đất, rừng và nước Những nhấn mạnh về nguồn tài nguyên thiên nhiên và môi trường thường đi đôi với tài nguyên thiên nhiên Levy (1992:144) chú ý “cách đơn giản nhất gắn giới và môi trường là việc

sử dụng nguồn tài nguyên của phụ nữ và nam giới”, nhận ra những hệ thống sản xuất và tiêu thụ nơi họ đang vận hành trong những bối cảnh cụ thể”

6 Bình đẳng giới trong quản lý môi trường đô thị – các trường hợp cụ thể

Trong bối cảnh QLMTĐT, sản xuất và tiêu thụ không trực tiếp với nhau, chúng phụ thuộc lẫn nhau Do đó, ngoài sản xuất và tiêu thụ, chúng ta cần chú ý đến lao động và những dịch vụ cung cấp Vai trò của thị trường và nhà nước như là những người giữ cổng hay những rào cản của lao động và việc làm cho thể kết nối trực tiếp hơn ở khu vực đô thị hơn là nông thôn Do đó, khung phân tích được sử dụng trong tổng quan về giới và môi trường không trực tiếp ứng dụng được cho việc phân tích giới trong QLMTĐT

CÁC VẤN ĐỀ GIỚI TRONG QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG ĐÔ THỊ Ở ĐÔNG NAM Á

NƯỚC VÀ VỆ SINH

Huynh (2007) chỉ ra rằng 48% hộ gia đình ở thành phố Hồ Chí Minh bị ảnh hưởng bởi lũ lụt Ở Dili, Đông Timor, chỉ có 43.8% dân số được tiếp cận đến nước sạch và 80% đã bị các bệnh do kí sinh trùng gây ra hay những bệnh khác Không có hệ thống nước thải dẫn đến những bệnh dịch

do muỗi và nước bẩn gây ra (Robertson, 2007)

Trong những người dân sống trên thuyền ở Việt Nam, cả phụ nữ và nam giới phải làm việc dưới nước cả ngày và nước lụt lội đã gây ra những vấn đề sức khoẻ nghiêm trọng Phụ nữ dễ bị tổn thương nhiều hơn vì chức năng tái sản xuất của mình và sức khoẻ sinh sản của do ảnh hưởng của nước bị ô nhiễm

Một phân tích giới ở Metro Manila chỉ ra rằng 33% dân số sống cùng với nước không thể sử dụng cho ăn uống, và 29% dân số không có thiết bị vệ sinh (Rivesa, 2007) Ở Deli, chỉ có 30%

hộ gia đình được trang bị đường ống nước sạch, và 10% phải lấy nước từ nguồn không đảm bảo (Robertson,2007) Thiếu tiếp cận đến nước sinh hoạt là một vấn đề nghiêm trọng ở Dili, với 94% phụ nữ đã cho rằng tiếp cận đến nước là một nhu cầu quan trọng nhất

Ở thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam, người dân phải mua nước từ những người bán nước rong

và số tiền hàng tháng cho tiền nước có thể lên đến 100,000 VND, tương đương với 6.25 USD1(Huynh, 2007) Trong khi những người phải mua nước sạch chỉ có thu nhập từ 20.000 đến 30.000 VND/ngày thì đây quả là một số tiền không nhỏ cho người nghèo Phân tích giới ở Surabaya, Indonesia chỉ ra rằng chỉ có 24.5 % những người được phỏng vấn có hệ thống nước máy (Wisjibroto, 2007) Trung bình, phụ nữ mất khoảng 30 phút để đi lấy nước hàng ngày, thậm chí nhiều người mất đến 60 phút

Thiếu tiếp cận đến các dịch vụ vệ sinh ở khu vực đô thị gây nên những tổn thất cho phụ nữ về vấn đề sức khỏe, tiền bạc và thời gian Những nguồn lực tài chính cần thiết cho nguồn nước cũng

1 16.000VNĐ = 1 Đôla Mỹ

7 Bình đẳng giới trong quản lý môi trường đô thị – các trường hợp cụ thể

như quản lý chất thải rắn là những gánh nặng cho phụ nữ do phân chia lao động giới truyền thống Phụ nữ thường là người quản lý tài chính trong gia đình, và điều này là những gánh nặng cho họ vì việc mua nước sẽ làm cho kinh tế của gia đình khó khăn hơn, điều này dẫn đến việc họ phải làm việc dài hơn và ít tiền hơn cho việc mua thức ăn Ở Philippine, người dân thường có xu hướng sử dụng nước bị ô nhiễm làm nước uống nếu như nguồn cung cấp nước uống bị cắt cho việc chưa trả tiền (Rivetra-Santander, 2004)

Là những người phải đi lấy nước, phụ nữ và trẻ em gái thường bị ảnh hưởng nhiều hơn Ngoài tiền, sức khỏe và thời gian bỏ ra nhiều hơn, sức khỏe thể chất của phụ nữ cũng bị ảnh hưởng cho việc thiếu các dịch vụ môi trường đô thị Ở Surabaya, 66.6% người trong nhóm được nghiên cứu

sử dụng lòng sông cho việc đi vệ sinh và sử dụng nước sông hồ để tắm, mặc dù những hoạt động này gây nên những vấn đề không an toàn cho phụ nữ (Wisinubroto, 2007)

Nhà xí ở trường học cũng gây ra những ảnh hưởng giới, đặc biệt ở những học sinh lớn Syphoxay (2005) nghiên cứu tại một trường cấp ba ở Vientianne, Lào tìm ra rằng 68% học sinh

nữ về nhà để đi vệ sinh trong khi chỉ có 38% học sinh nam làm điều này Điều này bởi vì nhà xí

ở trường học rất bẩn thỉu, và học sinh nữ cảm thấy ngượng ngùng khi sử dụng những nhà xí gần trường học Trang thông tin điện tử về giới phát hiện ra rằng học sinh nữ, đặc biệt là học sinh mới lớn bỏ trường học vì thiếu những trang bị vệ sinh đúng cách

Nhà vệ sinh thường được nam giới thiết kế, trong khi những người này thường không nhạy cảm với những nhu cầu cụ thể của các trẻ em gái Nhà vệ sinh của trẻ em trai và trẻ em gái thường được xây dựng quá gần nhau Chỗ đi tiểu cho các bé trai thường quá cao nên thường xuyên chạy sang chỗ vệ sinh của các bé gái để đi vệ sinh Trích dẫn trong một báo cáo của UNICEF của một nhóm làm việc liên tổ chức về nước và giới (2004) chỉ ra rằng một dự án về vệ sinh cho các trường học với những trang thiết bị riêng rẽ cho các trẻ em trai và trẻ em gái giúp đẩy nhanh việc

đi học của trẻ em trai và gái đã giúp tăng số lượng trẻ em gái đi học tăng 11% qua các năm từ năm 1992 đến 1999

Phụ nữ cũng cần những trang thiết bị vệ sinh hơn nam giới UNDP (2003:66) chỉ ra rằng ở những nước như Cambodia, Indonesia và Việt Na, phụ nữ rất ưu tiên việc xây dựng buồng vệ sinh trong ngôi nhà của họ, và đã thành công trong việc thuyết phục chồng họ để xây dựng buồng vệ sinh ngay trong nhà

Ở Nam Á, nơi phụ nữ thường bị phân biệt, phụ nữ dễ bị tổn thương khi có những trận lũ lụt vì những thực hành về văn hóa đòi hỏi phụ nữ đi ra ngoài thường phải có ai hộ tống (Parkinson, 2003) Mặc dù ở ĐNA thì đây không phải là việc phổ biến nhưng phụ nữ cũng bị ảnh hưởng nhiều do việc lũ lụt Phụ nữ thường bị ảnh hưởng do hệ thống thoát nước nghèo nàn và việc lũ lụt ở những khu vực nấu nướng Parkinson (2005) chỉ ra rằng khối lượng công việc nhiều của phụ nữ bị tăng lên cho một số lý do sau: 1) thiệt hại kinh tế, 2) sự đổ vỡ của hệ thống sinh kế mà trong đó họ có vai trò quan trọng trong việc xây dựng lại, 3) đối mặt với những thay đổi xã hội

8 Bình đẳng giới trong quản lý môi trường đô thị – các trường hợp cụ thể

t nơi

và tinh thần do phải đối mặt với cái chết, bệnh tật và cạn kiệt nguồn thức ăn sau khi lụt lột xảy

ra Ở Nam Á, Bapat và Agarwal (2003) đã chỉ ra trong nghiên cứu của họ tại Mumbai và Puna ở

Ấn Độ rằng nước và vệ sinh là một trong những khó khăn gây nhiều sức ép và tiêu tốn về thời gian nhất, đặc biệt cho phụ nữ

Nhìn chung, trong lĩnh vực nước và vệ sinh ở ĐNA đã nhận thấy việc cần thiết tập trung vào nước nông thôn (xem Wackmen, 1995, Nhóm làm việc liên tổ chức về Giới và nước), trong khi nước và vệ sinh ở khu vực nông thôn đã được nhìn nhận là không nổi trội hơn

QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN

Quản lý chất thải rắn đô thị có thể được phân loại thành rác thải sinh hoạt, chất thải nguy hiểm, chất thải từ nông nghiệp và công nghiệp, bệnh viện và chất thải sinh học- y tế Vấn đề quản lý chất thải rắn là những vấn đề liên quan đến việc thu lượm, xử lý chất thải, xử lý để tái sử dụng Những nguy hiểm về sức khỏe là rất cao thông qua việc tiếp xúc với chất bài tiết hay những chất thải thô Bệnh viêm gan, ỉa chảy, những bệnh dị ứng về da và mắt là rất phổ biến

Phụ nữ và nam giới đóng vai trò khác nhau trong việc quản lý chất rắn Thiếu các dịch vụ quản

lý chất rắn có thể gây nên những khó khăn cũng như những nguy hiểm sức khỏe cho cả phụ nữ

và nam giới Ở Yogyakarta, Indonesia, dịch vụ thu gom chất thải rắn chỉ phục vụ được khoảng 25% các hộ gia đình (Sumiarani và Ayum, 2005) Phụ nữ thường có xu hướng bị thiệt thòi nhiều hơn do việc thiếu các dịch vụ do họ phải chịu trách nhiệm về việc vứt rác của gia đình

Ở Đông Timo, đã có báo cáo rằng vai trò của phụ nữ trong việc quản lý chất thải rắn đã gây cho

họ không chỉ những nguy hiểm sức khỏe khi tiếp cận đến những nơi dổ rác ngoài trời, mà còn tạo nên những nguy hiểm cho họ khi những nơi vứt rác thải thường ở ngoài cộng đồng và đường

đi đến nơi đổ rác thường không an toàn2 Phụ nữ và trẻ em thường ở nhà nhiều hơn nam giới,

và ở những khu vực nông thôn nghèo, những phụ nữ làm việc tại gia đình thường có phải làm việc ở những nơi có điều kiện vệ sinh không an toàn vì nhà và nơi làm việc là mộ

Ngamnetr (2005) báo cáo rằng những người lao động làm công việc tại gia đình thường làm việc dưới điều kiện không đảm bảo sức khỏe, không thông thoáng, nóng, chất độc hại hóa học và bụi,

hệ thống rác thải nghèo nàn, và thời gian làm việc lâu tại nhà Mạng lưới HomeNet ở Thái Lan

đã và đang giới thiệu một công nghệ sạch cho những người làm việc tại gia đình nhằm cải thiện điều kiện làm việc của họ

Một điều quan trọng đó là phụ nữ phải được tham gia vào việc lên kế hoạch quản lý chất thải rắn

Ở những nơi như Lào và Thái lan, chất thải được ném trực tiếp xuống kênh, rạch và làm ô nhiễm kênh, rạch Chounlemountry (2007) báo cáo rằng các cộng đồng ở ven các kênh ở Vientiane, phụ

2 Đối thoại cá nhân với Gabrielle Groves

9 Bình đẳng giới trong quản lý môi trường đô thị – các trường hợp cụ thể

nữ nhạy cảm hơn nam giới về tầm quan trọng của việc quản lý chất rắn hơn nam giới (55% phụ

nữ, 46% nam giới)

Trong những người làm công nhân rác thải, phụ nữ thường là người thu lượm rác, trong khi nam giới thường là người vận chuyển3 Do đó, phụ nữ dễ bị tổn thương hơn nam giới khi tiếp xúc với rác thải và từ đó cần phải yêu cầu việc bảo vệ được cải thiện và tập huấn đào tạo trong việc tiếp xúc với rác thải Phụ nữ thường mang theo trẻ con nhỏ khi họ đi nhặt rác vì họ không sắp xếp được dịch vụ chăm sóc sức khỏe, và từ đó trẻ em cũng có nguy cơ đối mặt với môi trường ô nhiễm Medina (trong trang web của WIEGO) chú ý rằng ở Port Said, Ai Cập, tỉ lệ trẻ em chết yểu ở những cộng đồng thu lượm rác cao gấp nhiều lần so với những cộng đồng khác do cứ ba trẻ em thì có một trẻ em chết dưới một tuổi Muller và Schienberg (trong trang thông tin điện tử GDRC) chỉ ra rằng phụ nữ nhặt rác dễ bị tấn công/hiếp dâm trong khi làm việc ở những nơi hẻo lánh như là bãi rác Rác rưởi từ công nghiệp có thể có những ảnh hướng bất lợi lên sức khỏe phụ

nữ hơn so với nam giới Ở Philippine, Maramba và các đồng nghiệp (2006) đã nghiên cứu về những ảnh hưởng của mỏ thủy ngân bị cấm Họ đã phát hiện ra rằng tỉ lệ thủy ngân ở nhóm phụ

nữ mang thai bị dễ ảnh hưởng hơn nhiều, điều này đương nhiên sẽ ảnh hưởng phụ nữ và trẻ em

Một vài phụ nữ va nam giới nghèo không có sự lựa chọn nào và phải làm việc trong những khu vực ô nhiễm khí Những người bán hàng di động chủ yếu là khu nữ ở khu vực ĐNA, công an giao thông, chủ yếu là nam gới là những nhóm có nguy cơ rất cao do những ảnh hưởng của ô nhiễm không khí đường phố Karita và các đồng nghiệp đã nghiên cứu sự liên hệ của bệnh ho mãn tính và ho đờm của nhóm công an giao thông ở Bangkok (nơi ô nhiễm khí nặng) và ở Ayuttay (nơi ít tắc nghẽn giao thông) Tuy nhiên, nghiên cứu đã chỉ ra rằng do một số định kiến,       

3 Thành phố Inbadan ở Nigieria, đã chỉ ra sự phân công lao động theo giới trong ngành rác thải sinh học y tế.Phụ nữ qutét và thu lượm rác, trong khi đó nam giới vận chuyển rác Việc thu lượm rác được thực hiện bằng tay, do đó có những nguy cơ sức khoẻ cao hơn Họ cũng không được đào tạo hiệu quả trong việc quản lý việc truyền bệnh như thế nào (Chương trinh quản lý đô thị, 2001)

10 Bình đẳng giới trong quản lý môi trường đô thị – các trường hợp cụ thể

một vài cảnh sát giao thông đã giấu những triệu chứng bệnh của họ do sợ mất việc Họ cũng chỉ

ra rằng nếu những định kiến như vậy là đúng, sự khác biệt sẽ rõ hơn nhiều

Phụ nữ và nam giới nghèo cũng phải đối mặt với ô nhiễm khí tại nơi làm việc Ở Thái Lan, phụ

nữ làm việc trong ngành may mặc bị ảnh hưởng rất nhiều do bệnh phổi nhiễm bụi bông, bệnh phổi do bụi vải Hơn ba phần tư công nhân đã đòi chủ lao động phải bồi thường về những thiệt hại này (trang điện tử CSR Ngamnetr (2005) cũng chỉ ra nhiều người làm việc tại gia đình phải làm việc trong những điều kiện không thoáng mát

Phụ nữ là những người phải chịu thiệt thòi nhiều nhất do ô nhiễm khí trong gia đình do việc nấu nướng Trang thông tin của Ngân hàng thế giới Philippine chú ý về một nghiên cứu của Sở Y tế

ở Manila năm 1999 chỉ ra 48% trong 108 hộ gia đình được lựa chọn một cách ngẫu nhiên đã vượt qua mức ô nhiễm khí cho phép trong gia đình Nghiên cứu kết luận rằng “ô nhiễm khí có thể lả một nguyên nhân chính, các kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra rằng khói trong nhà do đun bằng dầu hỏa, củi, than cũng là những yếu tố chính dẫn đế việc ô nhiễm trong gia đình

Ô nhiễm khí trong gia đình do việc nấu nướng bằng dầu cũng có xu hướng ảnh hưởng sức khỏe nhiều hơn nam giới Shretha (2006) nghiên cứu tại hai làng ở Phnompenh, Cambodia đã phát hiện ra rằng hầu hết những người bị bệnh đường hô hấp là phụ nữ Hơn 90% người nấu nướng trong gia đình là phụ nữ vì họ phải dùng ít nhất từ 1-2 giờ đồng hồ hàng ngày Khu bếp thường nhỏ và ít thông thoáng Chỉ có khoảng20-25% những người tham gia trong cuộc nghiên cứu sử dụng gas cho việc đun nấu nhưng gas thường đắt hơn so với các loại chất đốt khác

PHỤ NỮ LÃNH ĐẠO VÀ TRAO QUYỀN CHO PHỤ NỮ

Do phụ nữ bị những ảnh hưởng khác nhau do môi trường đô thị xuống cấp và vai trò đặc biệt mà

họ đang nắm giữ, nên quan niệm của họ về QLMTĐT cũng khác so với nam giới (Muller và Schienberg) Phụ nữ không chỉ là nạn nhân mà còn là một tác nhân quan trọng trong việc quản lý nguồn nước Chan va Nittivatananon (2006) có ghi lại rằng vai trò của phụ nữ quyết định những công nghệ tiết kiệm nước ở Malaysia, và nhấn mạnh sự tham gia của phụ nữ trong quản lý nước như là yếu tố quyết định cho những nỗ lực nhằm tiết kiệm nước

Trường hợp ở Hua Lamphong Klong ở Thái Lan (ADB 2006) đã chỉ ra vai trò vô cùng quan trọng mà phụ nữ đã thực hiện trong việc giữ gìn kênh rạch sạch sẽ Chung và Poon ghi lại rằng ở Hongkong, phụ nữ là những người tham gia nhiều nhất trong việc quản lý rác, và thái độ của người vợ là yếu tố quyết định cho sự thành công trong việc phân loại rác thải ngay từ trong gia đình

Trong tất cả các quốc gia trong khu vực, phụ nữ thường chỉ nắm giữ những vị trí không quan trọng so với nam giới Sự đại diện của họ trong các vị trí ra quyết định ở những nơi công cộng thấp hơn nam giới Sự tham gia của họ trong các cơ quan ra quyết định thường thấp Ví dụ, một phân tích giới ở Yogyakarta (Surmiarmi và Arum, 2007) chỉ ra rằng ở ban quản lý dân phố chỉ

11 Bình đẳng giới trong quản lý môi trường đô thị – các trường hợp cụ thể

có 2.5% phụ nữ Muller và Schienberg (trang web của GDRC) chỉ ra một vấn đề là phụ nữ thường gặp nhiều vấn đề trong việc sắp xếp thời gian để tham dự các cuộc họp vì họ phải dùng thời gian của mình chủ yếu cho việc kiếm tiền để hỗ trợ gia đình

Mặt khác, phụ nữ cũng được nhìn nhận là tham gia rất tích cực trong công việc xây dựng tại cộng đồng so với nam giới Fong và các đồng nghiệp (1996: trang 21) ghi lại rằng phụ nữ đóng góp nhiều công lao động hay nấu thức ăn tự nguyện trong quá trình xây dựng đường ở các quốc gia như Pakistan, Ấn độ, Thái Lan và Bangladesh Đây cũng là điều dễ nhận thấy trong nhiều dự

án tại cộng đồng của dự án SEA-UEMA nơi phụ nữ thường làm rất nhiều công việc tự nguyện cho cộng đồng Thông thường, sự tham gia của phụ nữ trong các công việc tự nguyện chỉ ra bằng chứng về sự tham gia của phụ nữ Tuy nhiên, những tham gia này cần phải được phân tích cẩn thận nếu nó là một cách để trao quyền năng cho phụ nữ

Sự tham gia của phụ nữ trong các dự án QLMTĐT có thể không thay đổi địa vị thấp của họ trong

xã hội Địa vị thấp của phụ nữ được biểu hiện và được duy trì thông qua bạo lực chống lại phụ

nữ Nó thường được sử dụng như một “nguyên tắc” để giữ phụ nữ đúng ở vị trí của họ Do đó,

nó đã gây nên sự sợ hãi cho phụ nữ và khiến họ đi chệch hướng ra khỏi những chuẩn mực và mong đợi

Ở Yogykarta, 63% các hộ gia đình đã xảy ra trường hợp đánh đập vợ, và tình trạng này thậm chí còn tồi tệ hơn nếu người vợ hoàn toàn không đi làm ở nhà làm việc nhà (Sumiarni và Arum 2007) Điều này chỉ ra rằng nếu phụ nữ bị phụ thuộc kinh tế vào chồng họ, sự lựa chọn của họ sẽ rất hạn chế Họ không có sự lựa chọn nào nhưng vẫn phải tiếp tục các quan hệ không tốt đẹp Ở Đông Timo, 50% phụ nữ bị bạo lực trong vòng một năm qua nhưng chỉ có 15% các trường hợp được ghi lại và báo cáo Điều này chỉ ra những con số chỉ là bề nổi và vấn đề thực sự có thể còn nghiêm trọng hơn nhiều (Robertson, 2007)

Sự tham gia hạn chế của phụ nữ sẽ thực sự trở thành vấn đề Sự tham gia của họ sẽ liên quan trực tiếp đến sự hiệu quả của dự án, như Wendy Wakeman (1995) đã trích dẫn nghiên cứu của Deepa Narayan hơn 100 dự án cung cấp nước ở khu vực nông thôn

Những trường hợp được xem là thành công cũng chỉ ra sự hiệu quả của dự án không phải là do lao động tự nguyện của phụ nữ, nhưng bởi vì do sự tham gia của phụ nữ, việc thiết kế của dự án

đã thay đổi UNDP (2003:60) đã báo cáo về một trường hợp ở Indonesia, nơi một nhóm phụ nữ

đã chỉ ra được những vấn đề sai trong việc nghiên cứu và đưa những nhu cầu của phụ nữ vào chương trình cũng như thành lập các ủy ban để tham gia vào việc thiết kế hệ thống cung cấp nước mới Enabor và các đồng nghiệp (1998) đã ghi lại kinh nghiệm ở khu nhà ổ chuột về một

dự án đã được xây dựng để phụ nữ có thể kiểm soát và quản lý đất Phụ nữ đã thực hiện chương trình và huy động được sự tham gia của nam giới và nam giới

Nhóm làm việc liên cơ quan về Giới và nước đã báo cáo về chương trình vận động Aqua-Danone

ở Indonesia, phụ nữ đã tham gia một cách hiệu quả trong việc chia sẻ thông tin với gia đình và

thông qua mạng lưới không chính thức và nam giới trong việc chia sẻ thông tin ngoài gia đình và thông qua mạng lưới chính thức Thông qua sự tham gia trong chương trình dự án vận động, chia

sẻ những thông tin tập trung vào mảng vận động và thảo luận những vấn đề một cách hiệu quả với các thành viên khác

Những khác biệt giới trong động cơ và khả năng tạo nên sự

thay đổi

Môi trường xã hội/chính trị và

toàn cầu hoá

Các quy tắc

Nhằm trao quyền cho phụ nữ thông qua các dự án QLMTĐT, sẽ rất quan trọng trong việc xem xét vai trò của phụ nữ được xem xét như thế nào trong từng dự án Thậm chí nếu họ cùng làm trên cùng một lĩnh vực tái sản xuất, cách trình bày và nhận thức về sự đóng góp của họ sẽ gây ảnh hưởng lên địa vị của họ trong gia đình và cộng đồng Ví dụ, nếu công việc của phụ nữ được nhìn nhận là một phần công việc thêm vào các công việc gia đình, nó sẽ không tạo nên sự khác biệt gì về địa vị của họ và chỉ làm tăng thêm gánh nặng cho họ Nhưng nếu một cách khác, nếu điều đó được nhìn nhận là công việc chính thức của cộng đồng với vai trò lãnh đạo, điều đó sẽ thấy được địa vị của họ trong gia đình và cộng đồng Thậm chí việc tham gia của phụ nữ vào hoạt động của cộng đồng có thể hạn chế ở cấp cao, và ở một số nơi, phụ nữ đã nhìn nhận như là một người lãnh đạo gia đình và cộng đồng

Ở Indonesia, một nhóm phụ nữ ở cộng đồng đã lãnh đạo một dự án quản lý chất thải rắn Ở Penang, những người lãnh đạo nữ đã thực hiện thành công việc thực hiện một mô hình về quản

lý chất rắn đã có từ trước (Khor, 2006) Những người phụ nữ thu lượm phế thải ở Phnom pênh

12 Bình đẳng giới trong quản lý môi trường đô thị – các trường hợp cụ thể

13 Bình đẳng giới trong quản lý môi trường đô thị – các trường hợp cụ thể

đã cùng nhau họp và cải thiện hệ thống thoát nước mưa và điều kiện vệ sinh ở nơi làm việc (Kusakabe, 2006) Điều phổ biến ở những trường hợp này đó là định nghĩa về phụ nữ và công việc của phụ nữ đã thay đổi

Phụ nữ sẽ không còn được nhìn nhận như là những người nghe tuân thủ và thực hiện mà là những nhà lãnh đạo Phụ nữ không còn bị nhìn nhận là những người thu lượm phế thải bị động

mà còn là những người quản lý thị trường Công việc thu lượm rác của phụ nữ không còn được nhìn nhận là việc thêm vào công việc gia đình của họ nhưng còn là một dự án về quản lý chất thải rắn cho cộng đồng của họ

KHUNG PHÂN TÍCH GIỚI TRONG VIỆC QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG ĐÔ THỊ Ở ĐÔNG NAM Á

Tổng quan lý thuyết về giới và QL MT ĐT tập trung vào khu vực Châu á, đặc biệt là khu vực ĐNA đã chỉ ra những lĩnh vực chính sau:

1 Những tác động khác biệt giới do sự xuống cấp của môi trường đô thị

2 Những khác biệt giới trong việc tiếp cận đến các dịch vụ liên quan đến môi trường đô thị

và,

3 Khác biệt giới trong động lực và khả năng trong việc tạo nên những thay đổi

Những ảnh hưởng khác biệt giới do sự xuống cấp của môi trường đô thị

Như một kết quả của việc phân công lao động theo giới, phụ nữ và nam giới nghèo thường phải đối mặt với những loại ô nhiễm khác nhau Lý do chính của những tác động khác biệt giới này là

sự phân công lao động giới cách truyền thống, sự phân công này đã định ra vai trò của phụ nữ và nam giới trong công việc hàng ngày Do quan điểm của xã hội thì phụ nữ và nam giới được phân công những nhiệm vụ khác nhau và sự mong đợi của xã hội với họ là khác nhau Do đó, công việc của họ trong xã hội rất đa dạng do các vai trò và trách nhiệm khác nhau và điều đó tạo nên những khác biệt giới trong việc đối mặt với những nguy cơ Phụ nữ làm việc ở gia đình có thể bị ảnh hưởng bởi những quá trình công nghiệp liên quan trong quá trình sản xuất Cảnh sát giao thông thường là nam giới, do đó họ cũng có nguy cơ cao với ô nhiễm môi trường Những người bán dạo trên đường phố, chủ yếu là phụ nữ phải kiếm sống dọc theo con phố cũng sẽ bị ảnh hưởng nặng do ô nhiễm và bụi

Ngoài những nguy cơ sức khỏe ảnh hưởng trực tiếp đến phụ nữ và nam giới, phụ nữ thường bị tăng khối lượng công việc vì họ thường là người chăm sóc người ốm trong gia đình Có trẻ em hoặc người già mắc bệnh sen suyễn hoặc đi ngoài cũng có nghĩa là phụ nữ phải ở nhà để chăm sóc người ốm và điều này làm họ mất các cơ hội tăng thu nhập

14 Bình đẳng giới trong quản lý môi trường đô thị – các trường hợp cụ thể

Lý do thứ hai cho những ảnh hưởng khác biệt giới chính là do sự khác biệt trong việc tiếp cận và quản lý các nguồn lực Tính dễ bị tổn thương do ô nhiễm thường biểu hiện như là một vấn đề về tầng lớp như là người nghèo thường ít có khả năng trong việc chống lại ô nhiễm Rất nhiều phụ

nữ và nam giới không có sự lựa chọn nào khác và buộc phải làm việc trong điều kiện ô nhiễm Tuy nhiên, cần chú ý rằng nữ giới thường ít được tiếp cận đến các nguồn lực hơn nam giới, đặc biệt là phụ nữ làm chủ hộ gia đình ở nông thôn Phụ nữ thường ở những vị trí mà họ khó có thể bảo vệ bản thân họ Những doanh nghiệp do nữ làm chủ thường sử dụng những máy móc không hiệu quả, cũ kĩ và ô nhiễm “Mặc dù những công nghệ bảo vệ môi trường có trên thị trường, nhưng phụ nữ không tiếp cận được tín dụng để mua những công nghệ này hoặc không biết sử dụng công nghệ một cách hiệu quả và an toàn’ (UNIDO, 1995:1)

Lý do thứ ba cho những tác động giới khác nhau đó là do dự hạn chế di chuyển của phụ nữ Bose (1999) đã ghi lại rằng sự hạn chế và tách biệt không gian đã trực tiếp liên quan đến cơ hội công việc cho phụ nữ ở khu nhà ổ chuột ở Calculta Phadke (2007) và Ranade (2007) cũng chỉ ra rằng phụ nữ và nam giới định vị và xác định họ ở những nơi và khu vực cụ thể và hạn chế/di chuyển ở những khu vực công cộng ở Mumbai Sự di chuyển của phụ nữ và nam giới, cũng như suy nghĩ

về không gian của họ cũng có tác động lên sự tham gia của họ đến môi trường đô thị và việc quản lý môi trường này Nếu họ coi những không gian này là không gian của họ, tình hình về vệ sinh có thể được thay đổi tốt hơn Người ta quan sát ở các khu nhà ổ chuột phát hiện ra rằng mặc

dù xung quanh ngoài ngôi nhà rất bẩn nhưng trong nhà được lau dọn sạch sẽ Những người chịu trách nhiệm về vệ sinh quan niệm rằng ngôi nhà là không gian của bản thân họ, trong khi bên ngoài là khu vực công cộng và đó là nơi họ không gây được ảnh hưởng

Trong công việc của mình về cộng đồng rác thải về sự án mìn đã phải hiện ra rằng mọi người tham gia vào những vấn đề xã hội như là những sở thích riêng Tuy nhiên cứu này không tách biệt giới tính, nhưng một điều quan trọng cần ghi lại đó là dự án này có thể được định ra để thiết lập nên mối liên hệ quan trọng giữa sở thích cá nhân và những quan tâm xã hội và sự phát triển của cơ chế chia sẻ thông tin hiệu quả Sẽ có thể xây dựng một quan niệm rằng quản lý rác thải ở cộng đồng không phải chỉ là trách nhiệm của mọi người mà còn là lợi ích của họ, từ đó có thể

mở rộng quan niệm của nhiều người rằng họ chỉ làm những gì mà họ quan tâm

Ở Dili, Đông Timo, phụ nữ rất khó trong việc tiếp cận đến nơi thu lượm rác vì con đường đến đó không an toàn.4 Sự hạn chế sự di chuyển của phụ nữ có thể hạn chế cơ hội việc làm, và làm cho

họ phải làm những công việc như thu lượm rác Những không gian đô thị có thể nguy hiểm cho phụ nữ, và những lo lắng về sự an toàn có thể làm ảnh hưởng đến việc họ sẽ làm gì nhằm đảm bảo sự an toàn cho họ Nhưng cần phải chú ý rằng lý do chính của việc hạn chế sự di chuyển của phụ nữ chính là sự không an toàn Do đó, cái chúng ta cần phải chú ý ở đây là thiếu sự di chuyển

và thiếu sự an toàn Phadke (2007) đã lập luận rằng, “bảo vệ” phụ nữ chống lại sự không an toàn

4 Nói chuyện cá nhân với Garbielle Groves

15 Bình đẳng giới trong quản lý môi trường đô thị – các trường hợp cụ thể

sẽ giúp họ tiếp cận đến những không gian công cộng, và điều quan trọng là phụ nữ phải đòi hỏi quyền của mình khi bị nguy hiểm ở những nơi công cộng và xã hội phải khuyến khích họ làm điều này

SỰ KHÁC BIỆT GIỚI TRONG VIỆC TIẾP CẬN CÁC DỊCH VỤ LIÊN QUAN ĐẾN MÔI TRƯỜNG ĐÔ THỊ

Dựa trên phân công lao động theo giới và sự không cân bằng trong khối lượng công việc và lợi ích, phụ nữ và nam giới có những nhu cầu khác nhau trong việc làm cho cuộc sống của họ sẽ dễ dàng và tốt hơn Ở Karachi, Pakistan, phụ nữ thường quan tâm đến vấn đề vệ sinh hơn chồng của

họ, và có thể thuyết phục chồng họ nhằm chia sẻ một phần chi phí do cấu phần dự án về vệ sinh (Fong và các đồng nghiệp, 1996)

Không chỉ có phụ nữ có nhu cầu lớn hơn đối với các dịch vụ môi trường đô thị, họ cũng có khó khăn nhiều hơn trong việc tiếp cận đến các dịch vụ này Phụ nữ thường được giáo dục ít hơn nam giới, và có ít cơ hội trong việc cải thiện kĩ năng, và nhìn chung, họ nhận được ít lương hơn nam giới Phụ nữ thường được chỉ định những công việc mà phụ nữ thống trị, có ít cơ hội hơn hoặc không được mong muốn di chuyển nhiều, và thường không được sở hữu đất

Những sự khác biệt giới trong việc tiếp cận vác kiểm soát các nguồn lực (nhân lực, vật chất, tài chính và xã hội…) ảnh hưởng lên sự tiếp cận của phụ nữ lên các dịch vụ đô thị Với trình độ giáo dục thấp hơn, ít di chuyển và sự xa lánh, phụ nữ thường ít tiếp cận thông tin cũng như những liên kết xã hội Thiếu nguồn lực cũng dễn đến việc khả năng thấp của phụ nữ trong việc mua/trả tiền cho các dịch vụ Thực tế, những gia đình nghèo thường khó khăn trong việc trả tiền dịch vụ cho việc cung cấp các dịch vụ khi được tư nhân hóa Trang thông tin điện tử về giới và nước (www.genderndwater.ovarg xem ngày 18 tháng 11 năm 2007) báo cáo rằng ở Chile, dịch vụ nước và vệ sinh đã được tư nhân hóa từ năm 1990, phí sử dụng nước của người sử dụng đã tăng 314% từ năm 1989 đến năm 2003 Trang web này cũng nói rằng nhằm tăng tối đa lợi ích và bù đắp các chi phí, các công ty cá nhân đã tăng phí lên và cắt giảm lương và công việc Phụ nữ và những người công nhân không có kĩ năng cũng dễ bị tổn thương khi lương và công việc bị cắt Một điều cần chú ý đó là những hộ gia đình do phụ nữ làm chủ ở nhiều thành phố trong khu vực

Ở nhiều trường hợp, phụ nữ chủ gia đình thường nghèo hơn những hộ gia đình do nam giới làm chủ Ở Penang, Malaysia , những tác động về nghèo đói đối với những gia đình do nữ làm chủ là cao hơn (16%) khi so sánh với những hộ gia đình do nam giới làm chủ (75%) (Hassan, 2005)

Ở một vài thành phố, việc di cư đã tăng lên trong những năm qua Cả phụ nữ và nam giới di cư

có nhiều khó khăn trong việc tiếp cận các dịch vụ Một vài người di cư từ nông thôn ra thành thị vẫn có đăng ký hộ khẩu ở nông thôn, và điều này gây ra những khó khăn cho họ trong việc đòi hỏi quyền của mình về những cơ sở vật chất tại nơi họ thực sự cư chú Ở Thái Lan, chỉ có thể

16 Bình đẳng giới trong quản lý môi trường đô thị – các trường hợp cụ thể

tiếp cận 30 bath tiền chi phí sức khỏe nếu đăng ký hộ khẩu5 Không phải là công dân chính thức

đã khiến nhiều người công nhân nhập cư không tiếp cận được các dịch vụ sức khỏe tối thiểu 6

Cơ hội việc làm được tạo nên trong lĩnh vực quản lý môi trường đô thị Những người phụ nữ nghèo cũng ít khi nắm được những cơ hội việc làm trong lĩnh vực QLMT ĐT vì họ phải hỗ trợ cho gia đình và có ít cơ hội cho họ Muller và Schienberg đã ghi lại rằng phụ nữ vượt qua những rào cản do khoảng cách và văn hóa nhằm tạo ra những công việc tạo công ăn việc làm như thu lượm rác Phụ nữ đã có những nỗ lực lớn trong những công việc liên quan đến rác hơn nam giới

để tìm ra cơ hội việc làm Fong và các đồng nghiệp (1996:19) báo cáo về thành công của hợp tác

xã của phụ nữ đã quản lý những cây tái sản xuất rác thành phố nhằm sản xuất và bán phân từ rác này cho người dân địa phương để trồng cây ở Mexico

Mặc dù thu nhập là rất quan trọng cho phụ nữ, nhưng những nhu cầu của họ thường không được quan tâm Phụ nữ thường bị loại trừ khỏi công việc nếu chính quyền thành phố quyết định cần có thêm công nhân được trả tiền trong việc dọn dẹp Gupta đã phát hiện ra rằng trong trường hợp này, 70% những người được thuê là nam giới Khi những công nghệ mới được giới thiệu, việc vận hành thường được giao cho nam giới Trong các dự án nước và vệ sinh ở Thái Lan và Cambodia, khi máy lọc nước được lắp đặt, nhiều công việc được phân công cho người địa phương Do phụ nữ làm rất nhiều công việc tình nguyện trong cộng đồng, nhiều công việc không được trả lương mới được giao cho phụ nữ như là một sự thêm vào ngoài công việc gia đình Điều này cũng có nghĩa là tăng công việc không được trả lương mặc dù mọi người trong cộng đồng đều được hưởng lợi ích từ việc môi trường được cải thiện trong cộng đồng Sự tự do này là một vấn đề Phụ nữ thường cung cấp những chia sẻ bất bình đẳng trong công việc cộng đồng do vai trò của phụ nữ là những người mẹ tốt, người vợ tốt và công dân tốt

SỰ KHÁC BIỆT GIỚI TRONG ĐỘNG CƠ VÀ KHẢ NĂNG TẠO NÊN SỰ THAY ĐỔI

Như đã thảo luận ở phần trước, phụ nữ thường có ít vai trò trong việc ra những quyết định ở khu vực công cộng so với nam giới Do họ thường ở nhà nên phụ nữ thường được nhìn nhận như là

sự lựa chọn có lý cho việc giám sát môi trường và giáo dục sức khỏe Phụ nữ thường tham gia vào các dự án giáo dục cộng đồng vì họ ở nhà thường xuyên hơn7

Do quan niệm khác nhau về những vai trò được xã hội chấp nhận, người ta thường thấy kiến thức của phụ nữ trong lĩnh vực môi trường đô thị thường không được lắng nghe như của nam giới Do kết quả của sự phân công lao động, phụ nữ và nam giới thường cần những kiến thức và

5 Điều này đã được sửa chữa nhưng vẫn còn nhiều sự hiểu nhầm về quyền được bảo hiểm sức khoẻ

6 Những người di cư đăng ký từ các nước láng giềng của Thái Lan có thể tiếp cận đến các dịch vụ sức khoẻ và phải trả 1900 Bath cho dịch vụ này hàng năm

7 Phỏng vấn với nhóm nữ lãnh đạo ở khu vực dự án của Quỹ Forward

17 Bình đẳng giới trong quản lý môi trường đô thị – các trường hợp cụ thể

kĩ năng khác nhau Ví dụ, phụ nữ thường nhận thức được điều kiện của các điểm thu rác và nơi

đổ rác thải gia đình do họ có trách nhiệm đi đổ rác

Muller và Schienberg đã báo cáo rằng trong khi nam giới thích một hệ thống thoát nước mưa phức tạp, phụ nữ lại thích một hệ thống đơn giản để dễ vận hành Ở những tầng lớp trung lưu và tầng lớp giàu hơn thì những người giúp việc nội trợ gia đình lại có nhiều kiến thức về những thiết bị rác cho cộng đồng Do đó, cho các hoạt động quản lý chất thải rắn cộng đồng, sự tham gia của phụ nữ và những người giúp việc nội trợ trong gia đình là quan trọng Trong những trường hợp ô nhiễm khí, phụ nữ, những người là mẹ của những đứa trẻ ốm yếu có thể sẽ rất nhạy cảm với các vấn đề ô nhiễm khí hơn những người khác

Tất cả những ví dụ đó chỉ ra tầm quan trọng của việc hiểu và chấp nhận những kiến thức của phụ

nữ trong lĩnh vực môi trường Mặc dù phụ nữ có đủ kiến thức và có vai trò lớn trong việc quản lý môi trường đô thị, nhưng họ thường không có những cơ hội để tham gia vào việc ra quyết định trong các quá trình QLMTĐT Mặc dù phụ nữ có nhiều kiến thức và có nhu cầu lớn hơn trong việc cải thiện môi trường đô thị, nhưng họ lại thường thiếu nguồn lực để tạo nên những sự thay đổi Trang thông tin của Ngân hàng thế giới về ô nhiễm khí trong nhà đã liệt kê các cách nhằm cải thiện ô nhiễm khí trong gia đình: ví dụ như thiết kế ống khói tốt hơn, hệ thống thông hơi tốt hơn, chất đốt sạch hơn, tấm chắn ở nhà để cách biệt nơi nấu ăn và nơi ngủ/sống, và để trẻ em tránh khỏi khói Những cách can thiệp này là những biện pháp hiệu quả nhằm giảm ô nhiễm trong nhà nhưng tất cả những sự thay đổi cần là phân bổ nguồn lực trong gia đình cũng như sự thay đổi hành vi và vai trò của phụ nữ và nam giới

Nhằm cung cấp nguồn lực cho phụ nữ để tạo ra sự thay đổi, Ngân hàng thế giới đã rất ủng hộ việc xây các lò sưởi trong toà nhà như là một cơ hội tạo công ăn việc làm cho phụ nữ SEWA cũng đã thành công trong việc cải thiện dịch vụ cung cấp nước thông qua việc kết nối với các chương trình phát triển doanh nghiệp vi mô và nâng cao năng lực cho phụ nữ Thời gian tiết kiệm được từ lấy nước có thể sử dụng cho công việc tạo thu nhập, và điều này sẽ giúp giảm nghèo ở những vùng khô hạn (tr 2488) Bennett (1998) đã ghi lại rằng thậm chí khi phụ nữ không tham gia chính thức vào những cơ quan ra quyết định nhưng họ vẫn có thể gây ảnh hưởng chính sách bằng việc làm cho vấn đề dễ dàng nhận thấy Bà đã miêu tả mộ trường hợp ở Mexicô nơi một nhóm phụ nữ đã có chính sách nước quốc gia bằng việc tiếp tục thử nghiệm và làm cho vấn đề trở nên dễ dàng nhìn nhận

THẢO LUẬN VÀ KẾT LUẬN

Những thảo luận trên đã được tóm tắt trong Sơ đồ 1 Những nghiên cứu và những trường hợp trước đó đã chỉ ra những yếu tố giới trong QLMTĐT có thể được chia ra thành những vấn đề lớn 1) Sự dễ bị tổn thương mang yếu tố giới, 2) sự tiếp cận mang yếu tố giới đối với các dịch vụ/cơ hội công việc/tạo thu nhập, 3) những khả năng mang yếu tố giới nhằm tạo nên sự thay đổi Những điều này đều do quan hệ xã hội ảnh hưởng, mà điều này lại được quy định bởi 1) sự phân

18 Bình đẳng giới trong quản lý môi trường đô thị – các trường hợp cụ thể

công lao động theo giới, 2) tiếp cận và kiểm soát các nguồn lực, 3) địa vị của người phụ nữ trong gia đình và cộng đồng Sự bất bình đẳng trong ba lĩnh vực trên đã duy trì cái mà Kabeer gọi là

“nguyên tắc” cho việc tiến hành các hoạt động (Kabeer, 1999) Sự tổn thương mang yếu tố giới

và tiếp cận đến dịch vụ cũng ảnh hưởng đến khả năng mang yếu tố giới để tạo nên sự thay đổi, là làm mạnh thêm hay thách thức những quan hệ giới hiện thời Môi trường kinh tế vĩ mô và môi trường xã hội cũng như sự toàn cầu hóa cũng sẽ ảnh hưởng đến vai trò, quan hệ và định nghĩa, giá trị của những hoạt động này

Điểm lợi thế của khung phân tích này là nó làm nổi bật những vấn đề đã được xác định trong các nghiên cứu trước đó, đặc biệt ở Châu Á và chỉ ra những kết nối để phân tính những vấn đề lien ngành giữa các hiện tượng giới và quan hệ giới Điều quan trọng ở đây đó là sự nhấn mạnh đến

sự tiếp cận và việc ra quyết định đối với các dịch vụ đô thị và các cơ hội tạo công ăn việc làm Đây là sự khác biệt giữa khung phân tích giới tập trung ở nông thôn và môi trường nơi mà việc cung cấp dịch vụ và cơ hội công việc thường không ở phần phân tích, mặc dù có chính sách và

cơ chế Việc tổng quan các vấn đề giới trong quản lý môi trường đô thị, đặc biệt ở Đông Nam Á

sẽ đưa cho chúng ra những nền tảng để đề xuất một khung phân tích dễ sử dụng

Như đã thảo luận trong phần mở đầu, tất cả các khung phân tích đều dựa trên những giá trị nhất định Đây là khung nhấn mạnh đến phụ nữ và nam giới ở đô thị có thể làm gì để cải thiện cuộc sống và môi trường làm việc Việc tập trung vào nâng cao năng lực, đặc biệt cho phụ nữ khiến

họ có thể có những hành động Do đó, cần tập trung chú ý vào việc làm thế nào để nhiều phụ nữ được trao quyền, hơn là việc làm thế nào dự án có thể sử dụng phụ nữ để làm cho dự án có hiệu quả hơn Những cấu phần hiệu quả thường được quan tâm bởi những người thực hiện dự án, và

họ tập trung nhiều vào kết quả và quản lý dựa trên kết quả Do đó, khung này nỗ lực để cân bằng cách suy nghĩ này bằng việc trao quyền cho phụ nữ là một mục tiêu trung tâm, qua đó có thể đóng góp vào những kết quả tức thì của dự án dưới phạm vi của nó8

Một trong những khó khăn trong việc sử dụng khung này với những giá trị đã nếu trên đó là do khung phân tích này được xây dựng trên những kinh nghiệm đã có trước đó, nó không thể dẫn đến những can thiệp đã được làm trước đó Ví dụ, trong dự án quản lý chất thải rắn dựa vào cộng đồng, phụ nữ thường được coi như là những lao động tình nguyện Mặc dù sự tham gia này không làm cho sự đóng góp của họ dễ được nhìn thấy, nó không cần thiết dẫn đến việc vai trò của phụ nữ sẽ được xác định lại nhằm nhìn nhận đúng hơn Đã có những trường hợp thành công nơi phụ nữ đã thoát khỏi những vai trò truyền thống như trường hợp ở Penang (Khor, 2006) Cần phải có một sự hiểu biết tốt hơn về quá trinh trong đó sự thay đổi nảy sinh

8 Một điều phố biến đó là khi có một nhận định về giới được đưa ra trong dự án, điều này thường bị bỏ qua với lý do rằng “Đây không phải là một dự án về giới” Hẳn do đó, nếu dự án không có một mục tiêu mạnh mẽ về trao quyền cho phụ nữ, nó sẽ được coi là sự trở lại cho dự án May là điều này không phải lúc nào cũng xảy ra Do đó, khung này đặt giới vào điểm trung tâm nhằm đặt bình đẳng giới là mục tiêu cuối cùng của việc can thiệp vào dự án

19 Bình đẳng giới trong quản lý môi trường đô thị – các trường hợp cụ thể

Trong mối lien quan này, cách tiếp cận mà Phadke (2007) và Ranade (2007) đã thực hiện để tìm hiểu sự di chuyển và ý nghĩa đi kèm tới những nơi có những quan điểm quan trọng để khám phá Phân tích giới trong QLMTĐT vẫn còn trong quá trình sơ khai để nhìn để xem xét về tính dễ bị tổn thương và sự tham gia của phụ nữ Đây là thời điểm quan trọng để làm sâu hơn những phân tích giới để hiểu về quá trinh trao quyền cho phụ nữ qua các dự án QLMTĐT để phụ nữ không còn bị đóng đinh với sự dự án về tái sản xuất, trong đó coi phần tham gia của phụ nữ như là một phần thêm vào công việc gia đình

20 Bình đẳng giới trong quản lý môi trường đô thị – các trường hợp cụ thể

CÁC TRƯỜNG HỢP PHÂN TÍCH

NƠI NÀO CÓ NƯỚC, NƠI ĐÓ CÓ SỰ SỐNG

“Nơi nào có nước, nơi đó có sự sống” là câu nói thường ngày của những người lãnh đạo làng Tabok, nơi cuộc sống của ngôi làng này dường như đã có sự công nghiệp hóa cao và đây là một

xã có sự tăng trưởng nhanh nhất của thành phố Mandaue của tỉnh Cebu Làn sóng người đổ vào

xã Tabok là điều tất yếu do thành phố Mandaue trở thành thành phố quan trọng thứ 2 ở Cebu Thành phố Mandanue có tổng số dân là 309.341 người trong đó phụ nữ là 51% và 49% là nam giới Dân số của thành phố đã tăng một cách nhanh chóng, từ số dân 7,323 năm 1995 đến 10,691 năm 2000 và 12,373 vào năm 2004 Với sự tăng nhanh dân số như vậy đã ảnh hưởng đến phụ nữ và nam giới một cách khác nhau, trong đó có vấn đề nước

VẤN ĐỀ NƯỚC

Trước những năm 1980, nguồn nước chủ yếu của xã Banrangay là từ sông hay đầm lầy Phụ nữ chủ yếu là người đi ra sông hoặc đầm để lấy nước Sau đó các giếng nước được xây dựng Tuy nhiên, người dân tiếp tục bị ảnh hưởng do thiếu nguồn nước sinh hoạt Hàng ngày, mọi người phải xếp hàng và chờ đợi khoảng 10 đến 20 phút mới đến lượt mình để lấy nước Là một người nội trợ, phụ nữ phải làm hầu hết các công việc gia đình, trong đó có cả việc lấy nước Việc cãi cọ

có thể thường xuyên xảy ra, chủ yếu giữa phụ nữ với nhau khi chờ đợi lấy nước Sự yên tĩnh và những thứ khác bị ảnh hưởng Đã có một vài báo cáo về những tai nạn do việc cãi cọ Một số người dân phải thuê người khác đi lấy nước, nhưng điều đó cũng có những ảnh hưởng tiêu cực vì khoản tiền họ tiết kiệm cũng sẽ ít đi Phải chú ý rằng những người được thuê đi lấy nước là nam giới và được trả tiền, trong đó phụ nữ làm việc này trong gia đình lại không được trả tiền

Trong đầu những năm 1980, hai giếng nước đã được xây dựng ở làng thông qua chương trình Vệ sinh và cung cấp đủ nước Chương trình này được quản lý bởi một nhóm người được tổ chức thông qua sự hỗ trợ của Cán bộ phát triển cộng đồng thành phố Mandaue Nước được cung cấp

đủ thông qua hệ thống của xã hay các nhóm Điều này có nghĩa là ít nhất là 10 gia đình cùng dùng chung một máy nước Tiếp cận đến nước sạch đã được nói đến Giờ có nước cũng được lên

kế hoạch Những người dân, đặc biệt là phụ nữ, phải dậy sớm hoặc ngủ muộn để lấy đủ nước cho nhu cầu của gia đình Rõ ràng, có nguồn nước là không đủ khi nói về vấn đề nước

Việc cãi nhau, đánh nhau thường xuyên xảy ra trong cộng đồng nơi mà ai cũng muốn mình là người đầu tiên trong khi xếp hàng lấy nước và lo sợ rằng đến lượt họ thì sẽ không còn có nước Cũng có một vài vụ vi phạm khi họ không chịu đóng tiền nước Việc đóng tiền theo cơ chế cào

21 Bình đẳng giới trong quản lý môi trường đô thị – các trường hợp cụ thể

bằng dường như là không công bằng Các hộ gia đình có nhiều thành viên cũng chỉ đóng tiền như những hộ gia đình có ít thành viên hơn

Năm 1992, một trong hai giếng nước bị vỡ Điều này là do nhiều sự xô sát của cộng đồng khi đi lấy nước, hệ thống thu lượm nước không hiệu quả và việc sử dụng nước lãng phí của một số cán

bộ Cuối cùng, sau 13 năm, Hệ thống nước nông thôn xã Tabok cũng không hoạt động Tình trạng nước ở xã Tabok trở nên tồi tệ Với khoảng 7000 dân, ngôi làng đã phải đối mặt với tình trạng thiếu nước nghiêm trọng hơn 2 năm Mọi người lại bắt đầu đi lấy nước ở giếng khoan Họ không còn được đảm bảo về nguồn nước an toàn và sạch sẽ Các vấn đề sức khỏe bắt đầu tăng cao, đặc biệt là sự kém dinh dưỡng, đi chảy và những ảnh hưởng về da Sụ yên tĩnh và những ảnh hưởng xấu như là những cuộc cãi vã về nước lại xuất hiện

Người dân không còn sự lựa chọn khác và phải chấp nhận chi phí cao của các nhà bán lẻ nước

tư nhân Phụ nữ bị ảnh hưởng nhiều nhất, đặc biệt là phụ nữ ở tầng lớp nghèo hoặc trung bình, trong khi nhóm này chiếm phần đông dân số Những hộ gia đình này phụ thuộc vào thu nhập của nam giới làm việc trong ngành công nghiệp và thương mại trong gia đình

Phụ nữ thường phải chịu trách nhiệm về những gánh nặng về công việc trong gia đình cũng như việc quản lý tài chính và sự thịnh vượng của gia đình Việc tăng cao tiền nước cũng có nghĩa là nhiều gánh nặng tài chính Vấn đề sức khỏe cũng biểu hiện rõ do thiếu nguồn nước do không chỉ

có vấn đề tài chính mà còn là vấn đề tinh thần cũng như những trách nhiệm gia đình thường không được chia sẻ thay vào đó, phụ nữ là nhóm dễ bị tổn thương và bị ảnh hưởng nhiều nhất do

sự thiếu vắng của hệ thống nước và sự không đủ của các dịch vụ nước

NGUỒN NƯỚC SINH HOẠT CHO LÀNG TABOK

Sau khi vật lộn với cuộc khủng hoảng nước hơn hai năm, Hội đồng xã Tabok đã có sáng kiến thành lập một hợp tác xã tự chủ, không cần vốn và không lợi nhuận tên là Hệ thống nước nông thôn Tabok (TARUWAS) để vận hành và quản lý hệ thống nước của xã Hệ thống nước của xã Tabok là một dự án do chính phủ cung cấp và Hội đồng xã đã ủy quyền cho TARUWAS để vận hành và quản lý cùng với cơ quan pháp lý của địa phương Mục tiêu cơ bản của dự án đó là

“tăng tiếp cận đến nước sinh hoạt sạch, rẻ và đảm bảo sự liên tục tới tất cả người dân trong cộng đồng và có cân nhắc đến môi trường

Cho đến ngày hôm nay, TARUWAS đã có đến 5 giếng khoan cùng với các bể bê tông mà có thể cung cấp nước qua đường ống đến 1043 hộ gia đình và hưởng lợi cho hơn 5000 người Hệ thống nước không chỉ phục vụ cho người dân Tabok mà còn cho những khu của người lao động và công nhân trong các khu vực công nghiệp và thương mại nằm trên địa bàn Những địa điểm này không phải là đối tượng phục vụ của TARUWAS

Các đường ống nước được lắp đặt ngay lập tức khi có ống nước, đồng hồ và những vật dùng cần thiết khác Những vật liệu cần thiết được cung cấp bởi những nhà cung cấp như là phần bổ xung

22 Bình đẳng giới trong quản lý môi trường đô thị – các trường hợp cụ thể

vào những phần công trình yêu cầu như buồng vệ sinh trong gia đình trước khi lắp đặt đường ống nước

Trong nhiều địa điểm của làng có những nơi TARAWAS không thể với đến được và cũng có những nơi người dân không có đủ tiền trả thì những giếng nước được lắp đặt Tiếp cận đến nước sinh hoạt được cung c ấp nhưng hiệu quả của việc tiếp cận đến nước mà ảnh hưởng chủ yếu đến phụ nữ vẫn là một vấn đề cần quan tâm

Nhìn chung, dự án do TARUWAS cung cấp là:

- cung cấp và phân phối nước

- xử lý nước

- bảo tồn nước và

- vệ sinh bao gồm vệ sinh nhà vệ sinh và đường ống thoát nước mưa

Năm yếu tố của nhà máy nước được tạo nên bởi giếng nước, máy bơm nước và bể chứa nước nhằm đảm bảo 31,569 m3 yêu cầu của người cùng cấp Việc cung cấp nước liên tục và sạch sẽ trong làng là một trong những yếu tố liên quan đến một vài công ti và nhà máy vận hành trên địa bàn làng Tabok TARUWAS là một môi trường thân thiện với môi trường vì nó hạn chế sự tăng nhanh của những giếng nước nhỏ và ngăn chặn muốn vào nước ngầm Cebu là một hòn đảo do

đó nước ngầm rất dễ bị nhiễm mặn

CUỘC SỐNG NHƯ DÒNG NƯỚC ĐANG CHẢY

Phụ nữ như là những người làm nội trợ gia đình, thường nói đến nhu cầu dinh dưỡng của trẻ em

và vệ sinh, chăm sóc người ốm và sự hạnh phúc của gia đình Việc tập trung hệ thống nhà máy nước đã tạo điều kiện cho phụ nữ trong việc chăm sóc người ốm được dễ dàng hơn Phụ nữ cũng

là những người quản lý tài chính trong gia đình cũng cảm thấy nhẹ nhàng hơn với tiền tiết kiệm được từ những chi phí nước Ước chừng hàng tháng tiền tiền đóng phí nước là 198.46 PhP Theo một số người dân thì điều kiện sinh sống của người dân nhìn chung đã được cải thiện do có thêm tiền tiết kiệm và giảm được các chi phí nước Những trận cãi vã đã giảm hẳn, điều này đã được chứng thực trong sổ ghi chép của Lupong Tagapamayapa (Ủy ban về An toàn và trật tự của xã) Những ghi chép cũng chỉ ra rằng phụ nữ thường xuyên liên quan đến những vụ cãi vã Một hệ thống các nhà máy nước với những nguyên tắc và quy định rõ ràng đã mang đến những mối quan

hệ tốt đẹp hơn giữa phụ nữ với nhau Hệ thống quản lý nước thành công đã cho phép phụ nữ sử dụng thời gian của mình cho những công việc sản xuất, quản lý gia đình, và củng cố quan hệ giữa các thành viên trong gia đình và đóng góp vào sự lớn mạnh của cộng đồng TARUWAS cũng sử dụng phụ nữ vào những vị trí như: Thư ký ủy ban, người trông giữ máy bơm và hai người làm kế toán Hệ thống nhà máy nước trong thỏa thuận với Hội đồng xã cũng đã cam kết cung cấp ít nhất 50,000 PhP hàng năm để hỗ trợ các dự án của xã Các dự án do TARUWAS hỗ trợ đã có những ảnh hưởng lên người dân của xã Tabok, đặc biệt là phụ nữ, cụ thể là:

23 Bình đẳng giới trong quản lý môi trường đô thị – các trường hợp cụ thể

- Xây dựng những trung tâm chăm sóc hàng ngày tạm thời

- Xây dựng được 12 phòng học cho trường cấp II

- Mở một trường cấp III bằng việc xây dựng trường Cấp III Tabok

- Tài trợ cho chiếu sáng đường phố

- Có nhiều đường bê tông được cải thiện và người đi bộ có thể dễ dàng sử dụng và cải thiện hệ thống nước thải

- Xây dựng sân tennis

- Dự án hạnh phúc cộng đồng thông qua việc xây dựng các bồn hoa

- Xây dựng đường ximang trước của tòa nhà xã

- Hỗ trợ cho ủy ban xã vận hành như là các thiết bị và đồ đac, cũng như những sửa chữa văn phòng/

Ở nơi nào có nước, cuộc sống sẽ thoải mái hơn cho phụ nữ Cần có sự nhận định tốt hơn về vai trò và sự tham gia của phụ nữ Một trong những tổ chức có uy tín và tầm ảnh hưởng ở xã là Tổ chức phụ nữ Tabok (TAWO) TAWO là một đối tác tích cực trong các vấn đề môi trường và xã hội Các thành viên của tổ chức này đều tham gia vào Dự án làm sạch dòng sông Họ cũng tham gia vào những nỗ lực trong của Hội đồng xã trong việc bảo vệ nguồn nước không bị cạn kiệt và ngăn chặn xâm nhập mặn thông qua chương trình “trồng cây mít tự do” Phụ nữ, thông qua uỷ ban đặc biệt TAWO, đã rất tích cực trong công việc phân xử và trung gian mà đòi hỏi công việc nội trợ cũng như các quan hệ trong cộng đồng Cuộc sống của phụ nữ đi kèm với cuộc sống của gia đình và cộng đồng Với ít khối lượng công việc nhà, nhiều phụ nữ đã có được cơ hội để kiếm tiền từ những công việc hợp đồng từ các công ty công nghiệp và thương mại

TARUWAS cũng đã áp dụng việc xã hội hoá giá nước “nếu bạn sử dụng nhiều nước, bạn sẽ phải trả nhiều hơn” Dưới khẩu hiện này, những người nghèo được những người có nhiều tiền hơn bao cấp Những người này cũng không bận tâm lắm về việc họ phải trả tiền vì họ nhìn thấy các

sử dụng tối ưu từ sự đóng góp của họ đã đẩy nhanh sự phát triển của làng và hỗ trợ các dự án của

24 Bình đẳng giới trong quản lý môi trường đô thị – các trường hợp cụ thể

đẳng giới Những yếu tố nào cần phải được cân nhắc nhằm đảm bảo những dịch vụ tốt nhất cho phụ nữ nghèo?

-

25 Bình đẳng giới trong quản lý môi trường đô thị – các trường hợp cụ thể

NƯỚC SẠCH MIỄN PHÍ CHO MỌI NGƯỜI CẦN CÓ SỰ HỢP TÁC: TRƯỜNG HỢP

TẠI INDONESIA Anny andaryati

Nina được sinh ra và lớn lên ở Cippâgni, miền Bắc Bandung và cô tiếp tục sinh sống ở đây Cô lập gia đình và là mẹ của ba đứa trẻ Chồng cô làm việc cho một trường đại học ở địa phương Sông Cikapundung chảy qua Cipaganti Nina còn nhớ rằng khi cô còn bé, dòng sông lúc nào cũng đầy nước và sạch Cô thường chơi ở sông Có một dòng suối không xa lắm cách nhà cô và

đó là nơi cung cấp nguồn nước ăn cho gia đình Nina tiếp tục sử dụng nước ở dòng suối này cho chính gia đình của mình Gia đình cô không phải mắc đường ống nước để lấy nước Nhà cô có một phòng tắm và một buồng vệ sinh với một nhà xí nhỏ

Trong những năm vừa qua, Nina nhận thấy sự xuống cấp của môi trường một cách rõ rệt Cô không còn tiếp cận được với dòng suối nơi trước kia mẹ cô có thể lấy nước sạch cho sinh hoạt gia đình vì mảnh đất đó đã được chính phủ bán cho một trường đại học địa phương và những chủ đất tư nhân đã xây dựng nhà trên khu vực đó Những người sở hữu đất mới đã sử dụng nước cho chính nhu cầu của bản thân họ, và chỉ có rác hay nước thừa là có ở cộng đồng Nguồn nước này không phải lúc nào cũng uống được vì nó có màu vàng và chứa nhiều chất cặn Do đó, cô phải trả 1.000 Rp (khoảng 0.12 USD) hàng ngày cho việc mua nước uống và nấu ăn cho gia đình Cô mua nước của hàng xóm, người đã lắp đặt nước máy từ công ty cung cấp nước của chính phủ (PDAM) Bởi chồng cô là người có thu nhập ổn định nên gia đình Nina có vẻ khá giả hơn so với gia đình hàng xóm Tuy nhiên, cô không thể chi trả cho nước máy vì tiền chi phí lắp đặt cao và tiền nước định kì hàng tháng Trong 90 hộ gia đình trong khu vực cô sinh sống thì chỉ có 10 gia đình có nước máy từ công ty cung cấp nước của chính phủ

Nina và gia đình của cô có phòng tắm trong gia đình và buồng vệ sinh nhưng họ vẫn muốn dùng phòng tắm và buồng vệ sinh của xã, cách nhà cô khoảnh 100m, gần với nhà thờ hồi giáo của cộng đồng Cô ấy có thể giữ liên lạc với nhiều phụ nữ khác trong cộg đồng trong khi giặt quần

áo và rửa chén bát

Việc phân công lao động giữa Nina và chồng cô là theo kiểu truyền thống Chồng cô là người trụ cột kinh tế trong gia đình, làm việc hàng ngày từ 8h sáng đến 5h chiều Nina làm các công việc tái sản xuất trong gia đình như dọn dẹp nhà cửa, nấu nướng và làm những nhiệm vụ chung như chăm sóc gia đình Cô ấy cũng đưa bọn trẻ đến trường và hướng dẫn chúng làm bài tập ở nhà Một đứa đang học cấp II, một đứa đang học lớp một và một đứa vẫn chưa đủ tuổi đến trường

26 Bình đẳng giới trong quản lý môi trường đô thị – các trường hợp cụ thể

Nhiệm vụ ở nhà của Nina nhiều hơn nhiều lần so với trung bình công việc của một phụ nữ đô thị

ở Indonesia: UNDP (2006) ước tính phụ nữ ở khu vực thành thị mất 6.38 giờ để hoàn thành công việc gia đình

Nina đã nhận thấy rằng khu vực cô sinh sống trở nên đông dân cư hơn Những người bạn thời thơ ấu của cô đều sinh sống ở đây và lập gia đình Ngoài ra, còn có những người mới đến để tìm việc hay những cơ hội kinh tế ở Bandung, trung tâm của Tỉnh Đông Java Bandung có nhiều cơ hội việc làm hơn nếu so sánh với những làng và thị trấn nhỏ trong khu vực Tình trạng này được phải ánh trong thống kê dân số ở Bandung:

Tổng số dân được xếp vào diện nghèo năm 2006 2.243

Tổng số dân được tiếp cận với nước sạch năm

2006

15.538

Nguồn: Cơ quan thống kê, Indonesia, 2000, 2006

ĐÔ THỊ HOÁ Ở BANDUNG

Bandung là điển hình cho sự đô thị hoá nhanh: thống kê UNDP chỉ ra rằng tổng dân số đô thị Indonesia năm 1975 là 19.3%, và đến năm 2004 đã lên đến 47% Ngân hàng thế giới đã ước tính

có khoảng 40% dân số của Indonesia sống trong các thành phố năm 2004 và ước chừng con số này sẽ tăng lên 60% ở năm 2025

Việc tăng dân số, sự tăng trưởng của thành phố và phát triển công nghiệp đã tạo ra áp lực lên nguồn nước Dòng sông nơi trước kia Nina tắm cho con mình thì nay cạn nước hơn nhiều và bẩn

Hệ thống thu rác và xử lý rác không đầy đủ, và hầu hết các hộ gia đình vứt rác thẳng xuống sông Thiếu mạng lưới vệ sinh, nhiều gia đình phải phụ thuộc vào những bể chứa nước cá nhân hoặc vứt đồ rác rưởi thẳng xuống sông hoặc kênh mương Ngân hàng thế giới đã báo cáo rằng chỉ có

27 Bình đẳng giới trong quản lý môi trường đô thị – các trường hợp cụ thể

khoảng 2 đến 3% người dân Banbung tiếp cận được đến hệ thống thoát nước đang vận hành (Worldbank, 2004)

Ở Inđonesia, không có một cơ quan cấp bộ nào chịu trách nhiệm về chính sách vệ sinh hoặc cơ quan được chỉ định để lãnh đạo các chương trình vận động vệ sinh cho quốc gia Trách nhiệm nằm ở chính quyền địa phương Có ít hơn 10 thành phố ở Inđonesia có mạng lưới nước thải và mạng lưới này chỉ phục vụ được khoảng 1.3% dân số đô thị Thiếu các thiết bị vệ sinh cũng làm

ô nhiễm nước bề mặt và nước ngầm và điều này dẫn đến các dịch bệnh địa phương và các bệnh liên quan đến đường tiêu hoá

Các thống kê chỉ ra sự tăng lên các hộ gia đình ở Đông Java tiếp cận đến nước bơm/giếng/suối

xa nhà họ khoảng 10m từ nơi ô nguồn ô nhiễm hay gần những khu vực đổ rác (nói cách khác, nước đó là an toàn) là khoảng 37.31% năm 2003 đến 37.46% năm 2005 (BPS, 2006) Tuy nhiên, thực tế cho Nina và hàng xóm của cô là những giếng nước địa phương lại cận kiệt, không có bơm, nguồn nước suối họ sử dụng trước kia nay không còn nữa và họ phải mua nước từ các hộ gia đình có tiếp cận được nguồn nước máy

Trong khi Nina nhận thức được những tác động trực tiếp của việc tăng dân số, cô ấy cũng có những thông tin về việc giảm lượng nước cũng như chất lượng của nguồn nước Công việc ở miền bắc của Bandung, nơi đã từng cung cấp nước cho cả thành phố đã không được chính phủ bảo vệ một cách hiệu quả Nhiều khu vực ở Bandung đã được xây dựng thành khu ở cho người dân hoặc khu kinh doanh Số liệu từ một tổ chức PCP địa phương đã chỉ ra rằng trong năm 2004, chỉ riêng diện tích ở cho dân cư thành phố đã tăng lên 4.000 hecta (từ 12914 lên đến 33025 ha),

và diện tích đất cho khu công nghiệp tăng lên 100 ha (từ 2356 lên 2478 ha)

DPKLTS cũng báo cáo rằng rừng cấp II xung quanh miền nam của Bandung cũng giảm từ 39349

ha năm 2001 xuống 5.54 ha năm 2007 Chính điều này đã tạo nên nhiều diện tích đất vào tháng

4 năm 2005

LẮNG NGHE TIẾNG NÓI CỦA PHỤ NỮ

Nina đã đến cuộc họp tổ chức bởi Palawa khi cô ấy biết Palawa và cộng đồng của cô sẽ thảo luận

về vấn đề nước và vệ sinh Cô ấy đã đưa ra những vấn đề khó khăn do không có nước sạch và vệ sinh với hàng xóm của mình hàng năm trời nhưng cũng không hề có một sự thay đổi nào Khi cô

ấy đến cuộc họp, cô ấy rất ngạc nhiên khi tiếng nói của cô ấy được lắng nghe Cố ấy nói rằng thường xuyên trong cuộc họp cộng đồng, cô ấy ngồi cuối trong khi các ông chồng và những người nam giới khác nói lên những quan tâm của thảo luận về giải pháp Trong cuộc họp này, cả nam và nữ đã cùng thảo luận các vấn đề

Điều đó chỉ ra rằng phụ nữ có vai trò tái sản xuất và là những người chăm sóc chính các thành viên trong gia đình đã mong muốn có được nguồn nước sạch gần gia đình họ nhằm giảm thời gian hàng giờ họ dùng để đi lấy nước và nó sẽ giảm các chi phí trong việc mua nước Nina cũng

28 Bình đẳng giới trong quản lý môi trường đô thị – các trường hợp cụ thể

thấy rằng, nam giới liên tục đưa ra ý kiến rằng phụ nữ chỉ nên tham gia trong việc chuẩn bị đồ ăn nhẹ trong cuộc họp, nhưng khi người điều hành cuộc họp mong muốn có sự tham gia đầy đủ của phụ nữ, cả cộng đồng đã thực sự có một cuộc họp tốt và các kết quả của việc thảo luận đều tốt hơn khi những người sử dụng nước chính có tiếng nói của họ về nhu cầu và những mong muốn của họ

Palawa là một tổ chức phi chính phủ địa phương ở Bandung Họ đã có kinh nghiệm làm việc trong việc phát triển cộng đồng và vấn đề môi trường trong vòng hai năm qua Chủ tịch và phó chủ tíchh của Palawa đã từng tham gia các tập huấn về lồng ghép giới và bình đẳng giới Họ đã đảm bảo việc phụ nữ tham gia một cách tích cực trong quá trình lên kế hoạch và thực hiện chương trình

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Palawa (2004-6) Nghiên cứu hành động chinh về phát triển các lý thuyết về dịch vụ cơ bản về

nước và vệ sinh, Palawa, Indonesia

Ngân hàng thế giới (2004) Chứng minh một khủng hoảng hệ thống cơ sở hạ tầng: Khung chính

sách và hành động Ngân hàng thế giới, Indonesia

UNDP (2006) Chỉ số phát triển con người UNDP, New York

CÂU HỎI

1 Những tác động về giới từ việc chính phủ bán đất?

2 So sánh và tương phản vai trò của phụ nữ và nam giới trong cuộc họp được tổ chức thường kì, và những cuộc họp do Palawa tổ chức Từ trường hợp cụ thể này và kinh nghiệm của bạn, chúng ta có thể khuyến khích phụ nữ nghèo đưa ra ý kiến của mình ở những nơi công cộng như thế nào?

-

29 Bình đẳng giới trong quản lý môi trường đô thị – các trường hợp cụ thể

ĐƯA GIỚI VÀO VẤN ĐỀ NƯỚC, TRAO QUYỀN CHO PHỤ NỮ

Gabrielle Groves Trong năm 2002, Đông Timo đã trở thành một thế giới dân chủ mới nhất sau 24 năm thống trị của Indonesia và sau 400 năm là thuộc địa của Bồ Đào Nha Những ảnh hưởng của việc bóc lột trong quá khứ và chính sách quân từ trong năm 1999 trong quá trình đòi độc lập đã gây nên những ảnh hưởng lâu dài lên người dân, nguồn tài nguyên thiên nhiên và cơ sở hạ tầng Do đó, thiếu dinh dưỡng và bệnh tật, thường đi kèm với những vấn đề nước do sự thiếu thốn nguồn nước và hệ thống vệ sinh

Los Palos là một quận trung tâm của Quận lớn Lautern nằm ở phía tây của Đông Timo Khu vực Lautern tập trung khoảng 11.6% dân số quốc gia với số dân khoảng 57.453 (2004) Los Palso có khoảng 13.350 người dân trong đó 23% là ở khu vực quận Lautern Los Palos trong bốn năm qua thì số dân tăng hàng năm là 7.5% (ADB)

GIỚI VÀ NƯỚC Ở ĐÔNG TIMO

Một cách truyền thống, Đông Timo tuân theo những vai trò giới rất nghiêm khắc, trong đó phụ

nữ cho những công việc gia đình và nam giới thường chịu trách nhiệm những vấn đề bên ngoài gia đình Do lịch sử trong quá khứ, nên nhiều gia đình do phụ nữ làm chủ và hầu hết phụ nữ tham gia vào các loại hoạt động để tạo thu nhập Một vài phụ nữ đến trường và được hưởng nền giáo dục trước khi có nền độc lập Bạo lực gia đình và bạo lực trên đường phố rất nhiều ở nhóm dân số bị tổn thương do đấu tranh bạo lực để dành được nền độc lập

Việc sử dụng nước ở Los Palos được phân chia theo vai trò giới Nam giới sử dụng nước vào công việc nông nghiệp và làm vườn, phụ nữ sử dụng nước nhằm duy trì cộng đồng và cho gia đình Phụ nữ thường được mong đợi lấy nước từ giếng hay suối cách nhà khoảng một giờ đi bộ Một tổ chức phi chính phủ, Hành động vì Đông Timo (ETPA) đã ước chừng phụ nữ phải đi lấy nước 3 lần một ngày Đây là trưởng hợp ở Malahara cho đến khi ETPA đã thực hiện việc xây dựng đường ống nước đến bể nước của cộng đồng Dự án này không chỉ giảm thời gian đi lấy nước nhưng còn mang những kĩ năng mới đến cho cộng đồng, bao gồm hành chính, xây dựng, thiết kế dự án và chăm sóc sức khỏe Những kĩ năng này đã được tận dụng tối đa trong những lĩnh vực khác nhằm mang lại lợi ích cho cộng đồng và cá nhân Thời gian và tiền bạc là những khía cạnh quan trọng của cuộc sống Hầu hết những người phụ nữ được trao quyền đã nắm giữ những vị trí quan trọng như là thành viên và lãnh đạo cấp cộng đồng và thách thức những vai trò truyền thống về giới trong gia đình thông qua việc trao quyền kinh tế và giáo dục

ETPA được thành lập năm 1999 bởi một nhóm các nhà hoạt động địa phương, những người muốn bảo vệ và vận đồng cho việc phát triển bình đẳng và bền vững trong một quốc gia mới –

30 Bình đẳng giới trong quản lý môi trường đô thị – các trường hợp cụ thể

Đông Timo ETPA tin tưởng rằng cách tiếp cận ở cấp cơ sở cho việc phát triển sẽ củng cố và cải cách các cơ quan cấp quận và trao quyền cho con người sinh sống ở đó Giới là một vấn đề liên ngành trong các dự án của ETPA Thúc đẩy bình đẳng giới không chỉ là một hệ tư tưởng mà còn

là một thực tế trong công việc hàng ngày ở Timo, điều này vẫn còn nhiều bàn cãi

Dự án Cộng đồng Malahara (MCP) được xây dựng sau khi có thử nghiệm nghiên cứu của ETPA, trong quá trình tham vấn với cộng đồng từ sự hỗ trợ của Ngân hàng phát triển Châu á Với sự đầu tư một lần thông qua ngân hàng ADB, dự án đã được bền vững và duy trì bởi cộng đồng thông qua phí sử dụng và lao động ETPA không chỉ tham gia vào dự án trong khoảng một năm Cộng đồng được tham gia vào quá trình phát triển dự án, lựa chọn những hệ thống phù hợp với việc thực hiện, lên kế hoạch thời gian cho việc xây dựng và cuối cùng, thiết lập nhóm sử dụng nước nhằm bảo dưỡng các bể nước

LÊN KẾ HOẠCH ĐƯA GIỚI VÀO DỰ ÁN

Dự án đã được khởi động sau khi có nghiên cứu tiền khả thi về tình trạng kinh tế xã hội của cộng đồng do ETPA tiến hành Hầu hết phụ nữ và nam giới được tham vấn về các vấn đề và đưa ra những vấn đề mà họ quan tâm Đặc biệt, những quan tâm về nguồn nước và vấn đề vệ sinh được đưa ra ETPA sau đó đã đệ trình một đề xuất lên ngân hàng ADB, ETPA đã quay lại làm việc với cộng đồng

Tại cuộc họp với nam giới và phụ nữ ở cộng đồng, ETPA đã chia sẻ những phát hiện và đề suất của họ Họ hỏi cộng đồng về việc tham gia Do phụ nữ là những người sử dụng nước, những người phụ nữ cảm thấy thoái mái khi chia sẻ những vấn đề của mình Mục đích của những cuộc họp này là bầu ra một nhóm làm việc của cộng đồng thông qua việc bầu cử và quyết định với cộng đồng, việc đóng góp hàng tháng về lao động và tiền cho việc duy trì bảo dưỡng Những sự đóng góp này có cân nhắc việc phân công lao động theo giới và khả năng thu nhập thực sự của các hộ gia đình Những cuộc họp này được một chuyên gia giới từ Sở vệ sinh và cung cấp nước, những người giúp đỡ cộng đồng để vượt qua những khó khăn làm cho phụ nữ ở trong tình trạng bất lợi

ĐÀO TẠO TẬP HUẤN

Một vài cuộc tập huấn đào tạo đã được cung cấp trong một năm Các cuộc tập huấn được thực hiện bằng tiếng địa phương, ngôn ngữ của Los Palos và không phải là tiếng quốc gia Tetum Những tài liệu tập huấn cụ thể cũng được in ấn bằng tiếng địa phương, những tài liệu này về các vấn đề sức khỏe và vệ sinh bể nước Các tài liệu này được phân phát ở nhiều địa điểm trong cộng đồng và gần bể nước dưới dạng poster

Các cuộc tập huấn đều được tổ chức trước cho những thành viên được cộng đồng bầu cử ra trong nhóm làm việc Họ được đào tạo về việc lãnh đạo trong cộng đồng, những yếu tố kĩ thuật của

31 Bình đẳng giới trong quản lý môi trường đô thị – các trường hợp cụ thể

việc bảo dưỡng bể nước Vấn đề giới cũng được lồng ghép bằng chủ đề làm sao để tăng sự bình đẳng trong việc hưởng các lợi ích từ phát triển cộng đồng

Sau khi nhóm cộng đồng được đào tạo tập huấn, họ sẽ điều khiển các cuộc họp trong cộng đồng với ETPA Do đó, những bối về cộng đồng Malahara không bị bỏ qua khi xây dựng dự án Cộng đồng đã xem xét việc đóng góp của các thành viên dựa vào công việc hàng ngày và công việc theo đợt

Sau khi tập huấn, mục đích của dự án là làm việc với nhóm làm việc cộng đồng để tạo nên một

hệ thống giám sát và cùng giải quyết các vấn đề sẽ xảy ra Một cuộc tập huấn rất chi tiết sau đó

về việc giải quyết các vấn đề giới và sức khỏe đã được tiến hành Phụ nữ cũng được đào tạo để hướng dẫn cộng đồng về sức khỏe Điều này rất hiệu quả vì nhiệm vụ này ở Timo thường được tiến hành bởi phụ nữ Phụ nữ như những người giáo dục sức khỏe nhấn mạnh đến tầm quan trọng của những vai trò truyền thống của họ và nâng cao địa vị và tiếng nói của họ trong cộng đồng

Sau khi giai đoạn đào tạo tập huấn của dự án kết thúc, việc xây dựng đều sử dụng đến nhân lực địa phương, sử dụng đất và đá, đá được người cộng đồng đập vỡ để làm gạch Cả phụ nữ và nam giới đều đóng góp vào lao động Các công cụ kĩ thuật như là bể nước, ống và những vật liệu khác được mua từ nguồn tài trợ bên ngoài ETPA đã giám sát toàn bộ quá trình Khi bể nước được xây dựng, cộng đồng cũng được đào tạo trong việc bảo dưỡng và duy trì bể nước và ống nước Chỉ sớm sau khi thực hiện, dự án đã mang lại nhiều lợi ích cho cộng đồng Đó là một ví dụ tuyệt vời chỉ ra việc cộng đồng có thể trao quyền cho phụ nữ nhằm mang lại lợi ích cho cả cộng đồng, đặc biệt cho phụ nữ Dự án không chỉ đóng góp vào việc cải thiện kĩ thuật của việc cung cấp nước mà còn bao gồm cả năng lực vì phụ nữ và nam giới đều được học những kĩ năng mới Những kĩ năng này có thể sử dụng được trong nhiều lĩnh vực nhằm tăng cơ hội về việc làm trong nhiều lĩnh vực

Phụ nữ thường có ít tiếp cận đến nền giáo dục chính thống, mặc dù điều này đang thay đổi do việc miễn phí tiền học Họ đã được hưởng lợi lớn và sử dụng được những kĩ năng quản lý hành chính và kĩ năng lãnh đạo và tiết kiệm thời gian trong việc tiếp cận nước và gây dựng những kinh doanh nhỏ Những kình doanh này là việc bán hoa quả từ vườn của họ tại chợ địa phương chuyển thành các sản phẩm khác Sự đóng góp nhiều hơn về kinh tế của phụ nữ cũng cho họ vai trò lớn hơn trong việc đưa ra các quyết định trong gia đình, và điều này mở rộng ra đến cấp độ cộng đồng, trong đó có cả việc tăng việc chấp nhận họ là những người sử dụng nước Mặc dù phụ nữ ở Đông Timo một cách truyền thống đã được tham gia vào chăm sóc sức khỏe địa phương khi và quản lý gia đình, năng lực và sự hiểu biết của họ đã trở thành bệ phóng cho việc trao quyền

Cộng đồng cũng được khuyến khích để phát triển dự án vì nó có lợi cho cuộc sống của họ vì tiết kiệm được thời gian, giảm chi phí hàng tháng trong đó có cả chi phí đi lại do việc vận chuyển

32 Bình đẳng giới trong quản lý môi trường đô thị – các trường hợp cụ thể

nước Đây cũng là tiềm năng cho việc tăng du lịch Những kết quả này đã có những ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp và cho phép mọi người tham gia và cải thiện cộng đồng của họ khi họ nhìn thấy những lợi ích Họ cũng chịu trách nhiệm và có thể định hướng sự phát triển của cộng đồng mình

NHỮNG THÁCH THỨC KHI ĐƯA VẤN ĐỀ GIỚI VÀO DỰ ÁN

Dự án không thể không có những khó khăn của nó Sau khi 24 năm bị thống trị, Đông Timo đang vật lộn với sự phát triển của mình Cuộc chiến này là do việc thiếu nguồn nhân lực và tài chính Trong nhiều dự án ở Indonesia, bao gồm những dự án cung cấp nước và vệ sinh, đều phải trả tiền cho chính phủ Indonesia, người đã đầu tư vào Đông Timo Do đó, dự án trao quyền cho cộng đồng mà không buộc họ trả tiền hoặc sự hỗ trợ của chính phủ là một khái niệm mới Người dân Đông Timo, nơi một quốc gia nghèo nhất châu Á cũng phải đối mặt với nghèo đói Những người ở cộng đồng cũng phải đối mặt với những áp lực từ cuộc sống hàng ngày Do đó việc thuyết phục mọi người tham gia vào hoạt động dự án mà không mang lại lợi ích tiền bạc là khó khăn ETPA cũng học được một điều rằng giáo dục, tập huấn và tham gia vào từng bước của quá trình dự án sẽ giúp vượt qua những khó khăn

Một cách truyền thống, phụ nữ không nắm giữ nhiều vị trí lãnh đạo trong cơ quan chính phủ Phụ nữ bản thân họ rất rè rặt trong việc đảm nhiệm những vai trò mới, mặc dù họ là những người

sử dụng nước chính Phụ nữ bây giờ đã tự tin hơn, đặc biệt sau khi được đào tạo và có kinh nghiệm với dự án, và tích cực nâng cao năng lực cho họ thông qua việc tham gia và lãnh đạo không chỉ trong vai trò truyền thống của họ và cả trong cộng đồng

Dự án được bền vững không chỉ đòi hỏi việc đầu tư một lần từ nguồn lực bên ngoài Tổ chức EPTA không có nhiều nguồn tài chính hay nhân lực cho việc duy trì dự án hay giám sát và điều này phải được thực hiện bởi cộng đồng Dự án sẽ tiếp tục làm việc nếu cộng đồng tiếp tục làm việc Và lợi ích được tăng lên cho cộng đồng và cá nhân cho đến nay đã la một nguồn động viên lớn Nó cũng đưa ra một tầm nhìn dài hạn cho sự phát triển và có thể được kiểm soát bởi cộng đồng Phụ nữ và nam giới thường nhận ra năng lực của cá nhân trong cộng đồng, không kể đến giới tính của họ, để kiểm soát và cải thiện cuộc sống của mình

TÀI LIỆU THAM KHẢO

ADB (2002) Hỗ trợ ADB 8185 ETM giai đoạn 1: Dự án tái thiết lại cung cấp nước và vệ sinh

Hỗ trợ cho việc chuẩn bị cung cấp nước và vệ sinh của kế hoạch phát triển xã hội: Kế hoạch năm năm về phát triển nước và vệ sinh Chuẩn bị bởi Mike Ponsoby – Chuyên gia cố vấn, Tháng 4

2002

33 Bình đẳng giới trong quản lý môi trường đô thị – các trường hợp cụ thể

ADB (2003) Hỗ trợ ADB 8189 – ETM giai đoạn2: Dự án thái thiết lại cung cấp nước và vê sinh Tham vấn dịch vụ để cải thiện việc quản lý và vận hành của Sevico das Aguas e Saneomento (SAS), Hệ thống thoát nước đô thị và dịch vụ nước thải Tháng 3 2003

Chính phủ Đông Timo (2001) Kế hoạch vệ sinh của Đông Timo, được hỗ trợ bởi de Potugal and

DENRA Estudos e Projectos se Saneamento Ida 4 tháng 7