một số đề xuất đối với các doanh nghiệp vận tải thủy khi Việt Nam gia nhập tổ chức thương mại thế giới wto ThS.. Trần thị lan hương Bộ môn Vận tải đường bộ vμ Thμnh phố Trường Đại học Gi
Trang 1một số đề xuất đối với các doanh nghiệp vận tải thủy khi Việt Nam gia nhập tổ chức thương mại thế giới (wto)
ThS Trần thị lan hương
Bộ môn Vận tải đường bộ vμ Thμnh phố Trường Đại học Giao thông Vận tải
Tóm tắt: Việt Nam gia nhập WTO tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển kinh tế của đất
nước vμ cũng lμ cơ hội đối với các doanh nghiệp vận tải thủy trong nước Tuy nhiên khi Việt Nam gia nhập WTO cũng tạo nên những thách thức đối với các doanh nghiệp vận tải thuỷ Bμi báo đã đưa ra các đề xuất cho ngμnh vận tải thủy Việt Nam để hội nhập vμ phát triển
Summary: Viet Nam’s admission to WTO provides favourable conditions for the country’s
economic development This is also an opportunity for domestic water transportation enterprises However, the participation of Vietnam in WTO also creates new challenges for water transport enterprise The acticle gives some proposals for Vietnamese water transportation enterprises towards integration and development
i đặt vấn đề
Tổ chức thương mại thế giới (WTO) là
một tổ chức thương mại lớn nhất toàn cầu
Ngay từ khi thành lập năm 1995 WTO có 130
thành viên và hiện nay WTO có 148 thành
viên trong đó 2/3 là các nước đang phát triển
và chậm phát triển Ngoài thành viên chính
thức hiện nay có 25 nước đang trong quá trình
đàm phán gia nhập tổ chức này như Liên
Bang Nga, Ucraina, Lào,… Hiện nay WTO
chiếm tới trên 90% thương mại toàn cầu
ii cơ hội mới vμ thách thức mới đối
với các doanh nghiệp vận tải thuỷ
1 Những cơ hội mới
Xuất phát từ vai trò và vị trí quan trọng
của WTO đối với thương mại toàn cầu, việc
gia nhập tổ chức này sẽ mang lại cho chúng
ta những cơ hội to lớn sau:
Thứ nhất: Xuất khẩu của Việt Nam không
bị bó hẹp trong các hiệp định song phương và
khu vực mà sẽ có thị trường toàn cầu Các doanh nghiệp và hàng hóa của Việt Nam sẽ không bị phân biệt đối xử so với doanh nghiệp
và hàng hóa của các nước khác theo điều kiện đối xử tối huệ quốc
Thứ hai: Hệ thống chính sách của Việt
Nam được làm rõ theo quy định của WTO sẽ tạo điều kiện cho các nhà đầu tư yên tâm đầu tư vào Việt Nam
Thứ ba: Hệ thống kinh tế – thương mại dựa
trên các nguyên tắc chứ không phải là sức mạnh, sẽ làm cho hoạt động sản xuất kinh doanh dễ dàng hơn với tất cả các thành viên WTO có cơ chế giải quyết tranh chấp giúp cho các nước nhỏ hơn sẽ có nhiều tiếng nói hơn
Ví dụ: Với vụ kiện chống bán phá giá cá
Tra, cá Basa, nếu Việt Nam là thành viên của WTO thì có thể kiện lên WTO giải quyết Khi
đó có thể có phán quyết công bằng hơn so với phán quyết đơn phương của Hoa Kỳ vừa qua
Thứ tư: Việc giảm bớt hàng rào thương
mại cho phép thương mại tăng trưởng góp phần làm tăng trưởng kinh tế nói chung nhất
Trang 2là đối với Việt Nam hiện nay xuất khẩu chiếm
tời 50% GDP nên việc đẩy mạnh xuất khẩu có
ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế
của Việt Nam
Cơ hội to lớn khi gia nhập tổ chức thương
mại thế giới (WTO) của nền kinh tế Việt Nam
cũng là cơ hội lớn cho các doanh nghiệp vận
tải thủy Việt Nam, đặc biệt là các doanh
nghiệp vận tải viễn dương và các Cảng Biển
Việt Nam
Hiện nay mặt hàng xuất khẩu của Việt
Nam khá đa dạng ta có thể chia thành các
nhóm ngành hàng:
- Nhiên liệu, khoáng sản: Dầu thô, than đá
- Nông, lâm, thủy hải
sản: thủy sản, gạo, rau quả,
cà phê, cao su
- Hàng Công nghiệp và
tiểu thủ công nghiệp: Dệt
may, giầy dép các loại, hàng điện tử và linh
kiện máy tính, hàng thủ công mỹ nghệ
Gia nhập WTO thì hàng hóa xuất khẩu
của Việt Nam thâm nhập thị trường của các
nước thành viên WTO được hưởng ngay chế
độ tối huệ quốc bình đẳng như hàng hóa của
các nước khác Vì vậy các doanh nghiệp sản
xuất hàng xuất khẩu của Việt Nam như giầy
da, dệt may, thủy sản sẽ có những chiến lược
ngắn hạn, dài hạn cho doanh nghiệp mình,
hàng hóa sẽ sản xuất nhiều hơn, ổn định hơn
vì vậy hàng hóa xuất khẩu sẽ ổn định với khối
lượng lớn và phương thức vận tải đáp ứng
được yêu cầu vận chuyển của chủ hàng đó là
các doanh nghiệp vận tải biển, đây là phương
thức vận tải có nhiều ưu điểm như vận chuyển
được khối lượng hàng hóa lớn, vận chuyển
được tất cả các loại hàng hóa với giá thành,
giá cước thấp
Mặt khác, khi gia nhập WTO thì Việt Nam
phải mở cửa thị trường của mình thuận lợi
bằng cách giảm thuế, bãi bỏ hàng rào phi
thuế quan, trao quy chế tối huệ quốc cho các
nước thành viên WTO khi họ đưa hàng hóa và
dịch vụ vào Việt Nam Lúc đó hàng hóa đến cảng biển Việt Nam sẽ với khối lượng lớn Hiện nay có nhiều mặt hàng Việt Nam vẫn phải nhập khẩu như: Linh kiện ô tô, thép thành phẩm, phôi thép, chất dẻo nguyên liệu, bông, tân dược Theo nhận định của các chuyên gia kinh tế thì khi Việt Nam gia nhập WTO ngoài những mặt hàng Việt Nam vẫn nhập khẩu từ trước, có những mặt hàng gia dụng và thuốc tân dược sẽ được nhập khẩu vào Việt Nam với khối lượng lớn hơn
2 Những yếu kém tạo nên thách thức
Theo số liệu thống kê sản lượng container thông qua các cảng biển chủ yếu của Việt Nam qua các năm như sau:
Đơn vị: TEU
Sản
Như vậy, tốc độ tăng trưởng container qua cảng biển Việt Nam từ 19 – 20%/năm Tuy khối lượng thông qua lớn nhưng tỷ lệ container rỗng còn tương đối cao, chiếm trên 20% tổng sản lượng container thông qua cảng, đó là một lãng phí lớn trong hoạt động vận tải container
Lượng hàng qua cảng tăng nhanh trong khi
đó công tác quy hoạch quản lý còn chưa theo kịp với thực tiễn nên còn bộc lộ một số yếu kém
Thứ nhất, về công tác quản lý: còn quá
nhiều cơ quan quản lý cảng biển như: Bộ GTVT, tỉnh, thành phố, các Bộ, liên doanh nước ngoài quản lý… gây khó khăn trong việc quản lý và phát triển hệ thống cảng theo quy hoạch
Thứ hai, công nghệ xếp dỡ khai thác cảng:
thiếu các trang thiết bị xếp dỡ chuyên dùng, các hoạt động xếp dỡ nhiều khi còn mang tính chắp vá, manh mún nên hiệu quả chưa cao
Thứ ba, cước xếp dỡ và lệ phí ra vào
cảng còn cao so với các nước trong khu vực, tình trạng 2 biểu giá cước xếp dỡ đó là: cước phí đối nội và cước phí đối ngoại không có sự thống nhất cước phí giữa các cảng nên nhiều khi gây thiệt hại cho Nhà nước
Trang 3Thứ tư, đào tạo nguồn nhân lực: xa rời với
thực tiễn và lạc hậu so với các nước trong khu vực
IIi một số đề xuất
Như vậy nhìn chung khi Việt Nam gia
nhập WTO sẽ có những thuận lợi và thách
thức đối với nền kinh tế nhưng với ngành vận
tải thủy đó là cơ hội để phát triển mạnh các
doanh nghiệp vận tải trong tương lại Muốn
vậy ngành vận tải thủy phải có những giải
pháp sau:
Thứ nhất: Đối với đội tàu, cần phải đầu tư
những đội tàu chuyên dụng, cùng với việc trẻ
hóa đội tàu
Hiện nay đội tàu biển của Việt Nam có
tuổi trung bình khá cao (trên 17 tuổi) như vậy
các chủ hàng sẽ không mặn mà lắm và một
thực tế là số container đến cảng biển Việt
Nam thì 2/3 tổng số container là tàu nước
ngoài vận chuyển Việc trẻ hóa đội tàu biển
Việt Nam có thể làm được trong tương lai gần
vì công nghiệp tàu thủy Việt Nam đang lớn
mạnh nhanh chóng
Thứ hai: Đối với cảng: ở các khu vực
trong nước cần có những cảng chuyên dùng
có đủ năng lực xếp dỡ hàng hóa với khối
lượng lớn, cần có những cảng nước sâu để
đón các tàu có trọng tải lớn vì xu thế chung
trong buôn bán thế giới có sự cạnh tranh giá
cả, chất lượng hàng hóa vì vậy tàu có trọng tải
lớn thì giá thành vận tải sẽ thấp hơn
Mặt khác Việt Nam có điều kiện địa lý
thuận lợi cho việc phát triển vận tải thủy nói
chung và vận tải biển nói riêng vì vậy các cảng
biển Việt Nam cần có sự điều chỉnh lệ phí cảng
để thu hút hàng hóa quá cảnh Việt Nam Hiện
nay Việt Nam vẫn là nước có mức thu lệ phí
cảng lớn hơn so với các nước trong khu vực
iv kết luận
Trên đây là một số đề xuất bước đầu
Những đề xuất này chủ yếu tập trung vào lĩnh
vực tổ chức đội tàu và cơ sở hạ tầng kỹ thuật
cho vận tải thuỷ Tuy nhiên đây là hai nhóm
đề xuất thiết thực và có ý nghĩa cấp bách
trước mắt, vừa có ý nghĩa lâu dài
Giải quyết được những vấn đề nêu trên sẽ tạo cho các doanh nghiệp vận tải thủy Việt Nam khắc phục các yếu kém, vượt qua thử thách, tạo
đà phát triển vững chắc trong tương lai
Tài liệu tham khảo [1].TS Nguyễn Văn Chương Phương thức vận tải
tiên tiến trong đường biển thế giới vận chuyển container Nhà xuất bản GTVT, năm 1995
[2] GS.TS Võ Thanh Thu Quan hệ kinh tế quốc tế
Nhà xuất bản Thống kê, 2003
[3] TS Nguyễn Như Tiến Vận chuyển hàng hóa
đường biển bằng container Nhà xuất bản Đại học Quốc Gia Hà Nội, năm 2000
[4] WTO Overview of the state – of – play of WTO
N