- Kết luận : Như vậy, để giữ vệ sinh môi trường, một trong những điều chúng ta cần quan tâm là rác thải.. ° Rác thải đổ bừa bãi sẽ làm xấu cảnh quan môi trường và làm mất vệ sinh chung.
Trang 1THIẾT KẾ BÀI GIẢNG
TU NHIÊN VÀ XÃ HỘI
3
Tập hai
NHÀ XUẤT BẢN HÀ NỘI — 2004
Trang 2373 — 273(V)
X
Trang 3Bai 36 Vé sinh m6i truong
I Muc tiéu
Giúp HS
e Néu duoc tác hại của rác thải đối với sức khoẻ con người
e_ Biết và thực hiện những việc nên làm để tránh ô nhiễm về rác
thải đối với môi trường cuộc sống xung quanh
e_ Biết và có thể thực hiện được một số cách xử lí rác hợp vệ sinh
II Chuan bi:
e_ Giấy khổ to, bút viết
e Sách Giáo Khoa Tự nhiên và Xã hội 3 (SGK)
Trang 4e Phiếu phi hình các tình huống (Hoạt động 2)
e_ Một số tranh, ảnh minh hoa (Hoạt động 3)
IH Các hoạt động dạy — học chủ yếu
Hoạt động dạy
Hoạt động học
Hoạt động khởi động Gidi thiệu bài
— Hỏi : Giữ vệ sinh môi trường là
điều mà các em đã được làm quen từ
môn Tự nhiên và Xã hội (TN&XH)
lớp 2 Vậy làm thế nào để giữ vệ sinh
môi trường ?
- Kết luận : Như vậy, để giữ vệ sinh
môi trường, một trong những điều
chúng ta cần quan tâm là rác thải
Trong bài học về vệ sinh môi trường
ngày hôm nay, cô sẽ cùng các em
tìm hiểu một số vấn đề xung quanh
— HS nối tiếp nhau trả lời : + Không được xả rác bừa bãi
+ Bỏ rác vào các thùng rác
+ Làm vệ sinh nhà cửa, đường làng,
ngõ xóm, trường học thường xuyên
Hoạt động 1 Tác hại của rác thải
GV hướng dẫn HS :
— Việc 1 : Thảo luận nhóm theo
các bước :
+ Chia lớp thành các nhóm, mỗi
nhóm khoảng 4 đến 6 HS, phát giấy,
bút cho từng nhóm
+ Yêu cầu : Các em hãy thảo luận với
+ HS chia nhóm và nhận đồ dùng học
tập
+ Tiến hành thảo luận và ghi kết qua ra g1ấy
+ Dai diện các nhóm trình bày kết quả
Ví dụ :
Trang 5nhau để trả lời câu hỏi : “Rác thải gây
ra những tác hại gì cho con người ?”
Sau đó ghi câu trả lời vào g1ấy
+ Nhận xét kết quả thảo luận của
các nhóm
+ Tổng hợp các ý kiến của các
nhóm
— Việc 2 : GV tiến hành hoạt động
cả lớp :
+ Hoi : Khi đi qua đống rác, em
có cảm giác như thế nào 2
+ Hoi : Những sinh vật nào
thường sống ở nơi có rác thai ?
Chúng có hại gì đối với sức khoẻ
con người ? Em hãy kể tên một
số bệnh do các sinh vật đó gây
° Rác thải có thể gây bệnh cho
con người vì trong rác thải có
nhiều ruồi, muối, chuột,
¢ Rac thai chtta nhiều vi khuẩn,
ảnh hưởng tới sức khoẻ của con
người
¢ Rac thải bẩn và có mùi khó chịu, gây mất vệ sinh
° Rác thải đổ bừa bãi sẽ làm xấu
cảnh quan môi trường và làm
mất vệ sinh chung
+ Các nhóm nhận xét, bổ sung ý
kiến cho nhau
+ 3 đến 4 HS tiếp nối nhau trả lời :
‹ Cảm giác buồn nôn
s Cảm giác khó thở
° Không thể chịu nổi,
+ Trả lời :
© TIrong các bãi rác thường có ruồi, nhang, gay bénh ta, li,
¢ Trong cac bai rac thuong co chuột là con vật gây bệnh dịch hạnh
Trang 6+ Nhận xét các câu trả lời của
HS
+ Kết luận :
° Trong các loại rác, có những
loại rác dễ bị thối rữa, bốc mùi
hôi thối và chứa nhiều vi khuẩn
gây bệnh
* Bãi rác là nơi sinh sống của các
con vật trung gian truyền bệnh
cho người như ruồi chuột,
* ở nơi có rác thải thường có nhiều muôi, chúng øây bệnh sốt xuất
huyết,
+ HS dưới lớp nhận xét, bổ sung
ý kiến
+ Lắng nghe, ghi nhớ
Hoạt động 2
Những việc nên và không nên làm đối với rác thải
— Việc 1 : GV tổ chức cho HS
thảo luận nhóm :
+ GV chia HS thành 5 nhóm,
phát phiếu ghi tình huống cho
từng nhóm và hỏi : Việc làm của
các bạn trong tình huống đúng
hay sai ? Vì sao ?
Các tình huống đưa ra là :
Nhóm 1 — tình huống 1 : Một
nhóm HS lớp 3C vừa đi vừa cắn
+ Tiến hành thảo luận nhóm, sau
đó đại diện các nhóm trình bày
kết quả thảo luận :
° Các bạn HS lớp 3C làm thế là
sa1 vì như thé sẽ làm mất vệ sinh đường phố
Trang 7vứt vỎ ra đường
Nhóm 2 — tình huống 2 : Bạn
Nam xách thùng rác nhà mình ra
đổ bên lề đường
Nhóm 3 — tình huống 3 : Các cô
chú công nhân đô thị đang thu
dọn
rác thải
Nhóm 4 - tình huống 4 : Hàng
ngày, các cô lao công cần mẫn
quét rác trên đường phố
Nhóm S5 - tình huống 5 : Một
bạn HS vứt xác chuột chết ra
ø1ữa lòng đường
— Việc 2 : GV tổ chức hoạt động
cả lớp
+ Hỏi : Tại sao chúng ta không nên
vứt rác ra nơi công cộng ?
+ GV phi nhanh lên bảng các ý
kiến (không trùng lặp) của HS
¢ Ban Nam làm như vậy là sa1 vì
như thế sẽ làm ban đường, gây
mất
vệ sinh nơi công cộng
° Việc làm của các cô chú công nhân là đúng Nhờ có các cô chú
mà môi trường mới được g1ữ vệ sinh
¢ D6 la viéc lam dung, gitip cho đường phố luôn sạch đẹp, vệ sinh
¢ Ban HS lam nhu vay la sai vi chuột chết bị thối rữa, bởi mùi
hôi thối rất dễ gây bệnh cho con người, và do đó cần phải được
đưa vào đúng nơi quy định
+ Các nhóm khác lắng nghe,
nhận xét, bổ sung
+ Trả lời :
¢ Vi làm như thế sẽ làm mất vệ sinh nơi công cộng, làm xấu cảnh quan môi trường
° Làm như thế sẽ bị phạt
‹ Sẽ khiến các cô chú công nhân đô thị
thêm phần vất vả để don dep vé sinh
Trang 8+ Nhận xét các câu trả lời của Hồ
+ Kết luận :
Để giữ vệ sinh môi trường và cảnh
quan nơi công cộng, mỗi người
chúng ta không nên vứt rác ra nơi
+ HS dưới lớp nhận xét, bổ sung
+ Lắng nghe, ghi nhớ
Hoạt động 3
Cách xử lí rác thải
- Việc 1 : GV tổ chức HS tiếp
nối
+ Hoi : Nha em da xu li rac thai
nhu thé nao ?
+ Yêu cầu nhận xét cách xử lí
rác của gia đình các ban
+ Nhận xét : Khen và khuyến khích
các gia đình H§ xử lí rác thải đúng
cách
— Việc 2 : GV giảng bài :
+ giới thiệu 4 cách chủ yếu để xử
lí rác thải : chôn, đốt, ủ và tái chế
+ HS tiếp nối nhau phát biểu ý
kiến
¢ Nha em đổ ra bãi rác công
cong
¢ Nha em d6 vao xe rac
¢ Nhà em đổ ra vườn, xuống ao
(Với HS ở nông thôn)
+ HS nhận xét xem nhà bạn nào
đã xử lí rác thải đúng cách và nhà bạn nào còn chưa xử lí rác thải đúng cách
+ Lắng nghe, ghi nhớ
Trang 9° ở thành phố và những nơi đông
dân cư, người ta phải chôn rác để
đảm bảo khi rác bị thối rữa
không làm mất vệ sinh môi
trường xung quanh
(Kết hợp cho HS quan sát tranh 6
trang 69 SGK, cô công nhân
đang xúc rác đổ xuống hố)
* Với một số loại rác như lá khô
ø1ấy vụn, người ta còn có cách
xử lí nữa là đốt
* ở các vùng nông thôn hoặc
miền núi, người dân còn tiến
hành ủ rác để làm phân bón
ruộng
° Một số nước phát triển, ngay cả Ở
Việt Nam, với một số loại rác,
người ta có thể tái chế thành các
sản phẩm, đồ dùng trong cuộc sống
(Kết hợp cho HS xem một số
tranh ảnh chụp các đồ vật
tái chế từ rác thải nếu có)
+ GV : Em đã bao giờ được chứng
kiến hay tham gia việc xử lí rác
thải chưa ? Hãy kể lại việc xử lí
rác thải đó
+ Quan sát, lắng nghe
+ 3 đến 4 HS liên hệ thực tế, kể lại những cách xử lí rác mà bản thân chứng kiến hoặc từng tham
gia
Hoạt động kết thúc
— GV nhận xét tiết học, tuyên dương những HS, nhóm HS hăng hái
tham gia xây dựng bài
— GV dặn dò HS về nhà học lại bài và chuẩn bị bài 37 (tìm hiểu cách
sử dụng nhà tiêu của gia đình) cho tiết học sau
11
Trang 10Bặi 37 | Vệ sinh môi trường (tiếp theo)
L Mục tiêu
Giúp HS :
e_ Biết và nêu được tác hại của việc người và gia súc phóng uế bừa
bãi
e_ Biết được một số loại nhà tiêu và thực hiện được những việc nên làm để giữ vệ sinh nhà tiêu (tuỳ từng đối tượng HS ở các vùng :
thành phố, nông thôn, miền núi )
II Chuẩn bị
e Phiếu thảo luận nhóm
e Tranh vẽ hai loại nhà tiêu như SGK (Phóng to, nếu có điều
kiện)
e_ Giấy khổ to, bút dạ
IH Các hoạt động dạy — học chủ yếu
Hoạt động khởi động
- Kiểm tra bài cũ :
+ Yêu cầu 2 HS lên bảng trả lời 2 câu | — 2 HS lên bảng trả lời
hỏi sau :
1) Rác có tác hại gi đối với sức khoẻ
con người ?
2) Hãy nêu những cách xử lí rác mà
em biết ?
+ Nhận xét phần trả lời của HS và |— HS cả lớp theo dõi nhận xét, bổ
cho điểm từng em sung câu trả lời của từng bạn
12
Trang 11— GIới thiệu bai :
Để thực hiện tốt việc giữ vệ sinh môi
trường, ngoài vấn đề rác thải chúng ta
còn cần quan tâm đến điều gì nữa ?
Câu trả lời sẽ nằm trong bài học ngày
Hoạt động 1
Tác hại của việc phóng uế bừa bãi
— Viéc 1 : GV tiến hành cho HS
thảo luận nhóm
+ Yêu cầu các nhóm quan sát tranh 1
và 2 trang 70 SGK, trả lời theo 2 câu
hỏi sau :
¢ Quan sát tranh em thấy những
gì ?
° Theo em, việc mà những người
trong tranh làm sẽ gây ra những
điều gi?
+ Nhận xét, tổng hợp các ý kiến
của HS
+ Tiểu kết : Việc phóng uế bừa
bãi gây ra nhiều tác hại như : làm
ô nhiễm môi trường, gây mất vệ
sinh, dẫn đến lây truyền các dịch
+ Tiến hành thảo luận nhóm + Đại diện một nhóm thảo luận nhanh nhất sẽ được trả lời câu hỏi :
¢ Quan sát tranh em thấy : người và gia súc đang phóng uế bừa bãi, không đúng nơi quy định Việc làm đó vừa làm mất
vệ sinh đường làng, đường phố, vừa làm xấu cảnh quan chung
° Việc phóng uế bừa bãi sẽ gây mất vệ sinh đường phố, làm ô
nhiễm môi trường, lây truyền dịch bệnh,
mất vẻ đẹp mỹ quan đường làng, đường phố
+ HS dưới lớp nhận xét, bổ sung
+ Lắng nghe, ghi nhớ
13
Trang 12bệnh như tả, l1,
— Việc 2 : GV giảng bài : Việc
phóng uế bừa bãi gây nhiều tác
hại vì phân là chất cặn bã của
quá trình tiêu hoá Trong phân có
chứa nhiều mầm bệnh và sinh ra
mùi hôi thối Bởi vậy, chúng ta
phải đi đại, tiểu tiện đúng nơi
quy định và không để vật nuôi
phóng uế bừa bãi, làm mất vệ
sinh môi trường xung quanh
+ GV hỏi lại : Vì sao chúng ta
phải đi đại tiện, tiểu tiện đúng
nơi qui định và không để vật
nuôi phóng uế bừa bãi
— Lắng nghe, ghi nhớ
— 2 HS trả lời (như kết luận trên)
Hoạt động 2 Giới thiệu một số nhà tiêu hợp vệ sinh
— GV tiến hành hoạt động cả lớp
+ Hỏi : Khi đi đại tiểu tiện, em
và những người thân trong g1a
đình đi ở đâu ?
+ Nhận xét, tổng hợp các ý kiến của HS
+ Kết luận : Để giữ vệ sinh môi
trường, chúng ta cần đi đại tiểu
tiện đúng nơi quy định và dùng
các nhà tiêu hợp vệ sinh
+ Hỏi : Nhà em dùng loại nhà tiêu nào ?
— Tra 161 : + Đi ở nhà vệ sinh
+ Lúc thì đi ở nhà vệ sinh, lúc thì đi
Ở ngoài
— Trả lời : + Nhà em sử dụng nhà tiêu có hai
ngăn.
Trang 13+ GV giới thiệu hai loại nhà tiêu
phổ biến như hình vẽ 3, 4 trong
SGK
° Nhà tiêu tự hoại : gồm có bệ xi
có nắp (hình a) và bệ xí bệt (hình
b) Nhà tiêu này thường phổ biến
ở thành thị
° Nhà tiêu hai ngăn (hình 4 và sơ
đồ) gồm có hai ngăn, trong đó
ngán
dưới là ngăn chứa phân Nhà tiêu
này thường phổ biến ở các vùng
nông thôn hoặc vùng núi
- GV tổ chức cho HS hoạt động
nhóm :
+ Yêu cầu : Các nhóm thảo luận,
ghi ra giấy các biện pháp để giữ
nhà tiêu luôn sạch sẽ
+ Nhà em sử dụng nhà tiêu có hố
xí bệt
— Quan sat, lang nghe
— Tién hanh thao luận nhóm theo phân công sau :
+ Nhóm 1, 3, 5 : thảo luận và đưa
ra các biện pháp giữ nhà tiêu tự hoại luôn sạch sẽ
+ Nhóm 2, 4, 6 : thảo luận và đưa
ra các biện pháp giữ nhà tiêu hai ngăn luôn sạch sẽ
— Đại diện các nhóm trình bày kết quả Các nhóm thảo luận
cùng một vấn đề chỉ trình bày ý
15
Trang 14(GV có thể cho HS xem loại giấy
vệ sinh mềm, mỏng hợp với các
loại nhà tiêu tự hoa1)
+ Nhận xét, bổ sung, tổng hợp ý
kiến của HS
+ Tổng kết : Dùng nhà tiêu hợp
vệ sinh là góp phần xử lí phân
người và phân động vật hợp lí,
phòng chống ô nhiễm môi trường
không khí, đất và nước Tuy sức
của mình mà mỗi người sẽ đóng
góp trách nhiệm vào
việc ø1ữ vệ sinh nhà tiêu
kiến bổ sung
Ví dụ về ý kiến của HS : + Để giữ nhà tiêu tự hoại luôn sạch
sẽ cần : dội nước sau khi phóng uế, dùng đúng loại giấy, bỏ giấy vào đúng nơi qui định, cọ rửa thường xuyên,
+ Để giữ nhà tiêu hai ngăn luôn sạch
sẽ cần : rắc tro sau khi phóng uế, bỏ giấy vào đúng nơi qui định, thường xuyên làm vệ sinh sạch sẽ,
— HS dưới lớp nhận xét, bổ sung
— Lắng nghe, ghi nhớ
— 1 HS nhắc lại ý chính
Hoạt động 3 Bay to thái độ
— GV chia HS thành nhóm nhỏ và
phát cho mỗi nhóm một tờ giấy ghi
tình huống
Sau đó nêu câu hỏi : Việc làm mà
tình huống đưa ra dung hay sai? Vi
16
— Tiến hành thảo luận nhóm, sau
đó đại diện các nhóm trình bày kết quả thảo luận của nhóm mình
Trang 15sao ?
Các tình huống đưa ra là :
+ Nhóm l1 — tình huống 1 : hai HS
đang đi đại tiện từ trên cầu xuống
sông
+ Nhóm 2 - tình huống 2 : một bạn
nam dắt chú chó đến tiểu tiện bên
một øốc cây ở hè phố
+ Nhóm 3 — hình huống 3 : một
người đi vệ sinh xong, vứt ngay
ø1Iấy ra xung quanh nhà tiêu mặc dù
bên cạnh có xô đựng giấy thải
+ Nhóm 4 - tình huống 4 : một bạn
HS đang đi đại tiện ở vườn nhà
+ Nhóm S5 - tình huống 5 : Một
nhóm bạn chăn trâu, bò đã để trâu,
bò của mình phóng uế ngay trên
đường làng
— Nhận xét, tổng hợp các ý kiến của
Câu trả lời đúng là : + Nhóm 1 : Viéc lam cua hai ban
HS là không đúng vì đại tiểu tiện
xuống sông, làm mất vệ sinh và ô
nhiễm nước sông
+ Nhóm 2 : Việc làm của bạn nam đó là sai Cho chó phóng uế như vậy vừa làm mất vệ sinh hè phố, làm xấu mĩ quan môi trường
+ Nhóm 3 : Người đó làm như
vậy là không đúng Cần phải bỏ
giấy vào trong xô để tránh làm
mất vệ sinh nhà tiêu
+ Nhóm 4 : Bạn HS làm như thế
là sai Phải đi đại, tiểu tiện trong nhà tiêu vì nếu đi đại tiện bừa bãi gây mùi hôi thối, khó chịu làm
mất vệ sinh môi trường và góp
phần làm lây lan dịch bệnh
+ Nhóm 5 : Việc làm này là sa1
vì vừa gây mất vệ sinh, vừa làm xấu cảnh quan đường làng
— Các nhóm HS nhận xét, bổ
17