Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945- đã mở ra một bước ngoặt trọng đại của lịch sử cách mạng Việt Nam

Tiểu luận lịch sử Đảng là một trong những báo cáo khoa học nhỏ, qua đó nhằm giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng tổng hợp kiến thức, phân tích, và giải quyết các vấn đề khoa học được đặt ra, cũng như nắm được đường lối và chính sách của Đảng.

LỜI NÓI ĐẦU

Tiểu luận lịch sử Đảng là một trong những báo cáo khoa học nhỏ, qua đónhằm giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng tổng hợp kiến thức, phân tích, và giảiquyết các vấn đề khoa học được đặt ra, cũng như nắm được đường lối vàchính sách của Đảng

“Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945- đã mở ra một bướcngoặt trọng đại của lịch sử cách mạng Việt Nam” đây cũng là bài giảng giúpsinh viên hiểu được tầm quan trọng của lịch sử cách mạng việt nam thời kỳđầu (1930-1945)

Vài nét sơ qua về tình hình đất nước việt nam trươc cách mạng thángtám, đó là đất nước có truyền thống yêu nước , một đất nước có lịch sử pháttriển lâu đời và bản sắc văn hoá độc đáo Nhưng đến thế kỷ XVI chế độ phongkiến đi vào suy đồi và đánh dấu bằng sự sụp đổ vào năm 1858 khi thực dânPháp nổ súng vào Việt nam Sau đó chúng cai trị đất nước Việt nam bằngchính sách bóc lột và đàn áp đẩy đất nước ta trở lên tiêu điều, và “Có áp bứcthì có đấu tranh” các phong trào giải phóng dân tộc lần lượt nổ ra tiêu biểu làphong trào chống Pháp ở Nam kỳ (1861-1868), phong trào Cần vương ởTrung kỳ và Bắc kỳ(1885-1895), cuộc khởi nghĩa Yên Thế (1885-1913) ngoài

ra còn có các cuộc khởi nghĩa theo đường lối tư sản, Đông kinh nghĩa thục(1907), cuộc vận động tư sản Phan chu Trinh(1925) vv Nhưng các cuộccách mạng trên đều đi đến thất bại và bị dìm trong bể máu, nguyên do chưa cóđường lôi cách mạng đúng đắn, sáng suốt để đi tới thành công Nhận thấynhững yếu điểm đó Nguyễn ái Quốc đã có tìm tòi và phát hiện ra con đường

để dẫn đến thành công là con cách mạng vô sản do Mác va Anghen sáng lập

Ngày 3-2-1930, Đảng cộng sản Việt Nam ra đời đánh dấu một bướcngoặt vĩ đại trong lịch sử cách mạng nước ta, nó chấm dứt sự bế tắc về đườnglối của cách mạng Đưa ra được điều lệ Đảng thống nhất được mọi đường lốiđấu tranh trong cả nước.

Đảng cộng sản Việt Nam đã trực tiếp lãnh đạo, tổ chức quần chúng đấutranh, trải qua các cao trào cách mạng như cao trào 1930-1931 mà đỉnh cao là

Xô Viết Nghệ Tĩnh; 1936-1939 với cuộc vận động mặt trận dân chủ ĐôngDương Tuy các cuộc cách mạng đều bi địch dìm trong bể mau nhưng tínhchất của cách mạng đã thay đổi khẳng định được năng lực và vai trò lãnh đạocủa mình Tổng khởi nghĩa tháng 8 năm 1945 là đỉnh cao của 15 năm đấutranh cách mạng của toàn dân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng Thắng lợi này đãlật đổ chế độ chuyên chính phong kiến hàng nghìn năm lịch sử, lật đổ áchthống trị của thực dân Pháp, đánh bại phát xít Nhật Đây là một kỳ tích lịch

sử, là tấm gương sáng về sự nghiệp giải phóng dân tộc đối với nhân dân ĐôngDương nói riêng và nhân dân thế giới nói chung Nó còn làm phong phú thêmnhững nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin về vấn đề giải phóng dântộc (một nước thuộc địa, công nghiệp không phát triển, biết đoàn kết dưới sựlãnh đạo của chính đảng của giai cấp vô sản dù còn non trẻ cũng có thể đi đếnthắng lợi, giành độc lập dân tộc)

Thắng lợi của cuộc tổng khởi nghĩa tháng 8 năm 1945 với sự ra đời củanước Việt Nam dân chủ cộng hoà là thành quả của 15 năm trực tiếp lãnh đạochính trị của Đảng, là sự thắng lợi của chủ nghĩa Mác-Lênin được vận dụngngày càng sát đúng với hoàn cảnh Việt Nam, là thắng lợi của đường lối cáchmạng giải phóng dân tộc của Đảng, là thắng lợi của tư tưởng cách mạng độclập tự do tiến lên chủ nghĩa xã hội của Hồ Chí Minh

Với sự trở lại cùng âm mưu thôn tính nước ta một lần nữa của thực dânPháp, Đảng cộng sản Việt Nam lại tiếp tục sứ mệnh lịch sử của mình là lãnh

đạo nhân dân tiến hành cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp điđến thắng lợi “ 9 năm làm một Điện Biên” giải phóng miền Bắc, tạo điều kiệnvững chắc để tiến lên giải phóng miền Nam, hoàn thành cuộc cách mạng dântộc dân chủ.

Phần I:Giai đoạn tiền khởi nghĩa :

I - cao trào cách mạng xô viết nghệ tĩnh (1930-1931)

1) Hoàn cảnh lịch sử:

Vào năm 1929-1933 Do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng kinh tế chủnghĩa tư bản từ đã bước sang rai đoạn tiêu điều, mâu thuẫn xã hội trở nên gaygắt, hệ thống tư bản chủ nghiã thế giới bị khủng khoảng kinh tế nặng nề.Chính phủ tư sản Pháp, thông qua chính quyền đế quốc và phong kiến ở thuộcđịa đã trút gánh nặng khủng khoảng của tư bản Pháp lên đầu các dân tộc ĐôngDương Công nhân bị bóc lột ngày càng nặng nề và bị thất nghiệp hàng loạt.Nông dân làm ăn ngày càng khó khăn, phá sản và đói khổ các tầng lớp laođộng khác cũng lâm vào khốn khó Nhân dân lao động, đặc biệt là công nhân

và nông dân phải gánh chịu nhiều tác hại nhất Công nhân không có việc làm,

số người thất nghiệp ngày càng đông, số người còn việc làm thì tiền lương bịgiảm Riêng ở Bắc Kỳ đã có 25000 công nhân thất nghiệp Nông dân tiếp tục

bị bần cùng hoá và phá sản trên quy mô lớn Ruộng đất nhanh chóng bị thâutóm vào tay địa chủ Pháp-Việt các loại Các tầng lớp tiểu tư sản thành thị cũngđiêu đứng Các nghề thủ công bị phá sản nặng nề, nhà buôn nhỏ phải đóngcửa, viên chức bị sa thải; học sinh ra trường không có việc làm Một số nhà tưsản cũng lâm vào

phá sản Đã thế sưu thuế mỗi ngày một tăng thêm gấp 2-3 lần so với trước.Rồi thiên tai, bão lụt lại tiếp tục sảy ra Trong khi đó, về mặt chính trị, nhất là

từ sau khởi nghĩa Yên Bái của Việt Nam quốc dân đảng thất bại, đế quốc Pháp

ra sức đẩy mạnh chính sách khủng bố trắng trợn hòng rập tắt phong trào cáchmạng vừa bùng nổ Riêng năm 1930, ở Nam Kỳ có hơn 17000 người bị kết

án, trong số đó hơn 400 tử hình

Tức nứơc thi vỡ bờ các phong trào cách mạng nổ ra ngay càng mạnh mẽđòi quyền sống quyền tự do, trước phong trào đấu tranh của quần chúng, đếquốc và phong kiến đã thẳng tay đàn áp khủng bố, nhất là từ sau cuộc khởinghĩa Yên Bái của Việt Nam Quốc Dân Đảng (7-2-1930) Chúng lợi dụngchống khởi nghĩa để khủng bố đàn áp nhân dân Nhằm dìm cuộc cách mạngcủa nhân dân ta trong bể máu Trong lúc doTrên thế giới, phong trào cáchmạng vô sản phát triển mạnh mẽ Đặc biệt, công cuộc xây dựng xã hội chủnghĩa ở Liên Xô đạt nhiều thành tựu to lớn làm tấm gương lớn cho phong tràocách mạng ở thuộc địa phát triển lên đến đỉnh cao, phong trào cách mạng thếgiới ảnh hưởng đến Đông Dương sâu sắc

Ngày 3-2-1930, Đảng Cộng Sản Việt Nam ra đời là một bước ngoặt vĩđại trong lịch sử cách mạng nước ta Nó chấm dứt thời kỳ cách mạng ViệtNam ở tình trạng “đen tối không có lối ra”, chấm dứt sự khủng khoảng vềđường lối kéo dài hơn hai phần ba thế kỷ, kể từ khi nước ta bị thực dân Phápxâm lược Đảng Cộng Sản Việt Nam ra đời có cương lĩnh chính trị đáp ứngđúng yêu cầu nguyện vọng của nhân dân, hướng dẫn nhân dân đấu tranh giànhđộc lập dân tộc và xây dựng ấm no hạnh phúc Nó có ý nghĩa quyết định đốivới toàn bộ quá trình phát triển của cách mạng Việt Nam từ đó về sau Là sựchuẩn bị điều kiện cơ bản quyết định cho những thắng lợi oanh liệt và nhữngbước nhảy vọt lớn trong lịch sử kháng chiến của dân tộc

2.Diễn biến của cao trào:

Từ đầu tháng 2 năm 1930 đến 1-5-1930: Phong trào đấu tranh quầnchúng phát triển ngày càng mạnh mẽ Mở đầu là cuộc đấu tranh của 5000

công nhân đồn điền Phú Riềng (ngày 3-2-1930), của 4000 công nhân nhà máysợi Nam Định (ngay 25-3-1930) và của 400 công nhân nhà máy diêm và nhàmáy cưa Bến Thuỷ (ngày 19-4-1930) Tiếp đó, phong trào công nhân pháttriển mạnh ở Hà Nội, Hải Phòng, Sài Gòn, kéo theo hàng trăm cuộc đấu tranhcủa nông dân các vùng lân cậc Khẩu hiệu đấu tranh là đòi dân chủ, cải thiệnđời sống, chống khủng bố đàn áp, đòi tăng tiền lương, giảm giờ làm cho côngnhân, giảm sưu cao, thuế nặng cho nông dân Truyền đơn, cờ đỏ búa liềm củaĐảng cộng sản đã xuất hiện trên các đường phố Hà Nội và ở một số địaphương khác Những cuộc đấu tranh của công nhân, nông dân và các tầng lớpnhân dân lao động chống đế quốc và phong kiến tay sai, trong đó giai cấpcông nhân đóng vai trò tiên phong, là màn đầu của một cao trào cách mạngmới ở Việt Nam do Đảng Cộng sản tổ chức và lãnh đạo.

Phong trào đấu tranh đặc biệt mạnh mẽ bắt đầu từ tháng 5, ngày Quốc tếlao động 1-5-1930, lần đầu tiên công nông và dân chúng Đông Dương, dưới

sự lãnh đạo của Đảng tỏ rõ dấu hiệu đấu tranh đoàn kết với vô sản thế giới vàbiểu dương lực lượng của mình Trên khắp các thành thị và các vùng nôngthôn, quần chúng sôi động đấu tranh dưới sự lãnh đạo của Đảng Phong tràođấu tranh phát triển tới quy mô rộng lớn trên khắp cả nước, hình thành mộtcao trào cách mạng của quần chúng nhân dân Khẩu hiệu đấu tranh đòi dânchủ, dân sinh được kết hợp với khẩu hiệu chống chiến tranh đế quốc, ủng hộLiên Xô, ủng hộ phong trào giải phóng dân tộc Riêng tháng 5-1930 trong cảnước có 16 cuộc đấu tranh của công nhân, 34 cuộc đấu tranh của nông dân, 4cuộc đấu tranh của học sinh và dân nghèo thành thị Đế quốc Pháp ở ĐôngDương và cả ở bên Pháp đều tỏ ra bối rối trước cao trào cách mạng ở nước tahồi bấy giờ Ngày 31-5-1930, Hội đồng nội các Pháp đã phải họp để nhậnđịnh tình hình và tìm cách đối phó

Tháng 9-1930, phong trào công nông đã phát triển tới đỉnh cao,khẩu hiệuđấu tranh chính trị được kết hợp với các khẩu hiệu kinh tế Hình thức đấutranh đã diễn ra quyết liệt, quần chúng đã vũ trang tự vệ, biểu tình thị uy vũtrang, tiến công vào cơ quan chính quyền địch ở địa phương Điển hình làphong trào ở một số vùng thuộc hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh, trông đó có cáccuộc biểu tình của 3000 nông dân huyện Nam Đàn, 20000 nông dân huyệnThanh Chương, 3000 nông dân huyện Can Lộc, 8000 nông dân huyện HưngNguyên…Phần lớn các cuộc biểu tình này là những cuộc đấu tranh chính trịnhưng có vũ trang tự vệ Trước khí thế đấu tranh của quần chúng, chính quyền

đế quốc và phong kiến nhiều nơi bị tan rã Trước tình hình đó, nông dân một

số vùng đã tự đứng lên để lập chính quyền để chăm lo đời sống cho chínhmình Một chính quyền của quần chúng công nông đầu tiên xuất hiện tronglịch sử Việt Nam

Chính quyền công nông ở một số vùng thuộc hai tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnhlúc đó được gọi là Xô Viết Nghệ -Tĩnh Xô Viết Nghệ –Tĩnh đã phát huy tácdụng là một chính quyền do dân và vì dân, chăm lo mọi mặt của đời sốngnhân dân, để lại cho quần chúng nhân dân nhiều thiện cảm xâu sắc và niềm tinvào triển vọng đấu tranh của mình

Hoảng sợ trước phong trào quần chúng lên cao và trước ảnh hưởng củaĐảng Cộng sản ngày càng lớn mạnh, đế quốc Pháp đã khủng bố cực kỳ rãman tàn bạo Sau vụ ném bom tàn sát đẫm máu cuộc biểu tình ngày 12-9-1930

ở Hưng Nguyên, chúng điều động lính pháp và lính khố xanh về đóng chốt tạithành phố Vinh-Bến thuỷ là chung tâm phong trào cách mạng Nghệ Tĩnh.Đồng thời, chúng đóng nhiều đồn bốt trong hai tỉnh đễ sẵn sàng đàn áp, khủng

bố phong trào Cùng với việc cho quân lính đi bắn giết dân chúng, đốt phá,triệt hại làng mạc, chúng còn ra sức sử dụng những thủ đoạn chia rẽ, dụ dỗ,

mua chuộc Vì vậy, nhiều cơ quan của Đảng bị phá vỡ, hàng vạn cán bộ, đảngviên và chiến sĩ yêu nước bị bắt, bị tù đày hoặc bị giết hại.

Không chùn bước trước sự khủng bố đàn áp tàn bạo của kẻ thù, Đảng vànhân dân ta đã kiên cường, anh dũng đấu tranh để khôi phục lại các tổ chứcĐảng, quần chúng và phong trào cách mạng Bằng sự cố gắng của mình và có

sự giúp đỡ của Quốc tế Cộng Sản, thông qua ban lãnh đão hải ngoại của ĐảngCộng sản Đông Dương thành lập tại Ma Cao (Trung Quốc) do đồng chí LêHồng Phong đứng đầu, có vai trò như một ban chấp hành Trung ương lâmthời, với nhiệm vụ tập hợp các cơ sở đảng mới được xây dựng lại trong nướcthành hệ thống có tổ chức chung Đến đầu năm 1935 phong trào cách mạngViệt Nam về cơ bản đã được phục hồi

Từ 27 đến 31-3-1935, Đảng đã họp Đại hội đại biểu lần thứ Nhất tại MaCao Sau khi kiểm điểm sự lãnh đạo của Đảng, phân tích tình hình thế giới vàtrong nước, Đại hội đã nghị quyết 3 nhiêm vụ chính: Củng cố và phát triểnĐảng; Thu phục đông đảo quần chúng; Lãnh đạo phong trào quần chúngchống chiến tranh đế quốc Đại hội đã bầu ra Ban Chấp hành Trung Ương mới

do đồng chí Hà Huy Tập làm Tổng Bí Thư

Đại hộ đại biể Đảng Cộng sản Đông Dương lần thứ Nhất có ý nghĩa lịch

sử quan trọng; đánh dấu phong trào cách mạng đã được phục hồi, nói lên sứcsống mãnh liệt của Đảng và nhân dân ta, chỉ trong một thời gian ngắn đãnhanh chóng vượt qua được thời kỳ thoáu trào,chuẩn bị điều kiện cho nhândân ta chuyển sang một thời kỳ phát triển mới

3- Thành quả, ý nghĩa lịch sử của cao trào cách mạng giai đoạn 1931) và Xô Viết Nghệ Tĩnh:

(1930-Có thể nói một cách tổng quát, thành quả và ý nghĩa lịch sử bao trùm củacao trào cach mạng 1930-1931 với đỉng cao Xô Viết Nghệ Tĩnh là cuộc tổng

diễn tập đầu tiên của cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng, mộtbước chuẩn bị cho thắng lợi của Cách Mạng Tháng Tám 1945 Bởi vì:

 Đã khẳng địng trên thực tiễn vai trò và khả năng lãnh đạo cáchmạng của giai cấp công nhân Việt Nam, của Đảng.Thông qua cao trào, đườnglối và phương pháp cách mạng của Đảng được kiểm nghiệm để sau này pháttriên và cụ thể hoá hơn

 Đã khẳng định vai trò và sức mạnh to lớn của quần chúng côngnông và hình thành khối liên minh công nông trong thưc tế đấu tranh

 Qua cao trào, đội ngũ cán bộ đảng viên của Đảng và nhân dân tađược tôi luyện, trưởng thành trong cuộc đấu tranh quyết liệt với kẻ thù Rútđược nhiều bài học kinh nghiệm về xây dựng lực lượng cách mạng, về kết hợpcác hình thức đấu tranh, về quy luật dành và giữ chính quyền

 Qua thực tiễn đấu tranh, nhân dân ta càng thấy được bộ mặt thâmđộc, tàn bạo của kẻ thù đế quốc, phong kiến Đồng thời cũng xây dựng vàcủng cố niềm tin vào thực lực của chính mình, tin tưởng vào sự lãnh đạo củaĐảng và tương lai, tiền đồ của Cách Mạng, để tiếp tục bền gan vững bước tiếnlên

II-Cao trào dân tộc chủ(1936-1939)

 1)Hoàn cảnh lịch sử:

Tình hình thế giới

Cuộc khủng hoảng kinh tế những năm (1929-1933) đã làm cho mâuthuẫn xã hội vốn có trong các nước tư bản chủ nghĩa càng thêm sâu sắc vàphong trào cách mạng của quần chúng dâng lên mạnh mẽ, giai cấp tư sản lũngloạn ở nhiều nước mưu tìm lối thoát ra khỏi khủng hoảng bằng cách thiết lậpchế độ phát xít, một chế độ độc tài tàn bạo nhất Chúng ra sức xoá bỏ mọiquyền tự do dân chủ của nhân dân trong nước ra sức bóc lột sức lao động vàtai nguyên của các nước thuộc địa và ráo riết chuẩn bị chiến tranh mới để chia

lại thị trường và các vùng thuộc địa trên thế giới Chúng cũng mưu đồ tấncông Liên Xô là thành trì cách mạng thế giới, hi vọng đẩy lùi phong trào cáchmạng vô sản đang phát triển mạnh trong nước chúng và trên toàn thế giới.Chủ nghĩa phát xít Đức, Italia, Nhật cùng bè lũ tay chân của nó ở một số nước(Pháp, Tây Ban Nha) trở thành mối nguy cơ lớn đe doạ hoà bình và an ninhquốc tế.

Đứng trước nguy cơ đó, đại hộ quốc tế cộng sản họp (7-1935) ở Matcơvaxác định kẻ thù nguy hiểm trước mắt của nhân dân thế giới không phải là chủnghĩa đế quốc nói chung, mà là chủ nghĩa phát xít Đại hội đề ra chủ chươngthành lập mặt trận nhân dân ở các nước, nhằm tập hợp rộng rãi các lực lượngdân chủ đấu tranh chống chủ nghĩa phát xít và nguy cơ chiến tranh do chúnggây ra

Năm 1936, mặt trận nhân dân Pháp do đảng cộng sản Pháp làm nòng cốt,thắng cử vào nghị viện lên cầm quyền Thắng lợi đó đã tạo điêu kiện chính trịthuận lợi cho cuộc đấu tranh đòi các quyền tự do, dân chủ, cải thiện đời sốngcủa nhân dân ở các nước trong hệ thống thuộc địa của đế quốc Pháp, trong đó

có Việt Nam

Tình hình trong nước

Chính phủ mặt trận nhân dân Pháp đã ban bố những chính sách tự do dânchủ áp dụng phần nào trong các nước thuộc địa Một số tù chính trị ở ViệtNam được thả ra đã nhanh tróng hoạt động trở lại

Lúc đó, ở nước ta hậu quả kéo dài của cuộc khủng hoảng kinh tế

1929-1933 đã tác động sâu sắc không chỉ đế đời sống của các giai cấp và tầng lớpnhân dân lao động mà cả đến những nhà tư sản, địa chủ vừa và nhỏ Trong khi

đó bọn cầm quyền phản động ở Đông Dương vẫn tiếp tụ thi hành chính sáchbóc lột, vơ vét và khủng bố, đàn áp phong trào đấu tranh của nhân dân

Căn cứ vào những biến động của thế giới và của việt nam, tiếp thu đườnglối của quốc tế cộng sản, Đảng cộng sản Đông Dương nhận định rằng kẻ thù

cụ thể trước mắt của cách mạng nhân dân lúc này chưa phải là thực dân Phápnói chung, mà là bọn phản động thuộc địa cùng bè lũ tay sai không chịu thihành ở các thuộc địa chính sách của mặt trận nhân dân Pháp Từ đó quyết địnhtạm thời hoãn các khẩu hiệu “đánh đổ đế quốc Pháp, Đông Dương hoàn toànđộc lập”, “tịch thu ruộng đất của địa chủ chia cho dân cầy” Và nêu nhữngnhiệm vụ trước mắt củ nhân dân Đông Dương là: chống phát xít, chống chiếntranh đế quốc, chống bọn phản động thuộc địa và tay sai, đòi tự do, dân chủ,cơm áo, hoà bình

Để thực hiện nhiệm vụ đó mặt trận nhân dân phản đế Đông Dương đượcthành lập, đến tháng 3-1938 được đổi lại thành mặt trận dân chủ Đông Dương,nhằm tập hợp mọi lực lượng yêu nước, dân chủ tiến bộ, đấu tranh chống chủnghĩa phát xít và mọi phản động Pháp, dành tự do dân chủ, cải thiện dân sinh

và bảo vệ hoà bình thế giới Về hình thức và phương pháp đấu tranh, nhữngkhả năng hợp pháp và nửa hợp pháp, công khai và nửa công khai được triệt đểlợi dụng để đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tổ chức, giáo dục quần chúng và

mở rộng phong trào đấu tranh của quần chúng

2) Mặt trận dân chủ đông dương và phong trào đấu tranh đòi tự do, dân chủ:

Tháng 7 năm 1936, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã họp ởthượng Hải (Trung Quốc) do đồng chí Lê Hồng Phong chủ trì Hội nghị nhậnđịnh: Nhiệm vụ cơ bản của Cách Mạng tư sản dân quyền (chống đế quốcchống phong kiến để dành độc lập cho dân tộc và ruộng đâts cho nông dân)không hề thay đổi, nhưng chưa phải là nhiệm vụ trực tiếp trong lúc này Yêucầu cấp thiết trước mắt của quần chúng nhân dân lúc này là tự do, dân chủ, cải

thiện đời sống Do đó, Đảng phải lãnh đạo thành lập Mặt trận Dân chủ rộngrãi, bao gồm các giai cấp, các tôn giáo, các đảng phái, các đoàn thể chính trị…tập trung chống kẻ thù cụ thể, trực tiếp trước mắt là chủ nghĩa phát xít và bọnphản động thuộc địa để bảo vệ hoà bình, đòi thực hiện dân chủ, tự do, cảithiện đời sống cho nhân dân.

Một phong trào đấu tranh của quần chúng dưới các hình thức bãi công,bãi khoá, mít tinh, biểu tình nổ ra mạnh mẽ nhất là ở các thành phố, khu mỏ,

và đồn điền cao su (Sài Gòn, Hà Nội, Hải Phòng, Hòn Gai) Đặc biệt là phongtrào công nhân với cuộc tổng bãi công của công nhân công ti than Hòn Gaitháng 11-1936 và cuộc tổng bãi công của công nhân xe lửa Trường Thi tháng7-1937, được công nhân xe lủa miền Nam Đông Dương phối hợp Trên cơ sởngày 1-5-1938 tại quảng trường nhà Đấu Xảo-Hà Nội đã diễn ra cuộc mít tinhkhổng lồ của 2 vạn rưỡi người, hô vang các khẩu hiệu đòi tự do lập hội ái hữu,nghiệp đoàn, đòi thi hành triệt để luật lao động, đòi giảm thuế, chống phát xít,chống chiến tranh đế quốc, ủng hộ hoà bình tự do dân tộc

3) Kết quả và ý nghĩa của phong trào:

Cao trào dân chủ 1936-1939 thực sự là một cao trào cách mạng dân tộc,dân chủ rộng lớn Trong khi lãnh đạo phong trào quần chúng, trình độ chínhtrị và công tác của cán bộ và đảng viên đã được nâng cao một cách rõ rệt Uytín và ảnh hưởng của Đảng được mở rộng và ăn sâu vào trong nhân dân Quantrọng hơn là tình hình chính trị lúc bấy giờ có thể hoạt động hợp pháp và nửahợp pháp đã tạo điều kiện cho tư tưởng Mác-Lênin cũng như đường lối chínhsách của Đảng và của Quốc tế cộng sản được phổ biến, tuyên truyền và giáodục sâu rộng Các sách báo của Đảng và của Mặt trận dân chủ đã có tácdụnglớn trong việc động viên giáo dục, tổ chức và lãnh đạo quần chúng đấutranh, đồng thời đập tan những luận điệu tuyên truyền xuyên tạc và những

hành động phá hoại của bè lũ phản động các loại, làm cho chúng càng bị côlập Trong hoàn cảnh đó, tổ chức của Đảng được củng cố và phát triển.

Qua phong trào đấu tranh đòi tự do dân chủ, cải thiện đời sống nhân dân,đội quân chính trị quần chúng gồm hàng triệu người ở thành thị và nôn thônđược Đảng tập hợp, xây dựng, giáo dục, đồng thời cũng bồi dưỡng được mộtđội ngũ cán bộ cách mạng đông đảo, dày dạn trong đấu tranh, có nhiều kinhnghiệm

Bởi vậy cao trào dân chủ 1936-1939 là một cuộc diễn tập thứ hai chuẩn

ở Đông Dương, bọn thực dân Pháp cũng thi hành chính sách thống trịthời chiến tranh Chúng khủng bố phong trào dân chủ, ban bố lệnh tổng độngviên, ra sức bắt người, vét của để cung cấp cho chiến tranh Bộ mặt phản độngcủa đế quốc và tay sai phong kiến bộc lộ ngày càng rõ ràng Đời sống vật chất

và tinh thần của các tầng lớp nhân dân ngày càng khó khăn, khốn đốn Mâuthuẫn giữa toàn thể dân tộc Việt Nam với chủ nghĩa đế quốc và ngày càng gaygắt, trở thành mâu thuẫn chủ yếu, đòi hỏi phải được tập trung giải quyết

2) Đường lối chủ trương của Đảng và phong trào giải phóng dân tộc Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng:

Ngay sau khi Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, Đảng Cộng sản ĐôngDương đã cảnh cáo bọn thực dân Pháp về nguy cơ xâm lược của phát xít

Nhật, đòi chúng mở rộng các quyền tự do, dân chủ, cải thiện đời sống chonhân dân và cùng nhân dân Đông Dương chống Nhật.

Ban chấp hành Trung ương Đảng đã họp hội nghị lần thứ VI (11-1939).Hội nghị Trung ương lần VI đã đánh dấu sự chuyển hướng đúng đắn về chỉđạo chiến lược cách mạng, giương cao ngọn cờ giải phóng dân tộc, tăngcường Mặt trận dân tộc thống nhất, mở đường đi tới thắng lợi của Cách mạngtháng Tám 1945

Ngày 22-9-1940, quân Nhật đánh vào Lạng Sơn Quân đội Pháp trênđường thua chạy đã rút qua châu Bắc Sơn Thừa cơ hội đó, nhân dân Bắc Sơn

đã nổi dậy tước khí giới của tàn quân Pháp để tự võ trang cho mình, giải tánchính quyền địch và thành lập chính quyền cách mạng Sau đó, Nhật đã thoảhiệp để cho Pháp quay lại đàn áp, dồn dân, bắt giết cán bộ, đốt phá nhà cửa,cướp đoạt tàn sát của nhân dân

Dưới sự lãnh đạo của đảng bộ địa phương, nhân dân đã đấu tranh quyếtliệt chống khủng bố, tổ chức các toán vũ trang đi lùng bắt và trừng trị bọn taysai khủng bố Một uỷ ban chỉ huy được thành lập để phụ trách các mặt côngtác cách mạng đội du kích Bắc Sơn từ đó được thành lập và lớn mạnh dầnlên, sang năm 1941 thì hợp với quân khởi nghĩa Võ Nhai, Tràng Xá (TháiNguyên) để thành lập đội quân du kích đầu tiên đánh Pháp, đuổi Nhật trongthời kỳ Việt Minh sau này

Ngày 23-11-1940 cuộc khởi nghĩa nổ ra ở hầu hết các tỉnh Nam Kì.Nghĩa quân triệt hạ nhiều đồn bốt địch, phá nhiều đường giao thông, thành lậpchính quyền nhân dân và toà án cách mạng ở nhiều vùng trong các tỉnh MĩTho, Gia Định, Bạc Liêu Trong cuộc khởi nghĩa lá cờ đỏ sao vàng đã lần đầutiên xuất hiện

Thực dân Pháp và tay sai đàn áp cuộc khởi nghĩa một cách vô cùng tànkhốc Một số cán bộ ưu tú của Đảng cộng sản Đông Dương bị bắt từ trước