Chọn những phương thức thực hiện để tác động vào quan hệ kinh tế là cả một nghệ thuật của nhà kinh doanh.. Giải quyết vấn đề Tư duy kinh tế của nhà kinh doanh được biểu hiện bằng lao độ
Trang 1triết lý kinh doanh
trong quản trị doanh nghiệp
TS đỗ ngọc điệp Th.S chu kiều linh
Bộ môn Kinh tế Vận tải - ĐH GTVT
Tóm tắt: Trong triết lý kinh doanh, tư duy
kinh tế lμ quan trọng nhất Trong đó tư duy kinh
tế phải luôn luôn lấy hiệu quả kinh tế lμm mục
tiêu cuối cùng, phải biết nắm bắt thời cơ vận hội,
phải mang tính tổng hợp liên ngμnh vμ bị rμng
buộc bởi nhiều mối quan hệ Cuối cùng, tư duy
kinh tế không chỉ phản ánh bản chất các quan hệ
kinh tế trong ý thức của chủ thể kinh tế mμ còn lμ
phương thức thực hiện Cụ thể, tư duy kinh tế của
nhμ kinh doanh được biểu hiện bằng lao động trí
tuệ của họ thông qua các nhiệm vụ sau:
Summary: The most important matter in
business philosophy is economic thinking, which must always consider economic efficiency as the final objective, take opportunities, contain the character of inter-disciplinary combination and be tied by many relations The final point is that economic thinking not only reflects the nature of economic relations in the consciousness of economic subject, but is also the implementing method In detail, economic thinking of businessmen is shown by their intelligent work through following tasks:
- Suggesting and choosing the optimum business strategy in market mechanism under the State management in accordance with socialist orientation
- Deciding the management
- Organizing activities to realize decisions on managing the enterprise
- Supvervising the implementation of mana-gement decision
- Đề ra vμ lựa chọn chiến lược kinh doanh
tối ưu trong cơ chế thị trường có sự quản lý
của Nhμ nước theo định hướng xã hội chủ
nghĩa
- Quyết định quản trị
- Tổ chức hμnh động thực hiện quyết định
điều hμnh doanh nghiệp
- Kiểm tra thực hiện quyết định quản trị
I Đặt vấn đề
Vấn đề đầu tiên quan trọng nhất trong triết lý
kinh doanh là tư duy kinh tế Trong cơ chế thị
trường, các lợi ích tạo thành một hệ thống, đặc
biệt lợi ích bạn hàng, lợi ích khách hàng Cho nên
trong kinh doanh phải lấy chữ tín làm đầu, đặc
biệt chữ tín của sản phẩm ảnh hưởng quyết định
đến chữ tín của doanh nghiệp
Tư duy kinh tế phải luôn luôn lấy hiệu quả
kinh tế làm mục tiêu cuối cùng Cho nên phải
không ngừng nâng cao hiệu quả và chất lượng
bằng cách tính toán một cách khoa học việc sử dụng hợp lý tiền vốn, lao động, vật tư thiết bị cùng với đổi mới công nghệ quản lý và làm cho mọi thành viên trong doanh nghiệp thấy được hiệu quả - chất lượng là một tiêu chuẩn đạo đức trong kinh doanh
Tư duy kinh tế là phải biết nắm bắt thời cơ
và vận hội, tức là phải táo bạo, mạo hiểm trong kinh doanh, thích ứng nhanh nhạy với cơ chế thị trường Thời cơ vận hội không phải bao giờ cũng trực sẵn trong thế giới hiện đại, nó xuất hiện nhanh nhưng cũng mất đi rất nhanh
Trang 2Tư duy kinh tế mang tính tổng hợp liên
ngành và bị ràng buộc bởi nhiều mối quan hệ Vì
vậy, các hiện tượng kinh tế, quan hệ, quan hệ
kinh tế chịu tác động của nhiều loại quy luật khác
nhau như: các quy luật kinh tế, quy luật tâm lý xã
hội, quy luật khoa học công nghệ, quy luật tự
nhiên v.v
Tư duy kinh tế không chỉ phản ánh bản chất
các quan hệ kinh tế trong ý thức của chủ thể kinh
tế, mà còn là phương thức thực hiện Chọn những
phương thức thực hiện để tác động vào quan hệ
kinh tế là cả một nghệ thuật của nhà kinh doanh
II Giải quyết vấn đề
Tư duy kinh tế của nhà kinh doanh được
biểu hiện bằng lao động trí tuệ của họ dưới bốn
nhiệm vụ đặc biệt sau:
Một lμ, nhiệm vụ quan trọng bậc nhất của
nhà doanh nghiệp là đề ra và lựa chọn chiến lược
kinh doanh tối ưu trong trường có sự quản lý của
nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa
Muốn đề ra chiến lược có căn cứ, nhà doanh
nghiệp cần chú ý những vấn đề sau đây:
- Phải nhận thức được các quy luật tác động
đến kinh doanh của doanh nghiệp Trên cơ sở
đó, nhà doanh nghiệp mới có chiến lược sản
phẩm, chiến lược thị trường, chiến lược đầu tư
cho công nghệ mới, chiến lược bạn hàng, chiến
lược về mặt tổ chức của doanh nghiệp và một số
chiến lược tình thế khác để luôn luôn có tiềm
năng mạnh, ứng phó với mọi tình huống có thể
xảy ra
- Nhà doanh nghiệp phải tiếp thu những kiến
thức xã hội và kiến thức về thị trường, cũng như
lĩnh vực mình phụ trách để nhằm dẫn dắt doanh
nghiệp không bị lạc hậu so với sự tiến hoá của
thời đại Phải biết đáp ứng nhu cầu của xã hội về
những sản phẩm mà doanh nghiệp đang kinh
doanh, đồng thời phải phát hiện ra những nhu
cầu mới để hoạch định sản xuất
- Nhà doanh nghiệp phải nắm được đối thủ
cạnh tranh đã, đang và sẽ xuất hiện để có giải
pháp kịp thời và thích hợp một cách chủ động
- Nhà doanh nghiệp phải là người nắm vững quan điểm đường lối của Đảng và nhà nước để vận dụng vào trong doanh nghiệp Phải thấy
được trách nhiệm góp phần làm lành mạnh quan
hệ sản xuất, tạo ra môi trường tốt cho doanh nghiệp sản xuất kinh doanh thuận lợi, an toàn; phải đặt lợi ích của doanh nghiệp trong lợi ích quốc gia, lợi ích dân tộc mới có nền tảng cho tăng trưởng và phát triển một cách bền vững
Hai lμ, quyết định quản trị là vấn đề then
chốt của công tác quản trị doanh nghiệp Đây là loại hoạt động sáng tạo nhất trong các hoạt động của doanh nghiệp Muốn có những quyết định quản trị đúng đắn, nhà doanh nghiệp không những phải hiểu về công nghệ sản xuất, những vấn đề thuộc về kinh tế, mà còn phải hiểu cả những vấn đề về tâm lý xã hội, về khoa học tổ chức và nhiều tri thức khác có liên quan đến sản xuất kinh doanh trong cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa Do tiến bộ khoa học và công nghệ, thông qua quyết định có thể công nghệ hoá một số khâu, một số mặt, nhưng nói chung quản trị doanh nghiệp là một quá trình sáng tạo, thường phải tìm tòi cái mới, đồng thời nhà quản trị còn phải có tinh thần dám nghĩ, dám làm; phải có óc quan sát, tính hệ thống, ý chí kiên quyết và tính
định hướng đúng đắn Đặc biệt, phức tạp nhất là quản lý con người trong xã hội hiện đại
Henry Fayol, một chuyên gia nổi tiếng về quản trị doanh nghiệp, cho rằng nhà doanh nghiệp muốn thành công phải có 5 phẩm chất:
1 Sức khỏe và sức mạnh về thể chất
2 Những phẩm chất đạo đức: tỉnh táo, gan góc, nghị lực vững chắc, kiên quyết, dũng cảm, ý thức trách nhiệm, ý thức về nghĩa vụ và mối quan tâm đến lợi ích chung
3 Trí tuệ và có sức mạnh về tinh thần
4 Trình độ cao về văn hóa phổ thông
5 Khái niệm chung về tất cả các chức năng cơ bản nhất
Xét cho cùng, tính chất thông thạo của các quyết định quản trị của doanh nghiệp tuỳ thuộc vào trình độ nhận thức, trình độ tư duy, ý thức
Trang 3trách nhiệm, tính quyết đoán, khả năng nhìn xa
trông rộng, dự kiến trước được tình huống Nhà
doanh nghiệp có nhiều kinh nghiệm hoạt động
thực tiễn, học cao, biết rộng, am hiểu một cách
sâu sắc các quá trình đang diễn ra và sẽ diễn ra
thì những quyết định đưa ra càng chính xác và
hiệu quả thu được càng cao
Ba lμ, tổ chức hành động thực hiện quyết
định, điều hành doanh nghiệp Phương pháp
quản trị doanh nghiệp là tổng thể các phương
thức của chủ thể quản trị tác động lên đối tượng
quản trị nhằm đạt mục tiêu đề ra một cách có
hiệu quả trong từng thời kỳ nhất định Nghệ thuật
lựa chọn và kết hợp các phương thức quản trị
trong thực tế để khai thác mọi tiềm năng một
cách tốt nhất thuộc về tài nghệ của nhà doanh
nghiệp
Sự tiến bộ vượt bậc về khoa học và công
nghệ, kinh nghiệm của các nước đi trước, cùng
với sự tích luỹ kinh nghiệm của loài người từ xa
xưa đến nay được sử dụng vào quản lý kinh tế nói
chung và quản trị doanh nghiệp nói riêng là đặc
điểm nổi bật của nghệ thuật quản lý hiện đại
Quản trị doanh nghiệp, trước hết là công tác
con người, cần phải thúc đẩy con người tận tâm
với công việc được phân công với lòng nhiệt tình
cao
Trong cuộc cách mạng khoa học và công
nghệ hiện nay, vai trò của người lãnh đạo quản trị
ngày càng tăng, đồng thời quần chúng tham gia
quản lý cũng trở thành tất yếu Để người lao động
tham gia một cách tích cực vào công tác quản trị
doanh nghiệp, mỗi công nhân viên chức phải có
kiến thức tối thiểu để nắm được công việc của tập
thể, vì thế trình độ học thức của đông đảo quần
chúng có ý nghĩa ngày càng lớn Có thể nói, hơn
bao giờ hết, quản lý và giáo dục gắn liền với
nhau, thiếu điều kiện đó quần chúng không thể
tham gia đầy đủ vào quản trị doanh nghiệp
Sự thịnh vượng và phát triển bền vững của
doanh nghiệp đòi hỏi không những phải đổi mới
kỹ thuật và công nghẹ để có sản phẩm chất
lượng cao, cạnh tranh thắng lợi trên thương
trường, mà còn phải nâng cao trình độ giáo dục,
hoàn thiện dần tính cách con người
Đảng ta đã nêu rõ trong chiến lược kinh tế -
xã hội, con người giữ vị trí trung tâm, con người
vừa là mục tiêu vừa là động lực để phát triển kinh tế- xã hội
Bốn lμ, kiểm tra thực hiện quyết định quản trị
V I Lênin thường nói: “Lãnh đạo mà không
có kiểm tra coi như không lãnh đạo“ Vì vậy, kiểm tra thực hiện quyết định là một khâu trong công tác quản trị doanh nghiệp
Thông qua kiểm tra, phát hiện những sai lầm thiếu sót trong việc ra quyết định để kịp thời sửa chữa, bổ sung Thông qua kiểm tra, phát hiện những nhân tố mới xuất hiện, những phương pháp và phương thức hoạt động sản xuất kinh doanh đưa lại hiệu quả cao hơn của cấp dưới
Để kiểm tra có hiệu quả, nhà doanh nghiệp phải có những khả năng sau đây:
+ Khả năng tìm ra bản chất của vấn đề, nhìn
ra được nguyên nhân chính và những hậu quả của nó, xác định được vấn đề cơ bản nhất
+ Khả năng nhận biết những chi tiết nhỏ nhất nhưng có thể đưa lại kết quả cao, to lớn hoặc gây hậu quả nghiêm trọng
+ Khả năng áp dụng những kiến thức của mình để giải quyết, xử lý
+ Khả năng giải quyết những vấn đề gay cấn nhất một cách dứt điểm
III Kết luận
Tóm lại, để tồn tại và phát triển, các nhà doanh nghiệp phải là những người có tri thức, sức khỏe, có trình độ cao về văn hóa phổ thông Họ phải có khả năng đề ra và lựa chọn chiến lược kinh doanh, có khả năng tổ chức các quyết định
điều hành doanh nghiệp, có khả năng kiểm tra thực hiện quyết định Nói một cách khác, để phát triển, các doanh nghiệp phải là những người có tư duy kinh tế tốt
Tài liệu tham khảo
[1] Eliza G.C.Collins, Mary Anne Devanna Quản trị
kinh doanh tinh giản NXB khoa học và kỹ thuật,
Hà Nội, 1994
[2] TS Đỗ Thị Ngọc Điệp (Chủ trì) Thuyết minh đề tài
nghiên cứu khoa học cấp Bộ MS: 2001-35-11 Ă