Một doanh nghiệp vận tải có chất cạnh tranh tài chính phải thường xuyên có khả năng tạo ra được một lượng tiền thực sẵn sàng đáp ứng nhu cầu thanh toán các khoản chi tiêu hàng ngày cho m
Trang 1chất cạnh tranh tμi chính
của doanh nghiệp vận tải
TS lê xuân thụ
Đại học Giao thông Vận tải
Tóm tắt: Bμi báo trình bμy kết quả nghiên cứu về khái niệm, thước đo, ý nghĩa kinh tế, công dụng
vμ hình thức biểu hiện của chất cạnh tranh tμi chính của doanh nghiệp vận tải Muốn tồn tại vμ phát triển doanh nghiệp vận tải cần phải tìm mọi biện pháp để duy trì vμ tăng cường chất cạnh tranh tμi chính
Summary:This article introduces the research results in notions, measurements, economic
meanings, effects and demonstration of financial competition competence of transport enterprises
In order to exist and develop, transport enterprises have to seek various measures to maintain and enhance the financial competition competence
rong nền kinh tế thị trường, một doanh
nghiệp vận tải muốn tồn tại và phát
triển, không những chỉ cần có khả năng
và sức cạnh tranh, mà cần phải có chất cạnh
tranh Một doanh nghiệp vận tải có chất cạnh
tranh là doanh nghiệp có khả năng tự duy trì lâu
dài ý chí chiến thắng và tinh thần hợp tác với các
đối thủ cạnh tranh nhằm giành phần cho mình
tương đương với sự phát triển của thị trường vận
tải, ít nhất bằng tỉ lệ lợi nhuận bình quân của
ngành vận tải để có thể phát triển không ngừng
Chất cạnh tranh của doanh nghiệp vận tải do
nhiều yếu tố tạo thành Trong đó có chất cạnh
tranh tài chính của doanh nghiệp
1 Một doanh nghiệp vận tải có chất cạnh
tranh tài chính phải thường xuyên có khả năng
tạo ra được một lượng tiền thực sẵn sàng đáp ứng
nhu cầu thanh toán các khoản chi tiêu hàng ngày
cho mọi hoạt động của doanh nghiệp, trước hết là
hoạt động kinh doanh vận tải
2 Chất cạnh tranh tài chính của doanh
nghiệp vận tải là một yếu tố có thể định lượng
được Về lý thuyết, chỉ số dùng để đo "chất cạnh
tranh tài chính của doanh nghiệp " là "số dư của nguồn tài chính kinh doanh", ký hiệu là ETE (Exce'dent tresoreried' exploitation)
Trong thực tế, lượng tiền thực mà doanh nghiệp vận tải rút ra được trong quá trình hoạt
động kinh doanh của mình gần sát với số dư của nguồn tài chính kinh doanh - ETE Do vậy, chất cạnh tranh tài chính của doanh nghiệp vận tải có thể biểu hiện bằng công thức sau đây:
trong đó:
doanh vận tải (tính bằng đơn vị tiền tệ);
kinh doanh vận tải (tính bằng đơn
vị tiền tệ);
hoạt động kinh doanh vận tải (tính bằng đơn vị tiền tệ)
Số dư của nguồn tài chính kinh doanh vận tải sau một kỳ kinh doanh còn gọi là lượng lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh vận
T
Trang 2tải Lượng tiền đó bao gồm số tiền lãi kinh doanh
vận tải (sau khi đã nộp thuế thu nhập doanh
nghiệp và trước khi chia lãi cho chủ sở hữu doanh
nghiệp), tiền vốn khấu hao chưa sử dụng, tiền dự
phòng những tổn thất về tài chính Số tiền đó sẽ
được sử dụng nhằm tăng thêm vốn luân chuyển
và tái đầu tư cho doanh nghiệp vận tải
3 ý nghĩa kinh tế của "số dư của nguồn tài
chính kinh doanh vận tải" được thể hiện ở ba mặt
của chất cạnh tranh tài chính Đó là sự sinh lời,
đủ vốn tiền tệ và tính linh hoạt
- Một doanh nghiệp vận tải sinh lời càng
nhiều bao nhiêu sẽ có chất cạnh tranh tài chính
bấy nhiêu, vì đã sinh lời thì sớm hay muộn, doanh
nghiệp cũng thực hiện được khoản thu tài chính
lớn hơn các khoản chi tài chính và có số dư tài
chính
- Số dư tài chính của doanh nghiệp vận tải là
lượng tiền thực có đủ để sẵn sàng chi trả cho
hoạt động kinh doanh bình thường của doanh
nghiệp
- Lượng tiền thực đó biểu hiện tính linh hoạt
trong hoạt động tài chính của doanh nghiệp vận
tải, vừa đủ tiền để chi, mà còn có một mức tiền
dư để sẵn sàng chi cho nhu cầu cần thiết
4 Vì vậy, số dư của nguồn tài chính kinh
doanh có thể sử dụng để chẩn đoán chất cạnh
tranh tài chính của các doanh nghiệp vận tải
Chất cạnh tranh tài chính của doanh nghiệp
vận tải trong nền kinh tế thị trường thường được
phản ánh bằng 1 chỉ tiêu tổng hợp và 3 chỉ tiêu
chi tiết
Chỉ tiêu tổng hợp của chất cạnh tranh tài
chính của doanh nghiệp vận tải là lượng lưu
chuyển tiền thuần trong kỳ kinh doanh của toàn
doanh nghiệp Chỉ tiêu này được phản ánh thông
qua 3 chỉ tiêu chi tiết
a) Chỉ tiêu lưu chuyển tiền thuần từ hoạt
động kinh doanh vận tải là hiệu số giữa số tiền
thu được và số tiền thực chi trong kinh doanh vận
tải:
- Các khoản tiền thu được trong kinh doanh
vận tải, như tiền đã thu cước vận chuyển hàng
hoá, vận chuyển hành khách, vận chuyển hành lý; tiền đã thu của khách hàng trả nợ; tiền đã thu
từ các khoản khác…
- Các khoản tiền chi tiêu thường xuyên trong hoạt động kinh doanh vận tải, như tiền đã trả cho người bán nhiêu liệu, vật liệu phụ…; tiền đã trả cho những người lao động vận tải, tiền đã nộp thuế và các khoản khác cho Nhà nước, tiền đã trả cho các khoản nợ khác…
Hiệu số (số chênh lệch) giữa số tiền thu
được và số tiền đã chi tiêu trong kinh doanh vận tải gọi là "lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh vận tải" Hiệu số này là số dương biểu thị
số dư của nguồn tài chính kinh doanh vận tải của doanh nghiệp là tích cực và ngược lại là không tốt
b) Chỉ tiêu lưu chuyển tiền thuần từ hoạt
động đầu tư (dài hạn) là hiệu số giữa số tiền đã thu được từ hoạt động đầu tư và số tiền đã chi tiêu cho hoạt động đầu tư của doanh nghiệp vận tải
- Các khoản tiền đã thu được từ hoạt động
đầu tư, như tiền thu hồi các khoản đầu tư vào đơn
vị khác, tiền thu hồi từ lãi các khoản đầu tư vào
đơn vị khác, tiền thu do bán tài sản cố định…
- Các khoản tiền đã chi tiêu cho hoạt động
đầu tư, như tiền đã đầu tư vào đơn vị khác, tiền
đã mua tài sản cố định…
Hiệu số (số chênh lệch) giữa các khoản tiền
đã thu được từ hoạt động đầu tư và các khoản tiền đã chi tiêu cho hoạt động đầu tư gọi là "lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động đầu tư", là số dư nguồn tài chính đầu tư
c) Chỉ tiêu lưu chuyển tiền thuần từ hoạt
động tài chính là hiệu số giữa số tiền đã thu được
từ hoạt động tài chính và số tiền đã chi tiêu cho hoạt động tài chính
- Các khoản tiền đã thu từ hoạt động tài chính, như tiền đã thu do đi vay; tiền đã thu do các chủ sở hữu góp vốn; tiền đã thu từ lãi tiền gửi…
- Các khoản tiền đã chi tiêu cho hoạt động tài chính, như tiền đã trả nợ vay; tiền đã hoàn vốn
Trang 3cho các chủ sở hữu, tiền lãi đã trả cho các nhà
đầu tư vào doanh nghiệp vận tải
Hiệu số (số chênh lệch) giữa các khoản tiền
đã thu và đã chi tiêu về hoạt động tài chính của doanh nghiệp vận tải gọi là số dư nguồn tài chính trong hoạt động tài chính, là "lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động tài chính"
5 Chỉ tiêu lưu chuyển tiền thuần trong kỳ của doanh nghiệp vận tải là tổng hợp cả 3 chỉ tiêu lưu chuyển tiền thuần trong hoạt động kinh doanh, hoạt động đầu tư và hoạt động tài chính Khi chỉ tiêu tổng hợp nói trên là số dương, có nghĩa là doanh nghiệp có chất cạnh tranh tài chính và ngược lại Chính vì thế, doanh nghiệp vận tải muốn tồn tại và phát triển bình thường trong thị trường vận tải thì phải tìm mọi biện pháp
để duy trì và tăng cường chất cạnh tranh tài chính, luôn đảm bảo cho số dư của nguồn tài chính đủ để thanh toán mọi khoản chi tiêu hàng ngày của doanh nghiệp
Tài liệu tham khảo
[1] Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương Chất
cạnh tranh và quản lý xí nghiệp NXB Chính trị quốc gia, 1994
[2] Võ Tấn Phong Vấn đề cạnh tranh giữa các doanh
nghiệp Nhà nước Phát triển kinh tế Số 7, 1995
[3] Lê Viết Thái Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung
ương - Chính sách cạnh tranh một công cụ cần thiết trong nền kinh tế thị trường - Nghiên cứu kinh
tế Số 221 10 -1996
[4] Ngô Văn Thông Diễn biến của môi trường cạnh
tranh Việt Nam Các vấn đề về doanh nghiệp Số 9,
1997
[5] Tiến sĩ Lê Xuân Đình Tiếp tục nâng cao hiệu quả
và sức cạnh tranh của nền kinh tế Phấn đấu thực hiện Nghị quyết Đại hội VIII của Đảng Số 8,
4 -1998 Ă