Nguyên nhân nμy, khi xem xét một tai nạn thường được coi nhẹ, mặc dù nếu không phải lμ chủ yếu thì các điều kiện đường cũng tạo ra những nguyên nhân phát sinh nhiều tai nạn giao thông..
Trang 1ảNH Hưởng của điều kiện đường
đến tai nạn giao thông
ThS Võ Xuân lý
Liên Bộ môn Công trình Cơ sở II - Trường Đại học GTVT
Tóm tắt: Trong bμi viết nμy, tác giả muốn giới thiệu với bạn đọc, nguyên nhân gây ra tai
nạn giao thông do điêu kiên đường Nguyên nhân nμy, khi xem xét một tai nạn thường được coi nhẹ, mặc dù nếu không phải lμ chủ yếu thì các điều kiện đường cũng tạo ra những nguyên nhân phát sinh nhiều tai nạn giao thông Cũng trong bμi nμy nêu lên các vị trí nguy hiểm xẩy ra tai nạn vμ các biện pháp thường dùng để cải thiện an toμn chạy xe
Summary: In this writing, the author would like to introduce with the readers about the
reason that cause accidents because of the road conditions We don’t often consider about this reason carefully However, the road conditions often causes many dangerous accidents Sometimes, it is the main reason This text also talks about the dangerous positions of accidents and the ways to improve safe traffic
Vai trò của điều kiện đường trong các
nguyên nhân tai nạn giao thông thường được
coi nhẹ vì tai nạn do chúng gây ra được giải
thích chỉ là do những hư hỏng thấy được của
đường và công trình đường, như vậy là chưa
đủ Nguyên nhân gây tai nạn và biện pháp
giảm tai nạn giao thông đường bộ cần phải
được xem xét một cách tổng hợp trong các
mối quan hệ của hệ thống” đường ô tô, ô tô,
người điều khiển xe và môi trường xung quanh
đường” Chỉ cần một yếu tố trong hệ thống
xẩy ra điều bất thường là có thể gây ra tai nạn
giao thông
Khi phân tích các tai nạn, đơn giản nhất
là qui nguyên nhân nó xảy ra cho con người vì
thông thường người lái xe phải phản ứng kịp
thời với những thay đổi của các yếu tố khác
nhau trong tổ hợp và phải khắc phục kịp thời
ảnh hưởng của chúng để đạt được chế độ
chạy xe cần thiết Tin tưởng như vậy là không
đủ Khác với hệ thống điều chỉnh tự động, con người không có chương trình hệ thống các câu trả lời, trong khi xem xét các phương án có thể xảy ra để quyết định việc làm trong thời gian hạn chế, con người có thể mắc sai lầm và số sai lầm càng tăng khi mệt mỏi Khi xét đến tình trạng này, ngoài các nguyên nhân của các tai nạn đã thống kê như đi quá tốc độ, vượt xe không đúng, tầm nhìn ban đêm xấu thì trong nhiều trường hợp cho thấy đối với đa số người lái, các điều kiện xe chạy khó khăn do thiết kế hay do đặc điểm khai thác đường là nguyên nhân gây ra tai nạn Chỉ cần làm giảm chút ít sự chú ý của người lái cũng đủ để gây
ra tai nạn giao thông nguy hiểm
Không hiếm các trường hợp khi điều kiện
đường đơn điệu: như các đoạn thẳng kéo dài, các đoạn góc ngoặt nhỏ bố trí đường cong
Trang 2bán kính lớn làm cho người lái dự định chạy
với tốc độ cao Chỗ ngoặt gấp bất ngờ với
đường cong bán kính nhỏ gặp trên đường như
vậy sẽ gây ra tình trạng nguy hiểm đối với
những người lái chưa quen đường Nhưng
trong thực tế xây dựng đường hiện nay, có
những trường hợp bán kính đường cong
không thoả mãn các yêu cầu tối thiểu theo
tiêu chuẩn thiết kế đường đối với cấp hạng đã
định nhưng khi duyệt các bản thiết kế và cả
trong quá trình xây dựng người ta vẫn thường
không xét đến vai trò của các vị trí nguy hiểm
ở trên đường như vậy sẽ ảnh hưởng lớn đến
an toàn chạy xe mà chủ yếu chỉ xét đến sai
lầm của người lái xe
Việc nghiên cứu sâu sắc các điều kiện
đường là cần thiết để xem xét, nhìn nhận lại
vai trò của chúng vì nếu không phải là chủ
yếu thì các điều kiện đường cũng tạo ra những
nguyên nhân phát sinh nhiều tai nạn giao
thông
Độ nguy hiểm về tai nạn giao thông tăng
lên và tốc độ trung bình của dòng xe giảm đi
nhiều ở các chỗ dưới đây:
1 Các điều kiện đường bị xấu đi bất ngờ
về yếu tố bình đồ và trắc dọc, bề rộng và độ
bằng phẳng của mặt đường v.v… (cầu hẹp so
với đường, các chỗ giao nhau không nhìn thấy
rõ từ xa, mặt đường trơn trượt hay không hay
bằng phẳng);
2 Nơi có điều kiện đường cho phép tăng
tốc độ vượt quá tốc độ an toàn trong điều kiện
chạy xe qui định Chẳng hạn như đoạn xuống
dốc kéo dài trên một vài đường trục Cho đến
nay người lái xe ít chú ý đến điều đó, mặc dầu
đây là nguyên nhân của các tai nạn;
3 Nơi mà các điều kiện đường làm giảm
tốc độ của những ô tô có dự trữ công suất nhỏ
giảm đáng kể (những chỗ lên dốc gắt) Tình
trạng này kết hợp với tầm nhìn không đủ ở
trắc dọc sẽ gây ra nhiều tai nạn giao thông
khi vượt xe;
4 Nơi nhập hay cắt của các dòng xe như chỗ giao nhau, chỗ nối, chỗ vượt, các làn chuyển tốc;
5 Nơi ở trên đường có thể có người đi bộ,
đi xe đạp và các súc vật xuất hiện bất ngờ; Như vậy, tất cả vị trí nguy hiểm của
đường đồng thời cũng là các đoạn có chỉ tiêu khai thác vận tai thấp ảnh hưởng của việc giảm tốc độ chạy xe ở gần các chỗ nguy hiểm
được kéo dài trong khoảng 1 đến 2 km (xem hình 1) Nó đặc biệt liên quan đến những đặc
điểm tiếp nhận về mặt tâm lý của người lái đối với điều kiện đường và người lái sẽ cho xe giảm tốc độ đến một trị số nào đó mà người lái cảm thấy an toàn hoặc thuận lợi
Để nâng cao an toàn chạy xe, người Kỹ sư thiết kế và xây dựng đường phải nghiên cứu để hoàn thiện khi xét ảnh hưởng đồng thời của các điều kiện đường đến an toàn chạy xe
và thường áp dụng các biện pháp sau:
- Hướng tiếp theo của đường, trong đó có những đoạn ở ngoài phạm vi tầm nhìn trực tiếp, phải thấy được rõ ràng về mặt tâm lý Người lái xe phỏng đoán hướng đường bằng mắt từ khoảng cách lớn hơn tầm nhìn tiêu chuẩn
- Phối hợp tương hỗ các yếu tố bình đồ
và trắc dọc trong điều kiện địa hình và tình trạng gò bó, phải đảm bảo sao cho xe có thể
đi trên các đoạn nối tiếp nhau với tốc độ thay
đổi không lớn
- Kết hợp các yếu tố của đường và quang cảnh xung quanh, nhằm đảm bảo trị số chịu cảm xúc tốt nhất cho người lái xe
- Bề rộng của các làn xe trên phần xe chạy phải tương ứng với các tốc độ xe chạy được đảm bảo bởi các yếu tố bình đồ và trắc dọc đường
- Mặt đường và lề đường phải có đủ độ nhám và độ bằng phẳng vững chắc Chênh lệch sức cản lăn và hệ số bám của mặt và lề
đường phải nhỏ
Trang 3- Các biển báo trên đường và các phương
tiện thông tin khác phải có tác dụng định
hướng cho người lái xe
- Các đặc trưng của đường trong cả năm không thay đổi mặc dù điều kiện thời tiết thay
đổi Do đó phải đảm bảo ổn định hệ số bám giữa lốp xe với mặt đường
)
600
60
50
40
V =49,7km/h tb
tb
V =50,4km/h
1000m 800
600 400
200
0 200 400
30
40
50
60
600
70
70
600
60
50
40
V =54km/h tb
R
Hình 1 Các trường hợp giảm tốc độ chạy xe của các dòng xe
a khi xe chạy trong đô thị
b khi xe chạy ở nơi giao nhau cùng mức
c trên đường cong bán kính nhỏ
Tài liệu tham khảo
[1] Cải thiện các vị trí nguy hiểm Ngân hàng phát triển Châu á, 4/1997
[2] Nguyễn Xuân Trục, Dương Học Hải, Vũ Đình Phụng (2001) Sổ tay thiết kế đường ôtô, Nhà xuất bản
giáo dục
[3] Nguyễn Xuân Vinh (1984) Điều kiện đường và an toàn giao thông (tài liệu dịch) Nhà xuất bản khoa
học kỹ thuật♦