TRƯNG VƯƠNG VÀ CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC HÁN I/ MỤC ĐÍCH YÊU CẦU 1/ Kiến thức - Sau khi cuộc khởi nghĩa thắng lợi, Hai Bà Trưng đã tiến hành công cuộc xây dựng đất nước,
Trang 1TRƯNG VƯƠNG VÀ CUỘC KHÁNG
CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC
HÁN
I/ MỤC ĐÍCH YÊU CẦU
1/ Kiến thức
- Sau khi cuộc khởi nghĩa thắng lợi, Hai Bà Trưng đã tiến hành công cuộc xây dựng đất nước, giữ gìn độc lập dân tộc vừa giành được, đó là những việc làm thiết thực đưa lại quyền lợi cho nhân dân, tạo nên sức mạnh để tiến hành cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Hán
- Học sinh cần thấy rõ ý chí kiên cường, bất khuất của nhân dân ta chống quân xâm lược Hán ( 42 – 43)
2/ Tư tưởng
- Học sinh cần hiểu rõ tinh thần bất khuất của dân tộc
- Mãi mãi ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc thời Hai Bà Trưng
Trang 23/ Kĩ năng
- Rèn luyện cho HS kĩ năng đọc bản đồ lịch sử
- HS bước đầu làm quen với kể chuyện lịch sử
II/ NỘI DUNG
1/ Ổn định lớp: ( TG) 1 Phút
2/ Kiểm tra bài cũ: ( TG) 4 Phút
- Đất nước và nhân dân Âu Lạc dưới thời thuộc Hán có gì thay đổi?
- Trình bày diễn biến của cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng
3/ Bài mới
* Ở bài trước các em đã biết được nguyên nhân, diễn biến, kết quả
và ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng Ngay sau đó, nhân dân ta tiến hành cuộc kháng chiến trong điều kiện vừa mới giành được độc lập, đất nước còn nhiều khó khăn Cuộc kháng chiến diễn ra rất gay go, quyết liệt…
15 GV :Gọi HS đọc mục 1 trang 50 1/ Hai Bà Trưng làm gì sau
Trang 3SGK, sau đó đặt câu hỏi để HS
trả lời
+ Sau khi đánh đuổi quân
Đông Hán, Hai Bà Trưng đã làm
gì để giữ vững độc lập dân tộc?
HS trả lời
khi giành lại được độc lập?
- Trưng Trắc được suy tôn làm vua lấy hiệu là Trưng Vương đóng đô ở Mê Linh
- Phong chức tước cho những người có công
- Lập lại chính quyền
- Các Lạc tướng được quyền cai quản các huyện
- Xá thuế 2 năm cho dân
- Xóa bỏ chế độ lao dịch và binh pháp cũ
Trang 420
GV: Được tin cuộc khởi nghĩa
Hai Bà Trưng thắng lợi, vua Hán
đã làm gì?
HS trả lời:
+ Vua Hán nổi giận, hạ lệnh
cho các quận miền Nam Trung
Quốc khan trương chuẩn bị xe,
thuyền, làm đường sá, tích trữ
lương thực để sang Âu Lạc đàn
áp nghĩa quân
GV giải thích thêm
+ Sở dĩ vua Hán chưa ra lệnh
cho quân sang đàn áp ngay cuộc
khởi nghĩa Hai Bà Trưng là bởi
vì nhà Hán đang lo đối phó với
phong trào khởi nghĩa nông dân
Trung Quốc ở phía Tây và phía
2/ Cuộc kháng chiến chống
quân xâm lược Hán ( 42 – 43)
đã diễn ra như thế nào?
Trang 5Bắc
GV: Dùng lược đồ kháng chiến
chống quân xâm lược Hán hình
44 SGK đã phóng to để trình bày
cuộc kháng chiến này
GV yêu cầu HS đọc mục 2
trang 50, 51 SGK
GV: Năm 42, quân Đông Hán
đã tấn công vào nước ta như thế
nào?
GV: Gọi 1 HS vừa trả lời vừa
dùng bản đồ để minh họa
- Năm 42, Mã Viện chỉ huy đạo quân xâm lược gồm: 2 vạn quân tinh nhuệ, 2000 xe, thuyền và nhiều dân phu, tấn công ta ở Hợp Phố
- Nhân dân ta ở Hợp Phố đã anh dũng chống lại
Trang 6GV: Giải thích Hợp Phố (
Quảng Châu – Trung Quốc ngày
nay), và chỉ địa danh này trên
lược đồ để HS xác định rõ ( Hợp
Phố nằm trong Châu Giao)
GV: Tại sao Mã Viện lại được
chọn làm chỉ huy đạo quân xâm
lược?
HS trả lời
+ Mã Viện là một viên tướng
có nhiều kinh nghiệm chinh
chiến ở Phương Nam
GV: Sau khi quân Mã Viện
chiếm được Hợp Phố chúng đã
tiến vào nước ta như thế nào?
GV: Sử dụng lược đồ câm trình
- Sau khi chiếm được Hợp Phố, Mã Viện đã chia quân thành 2 đạo thủy và bộ tiến vào nước ta
- Đạo quân bộ, men theo đường biển qua Quỷ Môn Quan ( Tiên Yên – Quảng
Trang 7bày đến đâu, gắn các địa danh và
các mũi tiến quân của Mã Viện
tới đó
( Lãng Bạc là vùng phía đông Cổ
Loa gần Chí Linh – Hải Dương)
GV: Sau khi Mã Viện vào nước
ta, nghĩa quân của Hai Bà Trưng
đã chống đỡ như thế nào? ( GV
Ninh) xuống vùng Lục Đầu
- Đạo quân thủy từ Hải Môn vượt biển vào sông Bạch Đằng, rồi theo sông Thái Bình, ngược lên Lục Đầu, Tại đây 2 cánh quân thủy, bộ gặp nhau ở Lãng Bạc
- Lúc đó Hai Bà Trưng kéo quân từ Mê Linh về Lãng Bạc nghênh chiến rất quyết liệt
- Thế của giặc mạnh, ta phải lùi về giữ Cổ Loa và Mê Linh
Trang 8dùng lược đồ câm về cuộc kháng
chiến chống quân xâm lược Hán
hình 44 SGK đã phóng to) trình
bày tiếp
GV: giải thích thêm về sự hy
sinh anh dũng của Hai Bà Trưng,
- Mã Viện đuổi theo ráo riết, ta phải lùi về Cấm Khê ( Ba Vì –
Hà Tây), nghĩa quân kiên quyết chống trả
- Tháng 3 năm 43 ( ngày 6 tháng 2 âm lịch) Hai Bà Trưng
đã hy sinh ở Cấm Khê
- Sau khi Hai Bà Trưng hy sinh, cuộc kháng chiến vẫn tiếp tục đến tháng 11 năm 43
Trang 9sử sách còn ghi lại
“ Cấm Khê đến lúc hiểm nghèo
Chị em thất thế phải liều với sông”
- Tuy vậy về sự hy sinh của Hai
Bà Trưng có sách lại nói hai bà
đã hy sinh anh dũng trong cuộc giao chiến với Đông Hán
GV: Để tưởng nhớ công lao to
lớn của Hai Bà Trưng, nhân dân
ta đã lập hơn 200 đền thờ ở khắp nơi trên toàn quốc
GV hướng dẫn HS xem hình 45
Đó là đền thờ Hai Bà Trưng ở
Trang 10huyện Mê Linh, quê hương của
Hai Bà Trưng là nơi hai bà dấy
nghĩa
III/ CŨNG CỐ BÀI: ( TG) 4 Phút
- Yêu cầu HS trình bày diễn biến của cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Đông Hán ( HS trình bày diễn biến bằng bản đồ hình 44
SGK)
- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Nhân dân ta lập hơn 200 đền thờ Hai Bà Trưng ở khắp toàn quốc, đã nói lên điều gì?
- HS trả lời: ( Chứng tỏ lòng biết ơn, trân trọng công lao to lớn của Hai
Bà Trưng, những người đã có công lớn giành lại độc lập dân tộc, thể hiện truyền thống đấu tranh kiên cường, bất khuất của dân tộc tan gay
từ buổi bình minh lịch sử, đặc biệt là truyền thống đánh giặc của phụ nữ Việt Nam “ Giặc đến nhà, đàn bà cũng đánh"
IV/ DẶN DÒ HỌCH SINH: ( TG) 1 Phút
- Yêu cầu học sinh học theo những câu hỏi cuối bài
- Xem bài 19 ở nhà trước