Lịch sử ngành dệt may việt nam và thực trạng ngành dệt may có sự can thiệp của nhà nước - 2 pptx

xu ất các lo ại vải sợi ch ỉ số th ấp.

Mộ t là Tru n g Qu ố c có qu á trìn h cô n g n gh iệp ho á lâu đ ời hơn so với Việ t Nam và họ b ắt đ ầu qu á trình xu ất kh ẩu côn g n gh iệp ít nh ất là trước Việ t Nam mộ t th ập k ỷ

Hai là: h ạn n gạch xu ất kh ẩu đ ã tạo thu ận lợi ch o Trun g Quố c

Ba là: Tru n g Qu ố c được h ưởn g nh ữn g ưu th ế đ ặc b iệt d o sự có

m ặt củ a Hồn g Kôn g và Đài Lo an và h ai lãn h thổ n à y b ị mất ưu th ế tươn g đố i tron g các n gàn h đ ó

Tất n h iên Việt Nam kh ôn g th ể giố n g Hồn g Kô n g n hưn g có b ài họ c

về ch iến lực p h át triển : Việt Nam n ăm kề cận với Hồ n g Kô n g và Đài

Lo an có thu ận lợi h ơn so với nước khác về gó c đ ộ thươn g m ại với v ị trí đ ịa lý n ày Mộ t đ iểm n ữa có lẽ là b ài h ọ c ch ính , là Việt Nam có kh ả

n ăn g th u hú t kinh n gh iệm q uố c tế tron g khu vực b ằn g v iệc tạo mô i trườn g thươn g m ại thu ận lợi Điều đó sẽ kéo th eo mộ t cuộ c cải tổ đ ể

đ ạt đ ược h iệu q u ả cao h ơn và h ệ th ố n g cơ sở h ạ tần g h ấp d ẫn với các

th iết b ị có ch i p h í cạnh tranh và m ộ t mạn g lưới ch ín h sách rõ ràn g đ ơn giản

Bố n là: Tru n g Qu ố c so với Vi ệt Nam đ ược hưởn g ưu th ế so q u a sự

ph á giá lớn n ăm 199 4 cù n g v ới t ỷ lệ l ạm ph át nh ỏ , giảm đ án g kể tiêu

dù n g tro n g n ước so vớ i giá quố c tế

Cu ố i cù n g có lẽ là ch i p h í k in h do anh ở Trun g Qu ố c th ấp h ơn Mức lươn g trun g b ìn h củ a các n gàn h Tru n g Quố c h iện n ay th ấp h ơn Việt Nam Mặt kh ác mức tiêu d ù n g v à m ức th u ế h ầu nh ư th ấp h ơn ở Việt Nam Ngo ài ra các d o an h n gh iệp Tru n g Quố c (đ ặc b iệt là d o anh

n gh iệp Hươn g Trấn ) có th ể h o ạt độ n g tro n g mô i trườn g tự d o hơn, ít b ị

h ạn ch ế h ơn so với Việt Nam

Nh iều ý kiến cho rằn g Trun g Quố c có ưu th ế cạnh tranh h àn g ma y

m ặc là d o nước n à y có n ền côn g n gh iệp Dệt đ ồn g b ộ, v ì vậy các n h à

xu ất kh ẩu may mặc có th ể tìm n gu ồn n gu yên liệu vải t ro n g nước Rõ ràn g n guồ n cun g cấp tron g n ước là thu ận lợi lớn , nh ân tố n ay q u an trọ n g Tron g thực tế n gh iên cứu mới đ ây v ề n ền cô n g n gh iệp Trun g

Qu ố c cho th ấy rằn g có mộ t vấn đ ề tìm th ấy ở Việt N am là mộ t n gành

cô n g n gh iệp May đ ầ y cạn h tran h đ ứn g cạn h mộ t n gành Dệt kém h iệu

qu ả cũn g xu ất h iện ở Tru n g Quố c với mộ t mức đ ộ n ào đó

Từ n h ữn g n gh iên cứu trên về n gành Dệt Ma y Tru n g Qu ố c, chú n g

ta có th ể đ ú c kết đ ược nhữn g kinh n gh iệm làm b ài họ c bổ ích cho

h ướn g ph át triển n gàn h Côn g n gh iệp Dệt Ma y Vi ệt Nam và th àn h phố

Hà Nộ i

b Kinh n gh iệm củ a các n ước NICs Đô n g á (Hàn Quố c, Đài Lo an , Sin gap o re)

Vào cu ố i nh ữn g n ăm 8 0 các nước n ày đ ã có lượn g h àn g Dệt Ma y

xu ất kh ẩu rất lớn, ch ủ yếu san g các nước côn g n gh iệp ph át triển Có

th ể nó i đ â y là n h ữn g n ước có th ế mạnh v ề mặt h àn g n à y và d ẫn đ ầu về

m ặt h àn g n ày, gi á trị k im n g ạch xu ất kh ẩu cao nhưn g đ an g ch ữn g lại

và có h ướn g su y giảm Tro n g th ời gian tới sẽ có xu h ướn g d ịch ch u yển san g các n ước đ an g ph át triển nh ư Việt Nam , th ay th ế vào đ ó là các

n gành côn g n gh iệp k ỹ th u ật cao n hư đ iện tử, lin h kiện máy m ó c, côn g

n gh ệ sạch Với n h ữn g th ành tựu đ ạt đ ược đ ầu nh ữn g n ăm 90 trở về trước Cô n g n gh iệp Dệt Ma y ở các n ước n à y ch o n ước ta n hữn g kinh

n gh iệm sau :

- P h át triển ch iều sâu , tăn g cườn g má y m ó c th iết b ị h iện đ ại n ân g cao ch ất lượn g các sản p h ẩm cao cấp Tổ chức các viện n gh i ên cứu

th ời tran g và m ẫu mố t Các viện mẫu thời tran g ch ỉ đó n g vai trò

n gh iên c ứu th iết kế các m ẫu sản p h ẩm Tiếp đó các m ẫu th ời tran g

đ ược đ ưa v ào Catallo ge và đ ưa về ch o các d o an h n gh iệp sản xu ất Dệt

Ma y có yêu c ầu tron g từn g vùn g củ a cả nước

- Tiến h ành chu yên mô n ho á n gành D ệt Ma y Trước h ết vào cu ố i

nh ữn g n ăm 70 , nh ữn g n ước n à y tiến h ành chu yên môn ho á n g ành Dệt Ngàn h Dệt th o i đ ược đ ầu tư m ạn h m ẽ nh ất do sản p h ẩm củ a n gành chủ

yế u l à vải th àn h ph ẩm cun g cấp n gu yên liệu ch o n gàn h May và các

n gành kh ác có sử dụ n g nh ư tran g trí n ộ i th ất, b ao bọ c đ ệm ga

gố i Đến đ ầu n hữn g n ăm 8 0 th ì n gành Ma y đ ã đ ược chu yên mô n ho á sâu Các n ước NICs tiến h ành chu yên mô n ho á sản ph ẩm củ a n gàn h

Ma y ch o từn g kh u vực, đ ịa ph ươn g và cả n ước

Nh ư vậ y, từ các kin h n gh iêm trên ch o th ấy n gàn h Dệt Ma y Vi ệt Nam đ an g m ới ch ỉ ở giai đo ạn đ ầu củ a th ời k ỳ đ ầu củ a sự ph át triển , là

m ộ t mảnh đ ất mầu mỡ ch ưa được kh ai ph á h ết Với xu th ế ch u yển d ịch

th u ận lợi n hư trên sẽ tạo đ iều kiện th uận lợi p h át triển n gành Dệt Ma y

Việt Nam n ó i ch un g và Hà Nộ i n ó i riên g đ ạt kết qu ả kh ả qu an tron g

th ời gian tới

Ch ươn g II: Th ực trạn g đ ầu tư p h át triển n gành côn g n gh iệp Dệt Ma y

qu ố c do an h th uộ c sở côn g n gh iệp Hà Nộ i

I Kh ái q u át tình h ình ph át triển n gàn h Dệt Ma y q u ố c d o anh th uộ c

sở côn g n gh iệp h à nộ i tron g nh ữn g n ăm gần đ ây

1 Các đ ơn v ị Dệt May q u ố c do anh thu ộ c Sở Cô n g n gh iệp Hà Nộ i Tro n g thời k ỳ kế h o ạch h o á tập trun g qu an li êu b ao cấp, việc th ực

h iện giao n ộp sản ph ẩm đ ã làm cho n gàn h Côn g n gh iệp Dệt May kém

ph át triển Các do an h n gh iệp thực h iện th eo ch ỉ ti êu ph áp lệnh từ trên

xu ố n g th eo từn g n ăm, sản ph ẩm sản xu ất ra ch ỉ đ áp ứn g đủ nh u cầu tro n g nước, do đó việc kin h d o anh sản ph ẩm Dệt Ma y rất yếu kém kh i

có sự th ay đ ổ i mô i trườn g kinh d o an h Tro n g qu á tr ìn h đ ổ i mới kin h tế

đ • tạo đ iều kiện cho các th ành ph ần kinh tế ph át triển mạnh m ẽ Do đó

n gành Dệt Ma y q u ố c do an h th uộ c Sở Cô n g n gh iệp Hà Nộ i (gọ i tắt là Dệt Ma y H à Nộ i) n gà y càn g có v ai trò q u an trọ n g Các d o an h n gh iệp Dệt M a y H à Nộ i đ ược qu yền lựa ch ọn sản xu ất kin h d o anh các mặt

h àn g mà Nh à nước ch o p h ép m à do an h n gh iệp có kh ả n ăn g Các d o anh

n gh iệp thuộ c Sở Cô n g n gh iệp Hà Nộ i b ao gồm 8 do anh n gh iệp d ệt và 2

do anh n gh iệp may tro n g đ ó có cô n g ty d ệt 1 0 /10 là cô n g t y cổ p h ần Các d o an h n gh iệp n à y cu n g c ấp các sản p h ẩm chủ yếu n hư: vải khổ

rộ n g, qu ần áo d ệt kim , vải b ạt b ít tất, kh ăn bôn g , áo len, áo s ơ mi

Nh ìn chun g, m ạn g lưới sản xu ất ho ạt độ n g rời rạc, m an h núm và

tự p h át, ch ưa có sự liên kết giữa các do anh n gh iệp các bộ p h ận với

nh au tron g m ạn g lưới Ch ính vì n h ữn g h ạn ch ế p h át sin h đó liên qu an

đ ến vấn đ ề th ị trườn g, cập n h ật thôn g tin , đ ầu tư đổ i mới th iết b ị côn g

n gh ệ, th iếu h ẳn mộ t tầm nh ìn ch iến lược, th iếu sự cân nh ắc đ ến lợi ích

ch un g, và ch ưa tạo đ ược mô i trườn g đồ n g b ộ ch o sự vận độ n g trên

ph ươn g d iện to àn n g ành

2 Th ực trạn g về th iết b ị và côn g n gh ệ củ a n g ành côn g n gh iệp Dệt

Ma y q u ố c d o anh th uộ c Sở Côn g n gh iệp Hà Nộ i

Má y mó c th iết b ị n gàn h Dệt May rất lạc h ậu , đ ặc b iệt là n gành Dệt, rất í t má y m ó c đ ủ ch ất lượn g sản xu ất, nh iều má y m ó c cần p h ải sửa ch ữa và th ay th ế

Th ực trạn g về th iết b ị côn g n gh ệ kéo sợi

- Về th iết b ị

To àn n gành vào nh ữn g th ập k ỷ 8 0 , tình h ình má y mó c th iết b ị

cô n g n gh ệ còn rất lạc h ậu , trải qu a nh iều b iến đổ i và sự cạnh tranh

kh ắc n gh iệt củ a n ền kinh tế th ị trườn g, d ần d ần mộ t số th iết b ị đ ã qu á lạc h ậu , cũ k ỹ, sản x u ất ra sợi có ch ất l ượn g kém, khôn g có k h ả n ăn g tiêu thụ trên th ị trườn g, buộ c các công t y tro n g n gàn h p h ải th anh lý,

th ải lo ại h o ặc tự cải tạo n ân g cấp …

- Về cô n g n g h ệ

Cô n g n g h ệ kéo sợi củ a n gàn h vẫn ở tìn h trạn g lạc h ậu mức tự

độ n g h o á cò n rất th ấp , côn g n gh ệ kéo sợi ch ảy th ô ch iếm ph ần lớn , sản

xu ất các lo ại vải sợi ch ỉ số th ấp Sợi ch ải k ỹ ch ỉ có 3 % sản l ượn g,

cô n g n gh ệ kéo sợi ph a P E kh ôn g vượt q u á 16 % tro n g suố t cả th ập k ỷ

80 Đại b ộ p h ận là má y d ệt th o i kh ổ h ẹp chỉ có th ể sản xu ất đ ược lo ại vải kh ổ h ẹp ch ất lượn g th ấp Bước vào kin h tế th ị trườn g, các do anh

n gh iệp đ ã đ ầu tư m ộ t số d ây tru yền mới, sử d ụn g cô n g n gh ệ b ô n g ch ải liên h ợp tự độ n g cao, sử d ụn g m áy gh ép tự độn g khốn g ch ế ch ất lượn g, ứn g d ụn g rộn g rãi các k ỹ th u ật tiến bộ về vi m ạch đ iện tử vào

h ệ thốn g đ iều kiển tự độn g và kh ốn g ch ế ch ất lượn g sợi đ ể có sản

ph ẩm sợi đ ạt ch ất lượn g cao

Th ực trạn g về côn g n gh ệ th iết b ị d ệt kim

Ch ất lượn g tro n g n gàn h m ay đ ược đ ánh giá là h iện đ ại h ơn , vì đ â y

là n gàn h sử dụ n g n h iều lao độ n g Trước n ăm 19 86 , to àn bộ máy Dệ t

má y m a y ở Hà Nộ i là củ a Tru n g Qu ốc, Tiệp Kh ắc và Đô n g Đức cũ Tro n g nhữn g n ăm gần đ â y, p h ần lớn th iết b ị đ ã th anh lý ho ặc ch u yển giao cho các do anh n gh iệp củ a Nh à nước đ ịa p hươn g , các hợp tác xã,

tổ sản xu ất

Sau n ăm 19 8 6 , mộ t số th iết b ị côn g ngh ệ được đ ầu tư m ới Má y

d ệt kim ch ủ yếu n h ập từ Nh ật Bản , Hàn Quố c, Đài Lo an đ ều thu ộ c

th ế h ệ mới, tron g đó n h iều chủn g lo ại đ ã được tran g b ị máy v i tín h n ên đ ã đ ạt được n ăn g su ất, ch ất lượn g cao, tính n ăn g sử dụ n g

rộ n g, so n g côn g n gh ệ và đ ào tạo ch ưa đ ược n ân g cao tươn g xứn g, n ên

m ới ch ỉ đ ạt 30 % số m áy p h ù hợp , số còn lại thu ộ c th ế h ệ cũ lạc h ậu

Ch ất lượn g sợi tron g nộ i đ ịa ch ất lượn g th ấp, khôn g đủ tiêu chu ẩn

đ ể làm ra sản ph ẩm có giá trị xu ất khẩu cao, đ ặc b iệt là sợi co ttôn g

ch ải k ỹ ch ất lượn g cao Do đó p h ần lớn các do anh n gh iệp đ ầu tư mới tro n g giai đ o ạn n ày đ ều lựa ch ọ n p h ươn g án sản ph ẩm d ệt kim từ sợi

P E/Co - d o ổn đ ịn h đ ược kích thước vải trên máy đ ịn h h ìn h

Má y d ệt kim đ an d ọ c Cho m ãi tới n ăm 1 99 4 m ộ t số máy d ệt kim

đ an d ọ c mới đ ược đ ầu tư bổ xun g Tu y n h iên m ặt h àn g củ a máy mớ i

nh ập cũn g ch ỉ là màn Tu yn , vải valid e (củ a côn g t y d ệt 1 0 /1 0, cô n g t y

d ệt Min h Kh ai, côn g t y d ệt H à Nộ i ) tro n g kh i mặt h àn g củ a nh óm

má y n à y là v ải tran g trí, th ảm vải b ọ c đ ệm ô tô , vải xây d ựn g, lưới th ì chưa đ ược qu an tâm

Biểu 5 d ưới đ ây ch o th ấy số , n ếu ch ưa xét đ ến ch ất lượn g củ a má y

mó c, ch ỉ xét về số lượn g th ì n ăn g lực củ a n gành cô n g n gh iệp Dệt May

qu ố c do anh còn q u á n hỏ b é Với th ực trạn g n ày th ì n gàn h D ệt Ma y

kh ô n g th ể trở th àn h m ộ t n gàn h có n ăn g lực cạnh tranh cao tron g th ị trườn g tro n g nước cũn g nh ư nước n go ài Tro n g xu h ướn g hộ i nh ập nh ư

h iện n ay th ì n gàn h c ần th iết ph ải được đ ầu tư th o ả đ án g với tiềm n ăn g

ph át triển củ a n gành Biểu 5 : Mộ t số th iết b ị côn g n gh ệ d ệt kim

DK Hà Nộ i 43 2 7

DK Th ăn g Lon g 3 3 4

Mù a Đôn g 4 47 Dệt 1 0 /1 0 21

Dệt Min h Kh ai 17

Tổ n g số 22 8 43 38 28 5 44 7 Ngu ồn : Sở Côn g n gh iệp H à Nộ i

Th ực trạn g về côn g n gh ệ th iết b ị in nhuộ m Tìn h h ìn h th iết b ị má y m ó c côn g n ghệ in n h uộm ở các n h à má y

tu yệt đ ại đ a số là th iết b ị củ a Trun g Qu ố c, tất cả đ ều là th iết b ị cổ

đ iển , lạc h ậu khổ h ẹp , gia cô n g vải 100 % co tton g Từ n ăm 1986 đ ến

n a y l à th ời k ỳ ch u yển san g n ền k in h tế th ị trườn g n ên các d o an h

n gh iệp đ ầu tư th eo ch iều sâu, n ân g cao ch ất lượn g và sản xu ất n h iều

m ặt h àn g ph on g p hú Điểm nổ i b ật tron g th ời k ỳ n à y l à các n h à m áy đ ã

đ ạt được trìn h độ in nhu ộm vượt b ậc so với cũ do đ ã đ ầu tư đổ i m ới,

xâ y d ựn g các p hòn g th í n gh iệm h iện đ ại Tron g sản xu ất có nh iều má y

tố i tân nh ư các má y n h uộ m cao cấp , chố n g co, chố n g n h àu , cào lôn g, lán g cán …n ên đ ã sản x u ất đ ược nh iều mặt h àn g in nh uộm vải P E/Co ,

P etex và sử lý sau kh i đ ã ho àn tất m à trước k ia khô n g làm đ ược

Đố i với n gàn h in nhuộ m, ch ất lượn g sản p h ẩm khô n g ch ỉ p hụ

th uộ c v ào máy m ó c th iết b ị m à còn phụ th uộ c rất n h iều vào cô n g n gh ệ

nh ư: hó a ch ất , thu ố c n huộm, q u y tr ìn h cô n g n gh ệ Khô n g có má y mó c

tố t th ì k hôn g có sản p h ẩm tố t , nh ưng kh ôn g có côn g n gh ệ cao th ì

kh ô n g có vải in n hu ộm tố t được Có th ể n ó i má y mó c tố t ch ỉ ch iếm

50 % còn cô n g n gh ệ và b í qu yết n gh ề in nh uộ m ch iếm tới 50 % n ữa tro n g ch ất lượn g sản ph ẩm Tại Hà N ộ i, các th iết b ị và cô n g n gh ệ in

nh u ộm và ho àn tất chủ yếu n ằm ở các d o anh n gh iệp Nh à n ước Trun g

ươn g và đ ịa ph ươn g, và h ầu như 100% p h ải nh ập n go ại Các th iết b ị

đ ầu tư tron g giai đ o ạn 19 59 – 19 69 đã q u a 4 0 n ăm sử dụn g, đ ến n a y

ch ỉ cò n d ùn g đ ể gia cô n g mộ t số mặt h àn g th ô n g th ườn g, cấp th ấp và cần p h ải th ay th ế từ n a y đ ến n ăm 20 10 Các lo ại th iết b ị đ ầu tư tro n g giai đ o ạn 19 70 – 1985 h ầu h ết vẫn đan g sử dụn g n hưn g đ a n gh iêm trọ n g, cần được khô i phụ c, h iện đ ại h ó a th a y th ế các m á y có ản h

h ưởn g qu yết đ ịnh đ ến ch ất lượn g sản ph ẩm Lo ại th iết b ị đ ầu tư sau

n ăm 1 98 6 đ ến n ay đ ều thu ộ c th ế h ệ A2 , A3 c òn tố t, sử d ụn g ổ n đ ịnh

đ ến n ăm 20 1 0

Th ực trạn g th iết b ị cô n g n gh ệ ma y

Th ủ a sơ kh ai n gành côn g n gh iệp may to àn quố c nó i chun g và côn g

n gh iệp m ay Hà Nộ i n ó i riên g tổ ch ức m ay d â y tru yền b ằn g các ma y

ma y đ ạp ch ân , d ần th ay th ế b ằn g các má y ma y cô n g n gh iệp củ a Trun g

Qu ố c, Liên Xô , CHLB Đức đồn g th ời bổ xun g máy Nh ật đ ể đ áp ứn g

yê u cầu ch ất lượn g củ a th ị trườn g tro n g và n ước n go ài

3 Tìn h h ình về vố n củ a n gành côn g n gh iệp Dệt May q u ố c do anh th uộ c

Sở Cô n g n gh iệp Hà Nộ i

Từ k h i ch u yển san g c ơ ch ế m ới, do anh n gh iệp ph ải tự bươn trải trên th ị trườn g, giữa lú c đứn g giữa tồn tại và gụ c n g ã trên th ị trườn g

th ì b ài to án v ề vố n đ ầu tư ch ính là p hươn g thức do an h n gh iệp k h ẳn g

đ ịnh vị trí củ a m ìn h Trước n ăm 1986 , côn g tác đ ầu tư khô n g được

qu an tâm g ì đ ến th ì đ ến nh ữn g n ăm đầu th ập k ỷ 9 0 đ ầu tư m ới đ ược

ch ú trọn g Kết q u ả qu an trọn g củ a vố n đó là tăn g đ ầu tư p h át triển , mở

rộ n g n ăn g lực sản xu ất Để tồ n tại trên th ị trườn g, cách lựa ch ọn du y

nh ất củ a các d o anh n gh iệp Dệt May H à Nộ i là p h ải đ ầu tư cải tạo , đổ i

m ới th iết b ị cũ k ỹ, lạc h ậu Ngàn h Dệt Ma y đ ã đ ược đ ầu tư cả về ch iều

rộ n g lẫn ch iều sâu

II Th ực trạn g đ ầu tư ph át triển n gành cô n g n gh iệp Dệt May q u ố c

do anh th uộ c sở côn g n gh iệp h à n ộ i tro ng nh ữn g n ăm gần đ ây

1 Tìn h h ìn h thực h iện vố n đ ầu tư p h át triển n g ành Dệt Ma y

Th ực trạn g ch o th ấy n gàn h d ệt và n gà nh m ay là n h ữn g n gành có rất n h iều đ iều kiện và cơ h ộ i p h át triển n hưn g ch ưa đ ược đ ầu tư đ ún g

m ức n ên còn nh iều h ạn ch ế Tro n g nh ữn g n ăm gần đ ây, n h ận thức

đú n g đ ắn được tầm q u an trọn g củ a n gàn h d ệt ma y đ ố i với p h át tri ển

củ a kin h tế Hà Nộ i cũn g nh ư cả nước nên n gàn h đ ã được chú trọ n g đ ầu

tư ph át triển Tìn h h ình đ ầu tư cho n gành được th ể h iện tro n g b ản g sau

đ â y:

Tro n g n ăm 19 96 tổ n g vố n đ ầu tư ch o to àn n gành là 1 6 t ỷ đ ồn g th ì san g n ăm 1 998 tổn g vốn đ ầu tư tăn g gấp 1 ,5 lần Đến n ăm 20 00 th ì

vố n đ ầu tư đ ã tăn g rất cao 4 5 t ỷ đ ồ n g, tăn g g ấp h ơn 2 ,8 lần Tổn g vốn

đ ầu tư tro n g 5 n ăm là 12 9 t ỷ đ ồ n g, ch iếm 1 6,0 7 % tổ n g vốn đ ầu tư cho các d o an h n gh iệp th uộ c Sở Côn g n gh iệp , đ ứn g thứ h ai sau n gàn h cơ kim kh í (48 ,77 %) và lớn hơn cả n gành giầy d a Vố n đ ầu tư cho n gành

d ệt qu a các n ăm ch iếm t ỷ trọ n g ch ủ yế u tro n g tổn g vốn đ ầu tư cho

to àn n gành Ngành d ệt v ốn là mộ t n gàn h rất yếu kém và lạc h ậu về

th iết b ị và cô n g n gh ệ và kh ô n g có kh ả n ăn g sản x u ất ra các sản p h ẩm

đ ạt ch ất lượn g tố t p hụ c vụ cho n gành ma y, n gàn h d ệt chủ yếu sản xu ất

ra các sản p h ẩm n hư kh ăn bô n g các lo ại, áo len , b ít tất, sản p h ẩm d ệt

b ạt các lo ại, sản ph ẩm vải sản xu ất ra ch ỉ ti êu thụ được tron g nước

kh ô n g th ể xu ất kh ẩu Vì sự yéu kém đó n ên n gành d ệt là n g ành cần

nh iều vố n đ ầu tư p h át triển , tro n g suốt 5 n ăm qu a n g ành d ệt luô n là

n gành có t ỷ trọ n g cao tro n g tổn g vố n đầu tư Tro n g n ăm 19 9 6 tỷ trọ n g

n à y là 1 2 87 ,0 5 % cao nh ất tro n g 5 n ăm qu a; và các n ăm sau t ỷ trọ n g

n à y lu ô n cao và ở mức kho ản g 7 8 % Ngàn h ma y là n g àn h có kh á h ơn

so với n gành d ệt vì n gành may là n g àn h sử dụ n g nh iều nh ân côn g, vố n

đ ầu tư cho n g ành may kh ôn g cần lớn nh ư n gàn h d ệt Các sản ph ẩm

ma y cu n g c ấp ch o th ị trườn g chủ yếu là củ a h ai cô n g t y ma y là cô n g t y

ma y 4 0 và cô n g t y ma y Th ăn g Lo n g Các cô n g t y d ệt kh ác sản p h ẩm

ma y kh ô n g ph ải là sản p h ẩm chủ yếu Tro n g các cô n g ty d ệt, cô n g t y

P hươn g Nam và côn g t y d ệt Min h Kh ai là có h o ạt độn g ma y vớ i số lượn g lớn h ơn các cô n g t y kh ác, n hưn g n h ìn ch un g, sản p h ẩm ma y củ a các cô n g t y là kh ô n g đ án g k ể Côn g ty Ph ươn g Nam chủ yếu là ma y gia cô n g xu ất kh ẩu cho nước n go ài, tron g nh ữn g n ăm gần đ ây ch ủ yếu

là ma y g ia cô n g cho Hàn Quố c Năm 199 6, n gàn h ma y ch ỉ ch iếm mộ t

t ỷ trọ n g rất n hỏ tro n g tổn g vố n đ ầu tư củ a n gành : 1 2 ,9 5 % Đến n ăm

19 9 8 t ỷ trọ n g n ày là 2 1 ,2 9 %; n ăm 1 9 99 là 2 0 %; n ăm 200 0 là 2 6,41 % Giai đ o ạn 199 6 -20 0 0 n gàn h đ ã có m ộ t số d ự án lớn n hư: đ ầu tư th iết b ị

d ệt kiếm củ a côn g t y d ệt Min h Kh ai, dự án đ ầu tư d ây tru yền kéo sợi

củ a côn g t y d ệt len Mù a Đôn g, dự án đầu tư th iết b ị chu yên dùn g h iện

đ ại (giác mẫu , trải cắt v ải ) củ a cô n g t y ma y 4 0 đ ã đ ạt được nh ữn g

th àn h côn g Các do anh n gh iệp đ ã có nhữn g kinh n gh iệm tro n g việc lập

d ự án , tìm n guồn va y vố n đ ầu tư, tổ ch ức đ ấu th ầu giải n gân , đ ể triển

kh ai nh anh , các dự án đ ưa cô n g trìn h đ ầu tư vào kh ai th ác, khô n g lỡ

đ ầu tư đ ể đ ạt h iệu q u ả cao sau đ ầu tư:

- Kin h n gh iệm về tìm n guồn vốn th ích hợp , triển k h ai nh anh dự án

đ ầu tư, đ áp ứn g kịp th ời nh iệm vụ sản xu ất kinh do anh củ a đ ơn vị (cô n g t y d ệt 1 9 /5 …)

-Kin h n gh iệm v ề chu yển đ ổ i dự án sản xu ất kin h do an h , thực h iện d ự

án đ ầu tư m ới nh ằm đ a d ạn g ho á sản phẩm, n ân g cao h iệu qu ả sản xu ất kin h do anh và đ ẩy n h anh mức tăn g trưởn g sản xu ất cô n g n gh iệp (côn g

t y Tô Ch âu …)

- Kin h n g h iệm về tổ ch ức thực h iện đ ấu th ầu đ ể q u yết đ ịn h ph ươn g

án mu a sắm th iết b ị và đ ầu tư xây l ắp nh à xưởn g tố i ưu n h ất (côn g t y

d ệt 1 9 /5 , côn g t y ma y 4 0 ) Kin h n gh iệp về lựa ch ọn th iết b ị côn g n gh ệ đ ể đ ầu tư nh ằm đ áp ứn g xu

th ế h ộ i n h ập khu vực và to àn c ầu (cô n g t y d ệt Min h Kh ai )

2 Vố n và cơ cấu k ỹ th u ật củ a vốn Tro n g tổ n g v ốn đ ầu tư luôn có b a ph ần : ph ần cho mu a sắm m áy mó c

th iết b ị, ph ần cho xâ y l ắp và mộ t p h ần cho xây d ựn g cơ b ản Vố n cho

mu a sắm máy mó c th iết b ị v à x â y lắp là vố n liên q u an trực tiếp đ ến

ch ất lượn g côn g trìn h, còn vốn kiến th iết cơ b ản kh ác khô n g liên qu an trực tiếp đ ến cô n g trình nhưn g n ó có mộ t vai trò qu an trọ n g khôn g th ể

th iếu đ ược tro n g qu á trìn h đ ầu tư Ngàn h Dệt May là n g àn h còn rất

yế u k ém về cô n g n gh ệ v à th iết b ị vì th ế tro n g nhữn g n ăm q u a, n gành Dệt Ma y ch ủ yếu đ ầu tư th ay th ế các m áy mó c th iết b ị đ ã qu á cũ và lạc

h ậu

T ỷ trọ n g d àn h cho mu a sắm máy mó c th iết b ị ch iếm k ho ản g 7 2 % tổn g

vố n đ ầu tư củ a to àn n gành ; vốn cho xây lắp ch iếm 1 6,48 % và vố n kiến

th iết cơ b ản kh ác là 6 ,4 2 % Tron g n ăm 19 96 t ỷ t rọ n g vố n ch o mu a sắm

má y m ó c th iết b ị là 7 4 ,8 %; n ăm 1 99 7 là 1 8 ,6 6 %; n ăm 1998 tăn g lên tới 7 9 %; n ăm 1 999 là 7 2,09 % và n ăm 200 0 là 75 ,3 8 % Nh ìn chun g vố n

th iết b ị là rất lớn tro n g tổn g vốn đ ầu tư củ a to àn n gàn h, vốn xây lắp

ch iếm mộ t t ỷ lệ n h ỏ và vốn kiến th iết c ơ b ản kh ác ch ỉ có 6 ,42 % Nh ìn vào tỷ lệ n à y ch o th ấ y, n gàn h có ít các d ự án xâ y d ựn g n hữn g nh à má y

h a y n h ữn g p h ân xưởn g sản xu ất mới mà ch ủ yếu là mu a sắm má y mó c

th iết b ị và lắp đ ặt h a y gia cố trên n ền bệ Ngàn h Dệt Ma y là n gàn h cần

ít vố n đ ầu tư cho ph át triển so với c ác n gàn h kh ác, đ ể xây d ựn g n h à

má y m ới ch ỉ cần k ho ản g từ 8 00 0 0 0 đ ến 1 0 00 00 0 USD cho mộ t xí

n gh iệp côn g su ất 1 triệu sản p h ẩm / n ăm, mà n g ành lại có vai t rò q u an trọ n g tron g sự p h át triển kin h tế xã hộ i củ a th àn h p hố

3 Ngu ồn vốn đ ầu tư ph át triển n gàn h Dệt Ma y q u ố c d o anh thuộ c Sở

Cô n g n gh iệp Hà Nộ i

Vố n tín dụn g ưu đ ãi là vốn do n gân sách Nh à n ước cho các do anh

n gh iệp vay với lãi su ất ưu đ ãi ho ặc với lãi su ất rất th ấp đ ể các d o anh

n gh iệp p h át triển sản xu ất kinh do anh Tr ước đ â y tro n g th ời k ỳ kế

ho ạch ho á, các d o anh n gh iệp Nh à nước làm ăn kh ô n g có h iệu qu ả, thu a

lỗ triền miên Các do anh n gh iệp chủ yếu d ựa vào n gân sách Nh à n ước

đ ể ph át triển sản xu ất kin h do anh B ước san g n ền kin h tế th ị trườn g, các d o anh n gh iệp khô n g đ ược sự b ao cấp củ a Nh à n ước, ph ải tự tìm kiếm n guồn vố n đ ể tồ n tại Các d o an h n gh iệp hu y đ ộ n g vốn b ằn g n h iều cách : vay th ươ n g m ại h ay đ ầu tư b ằn g n guồn vố n tự có

Ngu ồn vố n tự có càn g lớn th ì càn g ch ứn g tỏ d o anh n g h iệp lớn

m ạnh và h o ạt độ n g n gày cán g có h iệu qu ả Nh ìn chu n g các d o an h

n gh iệp Dệt M a y q u ó c do anh thuộ c Sở Cô n g n gh iệp H à Nộ i đ ã đ ược cải cách ch o ph ù h ợp với x u th ế p h át triển củ a n ền kinh tế th ị trườn g n hư

h iện n ay, n h ò đ ó đ ã thú c đ ẩy n gàn h Dệt Ma y từn g b ước được ho àn

th iện , đ iều đ ó phù h ợp Tro n g thời k ỳ b ao cấp , các d o an h n gh iệp d ệt ma y g ần nh ư phụ

th uộ c vào n guồn vốn củ a Nh à nước cho đ ầu tư p h át triển Bước san g

n ền k in h tế th ị trườn g các d o anh n gh iệp p h ải tự m ìn h v ươn lên Tron g

n ăm 1 996 , vốn đ ầu tư ph át triển n gành ch ủ yếu là d ựa v ào n gu ồn vốn

ưu đ ãi củ a Nh à n ước ch iếm đ ến 5 5 ,78 % tổn g vốn đ ầu tư Đến n ăm

19 9 7 vố n tín dụn g ưu đ ãi ch ỉ còn là 51 ,57 %, n ăm 1 998 là 4 4 ,12 %; n ăm

19 9 9 là 38 ,4 8 %; đ ến n ăm 2 000 ch ỉ còn 23 ,71 % Tu y s ố v ố n tín dụ n g

ưu đ ãi có t ỷ trọ n g n gày càn g g iảm n h anh q u a các n ăm n hưn g về số

tu yệt đ ố i vẫn tăn g n h anh Đến n ăm 19 98 vốn tín dụ n g ưu đ ãi tăn g gấp

h ơn 1 ,1 lần so với n ăm 19 96 và n ăm 2 00 0 tăn g gấp1 ,2 lần

Đứn g th ứ h ai tron g t ỷ t rọ n g vố n đ ầu tư là vố n vay th ươn g m ại (các d o anh n gh iệp vay th ươn g m ại củ a n gân h àn g Đầu tư & P h át triển ,

n gân h àn g Cô n g Thươn g và n gân h àn g Ngo ại Th ươn g ) Năm 199 6 vốn

va y th ươn g m ại là kh o ản g 5 ,3 t ỷ đ ồ n g ch iếm 33 ,3 3 % tổn g vốn đ ầu tư

th ì đ ến n ăm 1998 là 9 ,9 t ỷ đ ồ n g ch iếm 41 ,6 1 %; n ăm 1999 là 1 0,2 t ỷ

đồ n g ch iếm 4 2 ,3 6 %; n ăm 200 0 là 19 ,4 tỷ đ ồ n g ch iếm 4 3,0 5 % Nh ư vậ y

n ăm 2000 , vố n v ay th ươn g m ại đ ã tăn g nh anh gấp 3,6 lần n ăm 1 9 96

Số vố n đ ầu tư b ằn g n guồ n vố n tự bổ sun g c àn g lớn th ì càn g

ch ứn g tỏ sự lớn mạnh củ a do anh n gh iệp Tron g n ăm 1 9 96 , đ ầu tư b ằn g

n gu ồn tự b ổ xun g ch iếm tỷ trọ n g rất nhỏ ch ỉ có 1 0,88 % tro n g tổn g vố n

đ ầu tư Nh ưn g tro n g suố t b a n ăm qu a, nh ờ có ch iến lược ph át triển

do anh n gh iệp đú n g đ ắn và m ạnh d ạn tro n g đ ầu tư mà các d o anh

n gh iệp đ ã đ ạt đ ược nh iều th ành cô n g tro n g sản xu ất k in h do anh Vố n

tự có củ a do an h n g h iệp d ành cho đ ầu tư p h át triển n gày càn g lớn và tăn g rất nh anh qu a các n ăm, tố c độ tăng củ a vốn tự có tăn g n h anh h ơn

cả tố c độ tăn g củ a v ốn vay th ươn g m ại Năm 1 997 t ỷ trọ n g củ a vố n tự

có tro n g tổn g vố n đ ầu tư là 1 1,71 % tăn g gấp 1 ,33 lần n ăm 1 996 ; n ăm

19 9 8 ch iếm 1 2 ,89 % tron g tổn g vốn đ ầu tư tăn g g ấp 1,76 lần ; n ăm 199 9

ch iếm 1 9,17 % tăn g gấp 2 ,7 lần ; n ăm 2 0 00 con số n ày là 3 0 ,34 % và tăn g g ấp 7 ,7 lần n ăm 199 6

Ngu ồn v ốn k h ác là n guồ n vốn nh ư chu yển qu yền sử dụ n g đ ất từ

cô n g ty n à y san g cô n g t y kh ác, h ay ch u yển các máy m ó c th iết b ị giữa các cô n g ty với n h au Nguồ n vốn n ày ch iếm tỷ trọ n g nhỏ và khôn g

ph ản ánh xu h ướn g vận đ ộn g củ a v ốn m à ch ỉ lẻ tẻ tro n g mộ t vài n ăm

và ở mộ t vài do an h n gh iệp

Nh ư vậ y tro n g 5 n ăm qu a, xu hướn g ph át triển củ a vố n và cơ cấu

n gu ồn vốn là p hù h ợp với n ền kin h tế th ị tr ườn g Nh ìn chu n g, tỷ trọ n g

vố n tín d ụ n g ưu đ ãi tro n g 5 n ăm ch iếm kho ản g 38 ,5 2 %; vố n va y

th ươn g m ại ch iếm 4 0,1 1 %; vố n tự có ch iếm 19 ,6 4 % tro n g tổn g vốn

đ ầu tư củ a to àn n gành Xu hướn g n ày là h o àn to àn h ợp lý và tiến tới

Nh à nước sẽ tạo đ iều kiện cho do anh ngh iệp tự chủ tron g kinh d o anh ,

xo á bỏ các kh o ản trợ cấp đ ặc b iệt v à g iảm vố n va y t ín d ụn g ưu đ ãi

xu ố n g tới d ưới mức 1 0 %

4 Vố n đ ầu tư củ a n gành Dệt May p h ân theo h ình th ức đ ầu tư

Có th ể ph ân ch ia ra th àn h b a h ình thức đ ầu tư là: Đầu tư ch iều sâu ,

đ ầu tư mở rộn g và đ ầu tư mới Đầu tư ch iều sâu là lo ại đ ầu tư đổ i mới

má y mó c th iết b ị, th ay th ế cá c th iết b ị h iện đ ại đ ể nh ằm n ân g cao ch ất lượn g sản ph ẩm Đầu tư ch iều rộn g là đ ầu tư mở rộn g các c ơ sở sản

xu ất dựa trên trình đ ộ th iết b ị và côn g n gh ệ b an đ ầu nh ằm tăn g sản lượn g sản ph ẩm sản xu ất ra Đầu tư m ới là đ ầu tư xây d ựn g mộ t xí

n gh iệp h ay mộ t nh à máy m ới có th ể bao gồm cả xây d ựn g m ới và đổ i

m ới th iết b ị cô n g n gh ệ

Giai đ o ạn 199 6 -20 00, các d ự án ch ủ yếu tập tru n g vào đ ầu tư

ch iều sâu n ân g cao ch ất lượn g sản ph ẩm, đ ầu tư đ ổ i mới, th a y th ế d ần các máy m ó c th iết b ị cũ k ỹ đ ã q u á h ạn sử dụ n g Tro n g 5 n ăm q u a các

do anh n gh iệp đ ầu tư m ở rộ n g sản xu ất rất ít, và kh ôn g có dự án xây