LỜI NÓI ĐẦUTrong công việc cũng như trong sinh hoạt, ai trong mỗi chúng ta điều cũng có những kế hoạch cho riêng mình. Việc xác định được các mục tiêu, mục đích cho kế hoạch theo chiều hướng có lợi là rất cần thiết, và là điều hiễn nhiên. Vậy câu hỏi đặt ra rằng chúng ta sẽ thực hiện, xây dựng các kế hoạch đó như thế nào? Làm sao xác định được các mục tiêu, mục đích cho thật đúng đắn?Có rất nhiều cách và phương pháp để thực hiện tốt các kế hoạch lập ra. Nhưng điều cơ bản nhất là chúng ta cần phải biết cách tổ chức, hệ thống các vấn đề có liên quan đến kế hoạch. Và coi đây là hệ thống công việc chúng ta cần phải xử lý, nghiên cứu thật cẩn thận và nghiêm túc. Trong quá trình xử lý, nghiên cứu về nó, chúng ta sẽ sắp xếp lại, củng cố, phân tích các vấn đề đó mang tính hệ thống khoa học hơn để có những phương án tối ưu nhất. Quá trình hay phương pháp này được gọi chung là “Phân tích, tối ưu hóa hệ thống”. “Phân tích, tối ưu hóa hệ thống” vẫn đúng khi ta áp dụng cho từng công việc, vấn đề nảy sinh trong thực tiễn. Từ việc quản lý chi tiêu sinh hoạt gia đình, đến các vấn đề xã hội như “Ùn tắc giao thông”, “Bạo lực học đường”,… “Phân tích, tối ưu hóa hệ thống” thật sự rất cần thiết và đúng đắn khi ta áp dụng vào các vấn đề cụ thể trong công việc của các ngành chuyên môn trong xã hội.Được sự giảng dạy nhiệt tình về môn “Phân tích, tối ưu hóa hệ thống” của thầy PGS.TS. Phó Đức Anh, nhóm số 1 xin được trình bày chuyên đề mang tên: “Phương pháp luận của Lý thuyết Phân tích hệ thống. Vận dụng vào một công việc thực tế mà bạn phải đảm nhiệm trước cơ quan”. Nhóm 1 mong muốn được xem chuyên đề này như là một báo cáo khoa học nhỏ để nghiên cứu nghiêm túc về môn này.Xin chân thành gửi lời cám ơn sâu sắc đến thầy PGS.TS Phó Đức Anh đã tận tình giảng dạy và truyền đạt kiến thức quý báo đến chúng em. Kính chúc thầy được dồi dào sức khỏe để luôn duy trì và thành công trong sự nghiệp giảng dạy các thế hệ học trò sau này. Chúng em rất mong nhận được lời phê bình, phản biện của thầy về chuyên đề này để học tập và rút thêm kinh nghiệm kiến thức cho bản thân của mình.
Trang 1LỜI NÓI ĐẦU
Trong công việc cũng như trong sinh hoạt, ai trong mỗi chúng ta điều cũng
có những kế hoạch cho riêng mình Việc xác định được các mục tiêu, mục đíchcho kế hoạch theo chiều hướng có lợi là rất cần thiết, và là điều hiễn nhiên Vậycâu hỏi đặt ra rằng chúng ta sẽ thực hiện, xây dựng các kế hoạch đó như thế nào?Làm sao xác định được các mục tiêu, mục đích cho thật đúng đắn?
Có rất nhiều cách và phương pháp để thực hiện tốt các kế hoạch lập ra.Nhưng điều cơ bản nhất là chúng ta cần phải biết cách tổ chức, hệ thống các vấn đề
có liên quan đến kế hoạch Và coi đây là hệ thống công việc chúng ta cần phải xử
lý, nghiên cứu thật cẩn thận và nghiêm túc Trong quá trình xử lý, nghiên cứu về
nó, chúng ta sẽ sắp xếp lại, củng cố, phân tích các vấn đề đó mang tính hệ thốngkhoa học hơn để có những phương án tối ưu nhất Quá trình hay phương pháp nàyđược gọi chung là “Phân tích, tối ưu hóa hệ thống”
“Phân tích, tối ưu hóa hệ thống” vẫn đúng khi ta áp dụng cho từng côngviệc, vấn đề nảy sinh trong thực tiễn Từ việc quản lý chi tiêu sinh hoạt gia đình,đến các vấn đề xã hội như “Ùn tắc giao thông”, “Bạo lực học đường”,… “Phântích, tối ưu hóa hệ thống” thật sự rất cần thiết và đúng đắn khi ta áp dụng vào cácvấn đề cụ thể trong công việc của các ngành chuyên môn trong xã hội
Được sự giảng dạy nhiệt tình về môn “Phân tích, tối ưu hóa hệ thống” củathầy PGS.TS Phó Đức Anh, nhóm số 1 xin được trình bày chuyên đề mang tên:
xem chuyên đề này như là một báo cáo khoa học nhỏ để nghiên cứu nghiêm túc vềmôn này
Xin chân thành gửi lời cám ơn sâu sắc đến thầy PGS.TS Phó Đức Anh đãtận tình giảng dạy và truyền đạt kiến thức quý báo đến chúng em Kính chúc thầyđược dồi dào sức khỏe để luôn duy trì và thành công trong sự nghiệp giảng dạy cácthế hệ học trò sau này Chúng em rất mong nhận được lời phê bình, phản biện củathầy về chuyên đề này để học tập và rút thêm kinh nghiệm kiến thức cho bản thâncủa mình
Trang 27 Nguyễn Thị Thùy Linh
PHẦN 1: ĐẠI CƯƠNG VỀ PHƯƠNG PHÁP LUẬN PHÂN TÍCH TỐI ƯUHÓA HỆ THỐNG
Mục 1.1, 1.2, 1.3, 1.4
PHẦN 2: ỨNG DỤNG PHÂN TÍCH HỆ THỐNG VÀ TỐI ƯU HÓA VÀOCÔNG TÁC VẬN CHUYỂN TRÊN CÔNG TRƯỜNG XÂY DỰNG CÔNGTRÌNH THỦY LỢI, THỦY ĐIỆN
Đặt vấn đề
Nguyên vật liệu và phương pháp
Kết quả và thảo luận
Kết luận
Tổng biên tập, chịu trách nhiệm chung, phân công nhóm, kiểm tra
Trang 3MỤC LỤC
PHẦN I: ĐẠI CƯƠNG VỀ PHƯƠNG PHÁP LUẬN PHÂN TÍCH TỐI ƯU HÓA
HỆ THỐNG 4
1.1 Dẫn nhập 4
1.2 Hệ thống 4
1.3 Phương pháp luận “phân tích hệ thống” (PTHT) 4
1.4 Các bước cơ bản trong “PTHT” 6
1.4.1 Đặt vấn đề 6
1.4.2 Các mục tiêu 7
1.4.3 Các giá trị và các tiêu chuẩn 8
1.4.4 Các ràng buộc (các hạn chế) 8
1.4.5 Nhận dạng, thiết kế và lựa chọn các phương án 8
1.4.6 Dự báo tình trạng hoàn cảnh thế giới tương lai 9
1.4.7 Nhận dạng các kết quả 9
PHẦN II: ỨNG DỤNG PHÂN TÍCH HỆ THỐNG VÀ TỐI ƯU HOÁ VÀO CÔNG TÁC VẬN CHUYỂN TRÊN CÔNG TRƯỜNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH THUỶ LỢI, THUỶ ĐIỆN 10
2.1 Đặt vấn đề 10
2.2 Nguyên vật liệu và phương pháp 11
2.2.1 Phương pháp phân tích hệ thống và tối ưu hóa 11
2.2.2 Lựa chọn hệ thống giao thông trên công trường xây dựng công trình thủy lợi, thủy điện theo lý thuyết phân tích hệ thống và tối ưu hoá 12
2.3 Kết quả và thảo luận 15
2.3.1 So sánh lựa chọn tuyến đường vận chuyển 15
2.3.2 Các dạng tuyến đường thường gặp trên công trường 17
2.3.3 Kiến nghị phương pháp tính cước phí vận chuyển trên công trường xây dựng công trình thuỷ lợi, thuỷ điện theo phương pháp phân tích chi phí công tác vận chuyển 18
2.3.4 Ứng dụng bài toán tối ưu tìm phương án vận chuyển trên công trường 18
2.4 Kết luận 20
TÀI LIỆU THAM KHẢO 21
Trang 4PHẦN I: ĐẠI CƯƠNG VỀ PHƯƠNG PHÁP LUẬN PHÂN TÍCH TỐI ƯU
HÓA HỆ THỐNG 1.1 Dẫn nhập
Trong mọi lĩnh vực từ văn hóa, xã hội, chính trị, kinh doanh, khoa học…xuất phát từ nhu cầu, người ta đều ra các khái niệm mang tính chất hệ thống Sau
đó người ta tiến hành phân tích các hệ thống đó, cố gắng tìm ra phương án tối ưunhất, đạt được hiệu quả công việc tốt nhất Bằng chứng là có rất nhiều lý thuyết,học thuyết ra đời Ví dụ như :
Lý thuyết quyết định, hướng đích
Lý thuyết vận trù, Lý thuyết Quy hoạch
Lý thuyết điều khiển…
Tất cả đều nhằm một mục đích tối ưu
Vậy câu hỏi đặt ra là hệ thống là gì? Làm thế nào để tối ưu hóa hệ thống?
…
1.2 Hệ thống
Là một tập hợp các phần tử có mối liên hệ với nhau trong cùng hoạt độngnhằm đạt một số mục tiêu chung Trong hoạt động, các phần tử có trao đổi vào ravới môi trường bên trong lẫn bên ngoài (phần tử luôn biến đổi) Phần tử rất đadạng, có thể là các hệ thống con Giữa các phần tử có mối liên hệ lâu dài, ổn định,nhất thời, thất thường…
Hệ thống luôn biến động:
Sự phát triển: phát sinh, tăng trưởng, suy thoái và mất đi
Sự hoạt động: Các phần tử trong hệ thống cộng tác với nhau để cùng thựchiện mục đích chung
Hệ thống luôn hoạt động trong môi trường có sự trao đổi liên tục
Ví dụ: Hệ thống “Kinh doanh dịch vụ” là hệ thống mà mục đích là kinhdoanh dịch vụ Trong đó “Kinh doanh” là hoạt động của con người mang lại lợinhuận cho con người, “Dịch vụ” là hoạt động của con người nhằm mang lại lợi ích
Để tối ưu hóa hệ thống, người ta cần phải tiến hành phân tích hệ thống để rồisau đó đưa ra các hoạch định chiến lược nhằm đạt được hiệu quả công việc
1.3 Phương pháp luận “phân tích hệ thống” (PTHT)
Là phương pháp đ ưa ra các lập luận, thông tin xác đáng, tin cậy mang tínhkhoa học từ việc phân tích các phần tử trong hệ thống nhằm hỗ trợ cho việc chấpnhận đúng đắn một chương trình hành động
Trong quá trình thực hiện chương trình đã lựa chọn, “PTHT” có thể hỗ trợ
để tránh cho chúng ta không bị rơi vào tình trạng sai lệch không hiệu quả do các lợiích trái ngược nhau, do hiểu sai vấn đề, hoặc do các vấn đề không dự báo trước được
Trang 5“PTHT” là hoạt động nghiờn cứu khoa học, là cụng việc đũi hỏi kinhnghiệm và sự thụng minh, khụn khộo Việc tổ chức thực hiện “PTHT” phụ thuộcrất nhiều vào ý định của nhà phõn tớch là người cú kinh nghiệm và trực giỏc nghềnghiệp cao Trong cựng một cụng việc, cú thể cú rất nhiều nhà phõn tớch, và mỗinhà phõn tớch cú thể đưa ra cỏc luận điểm khỏc nhau Tuy nhiờn mỗi quỏ trỡnh của
“PTHT” đều bao gồm một số đặc thự (cỏc bước) được liờn kết với nhau một cỏchthớch hợp Cú thể trỡnh bày quỏ trỡnh “PTHT” theo cỏc hạng mục phần tử sau:
Nờu và đặt vấn đề (đặt bài toỏn)
Nhận dạng, thiết kế và sàng lọc cỏc phương ỏn cú thể
Dự bỏo cỏc bối cảnh hoặc trạng thỏi tương lai của hoàn cảnh xung quanh
Xõy dựng cỏc mụ hỡnh và ứng dụng để dự bỏo cỏc kết quả
Trao đổi thụng tin giữa nhà phõn tớch và người làm quyết định
Sơ đồ lập kế hoạch phõn tớch hệ thống được trỡnh bày như hỡnh 1-1
Khởi đầu phát biểu
ranh giới điều kiện
mục tiêu Tiêu chuẩn đánh giá
nhận dạng thiết kế sàng lọc các ph ơng án
lặp lại các biện pháp cải tiến lặp lại các thiết lập bài toán vấn đề
lặp lại việc xét các điều kiện ràng buộc
Hỡnh 1-1: Sơ đồ “Lập kế hoạch Phõn tớch hệ thống”
Trong phần lớn cỏc quỏ trỡnh “PTHT”, đối với mỗi bước, rất ớt khi chỉ saumột lần thực hiện đó cú thể hoàn thành tốt Thụng thường sau khi cú cỏc kết quảtrung gian hoặc phiờn bản kết quả đầu tiờn của quỏ trỡnh phõn tớch, nhà phõn tớchthường khụng thỏa món (kết quả đạt được khụng như mong đợi), họ thấy cần phảithay đổi cỏc giả thiết ban đầu, cần phải thu thập thờm dữ liệu, cần phải thảo luậnthờm với nhiều người khỏc để ra quyết định chớnh xỏc húa lại tập cỏc mục tiờu, bổsung thờm cỏc ràng buộc nhằm tạo ra kết quả tốt nhất Điều đú cú nghĩa là quỏ
Trang 6trình “PTHT” thường là quá trình lặp, trong đó có nhiều vòng lặp (còn gọi là cácvòng phản hồi – feedback loop).
Quá trình “PTHT” không nhất thiết kết thúc khi quá trình lặp không cònmang lại những cải thiện cơ bản tình hình hoặc không còn đưa ra thêm được cácchương trình hành động mới để người làm quyết định có thể so sánh, đánh giá vàlựa chọn Nhà phân tích vẫn còn phải tiếp tục trợ giúp cho người ra quyết đ ịnhtrong việc giải quyết các vấn đề mới xuất hiện Nghĩa là nhà phân tích luôn phảilàm việc thường xuyên và luôn cập nhật phản hồi từ các yêu cầu công việc thực tếđược đề ra theo thời gian, ngay cả khi chương trình “PTHT” được thực hiện tốt
Có nhiều cách để kết hợp các bước của quá trình “PTHT” thành các giaiđoạn Tuy nhiên nói chung có thể chia quá trình “PTHT” thành ba giai đoạn:
Đặt vấn đề (nêu vấn đề, phát biểu thiết lập bài toán)
Nghiên cứu bao gồm quá trình tìm ra, thiết kế và phân hạng các phương án,
dự báo các hoàn cảnh xung quanh, xác định các kết quả
Trình bày, bao gồm so sánh và làm các tài liệu
Tuy nhiên cần chú ý rằng không phải mỗi quá trình “PTHT” đều đòi hỏi phải thựchiện cứng nhắc mọi giai đoạn và mọi bước
Thiết lập sơ bộ các mục tiêu và các cách để đo lường các thành tựu đạt được
Đưa ra một vài chương trình hành động (phương án) có thể
Xác định các ràng buộc
Dự báo các loại kết quả có thể, cách thức đo lường chúng, các tiêu chuẩn cóthể để phân hạng chúng
Xây dựng một kế hoạch cho việc phân tích tiếp tục
Đạt được vấn đề sẽ cho phép chúng ta giới hạn các câu hỏi, các vấn đề phải
đề cập, các khía cạnh của hoàn cảnh xung quanh cần đưa vào xem xét, khuôn khổthời gian, và các nguồn phân tích cần thiết để thực hiện công việc Phạm vi của vấn
đề có thể được hạn chế lại nhờ hạn chế số lượng và chủng loại các hoạt động cóthể phải xem xét
Bước đặt vấn đề có thể được xem như là một quá trình “PTHT” với qui mônhỏ Tuy nhiên ở bước này các mô hình dùng để dự báo vẫn còn thô, vá có thể các
Trang 7kết quả mới ở mức phán đoán.
Bước đặt vấn đề là bước rất quan trọng của “PTHT” vì có thể chúng ta thấtbại thường là do chúng ta đã giải các vấn đề đặt sai nhiều hơn là do chúng ta giảisai những vấn đề đặt đúng
1.4.2 Các mục tiêu
Trước tiên cần phải phân biệt mục tiêu và mục đích:
Mục đích (Goal) là một kết quả tốt cuối cùng được mong đ ợi, là lí do tại saomột tiến trình, dự án,…tồn tại Là điều mong muốn được nêu ra một cách rõ ràng
để cuối cùng đạt cho được
Mục tiêu (Objective) là cái đích cụ thể nhắm vào và phấn đấu đạt được trongkhoảng thời gian nhất định
Trong đa số các trường hợp, người làm quyết định thường có nhiều mụctiêu Các mục tiêu này có thể có quan hệ với nhau hoặc cùng nhau đóng góp vàomục tiêu chung ở cấp cao hơn
Trang 8Đa mục tiêu thường có tính tương tranh và do đó phải giải quyết vấn đề cạnhtranh lẫn nhau của các mục tiêu Thường thì một phương án có thể mang lại sự cảithiện tối đa cho một mục tiêu nào đó, song nó lại làm suy giảm các mục tiêu khác.
1.4.3 Các giá trị và các tiêu chuẩn
Nếu chúng ta muốn khẳng định một phương án là tốt, chúng ta không chỉ đolường giá trị của từng kết quả, mà còn cần phải có cách nào đó tổ hợp các tác độngnày trong một tổng thể Hơn nữa nếu chúng ta muốn có các khả năng phân hạngcác phương án để chỉ ra các phương án ưu tiên, chúng ta cần phải có các “tiêuchuẩn”
Thông thường người làm quyết định quan tâm đến việc phân hạng tươngứng với nhiều hơn một tiêu chuẩn Việc phân hạng các phương án theo đa tiêuchuẩn là vấn đề khó và nhiều khi nhà phân tích chỉ làm nhiệm vụ tư vấn, hỗ trợ,còn việc lựa chọn thuộc về quyền của người làm quyết định
Việc đo lường các giá trị thường mang tính chủ quan Cùng một kết quảsong những người đánh giá khác nhau có thể sẽ cho ra các đánh giá khác nhau.Thường gặp trong thực tế thì đánh giá của người ra quyết định là quan trọng nhất
1.4.4 Các ràng buộc (các hạn chế)
Các ràng buộc là các điều kiện hạn chế đặt trên các phương án Các ràngbuộc có thể là các tính chất vật lý của hệ thống, các giới hạn của tự nhiên, hoặc cáchạn chế mang tính chính trị không cho phép thực hiện một số hoạt động nào đó.Các ràng buộc có thể kéo theo một số kết quả không thể thực hiện được, và do đómột số mục tiêu sẽ không thể đạt được
Các phương án, các kết quả, các mục tiêu trực tiếp hay gián tiếp không bịcác ràng buộc ngăn cản được xem là khả thi Một số các ví dụ về ràng buộc là cácquy luật của tự nhiên, các giới hạn về tài nguyên thiên nhiên, nguốn nhân lực, hệthống luật pháp, phong tục, tập quán, đạo đức, nguồn vốn đầu tư…
1.4.5 Nhận dạng, thiết kế và lựa chọn các phương án
Việc tìm ra các phương án là nhiệm vụ của trí tưởng tượng và mang tínhsáng tạo, đòi hỏi sự kết hợp hài hòa giữa bề sâu và bề rộng của các tri thức liênquan đến các vấn đề đặt ra
Tập các phương án có thể ban đầu bao gồm tất cả các chương trình hànhđộng tạo ra cơ hội đạt được hoặc đạt được một phần các mục tiêu Người ta thường
thêm vào các tập này phương án số 0 là phương án không có hành động nào và
xem nó như phương án cơ sở dùng để so sánh
Chúng ta không thể nghiên cứu tỷ mỷ tất cả các phương án, vì làm thế sẽ mất rấtnhiều thời gian, công sức, quá tốn kém Cần phải có cách để sàng lọc sơ bộ, làmgiảm số lượng tập các phương án xuống đến mức có thể xử lý được Các phương
án càng tốt càng dễ dàng phân tích Một phương án nào đó được xem là đặc biệt tốt
có thể được chấp nhận ngay mà không cần tiệp tục phân tích thêm
Trang 91.4.6 Dự báo tình trạng hoàn cảnh thế giới tương lai
Cái gì sẽ xảy ra do thực hiện chương trình hành động?
Cái gì sẽ xảy ra nếu không thực hiện chương trình hành động?
Sẽ không có câu hỏi nào được trả lời chính xác vì cả hai câu hỏi điều liênquan đến dự báo các hoàn cảnh tương lai của thế giới hoặc ít ra của phần thế giớiđang được nghiên cứu
b) Dự báo trong “PTHT”:
Dự báo là rất cần thiết trong “PTHT” để dự báo các kết quả của phương án
vì các kết quả này phụ thuộc vào các tính chất của phương án và vào hoàn cảnh khi
nó được thực hiện Thường thì chúng ta sẽ không tin tưởng lắm vào độ chính xáccủa các dự báo này, chình vì thế mà chúng ta sẽ phải thực hiện phân tích với mộtvài kịch bản dự báo khác nhau về tình trạng tương lai của thế giới
Cần chú ý là ngay cả các kỹ thuật dự báo tốt nhất cũng chỉ có thể xác địnhđược tương lai với một xác xuất nào đó
Trang 10PHẦN II: ỨNG DỤNG PHÂN TÍCH HỆ THỐNG VÀ TỐI ƯU HOÁ VÀO CÔNG TÁC VẬN CHUYỂN TRÊN CÔNG TRƯỜNG XÂY DỰNG CÔNG
TRÌNH THUỶ LỢI, THUỶ ĐIỆN
Tóm tắt: Trên công trường xây dựng công trình thuỷ lợi, thuỷ điện công tác
vận chuyển chiếm giá thành rất lớn Công tác vận chuyển trên công trường liênquan đến nhiều vấn đề trong tổ chức bố trí mặt bằng xây dựng và làm ảnh hưởngđến giá thành xây dựng công trình Trong thực tế hiện nay trên các công trườngxây dựng chưa được chú ý đúng mức trong việc lựa chọn phương án tổ chức vậnchuyển hợp lý, chưa có cơ sở để lựa chọn tìm phương án vận chuyển tối ưu Chiphí xây dựng đường vận chuyển trên công trường chưa được đưa vào giá thànhcông tác vận chuyển một cách hợp lý Nội dung bài báo ứng dụng lý thuyết phântích hệ thống và tối ưu hoá trong thiết kế tổ chức công tác vận chuyển để tính toángiá thành vận chuyển làm cơ sở cho việc so sánh lựa chọn tuyến đường vận chuyểnhợp lý Thông qua đề xuất phương pháp tính cước phí vận chuyển trên công trường
để xác định cước phí vận chuyển, làm căn cứ tính toán, so sánh lựa chọn phương
án vận chuyển tối ưu
2.1 Đặt vấn đề
Vận chuyển trên công trường là hoạt động không thể thiếu được phục vụ sảnxuất cho mọi đối tượng trên mặt bằng xây dựng trong suốt quá trình thi công Côngtác vận chuyển liên quan đến nhiều yếu tố như: đường vận chuyển, thiết bị vậnchuyển, chủng loại vật liệu, cấu kiện cần vận chuyển, khối lượng vận chuyển vàđặc biệt là phương án tổ chức vận chuyển Những yếu tố nêu trên ảnh hưởng trựctiếp đến giá thành vận chuyển, tiến độ thi công và an toàn lao động trong sản xuất.Nhưng thực tế hiện nay giá thành công tác vận chuyển trên công trường chưa đượcquan tâm, phần lớn mạng lưới giao thông trên công trường được tư vấn đề xuất chủyếu dựa trên đặc điểm địa hình khi đánh giá, so sánh kinh tế để lựa chọn Hệ thốngvận chuyển chưa đề cập hết những nhân tố ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm như:chi phí xây dựng đường trên công trường, chi phí đầu tư thiết bị, xe máy chưađược tính đầy đủ vào giá thành công tác vận chuyển nên không có cơ sở để đánhgiá lựa chọn phương án hợp lý
Việc nghiên cứu ứng dụng phân tích hệ thống và tối ưu hóa công tác vậnchuyển trên công trường là hướng đi nhằm tìm ra phương án bố trí tối ưu xí nghiệpsản xuất phụ, cũng như đưa ra được phương án cho công tác vận chuyển tối ưu trêncông trường xây dựng công trình thủy lợi, thủy điện Một trong những chỉ tiêuquan trọng để lựa chọn mạng lưới giao thông và xác định vị trí hợp lý xí nghiệpsản xuất phụ trên công trường là đơn giá cước vận chuyển
Xuất phát từ thực trạng nói trên cần thiết phải nghiên cứu để đưa chi phí xâydựng đường vận chuyển vào giá thành công tác vận chuyển đồng thời ứng dụngphương pháp phân tích hệ thống và tối ưu hoá thiết kế tổ chức công tác vận chuyểntrên công trường xây dựng công trình thuỷ lợi, thuỷ điện
Trang 112.2 Nguyên vật liệu và phương pháp
PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH HỆ THỐNG VÀ TỐI ƯU HOÁ CÔNGTÁC VẬN CHUYỂN TRÊN CÔNG TRƯỜNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNHTHUỶ LỢI, THUỶ ĐIỆN
2.2.1 Phương pháp phân tích hệ thống và tối ưu hóa
a) Giới thiệu chung về phương pháp phân tích hệ thống
Mục đích của việc ứng dụng lý thuyết phân tích hệ thống vào bài toán phântích lựa chọn hệ thống giao thông trên công trường và xác định vị trí các xí nghiệpsản xuất phụ hợp lý là lập một hàm mục tiêu F(x) chứa một hoặc nhiều biến có thểđiều khiển được hệ thống đang xét đạt được mục tiêu đề ra cho một hệ thống, nóphải được tương thích với một mô hình toán để đạt cực trị khi mục tiêu đề ra
Trong bài toán phân tích lựa chọn hệ thống giao thông và vị trí xí nghiệpphụ hợp lý trên công trường ta phải xây dựng một mô hình toán và các điều kiệnràng buộc để hàm F(x) có dạng: F(x) → min (dần tới cực trị nhỏ nhất)
Việc triển khai có kết quả các nghiên cứu mang tính hệ thống rất cần sự trợgiúp của máy tính điện tử trong việc xử lý thông tin, sự phát triển của phân tích hệthống (PTHT) phụ thuộc rất nhiều khả năng triển vọng của máy tính Có thể nóirằng PTHT là tập hợp các phương pháp, dựa trên việc sử dụng máy tính hướng tớiviệc nghiên cứu các hệ phức tạp, các hệ kỹ thuật, kinh tế, sinh thái v.v Như vậy
có thể nói PTHT là lĩnh vực nghiên cứu vấn đề ra quyết định trong các điều kiện
mà việc chọn giải pháp đòi hỏi phải phân tích các thông tin phức tạp, có các bảnchất khác nhau Vì thế nguồn gốc của PTHT, các quan niệm cũng như phươngpháp của nó nằm trong lĩnh vực nghiên cứu các vấn đề ra quyết định – lý thuyếtnghiên cứu các lý luận hướng đích và lý thuyết điều khiển
b) Những đặc trưng cần phản ánh khi xây dựng bài toán:
- Các vấn đề sản xuất kinh doanh xây dựng nẩy sinh từ các doanh nghiệp đó
là các hệ thống kết hợp từ năng lực về vốn, nhân lực, thiết bị công nghệ, trình độ tổchức, quản lý và các tri thức chuyên ngành trong môi trường kinh doanh xây dựngnhất định để tạo ra sản phẩm đáp ứng nhu cầu xã hội
- Khi nghiên cứu về tổng mặt bằng xây dựng công trình thuỷ lợi, thuỷ điệnliên quan đến hệ thống bao gồm: Con người, cơ sở vật chất, hệ thống công trìnhđầu mối, các dây chuyền công nghệ xây dựng, các điều kiện tự nhiên khu vực, quyphạm xây dựng và cơ cấu tổ chức công trường ảnh hưởng đến chất lượng, tiến
độ, an toàn và giá thành công trình
- Khi đề cập đến công tác vận chuyển trên công trường xây dựng công trìnhthuỷ lợi, thuỷ điện sẽ liên quan đến hệ thống bao gồm đường vận chuyển, thiết bịvận chuyển, chủng loại vật liệu, cấu kiện và phương án tổ chức vận chuyển trêncông trường ảnh hưởng đến giá thành công tác vận chuyển
- Đối tượng nghiên cứu của PTHT là các hệ thống, một tổng thể gồm nhiều bộphận, nhiều yếu tố có quan hệ tương hỗ với nhau và môi trường xung quanh Khi