Thực trạng và một số giải pháp nhằm thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam.DOC

Thực trạng và một số giải pháp nhằm thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam

Lời mở đầu

Tính cấp thiết của đề tài

Chiến lợc mở cửa để dần đa nền kinh tế nớc ta hội nhập với nền kinh tếkhu vực và thế giới đã đợc Đảng và Nhà nớc ta chủ chơng thực hiện cách đâyhơn 10 năm Một trong nhiều nội dung quan trọng của chiến lợc này là chủchơng thu hút vốn đầu t trực tiếp nớc ngoài

Thu hút vốn đầu t trực tiếp nớc ngoài không chỉ nhằm mục tiêu giảiquyết nạn khan hiếm về vốn cho đầu t phát triển xã hội mà còn nhằm tạo thêmnhiều công ăn việc làm cho ngời lao động, cung cấp cho nền kinh tế nớc nhànhững máy móc, quy trình công nghệ tiên tiến, sản xuất nhiều mặt hàng cóchất lợng và hàm lợng kỹ thuật cao, góp phần thúc đẩy phát triển nội sinh nềnkinh tế đất nớc, tạo nên sức mạnh tổng phục vụ sự nghiệp CNH-HĐH đất nớc.Thực hiện chủ chơng trên, tháng 12 năm 1987 nhà nớc ta chính thức banhành luật đầu t nớc ngoài tại Việt Nam Qua gần 15 năm thực hiện, nguồn vốn

đầu t trực tiếp nớc ngoài đã đáp ứng đợc một số mục tiêu đề ra song cũng lại

đặt ra những vấn đề mới cần giải quyết,đặc biệt là trong những năm gần

đây,trừ năm 2000 nguồn vốn này suy giảm liên tục Do nhận thấy sự cần thiếtphải đánh giá, nhìn nhận lại thực trạng đầu t trực tiếp nớc ngoài tại Việt Nam

để từ đó tìm ra các giải pháp nhằm thúc đẩy việc thu hút, em đã chọn đề tài

cho báo cáo thực tập của mình: “ Thực trạng và một số giải pháp nhằm thu

hút đầu t trực tiếp nớc ngoài tại Việt Nam”

Ngoài phần mở đầu và kết luận, báo cáo đợc chia làm 3 chơng nh sau:Chơng 1: Khái quát về đầu t trực tiếp nớc ngoài

Chơng 2: Vài nét về thực trạng FDI tại Việt Nam

Chơng 3: Một số giải pháp nhằm đẩy mạnh việc thu hút FDI ở Việt Nam (ở cuối mỗi chơng đều có kết luận nhỏ)

Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu là nhằm đánh giá khái quát và phân tích một vài nétcơ bản của thực trạng xu hớng đầu t trực tiếp nớc ngoài nói chung tại ViệtNam để thấy đợc vị trí FDI đối với phát triển kinh tế của nớc ta; thấy nhữngmặt đợc và cha đợc của hoạt động FDI, qua đó rút ra các giải pháp nhằm đẩymạnh việc thu hút FDI tại Việt Nam

Đối t ợng và phạm vi nghiên cứu

Đối tợng và phạm vi nghiên cứu của báo cáo này là hoạt động đầu t trựctiếp nớc ngoài tại Việt Nam kể từ khi ban hành luật đầu t nớc ngoài năm 1987

đến nay, năm 2000 Hoạt động này bao gồm từ tình hình cấp giấy phép, tình

hình triển khai các dự án FDI, cho đến hoạt động kinh doanh XNK của cácdoanh nghiệp FDI khi các dự án đã đi vào thực hiện.

Ph ơng pháp nghiên cứu

Trong báo cáo, các phơng pháp nghiên cứu sau đợc sử dụng:

-Phơng pháp duy vật biện chứng

-Phơng pháp thống kê

-Phơng pháp phân tích tổng hợp

-Phơng pháp đối chiếu so sánh

Chơng 1 khái quát về đầu t trực tiếp nớc ngoài1.1 Khái niệm về đầu t trực tiếp nớc ngoài

1.1.1 Khái niệm về đầu t trực tiếp nớc ngoài nói chung

Cùng với quá trình toàn cầu hoá, khu vực hoá đời sống kinh tế,đến nay đầu

t trực tiếp nớc ngoài ( Foreign Direct Investment-FDI) không còn là vấn đềmới mẻ trên thế giới Khái niệm về FDI này đều đợc ghi nhận trong luật đầu tcủa các nớc Mặc dù không hoàn toàn giống nhau bởi có sự khác biệt về việc

sử dụng câu từ hay ngữ pháp, song về mặt bản chất thì khái niệm về FDI ở luậtcủa các nớc khác nhau là nh nhau do chúng đều xuất phát từ khái niệm đầu tquốc tế

Đầu t trực tiếp nớc ngoài là một hình thức đầu t quốc tế mà chủ đầu t nớcngoài đầu t toàn bộ hay một phần đủ lớn của các dự án nhằm giành quyền

điêù hành hoặc tham gia điêù hành các doanh nghiệp sản xuất hoặc kinhdoanh dịch vụ, thơng mại

Nh vậy, FDI thực chất là một hình thức đầu t quốc tế, là những phơng thức

đầu t vốn, tài sản ở nớc ngoài để tiến hành SXKD, dịch vụ với mục đích tìmkiếm lợi nhuận và/hoặc mục tiêu kinh tế-xã hội khác, với điều kiện là chủ đầu

t nớc ngoài chính là ngời trực tiếp điều hành hoặc tham gia điều hành hoạt

đọng đầu t tại nớc sở tại

Mặt khác, xét trên khía cạnh cơ cấu vốn đầu t quốc tế thì FDI chính là một

hình thức đầu t thuộc kênh t nhân (xem sơ đồ 1) Do đó chủ đầu t nớc ngoài

thờng là các pháp nhân hoặc thể nhân và tiến hành hoạt động đầu t theo mục

đích lợi nhuận là chủ yếu

Sơ đồ 1: Cơ cấu vốn đầu t quốc tế

Nguồn: Giáo trình đầu t nớc ngoài, tác giả Vũ Chí Lộc,NXB.GD 1997

Để hiểu rõ hơn về FDI ta so sánh với đầu t gián tiếp nớc ngoài trên một sốchỉ tiêu nh sau:

Bảng 1: So sánh FDI và đầu t gián tiếp nớc ngoài

Tự chịu trách nhiệm về kếtquả SXKD, dịch vụ

chủ đầu t nớc ngoài không trựctiếp tham gia quản lí; nớc nhận

đầu t đợc tự ý quản lí và sdụng vốn và tự chịu tráchnhiệm về kết quả SXKD, dịchvụ

3 Mục đích đầu t quan hệ FDI là kinh doanh

theo cơ chế thị trờng nên lợinhuận là mục tiêu cao nhất

và cuối cùng

lợi nhuận không phải là mục

đích cao nhất, có thể là mục

đích chính trị, nhân đạo hoặcmục đích khác

4 Tính chất đầu t vì quan hệ FDI có mục đích

kinh doanh nên nó chịu sựchị phối của các quy luậtkinh tế thị trờng, ít chịu ảnhhởng của cácquan hệ chínhtrị Do đó FDI không thểbiến nớc tiếp nhận đầu tthành con nợ của nớc đầu t

là quan hệ mang tính chất chính trị chịu ảnh hởng bởi các quan hệ giữa các quốc gia,

ít chịu chi phối của các qui luậtkinh tế Do đó nó không thểbiến nớc tiếp nhận đầu t thànhcon nợ của nớc xuất khẩu t bản.Hơn nữa nớc nhận đầu t giántiếp còn

5 Hình thức đầu t theo luật các nớc, thờng

là: 100% vốn nớc ngoài, liêndoanh, hợp đồng hợp táckinh doanh, BOT,BTO

chủ yếu là: vay thơng mạichính thức, hỗ trợ phát triểnchính thức ODA (gồm viện trợcho không, vay u đãi chính thc

và không chính thức)

ở trên đã nói, đợc qui định trong các đạo luật của các nớc và thờng đợc nhìnnhận dới góc độ của nớc nhận đầu t, nh: luật khuyến khích đầu t của Thái Lan(đầu t nói chung), luật đầu t nớc ngoài của Liên bang Nga (đầu t nớc ngoài),luật khuyến khích đầu t của Hàn Quốc (cho từng nghành), luật đầu t nớc ngoàicủa Inđônễia, luật đầu t nớc ngoài cuẩ Việt Nam (đầu t trực tiếp) Chẳng hạnnh: theo luật đầu t nớc ngoài của Inđônễia, FDI là nhằm mục đích thực hiệnkinh doanh tại Inđônễia, với điều kiện là ngời chủ sở hữu phải gánh chịu mọirủi ro đầu t; theo luật đầu t nớc ngoài của Liên bang Nga ngày 4/7/1991, đầu

t nớc ngoài là tất cả những hình thức giá trị tài sản hay giá trị tinh thần củanhà đầu t nớc ngoài đầu t vào các đối tợng của hoạt động SXKD và các hoạt

động khác với mục đích thu lợi nhuận

Đối với nớc xuất khẩu t bản, FDI đợc xem nh việc chuyển t bản ra nớcngoài nhằm thiết lập ở đó những hoạt động kinh doanh nhằm thu lợi nhuận.Còn đối với nớc tiếp nhận đầu t, nó lại là việc tiếp nhận t bản của nớc ngoài đểcho phép chủ đầu t nớc ngoài tổ chức các hoạt động kinh doanh theo nhữnớcngoài hình thức mà pháp luật qui định,nhằm phục vụ mục tiêu lợi nhuận hoặc/

và mục tiêu KT-XH nhất định

Nh vậy dù nhìn dới góc độ nào thì FDI cũng đều là hoạt động kinh doanhdựa trên cơ sở di chuyển t bản giữa các quốc gia, chủ yếu do các pháp nhân

và thể nhân thực hiện, theo những hình thức nhất định, trong đó chủ đầu t FDItham gia trực tiếp vào quá trình đầu t

1.1.2 Khái niệm về FDI theo luật đầu t nớc ngoài tại Việt Nam

Luật đầu t nớc ngoài tại Việt Nam đợc ban hành lần đầu vào ngày26/12/1987, sửa đổi vào năm 1990,1992; sau đó đợc thay bằng "luật đầu t nớcngoài tại Việt Nam " ban hành ngày 12/11/1996, đã đợc các nhà đầu t thế giới

và khu vực đánh giá là một luật hấp dẫn, thông thoáng trong khu vực Ngày9/6/2000 luật đầu t nớc ngoài tại Việt Nam lại đợc sửa đổi, bổ sung lần thứ 4

"để mở rộng hợp tác kinh tế với nớc ngoài , phục vụ sự nghiệp CNH, HĐH,phát triển kinh tế quốc dân trên cơ sở khai thác và sử dụng có hiệu quả cácnguồn lực của đất nớc."

Luật đầu t nớc ngoài tại Việt Nam 1996 qui định rõ: " đầu t nớc ngoài làviệc nhà đầu t nớc ngoài đa vào Việt Nam vốn bằng tiền hoặc bất kì tài sảnnào để tiến hành đầu t theo qui định của luật này"

Theo điều 2 và điều 19 của luật này thì nhà đầu t nớc ngoài có thể đầu t tạiViệt Nam dới các hình thức sau: hợp tác trên cơ sở hợp đồng hợp tác kinhdoanh, các dự án BOT, BOT và BT Đây là các hình thức mà các chủ đầu t nớcngoài trực tiếp tham gia vào việc quản lí và điêù hành hoạt động đầu t

Nh vậy theo luật đầu t khái niệm đầu t nớc ngoài đợc hiểu nh sau:

- Là hình thức đầu t trực tiếp

- Là việc bên ngoài trực tiếp đa vốn và tài sản khác vào đầu t tại ViệtNam Chủ đầu t nớc ngoài có thể là 1 tổ chức nhà nớc, tổ chức t nhân hay 1 tổchức quốc tế hoặc tự nhiên nhân nớc ngoài.

Vốn đầu t ở đây không chỉ bao gồm t bản mà còn bao gồm cả các bí quyết

kĩ thuật, qui trìng công nghệ, dịch vụ kĩ thuật (điều 7 luật đầu t nớc ngoài tạiViệt Nam năm 1996) Qui định này là nhằm mục đích tranh thủ đợc vốn kĩthuật hiện đại, kinh nghiệm

và phơng pháp quản lí tiên tiến, đào tạo đội ngũ quản lí và công nhân có trình

dộ cao, góp phần nâng cao đời sống kinh tế, đa Việt Nam hoà nhập với khuvực và thế giới Việc sử dụng vốn đầu t nớc ngoài vào 1 quốc gia thòng dẫn

đến việc thành lập ở nớc tiếp nhận đầu t 1 cơ sở sản xuất Nhng theo luật ViệtNam thì hoạt động đầu t trực tiếp nớc ngoài không nhất thiết phải nh vậy mà

có thể tồn tại trên cơ sở hợp đồng hợp tác kinh doanh

Nh vậy, qui định về FDI nh trên đã thể hiện đợc chủ trơng của nhà nớcViệt Nam là mở rộng việc thu hút vốn đầu t cua các nớc trên thế giới nhằmthúc đẩy sự phát triển nội sinh nền kinh tế đất nớc

1.2 Vai trò của FDI

1.2.1 Vai trò của FDI đối với nớc nhận đầu t (là nớc đang phát triển )

Thực tiễn hoạt động đầu t quốc tế cũng nh ở Việt Nam cho thấy nguồn FDI

có vai trò hết sức quan trọng đối với nớc tiếp nhận đầu t mà chủ yếu là cácquốc gia đang phát triển nh Việt Nam

Một đặc điểm phổ biến của các nớc đang phát triển là tỉ lệ tiết kiệm nội địathấp và thiếu ngoại tệ Do vậy, các nớc này không thể chỉ trông chờ vàonguồn vốn trong nớc để thực hiện CNH-HĐH mà buộc phải tìm kiếm sự bổsung từ bên ngoài FDI chính là 1 nguồn bổ sung quan trọng Hàng năm FDIcung cấp 1 lợng vốn đáng kể cho các nớc đang phát triển , đặc biệt là các nớc

đang phát triển ở Châu á Chẳng hạn nh: ở Trung Quốc, FDI đã cung cấp trungbình 5,8 tỉ USD/năm kể từ năm 1979 đến năm 1994, tỉ trọng FDI và tổng vốn

đầu t trong nớc là khoảng 25%; ở Inđônêsia, sau khi ban hành luật đầu t nớcngoài vào năm 1967, FDI đã cung cấp 1 lợng vốn trong 27 năm (1967-1994)trrung bình là 1,5 tỉ USD/ năm

Mặt khác nh ở phần trên đã đề cập FDI là 1 hình thức đầu t thuộc kênh tnhân, chủ đầu t tự quyết định đầu t và chịu trách nhiệm về kết quả kinh doanhnên khi tiếp nhận nguồn vốn này các nớc sở tại không phải chịu gánh nặng nợnần kinh tế, hơn nữa cũng không phải chịu những ràng buộc chính trị

Cũng vì lí do đó mà FDI còn là 1 hình thức đầu t có hiệu quả kinh tế cao,bởi trớc khi đa ra quyết định đầu t thì hàng loạt các yếu tố liên quan đến tínhkhả thi hay khả năng sinhlời đã đợc tính toán kĩ Một khi dự án FDI đi vàothực hiện, nó còn tạo ra sự cạnh tranh giữa doanh nghiệp có FDI với doanh

nghiệp trong nớc, thúc đẩy tăng trởng và phát triển nội sinh nền kinh tế đất ớc.

n-Ngoài ra các dự án FDI góp phần bổ sung quan trọngcho ngân sách của cáquốc gia Các nguồn thu này từ các lhoản cho thuê đất, mặt nớc, mặt biển; từcác kloại thuế doanh thu, lợi tức, thuế xuất nhập khẩu Tại Trung Quốc, các dự

án FDI đã đóng góp 11,2% tổng thu từ thuế năm 1995 và tỉ lệ này đang có xuhớng gia tăng

Một yếu tố quan trọng khác hấp dẫn các quốc gia đang phát triển là thôngqua FDI, các nớc này có thể tiếp nhận công nghệ tiên tiến, hiện đại Điều nàyrất quan trọng đối với việc hiện đại hoá công nghệ của đất nớc

Thêm vào đó, Fdi góp phần phát triển nguồn nhân lực và tạo thêm nhiềuviệc làm mới cho các nớc nhận đầu t, nâng cao mức sống của ngời lao động.Các dự án FDI có yêu cầu cao về chất lợng nguồn lao động do đó sự phát triểnFDI ở các nớc sở tại đã đặt ra yêu cầu khách quan phải nâng cao trình độ củangời lao động Mặt khác chính các chủ đầu t nớc ngoài thờng đã góp phầntích cực bồi dỡng,đào tạo đội ngũ lao động nớc sở tại đó chính là đội ngũnòng cốt trong việc học tập, tiếp thu kĩ thuật, công nghệ tiên tiến, năng lựcquản lí điều hành tiên tiến của nớc ngoài Các dự án FDI cũng thu hút một lựclợng lớn lao động , góp phần giải quyết tình trạng thất nghiệp Hơn nữa hìnhthức đầu t này còn giúp các doanh nghiệp địa phơng tiếp cận đợc vào thị trờngthế giới thông qua liên doanh và mạng lới thị trờng rộng lớn của họ

Nh vậy, FDI có vai trò hết sức quan trọng dối với nớc tiếp nhận đầu t, đó

là góp phần giải quyết dợc những vấn đề quan trọng đối với tăng trởng kinh tế

nh nạn khan hiếm vốn( quan trọng nhất), lạc hậu về công nghệ, thiếu việc làm,góp phần đa đất nớc thoát ra khỏi đói nghèo lạc hậu

Tuy vậy không phải là FDI chỉ mang lại những tác động tích cực nh trên

mà có thể nó còn ảnh hởng tiêu cực đến nền kinh tế xã hội nớc nhân đầu t Một điều dễ dàng nhận thấy nhất là FDI thúc đẩy sự phát triển không đềugiữa thành thị và nông thôn, đẩy nhanh quá trình phân hoá giàu nghèo trongxã hội Thật vậy, phần lớn các dự án đầu t nớc ngoài đều tập trung ở khu vựcphát triển kinh tế thuận lợi, có điêù kiện SCHT tốt, thờng là thành thị Thêmvào đó công ty có vốn đầu t nớc ngoài chỉ tuyển dụng lao động có tay nghềcao nên phần lớn lao động ở các nớc đang phát triển không tìm đợc việc làmtại các công ty cóvốn đầu t nớc ngoài do đó vấn đề giải quyết việc làm cũng

bị hạn chế rát nhiều

Mặc dù FDI bổ sung vốn cho các nớc nhận đầu t nhng về lâu dài lại làmgiảm tỷ lệ tiết kiệm nội địa Bởi vì các chủ đầu t nớc ngoài thờng có thế vềvốn , ccong nghệ và kinh nghiệm quản lí nên họ thờng tăng tỷ trọng vào cácnghành có tính cạnh tranh cao và dẫn tới độc quyền điều này làm cho các

công ty địa phơng bị phá sản dẫn đến sự phụ thuộc ngày càng chặt chẽ của cácchủ đầu t trong nớc vào các công ty nớc ngoài.

Hơn nữa, vấn đề chuyển giao công nghệ qua FDI cũng là một vấn đề nổicộm ở các nớc đang phát triển Các công ty nớc ngoài thờng chuyển giaonhững công nghệ-kỹ thuật lạc hậu hoặc máy móc thiết bị cũ váo nớc nhận đầu

t với giá cao hơn trên thị trờng quốc tế.Do đó, các nớc đang phát triển phải hếtsức tỉnh táo, tránh nguy cơ trở thành "bãi rác thải công nghiệp" của các nớcphát triển

Cuối cùng là vế phơng diện chính trị, FDI là một mối lo ngại đối với chínhphủ các nớc đang phát triển Bởi vì trong thực tế nhiều công ty nớc ngoài, đặcbiệt là các công ty đa quốc gia có tiềm lực kinh tế lớn can thiệp mạnh vào đ-ờng lối phát triển của nớc sở tại dới nhiều hình thức nh hối lộ quan chức hoặcthậm chí lật đỏ chính phủ nh trờng hợp điển hình ở Chi Lê những năm 70.Tóm lại, bản chất của FDI là các hoạt động đầu t nớc ngoài trên cơ sở khaithác các lợi thế so sánh trong phân công lao động quốc tế nhằm tìm kiếm lợinhuận cao trên phạm vi toàn cầu Do đó FDI là các hoạt động kinh tế và nó cótác động nh con dao hai lỡi đối với nớc nhân đầu t Nếu nớc chủ nhà có chínhsách thu hút và khai thác FDI một cách hợp lý sẽ phát huy đợc các mặt tíchcực, hạn chế tối đa mặt tiêu cực Ngợc lại, FDI sẽ là nhân tố gây trở ngại chonhững chính phủ không làm chủ đợc đờng lối phát triển của mình

1.1.2 Những đóng góp cụ thể của FDI đối với Việt Nam

Hoạt động FDI ngày càng đợc nhiều nớc thừa nhận là một nhân tố quantrọng đối với sự phát triển kinh tế đất nớc ở Việt Nam, kể từ khi luật đầu t n-

ớc ngoài đợc ban hành và thực hiện, hoạt động đầu t trực tiếp nớc ngoài đợc

Đảng và nhà nớc ta khẩng định là một bộ phận cấu thành quan trọng của nềnkinh tế thị trờng định hớng XHCN, góp phần thúc đẩy sự phát triển các nguồnlực trong nớc Ta xét đóng góp FDI đối với Việt Nam cụ thể trên một số mặtsau:

a Đóng góp đối với tổng vốn đầu t toàn xã hội

Cũng giống nh nhiều quốc gia đang phát triển khác, để đạt đợc tốc độ tăngtrởng cao và ổn định, Việt Nam cần phải có một khối lợng vốn rất lớn Theotính toán của các nhà kinh tế,để đạt đợc tốc độ tăng trởng GDP từ 5-6%/nămtrong giai đoạn 2000-2001 thì cần khoảng 65-70 tỷ USD trong tổng vốn đầu txã hội Dẫu rằng vốn trong nớc là chính, có vai trò quyết định song khả nănghuy đọng các nguồn vốn này rất khó khăn Bởi vì, nguồn vốn ngân sách cònhạn chế; nguồn vốn đầu t của các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tếcũng hạn chế do nhiều doanh nhgiệp đang bị thua lỗ, tích tuỹ thấp và cũng

đang trông đợi vào vốn ngân sách cấp (doanh nghiệp quốc doanh) hoặac vốn

đầu t nớc ngoài; nguồn vốn nhàn rỗi của dân c rất khó xác định vì tâm lý ngờidân còn thiếu tin tởng vào hệ thống tài chính ngân hàng, thiên về đầu t tích trữ

vàng,đôla, bất động sản Nh vậy để huy động đợc lợng vốn cần thiết, ViệtNam cần phải chú trọng thu hút các nguồn vốn nớc ngoài.

Trong những năm vừa qua, các nguồn vốn nớc ngoài ở Việt Nam chủ yếugồm: FDI, ODA, tín dụng thơng mại và các khoản vay nợ nớc ngoài Trong số

đó, nguồn FDI là quan trọng nhất, tạo ra một khu vực kinh tế có trình độ thiết

bị kỹ thuật công nghệ khá

Tính đến tháng 12/2000, khu vực FDI đẫ cung cấp 17,6 tỷ USD cho đầuphát triển xã hội , chiếm 47,6% vốn đăng ký(37 tỷ USD) Tỷ trọng vốn FDItrên tổng vốn đầu xã hội tăng nhanh qua các năm, đạt mức bình quân từkhoảng gần 20% tổng vốn đầu xã hội thời kỳ 1986-1994 lên khoảng 25,7%thời kỳ 1995-2000 (bảng2)

Bảng 2: cơ cấu vốn đầu t toàn xã hội (%)

Tỷ trọng này giảm sút do nhiều nguyên nhân, trong đó có tác động quantrọng từ bên ngoài là cuộc khủng hoảng tài chính châu á năm 1997 Tuyvậy,FDI vẫn là một nguồn đầu t đáng kể cho phát triển kinh tế xã hội, gópphần nâng cao đời sống xã hội

b Đóng góp FDI đối với GDP, tạo việc làm

Tỷ lệ đóng góp của FDI trong GDP tăng liên tục qua các năm, đạt mứcthấp nhất là 2% vào năm 1992, cao nhất là 13,25% vào năm2000 Điều đáng

lu ý ở đây là mặc dù vốn thực hiện FDI giảm mạnh kể từ năm 1998 nhng mức

đóng góp của khu vực FDI vẫn tăng điều đó chứng tỏ là hoạt động FDI đangdiễn ra ngày một hiệu quả hơn

Thu ngân sách từ khu vực FDI cũng tăng liên tục, trừ năm 1999, chiếmbình quân 6-7% tổng thu ngân sách( nếu tính cả dầu khí là gần 20%), đạt từ

128 triệu $ vào năm 1994 đến 317 triệu $ vào năm 1998, tăng gấp gần 2,5 lần

so với năm 1994 Điều này là phù hợp với mức đóng góp vào GDP ngày càngtăng trên, tạo khả năng giảm mức bội chi, chủ động hơn trong cân đối ngân

sách (bảng 3).

Bảng 3: Đóng góp FDI đối với GDP, ngân sách, tạo việc làm

NS: ngân sách(triệu USD) VL: tạo việc làm(1000 ngời) *: sơ bộ

GDP 2% 3,6% 6,1% 6,3% 7,4% 9,07% 10,03% 12,24% 13,25%

Nguồn: Niên giám thống kê năm 2000 và tạp chí thơng mại số 1 năm 2000

Các dự án FDI đi vào thực hiện cũng đã giải quyết đợc một phần nạn thấtnghiệp ở nớc ta: hàng năm, tạo việc làm thờng xuyên cho từ 2,5( năm 1997)

đến 3 vạn(năm 2000) lao động , cha kể hàng vạn lao động gián tiếp trong xâydựng và dịch vụ, góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động và hình thành đội ngũcông nhân lành nghề có tác phong lao động công nghiệp

Tóm lại, cùng với xu thế quốc tế hoá đời sống kinh tế đang diễn ra ngàycàng sâu rộng, hoạt động đầu t trực tiếp nớc ngoài đã trở nên quen thuộc vớihầu hết các quốc gia trên thế giới Nguồn vốn đầu t trực tiếp nớc ngoài nàyngày càng chứng minh đợc tính u việt của mình so với các nguồn vốn đầu t n-

ớc ngoài khác nên nhiều quốc gia, đặc biệt là các quốc gia đang phát triển,coi lầ chìa khoá cho tăng trởng

Tại Việt Nam nguồn vốn đầu t trực tiếp nớc ngoài đã góp phần giải quyết

đợc những vấn đề kinh tế xã hội, góp phần thúc đẩy phát triển triển các nguồnlực trong nớc, thực hiện CNH-HĐH đất nớc

Tuy nhiên nói nh vậy không có nghĩa là việc tiếp nhận FDI chỉ đồngnghĩa với việc đón nhận những lợi ích mà rất có thể FDI lại là không tốt đốivới việc phát triển tổng thể KT-XH Do vậy, các nớc cần có một chính sáchthu hút và sử dụng FDI hợp lý nhằm phát huy những mặt tích cực, hạn chế mặttiêu cực của nó

Chơng 2

Vài nét về thực trạng FDI tại Việt Nam

2.1 Thực trạng cấp giấy phép FDI tại Việt Nam

2.1.1 Tình hình chung

Từ khi “Luật đầu t nớc ngoài tại Việt Nam” có hiệu lực cho đến năm 2000Nhà nớc ta đã cấp giấy phép cho 3.170 dự án FDI với tổng số vốn đăng kí là39.100 triệu USD Tính bình quân mỗi năm chúng ta cấp giấy phép cho 240 dự

án với mức 3.007,75 triệu USD vốn đăng kí

Bảng 4: Số dự án FDI đợc cấp giấy phép

(không kể các dự án của Vietsopetro)

VĐK Triệu USD

Nguồn : Niên giám thống kê 1998, 2000, NXB.Thống kê, Hà Nội

Bảng 1 cho thấy nhịp độ thu hút đầu t trực tiếp nớc ngoài có xu hớng tăngnhanh từ 1988 đến 1995 cả về số dự án cũng nh vốn đăng kí Riêng năm 1996

sở dĩ có lợng vốn đăng kí tăng vọt là do có 2 dự án đầu t vào lĩnh vực phát triển

đô thị ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh đợc phê duyệt với quy mô dự án lớn (hơn 3

tỷ USD/2 dự án) Nh vậy, nếu xét trong suốt cả thời kì 1988-1999 thì năm 1995

có thẻ đợc xem là năm đỉnh cao về thu hút đầu t trực tiếp nớc ngoài của ViệtNam (cả về số dự án, vốn đăng ký, cũng nhu quy mô dự án)

Từ năm 1997 đầu t trực tiếp nớc ngoài vao Việt Nam có biểu hiện suygiảm, nhất là cho đến các năm 1998, 1999 thì xu hớng giảm đó càng rõ rệt hơn:nếu so với năm 1997 số dự án đợc dyuệt của năm 1998 chỉ bằng 79,71%; năm

1999 chỉ bằng 80,58% Số liệu tơng ứng của vốn đăng ký là 83,83% và33,01%.

Nếu theo số lợng vốn đăng ký thì quy mô dự án bình quân của thời kỳ1988-1999 là 13,4 USD/1 dự án So với một số nớc ở thời kỳ đầu thực hiệnchính sách thu hút đầu t trực tiếp nớc ngoài thì quy mô dự án đầu t vào nớc tabình quân ở thời kỳ này là không thấp Nhng, vấn đề đáng quan tâm là quy mô

dự án theo vốn đăng kí bình quân của năm 1999 lại nhỏ đi một cách đột ngột và

ở mức thấp nhất từ trớc tới nay (5,52 triệu USD/1 dự án) Quy mô dự án theovốn đăng kí bình quân của năm 1999 chỉ bằng 41,19% quy mô bình quân củathời kỳ 1988-1999, và chỉ bằng 31,27% quy mô dự án binh quân của năm củanăm cao nhất (năm 1995; ta không so sánh với năm 1996 vì năm này có 2 dự

án đặc biệt đã nêu trên)

2.1.2 Về các đối tác đợc cấp giấy phép đầu t

Tính đến hết năm 1999 đã có hơn 700 công ty thuộc 66 nớc và vùng lãnhthổ (dới đây gọi là các nớc) có dự án đầu t trực tiếp tại Việt Nam Trong sốnày, có 13 nớc và vùng lãnh thổ có tổng số vốn đăng ký hơn 1 tỷ USD mỗi n-

ớc Và, chỉ với 13 nớc (bằng 19,7% số nớc ) đã chiếm tới 85,65% tổng số vốn

đầu t trực tiếp nớc ngoài tại Việt Nam (Xingapore: 15,9%; Đài Loan: 12,3%;Hồng Kông: 9.8%; Nhật Bản: 9%; Hàn Quốc:8,5%; Pháp: 5,8%; Quần đảoVigin:4,7%; Nga: 4,1%; Mỹ:3,5%; Anh: 3,1%; Malaixia: 3%; Ôxtrâylia: 3%;TháI Lan: 2,9%) Trong tổng số vốn đầu t của 13 nớc này thì có tới 71,66%(22.742,57 triệu USD) là thuộc các nớc Châu á, điều này chứng tỏ môi trờng

đầu t của Việt Nam hiện đang thu hút đợc sự quan tâm của các nhà đầu t Châu

á Và, trình độ, điều kiện, khả năng của các nhà đầu t Châu á cũng đang phùhợp cới điều kiện, yêu cầu phát triển của Việt Nam trong thời gian qua Tuyvậy, cho đến nay trong số các nhà đầu t nớc ngoài vào Việt Nam thì sự có mặtcủa các nhà đầu t thuộc các tập đoàn lớn cha nhiều (mới có khoảng 50/500 tập

đoàn kinh tế lớn của thế giới có dự án đầu t tại Việt Nam) Còn trong số cácnhà đầu t Châu á nếu không kể các nhà đầu t Nhật Bản và Hàn Quốc thì phầnlớn là ngơì Hoa Đây là đặc điểm rất cần đợc chú ý trong việc lựa chọn các đốitác đầu t sắp tới nhằm làm cho hoạt động đầu t trực tiếp nớc ngoài theo yêucầu của công cuộc CNH, HĐH của ta đạt hiệu quả hơn

2.2.3 Về địa bàn đầu t

Với mong muốn hoạt động đầu t trực tiếp nớc ngoài góp phần làm chuyểndịch cơ cấu giữa các vùng kinh tế nên chính phủ ta đã có những chính sáchkhuyến khích, u đãi đối với các dự án đầu t vào “những vùng có điều kiệnkinh tế-xã hội khó khăn; miền núi, vùng sâu, vùng xa” Tuy vậy, cho đến nayvốn nớc ngoài vẫn đợc đầu t chủ yếu vào một số địa bàn có điều kiện thuận lợi

về kết cấu hạ tầng và môi trờng KT-XH Vốn đầu t vào các vùng (1988-1999)

đợc xếp theo thứ tự sau:

Bảng 5: Cơ cấu đầu t theo vùng(%)

1 Đông Nam Bộ 53,13 5 Đồng bằng sông Cửu Long 2,46

Nguồn : Tạp chí Những vấn đề kinh tế thế giới 2(64) 2000

Cũng trong thời kỳ này, nếu nh hai thành phố lớn là Hà Nội và TP Hồ ChíMinh đã chiếm tới hơn nửa (50,5%) tổng số vốn FDI của cả nớc thì 10 địa ph-

ơng có điều kiện thuận lợi cũng chiếm tới 87,8% TP Hồ Chí Minh chiếm28,3% tổng vốn đăng ký của cả nớc; số liệu tơng ứng của các địa phơng tiếptheo nh sau: Hà Nội:22%; Đồng Nai: 9,7%; Bà Rịa-Vũng Tàu: 7,1%; Bình D-

ơng và Bình Phớc (do số liệu thông kê cha chia đợc): 4,8%; HảI Phòng: 4,3%;Quảng NgãI: 3,8%; Quảng Nam-Đà Nẵng: 2,9%; Quảng Ninh: 2,5%; Lâm

Đồng:2,4% Số liệu trên cũng phần nào nói lên rằng vấn đề thu hút FDI theovùng lãnh thổ nhằm kết hợp với việc khai thác các tiềm năng trong nớc đạt kếtquả cha cao Do vậy, trong thời gian tới đây cũng là một trong những vấn đềcần đợc chú ý điều chỉnh

2.2.4 Giấy phép đầu t theo nghành kinh tế

Các dự án đầu t vào nghành công nghiệp chiếm tỷ trọng lớn nhất cả về sốlợng dự án lẫn vốn đầu t, tiếp đến là các lĩnh vực khách sạn, du lịch và dịch

vụ Các nhgành nông, lâm nghiệp có số dự án lớn nhng vốn thấp hơn (chứng

tỏ quy mô dự án ở lĩnh vực này tơng đối nhỏ)

Bảng 6: Cơ cấu đầu t FDI theo nghành 1988-2000

Nguồn : Tính toán từ số liệu của Niên giám thống kê 2000, NXB.TKê‘Niên giám thống kê 2000, NXB.TKê

Vốn đầu t nớc ngoài vào các nghành nh trên đã biểu hiện phù hợp các chỉ

số của cơ cấu kinh tế hiện đại, CNH: Công nghiệp-dịch vụ-nông nghiệp Tuyvậy, trong điều kiện ở giai đoạn đầu tiến hành CNH-HĐH và với đặc trng củanền kinh tế trong đó nông nghiệp nhiệt đới đang là một trong những thế mạnh

thì tình hình thu hút FDI của Việt Nam vào lĩnh vực này nh hiện nay là còn

t-ơng đối xa so với yêu cầu, mong muốn và mục tiêu mà chúng ta đặt ra Sở dĩ

nh vậy là vì nông nghiệp là một trong những lĩnh vực đang có nhiều tiềm năng

mà chúng ta cha có điều kiện để khai thác Và, từ đặc điểm phân bố dân c, lao

động, việc làm nh hiện nay thì sự thành công trong việc phát triển nông thôn,nông nghiệp là một trong những chỉ tiêu cơ bản để đánh giá mức độ thànhcông của sự nghiệp CNH-HĐH Thực hiện CNH, HĐH trong nông thôn, nôngnghiệp cũng tức là tạo ra đợc việc làm và thu nhập cho số đông lao động cũng

nh tác động làm chuyển biến đáng kể đến sản xuất và đời sống của đa số ngờiViệt Nam

điều kiện triển khai xây dựng cơ bản cũng nh tổ chức thực hiện dự án đầu t.Trong hoàn cảnh nh vậy, đa số các nhà đầu t thích lựa chọn hình thức liêndoanh để bên Việt Nam đứng ra lo các thủ tục pháp lý nhằm đảm bảo hoạt

động của doanh nghiêp có hiệu quả hơn

Sau một thời gian hoạt động trong môi trờng đầu t ở Việt Nam, các nhà

đầu t nớc ngoài, đặc biệt các nhà đầu t Châu á có điều kiện để hiểu biết hơn vềpháp luật, chính sách, phong tục tập quán và cách thức hoạt động kinh doanh

ở Việt Nam; lại có xuất hiện các tổ chức t vấn giúp các nhà đầu t thực hiệncác thủ tục triển khai, tổ chức sản xuất nên nhu cầu có đối tác Việt Nam đểtiến hành cácthủ tục đã giảm đi một cách đáng kể Mặt khá, khi tham gia liendoanh bên Việt Nam thờng yếu về vốn đóng góp lẫn trình đọ cán bộ quản lýtrong khi các nhà đầu t nớc ngoài lại không muốn chia sẻ quyền lợi cũng nhquyền điều hành nên họ thấy không cần thiết phải có đối tác Việt Nam Do

đó, số dự án FDI vào Việt Nam theo hình thức doanh nghiệp 100% vốn nớcngoài đang ngày càng có xu hớng tăng lên cả tuyệt đối lẫn tơng đối Nếu thời

kỳ đầu chỉ có gần 10% số dự án và vốn đăng ký hoạt động theo hình thứcdoanh nghiệp 100% vốn nớc ngoài thì đến nay con số đó đã lên tới 30% số dự

án và 20% vốn đăng ký

Hình thức hợp đồng hợp tác kinh doanh đến nay chỉ chiếm 7,1% số dự án

và 10% số vốn đầu t, chủ yếu trong các lĩnh vực thăm dò và khai thác dầu khí

và dịch vụ viễn thông

Từ năm 1993, Việt Nam bắt đầu áp dụng hình thức “hợp đồng xây kinh doanh-chuyển giao” (BOT), và cho đến nay đã có 4 dự án FDI thực hiệntheo hình thức này với số vốn đăng ký gần 900 triệu USD.

dựng-2.2 Tình hình thực hiện của các dự án FDI tại Việt Nam

2.2.1 Tiến độ thực hiện vốn FDI

- Có 785 dự án sau một thời gian triển khai đến nay có nhu cầu xin đợc

tăng vốn, mở rộng sản xuất Tổng số vốn đã đợc phê đuyệt tăng thêm là 5.171triệu USD (bằng 14% tổng vốn đăng ký và bằng 28,4% dự án đợc cấp giấyphép)

- 127 dự án hết thời hạn thực hiện hợp đồng (bằng 4,6% số dự án đợccấp giấy phép), 466 dự án đã bị rút giấy phép (chiếm 16,8%) Nh vậy, tính đến31/12/1999 trên lãnh thổ Việt Nam còn 2.173 dự án đầu t trực tiếp nớc ngoài

đang hoạt động, với tổng số vốn đăng ký của các dự án còn hiệu lực là 36.086triệu USD

- Đến nay số vốn đã thực hiện của các dự án đầu t trực tiếp nớc ngoài bằng42,4% của tổng số vốn đăng ký Trong điều kiện của một nền kinh tế kémphát triển, kết cấu hạ tầng lạc hậu, các nguồn lực cũng nh các chính sách đốivới đầu t nớc ngoài còn nhiều biến động, thị trờng phát triẻn cha đầy đủ… thì thì

tỷ lệ vốn đầu t trực tiếp nớc ngoài thực hiện đợc ở mức nh vậy là không thấp.Tuy vậy, xuất phát từ đặc điểm các dự án sau khi đợc phê duyệt thờng cha đủcác điều kiện để triển khai ngay, do đó, số vốn thực hiện trong năm chủ yếu làcủa các dự án đã đợc phê duyệt từ các năm trớc đó Nếu so sánh số vốn thựchiện của từng năm với số vốn đăng ký còn lại (tổng vốn đăng ký từ trớc trừ đi

số vốn đã thực hiện) thì tỷ lệ vốn thực hiện diễn biến theo xu hớng thieuú ổn

định Tỷ lệ này tăng nhanh từ đầu đến năm 1995 (vốn thực hiện 1992/vốn

đăng ký 1988-1991 còn lại =13,6%; số Tong ứng 1993=23,5%; 1994=30,1%;1995=32,2%) và sau đó giảm dần Từ năm 1996 đến nay (số liệu Tơng ứng1996=21,8%; 1997=18,1%; 1998=10,1% và 1999=7,1%) Điều này một phầncơ bản là do tác động của cuộc khủng hoảng tiền tệ trong khu vực-khi mà một

số nhà đầu t thuộc các quốc gia xảy ra khủng hoảng đang còn số vốn mà họcha thực hiện lại phải dùng để đối phó với tình trạng xấu xảy đến một cách độtngột, buộc họ phải dừng hoặc chấm dứt không thể đầu t đợc… thì Mặt khác, một

số nhà đầu t khi lập dự án dẫ tính toán cha thật sát với thực tế nên khi triểnkhai dự án đã gặp phải một số vấn đề phát sinh vợt cả khả năng tài chính cũng

nh các yếu tố điều kiện cho doanh nghiệp vận hành Thậm chí có một số nhà

đầu t nớc ngoài, thực chất là yếu về năng lực tài chính nên mặc dù đã đợc cấpgiấy phép đầu t, nhng do không huy động đợc vốn đúng nh dự kiến, buộc họphải triển khai thực hiện dự án chậm, có khi mất khả năng thực hiện

2.2.2 Về vấn đề góp vốn của hai bên đối tác

Theo quy định của “Luật Đầu t nớc ngoài tại Việt Nam” thì đối tác nớcngoài có thể góp vốn vào liên doanh bằng tiền nớc ngoài, tiền Việt Nam, thiết

bị máy móc nhà xởng… thì, giá trị quyền sở hữu công nghiệp, bí quyết kĩ thuật,quy trình công nghệ, dịch vụ kĩ thuật Đến nay, tất cả các thiết bị và các quyền

sở hữu của bên nớc ngoài chuyển vào thực hiện tại Việt Nam đều đợc quy đổithành tiền Số tiền vốn thực hiện mà ta thống kê đợc nh trên là bao gồm cả vốnthực hiện của các doanh nghiệp 100% vốn nớc ngoài và cả số tiền “khai vốnggiá trị tài sản” của đối tác nớc ngoài khi đa thiết bị vào thực hiện dự án đầu t.Bên nớc ngoài góp vốn chủ yếu bằng tiền mặt và trang thiết bị do đó trong giai

đoạn đầu triển khai dự án, thực hiện các công việc xây dựng cơ bản bị phụthuộc rất nhiều vào tiến độ góp vốn của bên nớc ngoài Trong giai đoạn xâydựng cơ bản, đối tác nớc ngoài gần nh nắm quyền điều hành toàn bộ các hoạt

động của liên doanh Do trình độ cán bộ, nên trong các liên doanh có rất ít cán

bộ của đối tác Việt Nam giành đợc tiếng nói chi phối các hoạt động này Đếnnay, các đối tác nớc ngoài đã đa vốn vào thực hiện các dự án đầu t tại ViệtNam là 13.341 triệu USD (gấp 6 lần số vốn của Việt Nam tham gia vào hoạt

2.3 Đầu t nớc ngoài vào một số lĩnh vực kinh tế tiêu biểu

-Lĩnh vực dầu khí: so với các nghành kinh tế Việt Nam thì đây là một

trong rất nghành thu hút đợc các tập đoàn kinh tế lớn của thế giới đến thamgia đầu t Đến nay, ngoài xí nghiệp liên doanh dầu khí VietsoPetro chúng at

đã cấp 33 giấy phép hoạt đọng cho các nhà đầu t tơng đối có tiềm lực về mọimặt thuộc Bắc Mỹ, châu Âu, châu úc, châu á Hình thức hoạt động chủ yếucủa các nhà đầu t này là hình thức hợp đồng phân chia sản phẩm

-Lĩnh vực công nghiệp điện tử: là lĩnh vực mà các nhà đầu t nớc ngoài có

mặt tơng đối sớm, vốn thực hiệ chiếm tỷ lệ cao so với vốn đăng ký, có tiến độthực hiện đúng với cam kết đợc ghi trong giấy phép đầu t và đây là lĩnh vực rấtsớm phát huy hiệu quả Một trong những yếu tố hơn hẳn so với lĩnh vựuc đầu

t khác là các hà đầu t thuộc lĩnh vực này phần lớn thuộc các công ty đa quốcgia và các hãng điện tử mạnh trên thế giơí nh: SONY, JVC, TOSHIBA,PHILLIP, MATSUSHITA, FUJITSU, LG, SAMSUMNG, DAEWOO… thì

-Lĩnh vực công nghiệp ô tô và xe máy: đây cũng là một trong nhừng lĩnh

vực thu hút đợc nhiều nhà đầu t thuộc các hãng lớn mà sản phẩm của họ đãnổi tiéng và có lợi thế cạnh tranh với các sản phẩm cùng loại trên thế giới, nhTOYOTA, FORD, HONDA, SUZUKI… thìĐến 12/1999 chúng ta đã cấp giấyphép hoạt động cho 14 dự án đầu t sản xuất ô tô và 4 dự án đầu t sản xuất xemáy; số vốn thực hiện của các dự án đầu t sản xuất ôtô đến 12/1999 là 376triệu USD (bằng 43,12% vốn dăng ký), với số sản phẩm bình quân 140.000 xe

ôtô/năm một đặc điểm tơng đối nổi bật của các dự án đầu t sản xuất ôtô xemáy là bên cạnh các hoạt động cuả chính bản thân các dự án này có tác động

đến việc hình thành các dự án sản xuất linh kiện, phụ tùng tơng ứng Các dự

án vệ tinh này thờng là những bạn hàng truyền thống của các nhà đầu t hoặccác doanh nghiệp cơ khí sẵn có của Việt Nam, trong đó có cả các doanhnghiệp đang gặp khó khăn trong SXKD, thậm cí có nguy cơ phá sản

-Lĩnh vực viễn thông: đến nay đã có 14 dự ándt nớc ngoài đợc cấp giấy

phép với tổng số vốn đăng ký là 1.545 triệu USD, trong đó số vốn đã thực hiện

là 388 triệu USD (bằng 25% vốn đăng ký) Trong số các dự án ở lĩnh vực này,

có đến 94% số dự án đầu t theo hình thức hợp đòng hợp tác kinh doanh vềdịch vụ viễn thông, 6% theo hình thức liên doanh để sản xuất các thiết bị vật t

b điện đặc biệt, đây là lĩnh vực không có dự án đầu t theo hình thức doanhnghiệp 100% vốn nớc ngoài

-Hoạt động kinhdoanh khách sạn, du lịch: là lĩnh vực ngay từ đầu đã biểu

hiện còn nhiều tiềm năng cha đợc khai thác nên ngay từ đầu đã thu hút đợc sựquan tâm của các nhà đầu t nớc ngoài Mặc dù số dự án cũng nh vốn đăng kývào nghành này có tỷ trọng cha cao trong tổng số dự án cũng nh tổng vốn FDItại Việt Nam, đến nay cũng đã có 202 dự án với 4.834,8 triệu USD đăng ký đầu

t xây dựng khách sạn, văn phòng,căn hộ cho thuê, pháy triển đô thị đây cũng

là tình trạng cung vợt quá cầu ở một số thành phố nh TP Hồ Chí Minh, VũngTàu, Đã Nẵng, Hải Phòng

-Lĩnh vực công nghiệp hoá chất: đến nay đã thu hút đợc 89 dự án với tổng

số vốn đăng ký 1.117 triệu USD (36 dự án 100% vốn nớc ngoài,48 liên doanh, 5hợp đồng hợp tác kinh doanh ) trong đó số vốn đã thực hiện là397,6 triệuUSD( bằng35,6% tổng vốn đăng ký)

-Lĩnh vực dệt may giày dép: là nghành công nghiệp sử dụng nhiều lao

động, suất đầu t cho mỗi lao động thấp, triển khai SXKD nhanh;dặc điểm nàyrất thích hợp với điều kiện kinh tế và trình độ pháy triển thời kỳ đầu tiến hànhCNH-HĐH của nớc ta đến nay đã có 250 dự án với tổng số vốn đăng ký 2.396triệu USD; trong đó vốn thực hiện là 1.079 triệu USD Đây là một trong nhữnglĩnh vực có tỷ lệ vốn thực hiện đạt vào loại cao

2.2.4 Tình hình xuất nhập khẩu của doanh ngiệp FDI

Theo số liệu thống kê của vụ Đầu T-Bộ Thơng Mại, kết quả XNK của cácdoanh ngiệp FDI đợc chia ra các năm nh sau(không tính dầu khí):

Bảng 7: Kim nghạch XNK của các doanh ngiệp FDI

-Về nhập khẩu: kim nghạch NK tăng mạnh qua các năm là do tiến độ triển

khai xây dựng, sản xuất của các doanh ngiệp đợc thực hiện theo lịch trình đãxét duyệt Hàng hoá nhập chủ yếu là máy móc,thiết bị phục vụ cho xây dựngcơ bản, hình thành doanh ngiệp và vật t, nguyên liệu cho sản xuất Tuynhiên,việc NK tăng cũng cha phản ánh hết tốc độ đầu t thực tế cho thấy, mặc

dù kim nghạch NK có tăng nhng trị giá thiết bị máy móc NK lại giảm (nhất làcuối năm 1996), chứng tỏ tốc độ đầu t nớc ngoài vào Việt Nam giảm

-Về xuất khẩu: kết quả XK đợc phản ánh bằng sự tăng trởng của kim

nghạch XK của các doanh ngiệp FDI tăng mạnh qua các năm chứng tỏ doanhngiệp FDI đã đóng góp đáng kể trong kim nghạch XK của cả nớc , làm thay

đổi cơ cấu hàng XK, tăng dần tỷ lệ XK hàng công nghiệp, hàng có kỹ thuậtcoa trong cơ cấu hàng XNK của Việt Nam

-Tỷ trọng XK của các doanh ngiệp FDI:

Bảng 8: Tỷ trọng XK của các doanh ngiệp FDI

Nguồn : Vụ Đầu T-Bộ Thơng Mại

Qua bảng 5 ta thấy XK của các doanh ngiệp FDI tăng ổn định qua các năm

và chiếm tỷ trọng đáng kể trong kim ngạch XK của toàn bộ nền kinh tế ( trên20%)

-Cơ cấu đầu t và cơ cấu XK: theo số liệu của Bộ Kế Hoạch và Đầu T, tổngkết tình hình đầu t trong những năm qua( 1998 -3/2000) cơ cấu đầu t và XKtrong lĩnh vực nh sau:

Bảng 9: Cơ cấu đầu t và XK của các doanh ngiệp FDI

Nguồn : Vụ Đầu T-Bộ Thơng Mại

Từ số liệu trên ta thấy: cơ cấu đầu t vào lĩnh vực công nghiệp chiếm tỷtrọng đáng kể(32% trong tổng số vốn đầu t ) Doanh thu, doanh số của cácdoanh ngiệp thuộc lĩnh vực này cũng chiếm tỷ trọng lớn Tuy nhiên, cũng cónhững lĩnh vực chiếm giá trị lớn nh du lịch,khách sạn lại không có khả năng

XK và đạt doanh thu không cao

-Về cơ cấu hàng XK : Cơ cấu hàng XK trớc tiên phụ thuộc vào cơ cấu đầu

t Do vậy, tỷ lệ đầu t vào lĩnh vực công nghiệp càng lớn thì tỷ lệ XK hàngcông nghiệp càng cao(chiếm khoảng 44,6%),điều này càng khảng định chủ tr-

ơng thu hút vốn đầu t nớc ngoài vào lĩnh vực SX hàng công nghiệp của Đảng