48 Nghiệp vụ kế toán huy động vốn tại Ngân hàng thương mại cổ phần phát triển nhà TP. HCM
Trang 1CHƯƠNG I:
GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN PHÁT TRIỂN NHÀ THÀNH PHỐ HỒ
CHÍ MINH.
Trang 21.1 GIỚI THIỆU TỔNG QUÁT VỀ NGÂN HÀNG TMCP PHÁT TRIỂN NHÀ :
Ngân hàng thương mại cổ phần phát triển nhà Tp.HCM (housing bank)viết tắt là HDB chính thức khai trương và hoạt động vào ngày 04/01/1990 với vốn điền lệ là
3 tỷ đồng, đến năm 2003 vốn điều lệ tăng lên 23 lần đạt 70.026 tỷ đồng năm 2004 là 150 tỷđồng
Các hoạt động của ngân hàng : kinh doanh tiền tệ, tín dụng, dịch vụngân hàng, các hoạt động kinh doanh khác có liên quan theo qui định của pháp luật Địnhhướng chính của ngân hàng là phục vụ cho lĩnh vực chỉnh trang đô thị, góp phần thực hiệncác chương trình về xây nhà ở – sửa chữa nhà đặc biệt cho vay với thời hạn tối đa 10 năm
để bổ sung vốn mua nhà, xây dựng nhà ( kể cả nhà ở tại các dự án khu dân cư, chung cư…),khu dân cư theo quy hoạch của TPHCM củng như các địa phương khác trong cả nước
Ngân hàng PTN Tp.HCM Là một trong những ngân hàng thương mại
cổ phần đầu tiên tại TPHCM, HDB duy trì hơn 70% vốn do cổ đông là doanh nghiệp nhànước đóng góp
Tổng số cán bộ công nhân viên của HDB đến thời điểm 31/12/2004 là
208 nhân sự, trong đó số cán bộ - công nhân viên có trình độ đại học và trên đại học chiếm61% tổng số
174 Phan Đăng Lưu quận Phú Nhuận
Chi nhánh LÃNH BINH THĂNG (CN cấp 1) :
281B Lãnh Binh Thăng Q 11
Chi nhánh NGUYỄN TRÃI (CN cấp 2) :
207-209 Nguyễn Trãi Q11
Chi nhánh BÌNH CHÁNH ( CN cấp 2) :
Trang 3271A Hùng Vương, H.Bình Chánh.
Chi nhánh CỘNG HÒA( CN cấp 2) :
440A Cộng Hoà, F13, Q Tân Bình
1.1.2 Các cổ đông lớn:
Tổng công ty địa óc Sái Gòn (RESCO)
Quỹ đầu tư và phát triển đô thị
Tổng công ty thương mại Sài Gòn (SATRA)
Ngân hàng đầu tư và phát triển (BIDV)
Công ty cổ phần phát triển nhà Thủ Đức (Thu Duc housing) 1.1.3 Các dịch vụ ngân hàng :
1) Dịch vụ thanh toán và ngân quỹ:
1 Dịch vụ thanh toán trong nước
2 Dịch vụ thanh toán quốc tế 2) Kinh doanh vàng và ngoại tệ 3) Kinh doanh vốn trên thị trường liên ngân hàng
4) Dịch vụ địa óc
1.1.4 Khái quát quá trình hình thành và phát triển của ngân hàng:
Chặng đường 15 năm xây dựng và phát triển.
Chặng đường 15 năm xây dưng và phát triển của NHPTN TP.HCM đã trãi qua các giaiđoạn thăng trầm, chịu ảnh hưởng sâu sác của quá trình thay đổi và phát triển đất nước, đồngthời chịu tác động của nền kinh tế thế giới phát triền vượt bậc Điều này thể hiện qua ba giaiđoạn:
Giai đoạn 1989-1996 : giai đoạn phát triển bình ổn trong điều kiện lợi thế kinh tếngành
Trong giai đoạn này, hai pháp lệnh ngân hàng ra đời (năm 1990) đã giúp cho hoạtđộng của ngân hàng đi vào ổn định Nguồn vốn huy động của các ngân hàng tăng cao trong
đó có ngân hàng phát triển nhà, đồng thời các ngân hàng củng tăng doanh số cho vay nhằmđáp ứng các nhu cầu vốn của các đơn vị kinh tế Tuy nhiên đây là giai đoạn đầy biến độngtrong bối cảnh nền kinh tế nước ta đang chuyển sang nền kinh tế thị trường, nền kinh tế cònnhiều khó khăn các đơn vị kinh tế đã tiềm ẩn nguy cơ mất khả năng trả nợ cho ngân hàng
Trang 4 Đến năm 1996, ngân hàng TMCPphát triển nhà có vốn điều lệ tăng đạt 21.616 triệuđồng; vốn huy động luôn ổn định và liên tục tăng cao, đạt 286.875 triệu đồng; dư nợ chovay tăng mạnh, từ 2.825 triệu đồng lên 223.034 triệu đồng; tổng lợi nhuận trước thuế giaiđoạn này là 8.931 triệu đồng và không năm nào bị lổ; tổng số thuế nộp ngân sách nhà nướcđạt 15.789 triệu đồng
Tuy nhiên vẩn còn những tồn tại : vốn điều lệ tăng nhưng vẩn ở mức thấp
Nợ quá hạn và nợ khoanh bình quân chiếm đến 13% dư nợ cho vay
Giai đoạn 1997-2000: giai đoạn khủng hoảng nợ vay
Năm 1997 hệ thống ngân hàng chịu sự tác động mạnh mẻ của cuộc khủng hoảng tàichính Đông Nam A Mặc dù nền kinh tế trong nước đã mau chóng phục hồi sau đó nhưngcác khoản nợ quá hạn này đã trở thành gánh nặng mà ngân hàng TMCP phát triển nhàTPHCM gặp khó khăn trong kinh doanh Đến năm 2000, số vốn điều lệ đạt 59.726 triệuđồng vốn huy động tăng chậm và không ổn định (tăng 13.3 so với năm 1996) dư nợ chovay tăng chậm và được kiểm soát nghiêm ngặt, tổng lợi nhuận trước thuế bình quânđạt2.504 triệu đồng/năm Nợ quá hạn và nợ khoanh bình quân chiếm 11% dư nợ chovay( năm cao nhất là 1999 chiếm 22%), bình quân tăng xấp xỉ 3 lần so với giai đoạn trước
Giai đoạn 2001-2003 : giai đoạn tự chấn chỉnh củng cố, hướng đến phát triển ổn định vàbền vững
Ngân hàng tiến hành chấn chỉnh, củng cố, phát huy thế mạnh và năng cao tỷ lê cho vaytrong lĩnh vực nhà ở - đất ở, tăng quy mô kinh doanh-năng cao chất lượng tín dụng, xử lý
nợ quá hạn kết quả dư nợ quá hạn của 2 năm 2002, 2003 về 0% và không để phát sinh nợquá hạn mới, năng cấp cơ sở vật chất, hiện đại hoá công nghệ thông tin, cải cách tiền lươngvào năm 2001, đào tạo lại nguồn nhân lực Kết quả là: vốn điều lệ đạt 70.026 triệu đồng,vốn huy động tăng 113,2 so với năm 2000 tổng lợi nhuận trước thuế va trước khi dự phòngrủi ro bình quân đạt 2.190 triệu đồng /năm và không năm nào bị thua lổ, kết thúc năm tàichính 2003, tỷ lệ cổ tức chia cho cổ đông đạt 12% năm
Ngân hàng tiến hành đánh giá kết quả kinh doanh theo tiêu chuẩn quốc tế ROA,ROE….vốn điều lệ đạt 150 tỷ đồng, đầu tư xây dựng chương trình tin học, viết website; tiếnhành thủ tục mở các chi nhánh tại quận 9, quân tân bình, tại cần thơ
Chương trình mục tiêu năm tài chính 2005:
Trang 5Thực hiện mục tiêu tăng vốn điều lệ lên 300 tỷ đồng, tăng 150 tỷ đồng so với năm 2004.bên cạnh việc áp dung5 chính sách ưu đãi cho cổ đông hiện hữu, HDB tiếp tụcmở rộng việcgợi vốn từ các cổ đông mới, trong đó vốn cổ đông nước ngoài chiếm khoảng 10%.
Đảm bảo tốc độ tăng trưởng và mở rộng các hình hoạt động:
Huy động vốn dự kiến đạt 1.620 tỷ đồng (tăng 48% so với năm 2004), dư nợ cho vay
dự kiến đạt 1,540 tỷ đồng ( tăng 45% so với năm 2004)
Dẩy mạnh dịch vụ thanh toán quốc tế, tăng cường liên doanh liên kết với đối tác và
1 Phòng kế toán tài chính:
tổ chức hướng dẩn công tác hạch toán kế toán toàn hệ thống ngân hàng TMCP pháttriển nhà:
1) Kế toán tài chính : phục vụ lập các báo cáo tài chính
2) Kế toán quản trị : phục vụ cho yêu cầu quản trị, điều hành các quyết định
về kế toán- tài chính
kiểm tra , giám sát các khoản chi tiêu tài chính, tham mưu các giải pháp phục vụ yêucầu quản trị, điều hành các quyết định về kế toán tài chính
lưu trữ, báo cáo, cung cấp thông tin số liệu kế toán theo quy định
soạn thảo các quy định hướng dẩn nghiệp vụ kế toán- tài chính toàn hệ thống
hạch toán, cập nhật, quản lý các nghiệp vụ liên quan đến các nghiệp vụ ngân hàng
Trang 6Kiểm tra kiểm soát nội bộ về hoạt động tín dụng, hạch toán kế toán, các chỉ tiêu tài chínhcủa ngân hàng để phát hiện những trường hợp vi phạm nhằm sớm có biện pháp xử lý.
4 Phòng tổ chức và quản trị hành chính :
Tổ chức quản lí cán bộ, nhân viên ngân hàng Tổ chức các lớp đào tạo, huấn luyện bồidưỡng, nâng cao nghiệp vụ cho cán bộ công nhân viên của ngân hàng, theo dỏi lưu trữ côngvăn
5.Phòng thanh toán và ngân quỹ:
Là nơi nhân viên ngân hàng trực tiếp giao dịch với khách hàng về các nghiệp vụ gửi vàrút tiền mặt, thanh toán séc, thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt… và các nghiệp vụtiền gửi tiết kiệm Quản lý thu chi tiền mặt kịp thời, chính xác, đảm bảo an toàn kho quỹ.Kiểm tra các chế độ nghiệp vụ tiền mặt và các phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt.Đây cũng là nơi lưu trữ giấy tờ thế chấp của ngân hàng vay vốn
6.Phòng thanh toán quốc tế:
Thực hiện nghiệp vụ kinh doanh ngoại hối, tiếp xúc trực tiếp với ngân hàng nước ngoài
tổ chức tài chính quốc tế, tài trợ mở L/C xuất khẩu, tham gia mua bán ngoại tệvà các dịch
vụ liên quan đến ngoại tệ, hổ trợ tích cực cho đơn vị để tạo nguồn ngoại tệ cho chi nhánh
7.Phòng kế hoạch và phát triển:
Phòng này có chức năng đề ra chính sách kế hoạch phát triển cho ngân hàng trong từnggiai đoạn cụ thể và cho các giai đoạn trong tương lai Đảm bảo phù hợp với tốc độ pháttriển của ngân hàng trong hiện tại và phát triển tốt trong tương lai
8 Phòng tin học : Nâng cao, kiểm tra xử lý, sửa chửa… các vấn đề liên quan đến công
nghệ thông tin ngân hàng, đảm bảo tốc độ xử lý các nghiệp vụ liên quan với tốc độ nhanh
Trang 71.3 GIỚI THIỆU HỘI ĐỒNG QUẢN TRỊ, BAN ĐIỀU HÀNH, BAN KIỂM SOÁT:
1.3.1 Giới thiệu Hội đồng quản trị :
1 Ong NGUYỄN HƯŨ CẢNH : chủ tịch
2 Bà GIAO THỊ YẾN : phó chủ tịch
3 Ong TRẦN VĂN VĨNH : phó chủ tịch
4 Ong TRẦN TẤN PHƯỚC : uỷ viên
5 Bà NGUYỄN MAI BẢO TRÂM: uỷ viên
6 Bà ĐOÀN TRẦN PHƯƠNG LAN : uỷ viên 1.3.2 Giới thiệu ban kiểm soát:
1 Bà LÝ KIM VÂN: kiểm soát vịên trưởng
2 Bà LÂM THỊ LAN: kiểm soát viên chuyên trách
3 Bà LÊ THỊ TUYẾT ANH: kiểm soát viên chuyên trách 1.3.3 Giới thiệu ban điều hành:
1 Bà ĐỖ THỊ HỒNG DUNG :Tổng giám đốc
2 Bà TRẦN THỊ KIM ANH:phó giám đốc
3 Ong TRẦN ANH TUẤN : phó giám đốc
4 Bà PHẠM THỊ MỸ CHI : kế toán trưởng
Trang 81.4 SƠ ĐỒ CƠ CẤUTỔ CHỨC VÀ MẠNG LƯỚI HOẠT ĐỘNG.
Ban kiểm soát Hội đồng quản trị
Ban điều hànhHội đồng quản lí tài sản Hội đồng tín dụng Hội đồng nhân sự
P kế toán tài chính
P
nhân
sự, quản trị HC
P
thanh toán ngân quỹ
P
dịch
vụ địa óc
P
thanh toán quốc tế
P tin học
Đại hội đồng cổ đông
Chi nhánh Cộng Hoà
Trang 9CHƯƠNG II:
TÌNH HÌNH THỰC HIỆN KẾ TOÁN HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN PHÁT TRIỂN NHÀ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
PHẦN I: TÌNH HÌNH HUY ĐỘNG VỐN TẠI NHÂN HÀNG TMCP PHÁT TRIỂN NHÀ TP.HCM: (bảng số liệu 1)
(đơn vị tính: triệu đồng)
Trang 10chỉ tiêu
2002 2003 2004
Biến động 02/03 Biến động 03/04Mức
(+), (-) Tỷ lệ
Mức (+), (-) Tỷ lệ VỐN HUY
ĐỘNG
614657
769741
1092353
177
385 30% 322 612 42%1) Tiền gửi của
522
445 718 835 74 769 17% 196 390 38%4) Phát hành giấy
tờ có giá
128342
189
850 249 171 83 809 79% 59 321 31%
Nguồn: bảng cân đối kế toán năm 2003,2004, ngân hàng TMCP PTN)
Theo báo cáo năm 2002, tình hình kinh tế khu vực đã ổn định sau cuộc khủnghoảng kinh tế khu vực Nền kinh tế nước ta đang trên đà phát triển mạnh Với côngtác huy động vốn, vốn huy động đưỡc thực hiện dến 31/12/2003 là 770 tỷ đồng tăng30% so với 2002, trong đó số dư vốn huy động từ dân cư (TGTK, tiền gửi và pháthành giấy tờ có giá ) đạt 712 tỷ đồng , tăng 24% so với 2002 (năm 2002 là 576 tỷ) ,tăng 177 tỷ đồng so với đầu năm, tôc độ tăng là 30% đạt kế hoạch Cụ thể:
+ Tiền gửi của KBNN và TCTD khác tăng 41.908 triệu đồng , tốc độ tăng là270%
+ Phát hành giấy tờ có giá tăng 83.809 , tốc độ tăng 79%
+ Tiền gửi cảu các tổ chức kinh tế tăng 74.769 , tốc độ tăng 17%
+ Vay NHNN giảm 23.101, tốc độ giảm 100%, đây là dấu hiệu rất tốt chứng tỏngân hàng có khả năng tự chủ về mặt tài chính
Năm 2004 là năm có nhiều sự kiện trên thế giới, đặc biệt là chiếntranh MỸ-IRAC, làm cho nền kinh tế nước MỸ phát triển chậm lại , ảnh hưởng đến nềnkinh tế thế giới Tuy nhiên nước ta có tình hình chính trị ổn định nên đã thu hút được cácnhà đầu tư nước ngoài, nền kinh tế trong nước phát triển mạnh Vì vậy nhu cầu giao dịchqua ngân hàng tăng lên, vai trò của ngân hàng ngày một nâng cao đúng với đặc điểm củanền kinh tế hiện đại Những tháng cuối năm, giá vàng tăng lên, nhập khẩu thép tăng, giá
Trang 11xăng, dầu tăng…cộng thêm nhiều yếu tố khác làm cho nền kinh tế nước ta có dấu hiệulạm phát ở mức thấp Năm 2004 là năm đánh dấu bước phát triển hiệu quả cao của ngânhàng phát ttriển nhà: đến ngày 31/12/04 nguồn vốn huy động của ngân hàng đạt 1 092 353triệu đồng So với năm 2003 nguồn vốn huy động tăng 323 tỷ đồng, tốc độ tăng 42%,trong đó số dư vốn huy động từ tiền gửi tiết kiệm và tiền gửi thanh toán đạt 968 tỷ đồng,tăng 36% so với năm 2003 cụ thể:
+ Tiền gửi của KBNN và TCTD khác tăng 67 tỷ đồng, tốc dộ tăng 116%
+ Tiền gửi của tổ chức kinh tế và dân cư tăng 196 390 triệu đồng, tốc độ tăng 38%.+ Phát hành giấy tờ có giá tăng 59 321 triệu đồng, tốc độ tăng 31%
+ Qua phân tích ta thấy, HDB đã có những bước chuyển biến lớn trong công tác huyđộng vốn và ngày càng phát triển hiệu quả
Trang 12PHẦN II: CƠ CẤU NGUỒN VỐN HUY ĐỘNG TẠI NHÂN HÀNG PHÁT TRIỂN NHÀ:(bảng số liệu 2)
(theo số liệu thống kê từ năm 2002 đến năm 2004)
cơ cấu nguồn vốn theo kì hạn
VỐN HUY ĐỘNG 615 657 100% 769741 100% 1 092353 100%không kì hạn 61
566 10%
115
461 15% 273 088 25%trung , dài hạn 184 697 30% 254014 33% 371 400 34%ngắn hạn 369 394 60% 400265 52% 447 865 41%
Nguồn: báo cáo thường niên năm 2002, 2003, 2004, ngân hàng TMCP PTN
Theo thống kê từ năm 2002 đến năm 2004 ta thấy rằng ngân hàngphát triển nhà đã có những thay đổi trong cơ cấu huy động như sau:
Trang 13+ VND: Năm 2003 tỷ lệ huy động là 69% giảm 2% so với 2002 và năm 2004 không đổi
so với 2003
+ Ngoại tệ: Năm 2003 cơ cấu là 4% giảm so với năm 2002 là 21%, năm 2004 cơ cấungoại tệ trong tổng nguồn vốn là 26% tăng so với 2003 là 22%
+ Vàng : năm 2002 là 4% năm 2003 là 27% và năm 2004 chỉ còn 5%
Nghiên cứu cơ cấu huy động vốn theo kỳ hạn của NHPTN: NHPTN bắt đầu pháttriển từ những năm gần đây, uy tính cùa ngân hàng củng được nâng cao do đó ngày càngnhiều khách hàng gửi tiền tiết kiệm dài hạn và mở tài khoản tiền gửi thanh toán:
+ Năm 2002 tiền gửi không kì hạn chỉ chiếm 10%, đến năm 2003 tăng lên 15% vànăm 2004 đã tăng lên 25%
+ Theo trung dài hạn cũng tăng từ 30% ở 2002 lên 34% (năm 2004)
Uy tính tăng lên do đó tiền gửi ngắn hạn cũng giảm, năm 2002 chiếm60%, đến năm 2003 còn 52 % và năm 2004 chiếm 41%
Đây là những dấu hiệu lạc quan chứng tỏ NHPTN đã hoạt động hiệu quả trong côngtác huy động vốn
Tổng quát tình hình huy động vốn của NHPTN ta thấy răng ngân hàng đang trong giaiđoạn phát triển mạnh, đã có vị trí trong hệ thống ngân hàng và có được lòng tin của kháchhàng
Trang 14Biểu đồ cơ cấu nguồn vốn theo loại tiền: (biểu đồ 1)
trung-dai han, 33%
ngan han,
52%
2004
khong ki han, 25%
trung-dai han, 34%
ngan han, 41%
2002
khong ki han, 10%
trung-dai han, 30%
ngan han,
60%
PHẦN III: TÌNH HÌNH THỰC HIỆN KẾ TOÁN HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN NHÀ TP.HCM:
Trang 151 Kế toán nghiệp vụ tiền gửi tiết kiệm
1.1 Tiền gửi tiết kiệm:
1.1.1 Những quy định chung về tiền gửi tiết kiệm tại ngân hàng TMCP phát triển nhà TP
Hố Chí Minh (thể lệ tiền gửi tiết kiệm)
Đối tượng gửi:
Là cá nhân gửi tiền đồng Việt Nam, ngoại tệ và vàng tại các đơn vị trực thuộc hệthống housing bank
Tiền gửi tiết kiệm là số tiền mà người gửi là thể nhân gửi vào HDB dưới hình thức
có kì hạn và không kì hạn Tiền gửi tiết kiệm được hưởng lãi, được hoàn trả khi đến hạnhoặc khi có nhu cầu
Quyền của người gửi :
+ Được thanh toán đủ vốn gốc và lãi đúng thời hạn
+ Được rút tiền trước hạn trong phạm vi nguồn tiền gửi theo quy định củaHDB
+ Được HDB cung cấp thẻ tiết kiệm, trong đó ghi đúng số tiền đã gửi, kì hạngửi, lãi suất áp dụng và các thông tin có liên quan
+ Được chuyển quyền sở hữu cho ngưòi khác để thanh toán , cho tặng theoquy định của HDB
+ Thẻ tiết kiệm có thể dùng thế chấp vay vốn, chiết khấu theo chế độ tín dụnghiện hành của HDB
+ Thẻ tiết kiệm được thừa kế theo quy định của pháp luật được uỷ quyền chongười khác giao dịch đúng nội dung uỷ quyền theo đúng pháp luật và quy địnhcủa HDB
Trách nhiệm của người gửi tiền:
+ Thực hiện đúng quy định thể lệ và gửi tiền tiết kiệm và các thoả thuận vớiHDB
+ Đối với tường hợp tất toán trước hạn có thoả thuận ngay khi gửi tiền, phảithông báo trước 1 ngày làm việc về yêu cầu rút tiền trước hạn
+ Cần bảo quan thẻ tiết kiễm cẩn thận và không được tự ý xoá bỏ, sửa chữa, ghichép vào thẻ, mọi thẻ tiết kiệm bị tẩy xoá, sữa chữa đều không có giá trị thanhtoán
Trang 16+ Tạo điều kiện thuận lợi cho khách hàng gửi và rút tiền theo yêu cầu; đảmbảo trả đầy đủ, đúng hạn vốn và lãi của mọi khoản tiền gửi.
+ Công bố công khai cá hình thức nhận tiền gửi tiết kiệm và khung lãi suất ápdụng, phương pháp trả lãi, mức phí đối với các dịch vụ liên quan đến tiền gửi tiếtkiệm của HDB tại các địa điển nhận tiền gửi tiết kiệm
+ Đảm bảo bí mật số dư tiền gửi của khách hàng, từ ch6í việc điều tra, phongtoả, cầm giữ, trích chuyển tiền gửi mà không có sự đồng ý của khách hàng, trừtrường hợp pháp luật quy định khác Đảm bảo an toàn tiền gửi tiết kiệm của ngườigửi
+ Chịu trách nhiệm về thiệt hại, vi phạm, lợi dụng đối với tiền gửi tiết kiệm dolổi của HDB
+ Báo cáo NHNN các số liệu liên quan đến hoạt động nhận và chi trả tiền gửitiết kiệm theo quy định hiện hành về chế độ báo cáo thống kê
chứng từ, mẩu biểu, sổ sách
Thẻ tiết kiệm, các chứng chỉ gửi vàng:
Là giây chứng nhận về việc gửi vàng và tiền tại HDB, được HDB cấp cho khách hàngtheo mẩu quy định, nội dung chi tiết trên thẻ tiết kiệm được thể hiện đầy đủ theo điều 6quy chế về tiền gửi tiết kiệm của HDB
Phiếu lưu:
Được dùng như bảng sao thẻ tiết kiệm, chứng chỉ gưỉ vàng đã phát hành cho người gửilưu tại HDB, trên phiếu lưu có 2 chữ kí mẩu của người gửi và các chi tiết khác có liênquan
Giấy gửi và lĩnh tiền, vàng: dùng theo mẩu có in sản hoặc mẩu in bằng máy,
Giấy uỷ quyền , giấy báo mất: theo mẩu in sẳn
1.1.2 Những quy định cụ thề đối với tiền gửi tiết kiệm
Trang 17a tiền gửi tiết kiệm bằng VND và ngoại tệ :
Housing bank nhận tiền gửi tiết kiệm bằng VND và ngoại tệ theo thời gian và
có 2 loại : tiền gửi không kì hạn và tiền gửi có kì hạn
1 Tiền gửi tiết kiệm không kì hạn:
Người gửi được hưởng lãi hàng tháng theo lãi suất không kì hạn của ngânhàng HDB được quy định theo từng thời kì , lãi được nhập vốn hàng thángvào ngày do HDB quy định tính lãi theo số dư và thời gian thực tế trongtháng, tính từ ngày đầu tháng này cho đến đầu tháng kế tiếp
2 Tiền gửi tiết kiệm có kì hạn:
Phân loại theo phương thiức trả lãi: theo phương thức loại trả trước, loaị trả sau.1) Loại trả trước : là hình thức gửi tiền mà lãi được trả ngay cho
người gửi
2) Loaị trả sau: gồm 2 hình thức:
Hình thức trả lãi khi đáo hạn: đến ngày đáo hạn ngân hàng tự động nhập lãi vào vốn,nếu ngưởi gửi không đến rút vốn và lãi thì toàn bộ số dư mới ( gồm vốn + lãi) sẽ đượcngân hàng kéo dài thêm kì hạn tiếp theo
Hình thức trả lãi theo kì hạn thoả thuận: hình thức trả lãi theo định kì tương ứng vờitừng loại tiết kiệm có kì hạn theo quy định của HDB trong từng thời kì kể từ ngày đến kìlĩnh lãi, người gửi có thể lĩnh khoản lãi đó vào bất kì ngày làm việc của HDB, nhữngkhoản lãi người gửi chưa lĩnh HDB tạm giữ hộ không nhập vốn Đến ngày đáo hạn ngườigữi không rứt vốn, HDB sẽ kéo dài vốn góc thêm 1 kì hạn tiếp theo Người gửi đượcquuyền lựa chọn phương pháp trả lãi phù hợp trên cơ sở các hình thức tiết kiệm có kì hạncủa HDB quy định trong từng thời kì
Tiết kiệm bằng tiền Việt Nam:
HDB nhận tiền gửi tiết kiệm bằng tiền Việt Nam, kí hiệu quốc gia “đ” kí hiệu quốc
tế là “VND” của công dân việt Nam và người nước ngoài đang cư trú tại Việt Nam
Đơn vị nhỏ nhất để ghi chép trên thẻ tiết kiệm là “đồng”
Số dư tối thiểu cho mỗi lần gửi của loại tiết kiệm VND là 50.000đ
Tiết kiệm bằng ngoại tệ:
Đơn vị ghi chép trên thẻ tiết kiệm và các chứng từ kế toán là đơn vị nguyên tệ của
laọi ngoại tệ khi gủi Việc quy đổi ra các lloại ngoại tệ khác nhau để lập báo cáo thựchiện theo quy định của ngân hàng hà nước và HDB
Trang 18 HDB chi trả vốn và lãi cho người gửi bằng đồng ngoại tệ mà người gửi đã gửihoặc bằng VND theo yêu cầu của người gửi Trường hợptrả lãi bằng VND thì tínhtheo tỉ giá mua của HDB tại thời điểm rút tiền.
Khi chi trả lãi có số lẻ (dưới 1 đơn vị ngoại tê) thì số ngoại tệ lẽ đó được quy đổi
ra VND theo tỷ giá mua của HDB tại thời điểm trả lãi để trà cho người gửi
Số dư tối thiểu cho mổi lần gửi của loại tiết kiệm bằng ngoại tệlà 20 đơn vị ngoạitệ
b) Các hình thức huy động vàng
HDB chỉ huy động loại chứng chỉ gửi vàng có kì hạn, gồm loại trả lãi trước và lãitrả sau theo kì hạn thoả thuẩn, được áp dựng tương tự như huy động tiền gửi tiền đồngViệt Nam cùng hình thức
Đơn vị nhỏ nhất để ghi chép trong nghiệp vụ huy động chứng chỉ gửi vàng là
“lượng” và số vàng tối thiểu cho mỗi lần gửi là 1 lượng
1.2 Kế toán nghiệp vụ tiền gữi tiết kiệm
1.2.1 Những quy định chung về nghiệp vụ kế toán tiền gữi tiết kiệm
Hoạt động huy động tiền gửi tiết kiệm là 1 trong những nghiệp vụ của ngân hàng.Các phát sinh lên quan đến huy động vốn phải được phản ánh đầy đủ, chính xác kịp thờivào sổ sách kế toán và tổng hợp vào bảng cân đối điều hành vốn kinh doanh hằng ngày,bẳng cân đối tháng năm trong toàn bộ hệ thống ngân hàng:
+ Bộ phận kế toán có trách nhiệm quản lý thẻ tiết kiệm trắng, sử dụng tàikhoản nội bảng “ vật liệu dự trữ “ để theo dõi giá trị và sử dụng tài khoản ngoạibảng” các giấy tờ có giá của TCTD” để theo dỏi số lượng , số seri và giá trị Khixuất thẻ tiết kiệm trắng cho các đơn vị phải căn cứ vào phiếu đề nghị của thủ trưởngđơn vị để lập phiếu xuất, ghi rỏ các chi tiết: số lượng thẻ, số seri thẻ xuất và chữ kíngười giao, người nhận
+ Các quỹ tiết kiệm thực hiện hạch toán nghiệp vụ huy động vốn tiền gửitiếtkiệm Việc thực hiện các nguyên tắc bảo mật số liệu của khách hàng theo qui địnhhiện hành
+ Quá trình hạch toán kế toán theo dõi thẻ tiết kệim và sổ sách chi tiết nếuthực hiện huy động bằng VND thì việc hạch toán theo dõi ghi hép bằng VND Nếuhuy động bằng ngoại tệ thì việc hạch toán ghi chép bằng ngoại tệ
Trang 19+ Các đơn vị thành viên phải tăng cường cộng tác kiểm tra, kiểm soát, cộngtác hạch toán nghiệp vụ huy động vốn tiền gửi dân cư Thực hiện đối chiếu côngkhai một năm ít nhất một lần với khách hàng Qua kiểm tra kiểm soát đối chiếu nếuphát hiện thấy những vi phạm sai sót phải có uốn nắn kịp thời và có biện pháp xử lýđích đáng.
Nhiệm vụ của kế toán tiết kiệm:
+ Lập các chứng từ, thẻ , phiếu, mẩu biểu vềtiết kiệm kiểm soát các yếu tố, kí têntrên các chứng từ và chịu trách nhiệm về các nội dung đã kiểm soát
+ Ghi chép rỏ ràng, đầy đủ, chính xác và kịp thời đối với các giao dịch hàngngày quay tiết kiệm, đảm bảo đúng thể lệ và chế độ hiện hành
+ Bảo quản hồ sơ khách hàng
+ Chấp hành nghiêm túc chế độ hạch toán kế toán của HDB và các qui định cóliên quan của pháp luậ hiện hành
1.2.2 Qui trình kế toán tiền gửi tiết kiệm
a) Thủ tục mở thẻ tiểt kiệm lần đầu:
Người gửi tiền phải rực tiếp thực hiện giao dịch gửi tiền với HDB và phải xuâttrình các giấy tờ sau:
Đối với người gửi tiền là ca nhân người việt nam phải xuất trình CMND
Đối với người gửi là cá nhân người nước ngoài phải xuất trình hộ chiếu có thờigian hiệu lực còn lại dài hơn kì hạn gửi tiền ( đối với trường hợp nhập cảnh miển htịthực ) ; xuất trình hộ chiếu kèm thị thực có thời hạn hệu kực còn lại dài hơn kì hạngửi tiền ( đối vơí trường hợp xuất nhập cảnh có thị thực)
Đối với người gửi tiền là giám hộ hoặc người đại diện theo pháp luật, ngoài việcxuất trình CMND hoặc hộ chiếu , phải xuất trình các giấy tờ chứng minh tư cách làngưòi giám hộ hoặc đại diện theo pháp luật của người chưa thành niên, người mấtnăng lực hành vi dân sự, người hạn chế năng kực hành vi nhân sự
Người gửi tiền đăng kí chữ kí mẩu lưu tại HDB, trường hợp khách hàng khôngthể viết được thì phải đăng kí bằng mật mã hoặc kí hiệu đặc biệt thay cho chữ kímẩu
Người gửi tiền thực hiện cac thủ tục mở thể tiết kiệm theo quy định Của HDB
và được cấp thẻ tiết kiệm có đủ các thông tin cần thiết theo quy định của HDB vàngân hàng nhà nước
Trang 20b) Thủ tục các lần gửi tiết kiệm tiếp theo:
Thủ tục nhận tiền gửi tiết kiệm các lần tiếp theo do tổng giám đốc HDB quyđịnh căn cứ theo điều kiện kinh doanh và mô hình quản lí của HDb, đảm bảo việcnhận tiền gửi tiện lợi chính xác và an toàn tài sản
Đối với những giao dịch gửi tiền thêm vào thẻ tiết kiệm đã cấp, người gửi tiền
có thể giao dịch trực tiếp hoặc người khác giao dịch thay theo quy định của HDB c) Rút vốn gốc và trả lãi tiền gửi tiết kiệm
Khi rút vốn gốc và lãi tiền gửi tiết kiệm người gửi tiền thực hiện những thủ tục sau:+ Xuất trình thẻ tiết kiệm
+ Lập giấy rút tiền và ký chữ kí đúng với chữ kí mẫu đã đăng kí tại HDB
+ Xuất trình CMND đối với cá nhân người Việt Nam, hộ chiếu , thị thực đối vớingười nước ngoài và xuất trình giấy tờ chứng minh tư cách của người giám hộ đạidiện theo pháp luật
+ Đối với tiền gửi tiết kiệm có kì hạn, nếu ngày đến hạn trùng với ngày nghĩ , ngày
lể thì việc chi trả vốn gốc và lãi được chi trả vào ngày làm việc tiếp theo đầu tiên,trương hợp chi trả trước ngày kề ngày nghĩ theo yêu cầu của khách phải được thựchiện theo quy định của tổng giám đốc
+ Trường hợp rút tiền trước hạn, khách hàng phải thông báo trước theo quy định củangân hàng và được hưỏng lãi không kì hạn
+ Trường hợp rút một phần vốn gốc thì kế toán thu thẻ củ và làm lại thẻ mới
+ Sau đó chuyển thẻ tiết kiệm củ, thẻ mới , CMND, phiếu chi, cho kiểm soát vàtrưởng phòng kí
d) Tất toán tài khoản:
+ Khi muốn tất toán tài khoản, kế toán kiểm tra CMND ( hộ chiếu , thị thực) và chử
kí mẩu… Nếu đúng thì lập phiếu chi và đưa cho khách hàng kí, đống dấu “ đã tấttoán” vào thẻ tiết kiệm sau đó chuyển thẻ và phiếu chi cho kiểm soát kí
+ Đối với tiền gửi ngoại tệ:
+ Qui trình nhận gửi tiền gửi tiết kiệm bằng ngoại tệ củng tương tự như qui trìnhnhận trả tiền gửi tiết kiệm bằng tiền Việt Nam
Trang 21+ Trường hợp khách hàng có tiền gửi tiết kiệm bằng ngoại tệ rút ra bằngVND hoặcppần ngoại tệ lẻ phải chi trả bằng VND thì qui đổi số ngoại tệ này theo tì giá mua tạithời điểm thanh toán.
+ Trương hợp khách hàng có tiền gửi bằng VND có nhu cầu và được phép muangoại tệ theo qui định của ngân hàng nhà nước thì tiết kiệm qui đổi số tiền VND theo
tỉ giá bán tại thời điểm thanh toán
1.2.3 nguyên tắc và phương pháp tính lãi
a) Nguyên tắc tính lãi:
Ap dụng khung lãi suất qui định của HDB
Ngày tính lãi: tính ngày gửi không tính ngày lĩnh
Lãi suất tháng tính trên cơ sỡ 1 tháng là 30 ngày
Lãi suất năm tính trên cơ sỡ 1 tháng là 360 ngày
Kỳ tính lãi là 1 tháng cho mỗi loại huy động
Chỉ làm tròn kết quả tính lãi bằng VND, USD, vàng
Trong việc tính lãi mặc định VND không có số lẻ, USD 2 số lẻ, vàng 3
Trang 22 Qui định về trả lãi tiền gửi tiết kiệm và chứng chỉ gửi vàng: ngày, kì tínhlãi, và kì trả lại.
1 Loại huy động không kì hạn
Ngày trả lãi là ngày do HDB qui định, tất cả thẻ tiết kiệm được mở trongcác ngày trong tháng đều qui về ngày qui định dể tính lãi hàng tháng
Kì tính lãi không kì hạn được tính theo ngày thực tế của tháng
2 Loại huy động có kì hạn:
Ngày mở thẻ tiết kiệm, chứng chỉ gửi vàng được tính là ngày trả lãihàng kỳ của loại huy động có kì hạn
Ngày trả lãi của loại huy động có kì hạn trả trước là ngày gửi
Ngày trả lãi của loại huy động có kì hạn trả sau là ngày đáo hạn hoặcngày phải trả lãi theo kì hạn thoả thuận
Trường hợp ngày mở thẻ/chứng chỉ là ngày cuối tháng, thì ngày trả lãiđược tính là ngày cuối cùng của tháng theo kì hạn thoả thuận
Kì trả lãi là kì hạn thoả thuận do người gửi lựa chọn ngay khi gửi
Kì tính lãi có kì hạn là tròn tháng từ ngày gửi của tháng này đến ngày gửicủa háng sau, không căn cứ ngày thực tế của tháng
1.2.4 Hạch toán kế toán tiền gửi tiết kiệm
A. Tài khoản sử dụng :
Tài khoản tiền gửi tiết kiệm gồm 13 số:
xxxx.xx.xx.xxxxx :
xxxx : 4 số tài khoảncấp 3 theo qui định của ngân hàng nhà nước
xx : 2 số mã loại tiền theo qui định của ngân hàng nhà nước
00 : tiền VND, 01: vàng, 14: ngoại tệ UER, 37: ngoại tệ USD
xxxxx: 5 số mã khách hàng, hoặc mã số thứ tự tiểu khoản
xx : mã số kì hạn, trả lãi:
không kì hạn: 00
Trang 23ví du: 4231 00 00 04599 là số tài khoản tiền gửi tiết kiệm không kì hạn bằng VND của
Ví dụ: tài khoản tiết kiệm 18 USD tháng trả lãi quý : 42314 37 52 00567
Các tài khoản khác có liên quan như:
TK 1011 00 00 00000 : tiền mặt tại quỹ
TK 1051 01 00 00000 : vàng
TK 1031 37 00 00000 : ngoại tệ : USD
TK 1031 14 00 00000 : mgoại tệ : EUR
B Hạch toán kế toán tiền gửi tiết kiệm (vốn góc) :
Hạch toán tiền tiết kiệm khi gửi vào
khi khách hàng mở sổ tiết kiệm kế toán viên hướng dẩn khách hàng ghi vào phiếulưu những thông tin: họ tên, địa chỉ, số CMND, nơi cấp CMND, số kì hạn Sau đó innhững thông tin lên sổ tiết kiệm, kế toán viên và kiểm soát kí tên và trả cho kháchhàng giữ Hạch toán:
nợ :TK 1010,1051
có : TK 4231
4231 TK thích hợp
Trang 24số tiền tiết kiệm gửi vào ( 1 000 000đ )
ví dụ: ngày 25/03/05 khách hàng thứ 2599 Lê Ngọc Linh gửi tiết kiệm 1 000
000đ kì hạn 3 tháng trả lãi khi đáo hạn Hạch toán như sau:
Nợ : TK 4231 00 10 02599 : 1 000 000đ
Có : TK 1011 00 00 00000 : 1 000 000đ
Khách hàng rút vốn gốc tiền gửi tiết kiệm :
Khi khách hàng muốn rút vốn góc ( tới kì đáo hạn, hoặc tất toán trước hạn)
Kế tóan viên nhận sổ tiết kiệm và dối chiếu với giấy CMND , nếu đúng , kế toánviên ghi số tiền bên cột xuất, đóng dấu: “ đã tất toán “ vào phiếu lưu và sổ tiết kiêm.Thu hồi thẻ tiết kiệm, lập phiếu chi và hạch toán
Nợ : TK tiền gửi tiết kiệm
Có : TK tiền mặt hoạc tài khoản thích hợp khác
1011… 4231
số tiền tiết kiệm rút ra
Ví du: ngày 29/04/05 khách hàng Lê Quốc Thái tất toán tài khoản số
002389 kì hạn 9 tháng số tiền 25 000 000đ bằng chuyển khoản qua tài khoản tiềngửi số 001276 Hạch toán
Nợ : TK 4231 00 30 002389 : 25 000 000đ
Có : TK 4211 00 90 001276 : 25 000 000đ
Gửi thêm tiền vào tài khoản đã mở, chuyển đổi tài khoản :
Trường hợp khách hàng gửi thêm vào tài khoản đã mở :
Đối với tiền gửi tiết kiệm không kì hạn: khách hàng có thể gửi thêm vào bất cứ kúc
nào
Đối với tiết kiệm có kì hạn: khách hàng có thể gửi thêm tiền vào ngày đáo hạn củamón tiền trước, hạch toán tương tự như gửi tiền vào, ghi vào phiếu lưu và sổ tiếtkiệm bên cột nhâp số tiền gửi vào, tính lại số dư mới
Trang 25Trương hợp khách hàng muốn chuyển đổi từ tài khoản tiết kiệm này sang tài khoảntiết kiệm khác hoặc qua tài khoản tiền gửi: kế toán xem CMND, lập phiếu chuyểnkhoản, giao cho khách hàng kí hạch toán:
Nợ TK tiết kiệm củ
Có TK tiết kiệm mới, tài khoản tiền gửi
Ví dụ: ngày 22/04/05 chuyền tài khoản tiết kiệm không kì hạn 100 000 000đ sang
tài khoản tiết kiệm 12 tháng của khách hàng có số tài khoản 02346, trả lãi quí:
xxxx0 : số tài khoản tiền gửi đối ứng (4231 ,04221, 4251…)
TK 4599 00 xx 42320 : lãi chờ trả tiết kiệm có kì hạn bằng VND
TK 4599 xx xx 42420 : lãi chờ trả tiết kiệm có kì hạn bằng ngoại tệ
TK 4599 00 xx 43400: lãi chờ trả chứng chỉ gửi vàng
TK 4913 00 xx 42310: lãi phải trả cho tiền gửi tiết kiệm bằng VND
TK 4914 xx xx 42420 : lãi phải trả cho tiền gửi tiết kiệm bằng ngoại tệ
TK 4922 00 xx 43400: lãi phải trả CCGV
2) Hạch toán trả lãi theo phương pháp dự chi
đối với gửi tiết kiệm không kì hạn : lãi được tính và nhập vốn vào ngày qui định mỗi
tháng theo phương pháp tích số
tương ứng với công thức:
∑ (số dư ngày thứ i X số dư tương ứng ngày thứ i)
lãi = X lãi suất ngày
tổng số ngày tính lãi
Số lãi = tổng tích số X lãi suất tháng hoặc lãi suất năm
Phải trả được tính lãi 30 ngày 360 ngày
Trang 26ví dụ: lãi suất tiền gửi không kì hạn (lãi nhập vốn) là:0.23% thángcăn cứ vào sổ phụ của
Trang 27b) Trả lãi tiết kiệm khi đáo hạn:
Nợ :TK 4913/4914 số lãi phải trả
Có : TK thích hợpc) Trả lãi tiết kiệm khi tất toán trước hạn
Số lãi phải trả khi tất toán trước hạn < số lãi dự chi (số lãi dự chi trích thừa sẽđược điều chỉnh vào cuối năm)
Trang 28d) Đối chiếu cuối năm:
Cuối năm , căn cứ vào số dư tiết kiệm để tính lãi dự chi phải trích phát sinh từlúc gửi đến lúc cuối năm ( tính tròn tháng)
So sánh số lãi dự chi phải trích với số dư đã trích (số dư có TK4913,TK4914):Nếu số lãi dự chi phải trích< số lãi đã trích:
Hạch toán hoàn nhập vào chi phí số lãi dự chi đã trích thừa:
Nợ TK 4913/4914
Có TK 8010 số trích thừaNếu số lãi dự chi phải trích> số đã trích:
Hạch toán bổ sung số lãi dự chi trích thiếu:
Trích lãi dự chi hàng tháng:
số tiền lãi = 250 000 000 x 0.66% x 1 = 1 350 000đ
Số lãi = số dư X lãi suất X số tháng trả lãi
phải trả TGTK (tháng) ( 3 tháng/ 12 tháng)