Nêu được các loại vi khuẩn thường hiện diện trong nhiễm trùng tiết niệu.. Trình bày được 2 cơ chế xâm nhập của vi khuẩn trong nhiễm trùng tiểu và phân tích được các yếu tố tạo thuận
Trang 1Bài 14 NHIỄM TRÙNG TIẾT NIỆU MỤC TIấU
1 Nêu được định nghĩa va các yếu tố nguy cơ gây nhiễm trùng tiết niệu
2 Nêu được các loại vi khuẩn thường hiện diện trong nhiễm trùng tiết
niệu
3 Trình bày được 2 cơ chế xâm nhập của vi khuẩn trong nhiễm trùng
tiểu và phân tích được các yếu tố tạo thuận cho nhiễm trùng tiết niệu
4 Trình bày được cơ chế bệnh sinh của nhiễm trùng tiết niệu theo YHCT
5 Nêu được 6 tiêu chuẩn chẩn đoán xác định nhiễm trùng tiết niệu bằng phương pháp cấy nước tiểu
Trang 26 Trình bày được các thể lâm sang của nhiễm trùng tiết niệu theo YHCT
7 Nêu được 7 nguyên tắc trong điều trị nhiễm trùng tiết niệu và phân
tích được cơ sở lý luận điều trị nhiễm trùng tiết niệu theo YHCT
1 ĐạI CươNG
Nhiễm trùng tiết niệu có 2 loại:
Nhiễm trùng chất được chứa đựng (tức la nước tiểu) với ý nghĩa la
có sự
hiện diện của vi trùng trong nước tiểu với mật độ cao
Nhiễm trùng vật chứa đựng (tức la viêm nhu mô thận hay đường tiết
niệu trên hoặc dưới)
Nhiễm trùng tiết niệu bao gồm cả nhiễm trùng vật được chứa đựng lẫn
vật để chứa đựng Trong 2 yếu tố đó (sự hiện diện của vi khuẩn va viêm đường
Trang 3tiết niệu) thì sự hiện diện của vi khuẩn la chủ yếu
Bình thường, trong điều kiện tự nhiên có ít nhất 3 cơ chế bảo vệ chống
nhiễm trùng của hệ tiết niệu:
+ Dòng nước tiểu đẩy trôi, loại bỏ vi trùng xâm nhập ngược dòng
223
Copyright@Ministry Of Health
+ Niêm mạc bang quang trong trạng thái bình thường có “yếu tố niêm
mạc” (muscular factor) ức chế sự sinh sản của vi trùng
+ Nước tiểu với pH acid va độ thẩm thấu cao cũng ức chế sự sinh sản
của vi trùng
1.1 Phân loại
Nhiễm trùng đường tiết niệu thường được phân lam 2 loại:
Nhiễm trùng đường tiết niệu dưới gồm bang quang, niệu đạo, tiền liệt tuyến
Trang 4Nhiễm trùng đường tiết niệu trên gồm viêm đai bể thận, áp xe thận
va
quanh thận
Hai loại trên có thể xảy ra cùng lúc hoặc độc lập, có thể có triệu chứng
hoặc không, trong đó nhiễm trùng ở bang quang va niệu đạo la nhiễm trùng
nông (niêm mạc), còn nhiễm trùng ở đai bể thận va tiền liệt tuyến
la nhiễm
trùng mô
Tiêu chuẩn để chẩn đoán nhiễm trùng đường tiết niệu la đi tiểu ra
vi
khuẩn với số lượng 105 khóm vi trùng trong 1ml nước tiểu (lấy giữa dòng) Tuy
nhiên với số lượng 102 - 104 khúm vi trùng trong 1ml nước tiểu lấy bằng
phương pháp chích hút bang quang trên xương mu hoặc qua ống thông hoặc
Trang 5trên bệnh nhân đang đặt ống thông tiểu cũng xác định chẩn đoán la nhiễm
trùng đường tiết niệu
Sự nhiễm trùng đường tiết niệu tái đi tái lại còn được phân lam 2 loại:
Tái phát la sự nhiễm trùng tiết niệu trở lại do cùng một dòng vi
khuẩn
sau khi đã kết thúc một liệu trình điều trị
Tái nhiễm la sự nhiễm trùng trở lại bởi một dòng vi khuẩn khác sau
khi
đã kết thúc một liệu trình điều trị
Trong đó sự tái phát xảy ra trong 2 tuần sau khi đã kết thúc một liệu
trình điều trị thường la do hậu quả của một nhiễm trùng ở tiền liệt tuyến hoặc
thận chưa được giải quyết xong hoặc một ổ nhiễm trùng ở âm đạo hoặc ruột
chưa được chú ý đúng mức (riêng ở phụ nữ)