Trình bày được các triệu chứng lâm sang trong hội chứng rối loạn hấp thu.. Phân loại được các cơ chế của rối loạn hấp thu.. Trình bày được cơ chế bệnh sinh của hội chứng rối loạn hấp t
Trang 1Bài 9 RỐI LOẠN HẤP THU MỤC TIấU
1 Trình bày được các triệu chứng lâm sang trong hội chứng rối loạn hấp thu
2 Phân loại được các cơ chế của rối loạn hấp thu
3 Trình bày được cơ chế bệnh sinh của hội chứng rối loạn hấp thu theo
quan điểm của YHCT
4 Trình bày được các triệu chứng cơ năng, dấu hiệu lâm sang va xét
nghiệm giúp chẩn đoán 18 nguyên nhân đưa đến rối loạn hấp thu
5 Trình bày được 2 thể lâm sang của hội chứng rối loạn hấp thu theoYHCT
6 Đưa ra được các phương pháp điều trị cho18 nguyên nhân gây
ra rốiloạn hấp thu
7 Trình bày được tác dụng dược lý của các pháp trị theo YHCT
Trang 21 ĐịNH NGHĩA
Một bệnh lý được chẩn đoán la rối loạn hấp thu khi
lượng mỡ hiện diện trong phân vượt quá 14g mỗi ngay
Trong hội chứng rối loạn hấp thu, ngoai biểu hiện toan thân như sụt cân,
mệt mỏi, huyết áp thấp còn có những dấu hiệu lâm sang ở các hệ khác như:
Tiêu hoá: đau bụng, sình bụng, viêm lưỡi, viêm lợi, tiêu chảy
Sinh dục, tiết niệu: đái đêm, tăng urê máu, vô kinh, giảm ham muốn tình
dục
Huyết học: thiếu máu, chảy máu tự nhiên
Cơ xương: đau nhức trong xương, tetani, tê tay chân
Thần kinh: các bệnh lý thần kinh ngoại vi
144
Copyright@Ministry Of Health
ư Giác quan: quáng ga, nhuyễn giác mạc
Trang 3ư Da lông: cham, ban xuất huyết, viêm da tăng sắc tố
2 CƠ CHẾ BỆNH SINH
2.1 Theo y học hiện đại
Có nhiều nguyên nhân đưa tới rối loạn hấp thu, sau đây la một số phân loại:
2.1.1 Do hấp thu không đầy đủ
ỉa phân mỡ sau phẫu thuật cắt dạ day
Men lipase thiếu hoặc bị bất hoạt do các bệnh của tụy tạng hoặc hội
chứng Zollinger - Ellisson
2.1.2 Do giảm nồng độ muối mật/ruột
Các bệnh gan
Loạn khuẩn đường ruột
Gián đoạn tuần hoan gan ruột của muối mật trong bệnh Crohn hoặc
phẫu thuật cắt ileum
Lạm dụng thuốc neomycin, calci carbonat, cholestyramin
Trang 42.1.3 Do gi¶m bÒ mÆt hÊp thu
PhÉu thuËt c¾t bá ruét hoÆc nèi bypass
PhÉu thuËt nèi th«ng d¹ day - håi trang (gastro-ileotomy)
2.1.4 Do t¾c hÖ b¹ch dÞch cña m¹c treo ruét
BÖnh intestinal lymphangiectasy
Lymphoma trong æ bông
2.1.5 Do rèi lo¹n hÖ tim m¹ch
Viªm mang tim co th¾t
Suy tim ø huyÕt
Suy tuÇn hoan m¹c treo ruét
2.1.6 Do tæn thư¬ng niªm m¹c ruét
Do nguyªn nh©n viªm nhiÔm: bÖnh Crohn, amyloidosis,
scleroderma,
lymphoma, viªm ruét do tia x¹, viªm ruét t¨ng eosinophil, tropical sprue,
145
Copyright@Ministry Of Health
Trang 5bệnh thương han, bệnh collagen, bệnh Sprue, bệnh Whipple,
mastocytosis, dermatitis herpestiform
Do rối loạn di truyền hoặc chuyển hoá như: celiac sprue, thiếu men
saccharidase, bệnh hypogammaglobulin, abeta lipoprotein, bệnh harnup,
bệnh Cystinuria va Monosaccharides malabsorption
2.1.7 Do bệnh nội tiết
Bao gồm các bệnh: đái tháo đường, thiểu năng phó giáp trạng, ưu năng
tuyến giáp, suy tuyến thượng thận
2.2 Theo y học cổ truyền
Khái niệm về hội chứng rối loạn hấp thu thuộc phạm trù chứng hư tả va
hư lao ma nguyên nhân có thể do tiên thiên bất túc; hoặc hậu thiên thất điều
(do ẩm thực hoặc do nội thương) khiến thận hoả không hỗ trợ cho
tỳ thổ; hoặc tỳ