Chẳng hạn như có màn quảng cáo trên truyền hình về một loại thuốc kết thúc bằng mấy tiếng kêu to “khỏe, khỏe” làm ai ai cũng đinh ninh là thuốc chỉ làm cho khỏe chứ thật ra thuốc có thể
Trang 1Thông tin về thuốc cần phải trung thực, chính xác
Thông tin về thuốc đóng vai trò rất quan trọng giúp cho việc sử dụng thuốc an toàn và hợp lý, quan trọng đến độ có người đã định nghĩa thuốc chính là hoạt chất cộng với thông tin Hay nói khác hơn, nếu không có thông tin đầy đủ và chính xác kèm theo thì không có thuốc Trước khi Bộ Y tế ban hành quy chế “Thông tin, quảng cáo thuốc và mỹ phẩm dùng cho người” (ngày 28/2/1997), ở nước ta đã có tình trạng quảng cáo giới thiệu thuốc sai lệnh rất nhiều
Chẳng hạn như có màn quảng cáo trên truyền hình về một loại thuốc kết thúc bằng mấy tiếng kêu to “khỏe, khỏe” làm ai ai cũng đinh ninh là thuốc chỉ làm cho khỏe chứ thật ra thuốc có thể gây các tác dụng phụ bắt mọi người phải cẩn trọng trong sử dụng Hiện nay, giới thiệu thuốc trên phương tiện truyền thông vừa nghe vừa nhìn đắc lực này bắt buộc phải có
Trang 2câu kết thúc: “Xin đọc kỹ hướng dẫn trước khi sử dụng” Xin mọi người trước khi sử dụng thuốc hãy đọc kỹ bản hướng dẫn kèm theo thuốc, trong đó các thông tin cần thiết được ghi đầy đủ hơn Ở đây xin mở móc ngoặc nhỏ, nên nói thêm “hoặc hỏi dược sĩ về cách sử dụng”, bởi vì không phải lúc nào người sử dụng thuốc cũng có sẵn bản hướng dẫn kèm theo thuốc để đọc khi mua lẻ thuốc Như vậy dược sĩ chúng ta luôn tăng cường kiến thức chuyên môn để trong tư thế sẵn sàng hướng dẫn người sử dụng thuốc dùng đúng thuốc trong mọi tình huống
Khi bàn về thông tin về thuốc, điều cần đề cập đầu tiên chính là thông tin được giới thiệu bởi nhà sản xuất và công ty phân phối các dược phẩm đó Thông tin về thuốc cần trung thực, chính xác nhưng vì lý do tiếp thị đẩy mạnh việc thương mại sản phẩm mà bị sai lệch theo hướng không có lợi cho người dùng thuốc Tình trạng thông tin, giới thiệu thuốc sai lệch không chỉ thường xuyên xảy ra ở các nước đang phát triển như nước ta mà là vấn nạn chung của toàn thế giới, cũng hay xảy ra cả ở các nước tiên tiến
Với đầu đề “Các công ty dược phẩm bị phê phán thông tin quảng cáo thuốc quá lố” (Drug companies critised for exaggeration), tạp chí British Medical Journal (BMJ) số ra tháng 4/1999 đã đăng bài viết điểm lại tình hình thông tin thuốc sai lệch tại nước Anh năm 1998 Báo cáo về tình hình
Trang 3thông tin thuốc sai lệch có được là nhờ dựa vào các thư khiếu nại do các nhà chuyên môn như các bác sĩ, dược sĩ thuộc các bệnh viện, thuộc Ủy ban kiểm soát Dược phẩm, đặc biệt do chính các công ty dược thường xuyên kiểm tra lẫn nhau gửi đến cơ quan thụ lý vấn đề thông tin về thuốc trực thuộc Hiệp hội Công nghiệp Dược phẩm Anh (ABPI) Cơ quan thụ lý vấn đề này chỉ mới được thành lập vào năm 1993 đến 1998 đã nhận 640 khiếu nại về thông tin thuốc sai lệch
Trong năm 1988, cơ quan thụ lý đã nhận 144 khiếu nại, bằng số lượng của năm 1997 Riêng quý 4 của năm 1998 đã nhận 36 khiếu nại, trong đó có
27 khiếu nại được cho là đúng, chính đáng Đa số các khiếu nại (17) là từ công ty dược phẩm này khiếu nại công ty dược phẩm kia, có 11 khiếu nại từ bác sĩ điều trị trong bệnh viện, đặc biệt có một khiếu nại từ một dược sĩ Các công ty bị khiếu nại nhiều lại là các công ty nổi tiếng Các khiếu nại được thừa nhận
Không chỉ có khiếu nại về nội dung thông tin thuốc sai lệch mà còn có
sự phê phán về cách thức thông tin, tiếp thị thuốc Có một bác sĩ đã phê bình một công ty là có lòng mến mộ các hội thảo viên quá phô trương, hoang phí khi mời các bác sĩ đến dự hội thảo trên chiếc du thuyền hết sức lộng lẫy
Trang 4trước đây thuộc Hoàng gia Anh Lời phê bình của vị bác sĩ được tiếp nhận
và công ty đó đã thay đổi địa điểm hội thảo
Qua bài viết trên của BMJ đăng đã từ những năm cuối thế kỷ trước có thể rút ra đôi điều cho cả hôm nay Chính các công ty dược phẩm, người đã cho ra đời các thuốc, chứ không ai khác hơn làm cho công tác thông tin về thuốc trung thực, chính xác Không phải tất cả các khiếu nại về thông tin thuốc sai lệch mà bài viết đề cập đều đúng Tuy nhiên nếu đã đúng thì các công ty phải tiếp thu và sửa sai Các nhà chuyên môn là bác sĩ, dược sĩ đóng vai trò rất quan trọng trong việc uốn nắn các thông tin về thuốc bị sai lệch Chính lý tưởng “tất cả vì sức khỏe của cộng đồng” đã giúp cho các nhà chuyên môn gạt bỏ cái riêng tư của cá nhân, của hãng để sẵn sàng phê phán thông tin về thuốc bị nhiễu, bị sai lệch Ở nước ta hiện nay, việc phát hiện, phê phán, xử lý các thông tin sai lệch về thuốc chưa thật quy củ Việc phê phán chủ yếu tản mát trong dư luận