Những kỹ thuật trồng, chăm sóc cây chanh dây Để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về diện tích trồng Chanh dây mác mác hay lạc tiên và giúp bà con nông dân hiểu thêm về loại cây trồng này.
Trang 1Những kỹ thuật trồng, chăm sóc cây chanh dây
Để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về diện tích trồng Chanh dây (mác mác hay lạc tiên) và giúp bà con nông dân hiểu thêm
về loại cây trồng này Chúng tôi xin giới thiệu quy trình kỹ thuật trồng và chăm sóc, bón phân hợp
lý cho cây Chanh dây để đạt hiểu quả cao hơn
I Yêu cầu khí hậu đất đai:
Cây chanh dây nói chung không kén đ ất, nhưng tốt nhất là chọn đất thoát nước tốt, không để đọng nước Đất có thành phần cơ giới nhẹ, tầng canh tác sâu >50 cm, độ mùn trên 1% và pH 5,5-6 Ở vùng đất bằn g phẳng, ấm áp, ẩm ướt, chanh dây phát triển rất tốt
Chanh dây đòi hỏi khí hậu ấm và ẩm, lượng mưa trung bình từ 1.600mm trở lên, phân bố đều, đặc biệt trong thời kỳ ra hoa ít bị mưa bão Nhiệt
độ thích hợp từ 16 – 30oC, không có sương muối
Giống quả tím thích hợp vùng á nhiệt đới, cao độ 1000-1200m so mặt biển cho chất lượng quả tốt Ngược lại giống quả vàng thích hợp vùn g nhiệt đới, độ cao <600m
II Kỹ thuật trồng
Trang 21 Nhân giống:
Hiện nay tại Lâm Đồng chủ yếu sử dụng giốn g quả tím (Đài nông F1), khả năng tự thụ phấn cao, ít biến dị, có thể nhân giống bằng hạt Để tăng khả năng chống chịu sâu bệnh, tuyến trùng và khả năng sinh trưởng phát triển người ta dùng giống quả tím ghép lên gốc ghép là giống quả vàng Giống phải sạch bệnh, cây giống có đỉnh sinh tr ưởng (ngọn) mập khỏe, bộ rễ rậm, có nguồn gốc, xuất xứ r õ ràng
2 Chuẩn bị đất trồng:
Cây Chanh dây trồng được trên mọi địa hình Thích hợp với các loại đất thoáng xốp, giàu chất hữu cơ như: Đất thịt nhẹ, đất đỏ Bazan … Đất quá chua hoặc quá kiềm cũng ảnh hưởng tới sinh trưởng phát triến của cây
- Làm sạch cỏ dại, cào san cho mặt đất bằng phẳng
- Trên các địa hình đất dốc nên làm các rãnh thoát nước tránh rửa trôi, xói mòn
- Đào hố kích thước 60 x 60 x 60cm, bỏ lớp đất mặt 1 bên Bón vôi 0,5 kg/hố sau đó tiến hành bón lót phân chuồng 10-15kg + 0,5 kg lân/hố Trộn đều với lớp đất mặt
3 Mật độ khoảng cách trồng:
Tùy theo điều kiện đất đai và khả năng thâm canh, có thể trồng các mật độ:
400cây/ha: khoảng cách 5x 5m
500cây/ha: khoảng cách 5x 4 m
Trang 3625 cây/ha: khoảng cách 4x4 m
4 Làm giàn:
Do là loài cây leo nên cần làm giàn Có thể làm theo kiểu giàn mướp hoặc kiểu chữ T Giàn kiểu chữ T chanh dây phát triển tốt hơn do ánh sáng tiếp xúc bề mặt tán lớn, hạn chế nấm bệnh Nên làm giàn cao 1,8-2m với các trụ tre, gỗ hoặc bê tông, bên trên căng lưới thép với khoản g cách ô vuông 40 x 40cm cho cây leo
5 Kỹ thuật trồng
- Ở Lâm Đồng có thể trồng được quanh năm nhưng thời điểm trồng thích hợp nhất là vào giữa và cuối mùa mưa
- Phân bón lót như phân chuồng hoai, phân vi sinh, phân Đạm, Lân, NPK … theo liều lượng thích hợp trộn đều với lớp đất mặt vào trong hố
- Dùng dao sắc cắt bầu nilong, đặt cây con xuống giữa hố, lấp đất nhẹ xung quanh gốc Sau trồng cần tưới nước nhẹ để giữ ẩm (nếu không có mưa)
6 Quy trình bón phân
Áp dụng quy trình bón phân chuyên dùng cho cây Chanh dây của Côn g
ty cổ phần Bình Điền Lâm Đồng
Bón lót: Ngoài số lượng phân chuồng, Lân, Vôi theo tập quán cần bón
theo quy trình sau: 1,5 – 2 kg phân Hữu cơ Chanh Dây Đầu trâu + 0,1 – 0,2 kg NPK 15-9-13+TE Đầu trâu chuyên chanh dây/cây
Trang 4Bón thúc: Từ khi trồng đến cây con 2 tháng tuổi: Bón: 0,1 – 0,2 kg
NPK 15-9-13+TE Đầu trâu chuyên chanh dây / cây cho mỗi lần bón Tháng bón 2 lần
Từ 2 tháng tuổi đến 6 tháng tuổi: Bón 0,2 – 0,3 kg NPK 15-9-13+TE
Đầu trâu chuyên chanh dây / cây cho mỗi lần bón Tháng bón 2 lần
Chanh dây thời kỳ kinh doanh: Bón 0,1 – 0,2 kg NPK 15-9-13+TE
Đầu trâu chuyên chanh dây / cây cho mỗi lần bón, kết hợp 0,5 – 1 kg phân Hữu cơ chanh dây Đầu trâu / cây Tháng bón 2 lần
7 Chế độ chăm sóc
Tưới nước
Cây chanh dây là loại cây cần độ ẩm cao, lượng nước nhiều và thường xuyên vì vậy thường tưới 2 ngày 1 lần, nhất là vào mùa khô cần tưới lượng nước nhiều hơn sẽ giúp cho cây ra chồi, ra hoa và đậu quả liên tục, yêu cầu nước nhiều ở giai đoạn làm trái và phát triển trái nếu thiếu nước sẽ làm rụng hoa, trái hoặc trái teo lại
Cắt tỉa, tạo tán
Việc cắt tỉa tạo tán nên làm thường xuyên tạo ra các cành thứ cấp mới phân bố đều trên mặt giàn giúp cho cây ra hoa đậu trái được tốt hơn
Khi cây đã lên giàn cần tạo hình, tỉa cành thường xuyên, đặc biệt là tỉa bớt lá vào thời kỳ mùa mưa vừa để hạn chế nấm bệnh phát triển gây hại đồng thời nhằm ức chế sinh tr ưởng, giúp cho cây ra nhiều nụ, đậu nhiều trái
Trang 5Việc cắt tỉa được tiến hành thường xuyên Sau thu hoạch cắt hết tất cả các cành trên mặt giàn đã cho trái Để lại thân và các cành từ mặt đất tới giàn Sau đó cây sẽ ra chồi mới, phân cành cấp 2, 3 và các cành quả Nếu chanh dây không được đốn tỉa hoàn toàn vào cuối năm, sang năm sẽ ảnh hưởng rất lớn đến sinh trưởng và phát triển, đặc biệt làm hạn chế đến năng suất
Phòng trừ sâu bệnh
Bệnh hại:
- Chanh dây thường gặp một số bệnh như bệnh đốm nâu (brown spot) là loại bệnh phổ biến nhất, do nấm Alternaria passiflorae gây n ên, bệnh ghẻ (scab) do nấm Cladosporium horbarum, bệnh đốm do Septoria gây nên
- Bệnh đốm vi khuẩn do vi khuẩn Pseudomonas passiflorae;
Bệnh sần sùi: Gây ra bởi nấm Septoria passiflorae
Bệnh phấn trắng: gây ra bởi nấm Sclerotinia sclerotiorum
Phòng trừ: Đối với các bệnh do nấm gây ra có thể dùng các lọai thuốc: Daconil, Derosal, Tilt, Ridomil Gold Bệnh sần sùi, phấn trắng Có thể
sử dụng các loại thuốc Viaphos 80BTN, carbenzim 50HP Vicuron 250SC, Workup 9SL
Bệnh do vi khuẩn: dùng các lọai thuốc gốc đồng, New Kasuran, Starner
Sâu hại:
Trang 6- Các loại ruồi đục trái Dacus dorsalis, Dacus cucurbitae Dùng thuốc diệt ruồi SOFRI protein, chỉ cần phun d ưới tán mỗi cây một khoảng 30
cm x 30cm cách mặt đất 0,8 – 1,0m, hoặc mật độ ruồi ít thì 1 cây phun 1 cây chừa, sẽ dẫn dụ ruồi ăn và chết
Dùng bẫy dẫn dụ Methyl Eugenol (Vidubon…) hoặc tự l àm bằng dấ m pha đường và ít thuốc trừ sâu, đặt rải rác cách 5-10 m một bẫy
- Nhện đỏ, rệp: Dùng các loại thuốc Nissoran, commite, Bifentox 30ND, Vibamec 1.8EC, Vineem 1500EC, supracide 40EC … liều lượng sử dụng theo khuyến cáo trên bao bì sản phẩm
- Bọ trĩ (Thips), rầy các loại: Vertimec, Tập kỳ, Mospilan, Vineem1500EC, Confidor để phòng trừ
Khi phun thuốc chú ý tránh thời gian cây nở hoa vào sáng sớm, ảnh hưởng đến khả năng thụ phấn của hoa
Cần thăm đồng ruộng thường xuyên để phát hiện sâu bệnh hại kịp thời
để phòng trừ có hiệu quả tốt Nên áp dụng các biện pháp phòng trừ tổn g hợp
8 Thu hoạch và bảo quản
- Thu hoạch nên tiến hành đồng loạt, thu tất cả các trái gần chín và chín hoàn toàn nhằm đạt trọng lượng trái tối đa cho năng suất cao Thu hoạch tránh làm cho vỏ quả bị trầy xước cơ học làm ảnh hưởng đến mẫu mã và
vi sinh vật gây hại xâm nhập vào trong quả
- Bảo quản nơi thoáng mát, chọn phân loại quả trước khi đóng hộp vận chuyển