- Phân biệt được các hình thức SSVT ở động vật.. * Khái niệm: SSVT là sinh sản một cá thể sinh ra một hoặc nhiều cá thể mới giống hệt mình, không có sự kết hợp giữa tinh trùng và tế bào
Trang 1Tuần:38 Ngày soạn:07/4/2011
BÀI 44: SINH SẢN VÔ TÍNH Ở ĐỘNG VẬT
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- HS định nghĩa được sinh sản vô tính (SSVT) ở động vật
- Phân biệt được các hình thức SSVT ở động vật
- Nêu được bản chất của SSVT
- Trình bày được ưu điểm và nhược điểm của SSVT
2 Kỹ năng
- Quan sát, phân tích, so sánh
- Làm việc với SGK
- Vận dụng kiến thúc vào thực tế
3 Thái độ
- Tập trung nghe giảng
- Tích cực tham gia xây dựng bày
II PHƯƠNG PHÁP, PHƯƠNG TIỆN
- Tranh SGK: H44.1, 44.2, 44.3
- Phiếu học tập: tìm hiểu các hình thức SSVT ở động vật
III HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC
1 Ổn định lớp
- Kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ
- SSVT là gì ? Cho VD
- SSVT có mấy loại hình thức ?
3 Bài mới
- SSVT không chỉ xảy ra ở giới thực vật, mà nó còn có thể xảy ra giới động vật Để
biết được SSVT ở động vật có khác so với SSVT ở thực vật hay không, nó có những hình
Trang 2thức sinh sản như thế nào và chỉ gặp ở những loài động vật có tổ chức cấp độ cơ thể như
thế nào ? Thì chúng ta sẽ đi vào bài học hôm nay
Hoạt động 1: SINH SẢN VÔ TÍNH LÀ GÌ ?
Thời
gian Hoạt động GV Hoạt đông HS Nội dung
- GV nêu câu hỏi:
+ Hãy cho vd về một số loài động
vật có hình thức SSVT ?
+ Như thế nào là SSVT ? bằng cách
chọn đáp án đúng trong SGK
- GV nhận xét, đánh giá
- HS vận dụng kiến thức và tham khảo SGK trả lời câu hỏi:
+ VD: thủy tức, vi khuẩn
+ Chọn đáp án A
- HS trả lời
- Nêu khái niệm và
cơ sở TB học
* Khái niệm: SSVT
là sinh sản một cá thể sinh ra một hoặc nhiều cá thể mới giống hệt mình, không có sự kết hợp giữa tinh trùng và tế bào trứng
* Cơ sở: sự phân
bào nguyên nhiễm, các TB phân chia phân hó để tạo TB mới
Trang 3Hoạt động 2: CÁC HÌNH THỨC SSVT Ở ĐỘNG VẬT
Thời
gian Hoạt động GV Hoạt động HS Nội dung
- GV yêu cầu :
+ Quan sát tranh hình SGK
+ Nghiên cứu thông tin và hoàn
thành những thông tin trong phiếu
học tập: ‘Tìm hiểu các hình thức
SSVT ở động vật”
- GV phát phiếu học tập cho HS
- HS hoạt động nhóm:
+ Thu nhận kiến thức từ thông tin, tranh hình và hiểu biết thực tế
+ Thảo luận nhóm thống nhất ý kiến ghi phiếu học tập
- Đại điện nhóm đứng lên phát biểu
1 Các hình thức SSVT ở động vật
Đáp án phiếu học tập
Thời
gian Hoạt động GV Hoạt động HS Nội dung
- GV nêu câu hỏi:
+ So sánh sự giống nhau giữa các
hình thức SSVT?
+ Tại sao các cá thể con trong
SSVT giống hệt mẹ ?
- HS thảo luận nhóm:
- Vận dụng kiến thức trong phiếu học tập để trả lời:
* Đặc điểm giống nhau:
+ Từ một cá thể sinh ra nhiều cá thể mới có bộ NST
Trang 43p
2p
- GV yêu cầu HS
+ Tham khảo SGK trả lời câu hỏi
Ưu điểm của SSVT là gì?
SSVT có những hạn chế gì?
- GV nhận xét đánh giá
giống cá thể mẹ
+ Không có sự kết hợp giữa tinh trùng
và trứng
+ Cơ sở là nguyên phân
* Khác nhau:
+ Phân đôi dựa trên phân chia đơn giản
+ Nảy chồi dựa trên nguyên phân nhiều lần
+ Phân mảnh dựa trên mảnh vun vỡ qua nguyên phân thành cơ thể
+ Trinh sinh dựa trên phân chia tế bào trứng (không thụ tinh)
* Cá thể con giống hệt cá thể mẹ
- HS tham khỏa SGK và thảo luận nhanh
- Đại diện lớp đứng lên trả lời
- Lớp theo dõi và tự
2 Ưu nhược điểm của SSVT và SSHT
* Ưu điểm:
+ Cá thể sống đơn lẻ, đọc lập vẫn có thể tạo
ra cá thể con cháu, vì vậy có lợi trong trường hợp mật độ quần thể thấp
+ Tạo ra cá cá thể
Trang 5sửa chữa
- HS có thể lấy vd
để minh họa
+ Khi môi trường quá cao hay quá thấp vi khuẩn chết hàng loạt
giống nhau và giống
cá thể về mặt di truyền
+ Tạo ra các cá thể mới thích nghi với môi trường sống ổn định, ít biến động
* Nhược điểm;
+ Tạo ra cá thể con cháu giống nhau về mặt di truyền
+ Khi điều kiện sống thay đổi có thể dẫn đến cá thể chết hàng loạt, quần thể bị tiêu diệt toàn bộ
Hoạt động 3: ỨNG DỤNG
Thời
gian Hoạt động GV Hoạt động HS Nội dung
- Nuôi mô sống được tiến hành
như thế nào?
- Nuôi mô sống để làm gì?
- Vì sao không thể nuôi cấy mô
sống của động vật có tổ chức cơ
thể cấp cao?
- HS tham khảo SGK và vận dụng kiến thức để trả lời câu hỏi
a) Nuôi mô sống
- Tách mô sống từ
cơ thể động vật nuôi cấy trong môi
trường có đủ chất dinh dưỡng, nhiệt
độ, vô trùng để mô tồn tại và phát triển
- Ứng dụng: nuôi cấy da,
Trang 6
5p
- GV hỏi;
+ Nhân bản vô tính được tiến
hành như thế nào?
+ Nhân bản vô tính có ý nghĩ gì
đối với đời sống?
- GV nhận xét và bổ sung kiến
thức
- GV bổ sung
+ vì sao con cừu có tên là Dolly?
+ Đưa ra vài trường hợp không
phải là SSVT:
Vd: thằn lằn đứt đuôi, cua gãy
- HS trả lời và lớp nhận xét
- HS nêu thành tựu nhân bản vô tính ở các loài động vật
- Do tính biệt hóa cao của động vật bậc cao nên chưa tạo được cơ thể mới từ việc nuôi cấy mô
b) Nhân bản vô tính
* Tiến hành:
+ chuyển nhân của
TB xoma vào TB trứng đã lấy mất nhân
+ Kích thích TB trứng phát triển thành phôi
+ Phôi phát triển thành một cơ thể mới
* Ý nghĩa
+ Tạo ra cá thể mới
có đặc điểm sinh học giống như TB gốc
+ Áp dụng nhân bản
vô tính để tạo ra các
cơ quan mới thay thế cho các cỏ quan
bị bệnh ở cơ thể người
Trang 7càng
4 Củng cố
- GV yêu cầu HS nêu những ý chính của bài và giáo viên nhận xét
5 Dặn dò
- Học bài cũ và trả lời câu hỏi SGK
- Xem trước bài mới và đọc phần “em có biết”
Phân đôi Động vật đơn
bào, giun dẹp
- Cơ thể mẹ co thắt ở giữa rồi tách làm hai phần giống nhau, mỗi phần lớn lên cho ra cơ thể mới
- Sự phân đôi TB bao gồm cả chất nguyên sinh
và nhân (nhân của cá thể con giữ nguyên số NST như của mẹ)
Nảy chồi Thủy tức, san hô
- Một phần nhỏ của cơ thể mẹ lớn nhanh hơn những vùng lân cận để trở thành một cơ thể mới
- Cơ thể con sẽ tách ra khỏi cơ thể mẹ sống độc lập hay bám vào cơ thể mẹ tiếp tục sống
Phân mảnh Hải quỳ, người
- Cá thể bố mẹ có thể phân thành 2 hay nhiều mảnh gần bằng nhau
- Mỗi mảnh phát triển thành một cơ mới hoàn chỉnh
Trinh sinh Ong, kiến, rệp
- TB trứng không thụ tinh phát triển thành cá thể mới có bộ NST đơn bội (n)
- Sinh sản sinh trưởng thường xen kẻ với SSHT
IV Rút kinh nghiệm:
………
……
Trang 8……
………
……
………
……
………
……
………
……
