chất thơ trong tiểu thuyết nếu em không phải một giấc mơ và gặp lại của marc levy

Những nhà nghiên cứu văn học đã công nhận rằng văn học Âuchâu đã thoát khỏi thời kì ấu trĩ, ngày nay những bài tình ca mơ mộng, những bàithánh ca hoặc sự thổ lộ tình cảm trong thơ không

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài 1

2 Lịch sử nghiên cứu 3

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 6

4 Phương pháp nghiên cứu 7

5 Cấu trúc báo cáo 7

NỘI DUNG 1.Chất thơ qua bút pháp khắc họa thiên nhiên 8

1.1 Thiên nhiên đầy thi vị gợi cảm 8

1.2 Thiên nhiên qua con mắt của các cặp tình nhân 14

2 Chất thơ qua bút pháp khắc họa nhân vật 18

2.1 Hệ thống nhân vật lý tưởng 20

2.1.1 Sự hòa quyện vẻ đẹp hình thức và tâm hồn 21

2.1.2 Nhân vật khai thác ở mặt thánh thiện 28

2.2 Bức chân dung của những kẻ si tình 30

KẾT LUẬN 40

TÀI LIỆU THAM KHẢO 41

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Thế kỉ XXI được xem là thời đại “bùng nổ tri thức” với sự phát triển vượt bậccủa nhiều ngành khoa học Theo lẽ thường sự phát triển của một nền văn hóa sẽkéo theo sự thay đổi về nhận thức và nhu cầu thưởng thức của con người trên haibình diện vật chất và tinh thần Để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của công chúng,văn học không ít lần thay da đổi thịt với mục đích tự đổi mới và hoàn thiện mình

Từ sự kế thừa tinh hoa từ nhiều thế kỉ trước đã làm cho văn học phương Tây vốnphong phú nay càng trở nên phong phú hơn Sự đa dạng được thể hiện trên nhiềukhía cạnh mà trước hết phải kể đến thể loại Các thể loại truyền thống như truyệnngắn, thơ, kịch, tiểu thuyết xuất hiện ngày càng rầm rộ Bên cạnh nét đẹp vốn cómỗi tác phẩm còn khêu gợi những điều mới mẻ mang hơi hướng thời đại Quá trìnhđổi mới văn học đặc biệt là thể loại tiểu thuyết đã mang đến cho văn học nói chung

và văn học phương Tây nói riêng những bước đột phá mới trên hai lĩnh vực nộidung và nghệ thuật Những nhà nghiên cứu văn học đã công nhận rằng văn học Âuchâu đã thoát khỏi thời kì ấu trĩ, ngày nay những bài tình ca mơ mộng, những bàithánh ca hoặc sự thổ lộ tình cảm trong thơ không thể tác động được ai mà cả nhữngbài thơ ngụ ngôn cũng không đủ khả năng giáo dục người đọc Gánh nặng ấydường như chuyển hẳn sang đôi vai tiểu thuyết, bởi lẽ với khuôn khổ của tiểuthuyết người ta có thể dựng lên những sự kiện của cuộc sống, đôi khi là toàn bộcuộc sống mà trong đó cũng như một bức tranh lớn, tất cả độc giả sẽ tìm thấynhững gì gần gũi và quen thuộc với họ Với việc lấy thị hiếu, sự cảm thụ nghệ thuậtcủa độc giả làm điểm ngắm, tiểu thuyết phương Tây được tô điểm bởi nhiều câybút mới với nhiều nét phá cách độc đáo Họ đem đến cho văn đàn những bản nhạc

du dương về tình yêu cuộc sống

Nếu như thế kỉ trước, tiểu thuyết được thăng hoa với những tên tuổi nhưV.Hugo, Thackeray, Dickens, Flaubert, Balzac, Stendhanl thì đến những năm gầnđây tiểu thuyết Pháp ngày càng khẳng định được vị thế của mình trên văn đàn thếgiới với những tác phẩm không những phản ánh một cách chân thực đời sống sinhhoạt của xã hội mà còn đi sâu khám phá, khai thác và lý giải chiều sâu tâm lý củanhân vật dưới các góc độ khác nhau Đó có thể là thực hay siêu thực nhưng cùnggóp phần phơi bày hiện thực cuộc sống và lãng mạn hóa, thi vị hóa đời sống tìnhcảm của con người trong mớ hỗn độn cuộc sống hiện đại Ta có thể kể đến hàngloạt các cây bút tài năng như Shansha, Daniel Pennac, Guillaume Musso, AnnaGavalda, Muriel Barvery, Le Clezio (Nobel văn chương 2008), Marquet, LarryBerman, Rowling, Alan Lightman, Katherine Tarbox và đặc biệt là sự đóng gópcủa tiểu thuyết gia đang ăn khách hàng đầu tại Pháp Marc Levy Trong khoảng thờigian gần đây ông có nhiều tác phẩm gây xôn xao dư luận Những tác phẩm ấy đã

lần lượt dịch ra tiếng Việt, Nếu em không phải một giấc mơ (1998), Gặp lại - phần hai của tác phẩm Nếu em không phải một giấc mơ (2005), Kiếp sau (2006), Bạn tôi

tình tôi (2006), Em ở đâu ? (2007); Bảy ngày cho mãi mãi (2007), Những đứa con của tự do (2007) và mới đây nhất là tác phẩm Những điều ta chưa nói (2008) Tuy

sự nghiệp vừa chớm nở nhưng Marc Levy đã đạt được những thành tựu vô cùng

rực rỡ Ông được xem là một hiện tượng của giới xuất bản Pháp và thế giới, tờ Le

Figarô công bố ông là tác giả có số lượng sách tiêu thụ nhiều nhất tại Pháp trong

bốn năm qua (tính đến năm 2007) Cũng trong năm đó ông đã được bình chọn làmột trong mười nhà văn được yêu thích tại Pháp và là tiểu thuyết gia hàng đầutrong số mười cây bút Pháp có tầm ảnh hưởng lớn nhất trên thế giới bởi tất cả cáctiểu thuyết của ông sau khi được xuất bản đều trở thành những "best-seller" nóngbỏng trên kệ sách Người ta đọc xong cuốn này lại mong chờ những cuốn khác.Đặc biệt hơn nữa ông là nhà văn nước ngoài đầu tiên có Fanclub (Câu lạc bộ nhữngngười hâm mộ) tại Việt Nam Sự nổi trội của ông ngày càng thu hút nhiều nhà

nghiên cứu, phê bình văn học trong và ngoài nước Ở Việt Nam Macr Levy đượcđánh giá cao tuy nhiên những công trình nghiên cứu về tác giả, tác phẩm còn chưaxứng tầm Vì vậy vấn đề nghiên cứu về ông và sự nghiệp sáng tác là vấn đề được

đề ra ngày càng bức thiết Ngoài ra sáng tác của Marc Levy còn mang một phongcách đặc biệt, nó thể hiện những nét đặc trưng đậm phong cách tiểu thuyết lãngmạn Tác phẩm của ông được đánh giá như những cuốn “tiểu thuyết bằng thơ” Bởi

lẽ Marc Levy xem “chất thơ” như gam màu chính để tô điểm cho những đứa continh thần của mình Mỗi tác phẩm như mỗi nốt nhạc trong bản tình ca, khi tập hợpchúng lại chúng ta có cả một bản hòa ca du dương êm ái Việc sử dụng “chất thơ”trong sáng tác văn học đặc biệt là thể loại tiểu thuyết là vấn đề hoàn toàn mới cầntìm hiểu, nghiên cứu Đây là những lí do khiến người viết lựa chọn đề tài này đểkhai thác và tìm hiểu

2 Lịch sử nghiên cứu

Macr Levy sinh ra trong thời đại hoàng kim của Chủ nghĩa hậu hiện đại, thời

kì mà vị trí của tiểu thuyết ngày càng chiếm vị trí trọng yếu trên văn đàn Sự gópmặt của ông vào làng văn mở ra nhiều xu hướng mới cho tiểu thuyết hiện đại MarcLevy là người Pháp gốc Do Thái, ông sinh ngày 16 tháng 10 năm 1961 tạiBoulogne - Billancout nhưng lại sống và làm việc chủ yếu ở San Francisco - Mỹ dovậy thời gian của Marc Levy cũng được chia sẻ giữa hai thành phố lớn này Thờiniên thiếu ông từng học tại trường Đại học Paris Dauphine và là người đặt nền tảngcho hai công ty chuyên về đồ họa và máy tính Đến năm 1991, sau bảy năm làmchủ Marc Levy từ bỏ tất cả để trở lại vạch xuất phát và bắt đầu khởi nghiệp trênlĩnh vực hoàn toàn mới – kiến trúc sư Ông bắt đầu sáng lập công ty thiết kế và xâydựng mang tên Eurythmic-Cloisele

Marc Levy đến với văn chương chỉ là sự tình cờ đầy duyên nợ, lúc đầu Marchoàn toàn không có ý định viết tiểu thuyết, ông định viết cho con trai đọc khi cậu

bé trở thành người lớn, chứ không phải cho cậu bé mười tuổi vào thời điểm ôngđang viết Nhưng đến khi Louis lớn, cậu bé cho rằng: “ truyền hình hay hơn những

gì bố viết” [11; 2] thì Marc Levy chấm dứt ý định viết truyện cho con trẻ thay vào

đó là những câu chuyện về thế giới và tâm hồn của người lớn Tuy nhiên cũngkhông vì mục đích ấy mà tác giả lại quá tham vọng lớn lao vào sự nghiệp vănchương, có lần ông chia sẻ rằng: “Tôi không nghĩ rằng mình thực sự là một nhàvăn, không có tham vọng trở thành nhà văn Chỉ sau này mới có hãnh diện, nếu nhưtôi nhận thấy mình đã học được nhiều điều có lợi cho nghề văn Nhờ ở kinh nghiệmtrải qua bao nhiêu năm tháng Mỗi lần khởi sự một cuốn tiểu thuyết mới, mối bậntâm hàng đầu của tôi là làm sao tách mình ra khỏi cuốn trước, đừng nhại giọng cũ

và tránh mọi công thức sáo mòn” (Theo evan.com) Xuất phát từ ý thức đó mỗi tácphẩm của ông đều thể hiện những bước sáng tạo đột phá Tiểu thuyết Marc Levyluôn có sức thu hút đông đảo dịch giả trong và ngoài nước Văn Marc Levy nhưtổng hòa nhiều trường phái trên nền cổ tích và những chất tinh túy của tình yêu.Sức lôi cuốn của tác phẩm Marc Levy đã được đặt ra cấp thiết và nghiêm cẩn tronggiới nghiên cứu và phê bình (Dẫn theo Đinh Thuý Hường, Báo Tiền Phong số rangày 17/2/2007)

Tiểu thuyết Marc Levy ngay sau khi ra đời đã nhận được sự đón chào nồngnhiệt từ phía người đọc, nét chủ đạo trong sáng tác của ông là cảm giác thi vị nhẹ

nhàng rất nên thơ Năm 2004 hơn 5000 độc giả Pháp bình chọn tác phẩm Nếu em

không phải một giấc mơ (cuốn tiểu thuyết đầu tay của Marc Levy) là cuốn sách hay

nhất Chính vì lẽ đó cuốn sách đã nhận được những giải thưởng cao quý và lập tứcđược dịch trên nhiều quốc gia với hơn 30 thứ tiếng, đây cũng được đánh giá là cuốn

sách bán chạy nhất với gần một triệu bản Suốt một năm trời Nếu em không phải

một giấc mơ luôn giữ vị trí quán quân trong danh sách “best seller” ở Pháp Dưới

sức lan truyền mạnh mẽ đó đạo diễn Mỹ Steven Spielberg đã dựng cuốn tiểu thuyếtnày thành phim Tuần báo Cosmopolitan nhận xét về tiểu thuyết của ông như sau:

“…Một vở kịch gợi cảm, được xây dựng chặt chẽ như như một bộ phimHollywood” Còn Audio- File cho rằng: “ … Một câu chuyện tình ấm áp không thể

nào quên, lay động trái tim độc giả từ đầu đến cuối” Đồng quan điểm với ý kiến

đó tuần báo Le-Temps cũng cho rằng: “… Đây chính là những gì mà một tiểuthuyết cần đạt tới, một cuốn sách tuyệt vời để ta đọc vào những ngày cuối tuần cómưa…Một câu chuyện kỳ diệu đã đưa người đọc từ nước Mỹ sang Châu Âu vàngược lại…” Ngoài ra còn các báo khác như: L’express, Library Jounal, PublisherWeekly, New York Post… Cũng có những đánh giá xác thực tuy ngắn gọn nhưng

đã góp phần làm toát lên giá trị của tác phẩm

Ở Việt Nam những công trình nghiên cứu về tác phẩm Marc Levy còn rất hạnchế Tính đến nay chỉ có một số niên luận, luận văn hay báo cáo khoa học đề cập

tới sự nghiệp và tên tuổi của ông như: “Cuộc du lãm bất thường của Marc Levy

trong thế giới nghệ thuật tiểu thuyết” [6; 4] bên cạnh đó là các tin viết trên báo

Tiền Phong và một số báo điện tử khác Tuy chúng chỉ dừng lại ở việc giới thiệutác giả, tác phẩm và một số thông tin khác nhưng điều đó cũng cung cấp cho ngườiđọc những hiểu biết ban đầu về nhà văn này Nhà nghiên cứu Trần Thiệu Đạo xemMarc Levy như một hiện tượng văn học, ông đã nhận định rằng: “Có thể so sánhnhà văn Pháp này với hiện tượng J.K.Rowling ,tác giả bộ Harry Potter ở Anh, hayDan Brow tác giả cuốn The Da Vinci code ở Mỹ, tuy ba trường hợp nói tới đâyhoàn toàn khác nhau về độc giả Độc giả của J.K.Rowling chủ yếu là tầng lớp thiếuniên, của Dan Brow thuộc lớp người đầu óc tò mò, còn của nhà văn Pháp thì là loạiđộc giả thích nghe những câu chuyện có thứ tự lớp lang, có đầu có đuôi, mạch lạc,

dễ hiểu và dễ theo dõi” (Theo báo Thể thao văn hóa)

Nhiều ý kiến cho rằng vì tác phẩm của Marc Levy đều viết về tình yêu nênphù hợp với thị hiếu độc giả Nhà văn tạo những mẫu số chung mà các câu chuyệntình khác cũng có, phản ánh vấn đề này phóng viên báo Văn Nghệ Việt Nam đãđưa ra một câu hỏi khá thẳng thắn: “Ông nghĩ sao khi những nhà phê bình Pháp

cho rằng tác phẩm của ông mang tính thương mại và thị trường ?” Để trả lời chocâu hỏi đó tác giả cũng không ngần ngại mà bày tỏ quan điểm của mình: “Viết văn

và phê bình văn học là hai công việc khác nhau, mỗi người có một nghề khác nhau.Nhà văn thì viết còn nhà phê bình thì phê bình Nếu nói tác phẩm của tôi mang tínhthị trường, thương mại thì có vẻ hơi dễ dàng với tôi quá chăng? Tôi quan niệm viếtvăn giống như việc dựng một chiếc cầu thang lớn Nếu chiếc cầu thang của tôiđược nhiều người đặt chân vào thì đó là điều quá vinh dự cho tôi” Suy cho cùngthì những ý kiến dù tốt hay xấu theo sau một nhà văn mới trình làng là điều tất yếukhông thể tránh “Dù muốn hay không Marc Levy vẫn cứ xuất hiện dưới mắt giớinghiên cứu và quan sát văn học ở đây như một hiện tượng căn học hiếm thấy, lầnđầu tiên xảy ra cho một nhà văn không chúng giải này giải nọ, không ký tên mộtsiêu sao lừng lẫy để câu khách Và nhất là cho một nhà văn không hề có ý hướngcách tân đổi mới, mà còn khai thác thuật kể chuyện cổ điển - một nhà văn đã, đang

và chắc chẵn sẽ thành công rực rỡ, theo nhận xét gần đây của tuần báo chuyênngành Livres Hebdo” (Theo báo Thể thao văn hóa)

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Từ năm 1998 đến nay Marc Levy đã xuất bản nhiều tác phẩm, hầu hết chúng

đều được dịch ra tiếng Việt Người ta gọi ông là “nhà văn của tình yêu” bởi hầu hếttác phẩm của ông đều là những chuyện tình, chuyện đời rưng rức xúc cảm đưa đẩyngười đọc cập đến bến bờ của thế giới lãng mạn Có thể nói “chất thơ” trong mỗitác phẩm là yếu tố chi phối và cuốn hút người đọc Chính yếu tố này đã khiến chochúng ta liên tưởng những sáng tác của ông với những bản giao hưởng ái tình dudương đằm thắm Với sự hạn chế về khả năng cũng như giới hạn bài báo cáo khoa

học, người viết xin tập trung tìm hiểu chất thơ trong tác phẩm Nếu em không phải

một giấc mơ và phần tiếp nối Gặp lại.

4 Phương pháp nghiên cứu

“Chất thơ” là một phương diện nghệ thuật được biểu hiện trên nhiều khíacạnh trong một tác phẩm Để góp phần làm rõ chất thơ trong bộ tiểu thuyết nàyngười viết chú ý tiếp cận trực tiếp qua văn bản dịch của dịch giả Nguyễn Thị BạchTuyết đồng thời sử dụng những phương pháp sau:

5 Cấu trúc báo cáo

Ngoài phần mở đầu và kết thúc bài báo cáo gồm có hai phần như sau:

1 Chất thơ qua bút pháp khắc họa thiên nhiên

2 Chất thơ qua bút pháp khắc họa nhân vật

NỘI DUNG1.Chất thơ qua bút pháp khắc họa thiên nhiên

1.1 Thiên nhiên đầy thi vị gợi cảm

Marc Levy tuy đến với văn chương chỉ là sự tình cờ nhưng khi đặt mình vàonhững sáng tác của ông không ít người có cảm giác như lạc vào thế giới thần tiênđầy hương hoa cỏ lạ… Ông bắt đầu và thành công ngay trong thể loại tiểu thuyết,

có thể nói những câu chuyện của ông có hồn, có tứ và rất đậm “chất thơ” Với mộttác phẩm văn xuôi nếu như nhân vật, cốt truyện là yếu tố cần để tạo nên cái khungsườn thì “chất thơ” là yếu tố đủ để tác phẩm lan tỏa vào tâm hồn người đọc Trongmỗi tác phẩm của Marc Levy yếu tố “chất thơ” luôn co duỗi nhịp nhàng khiến chonhững câu văn dường như không còn chỉ là văn nữa Nó như sợi chỉ xanh óng ánhxuyên suốt tạo “linh hồn” và “cấu tứ” cho tác phẩm

Trong văn học “thơ” là một thể loại thuộc phương thức trữ tình Nó hình thành

từ rất sớm trong đời sống con người Những bài ca lao động của người nguyên thủyhay những bài niệm chú cầu mùa có thể được xem như hình thức đầu tiên của thơ

ca Trong cuốn thuật ngữ văn học do tác giả Lê Bá Hán chủ biên “thơ” là hình thứcsáng tác văn học phản ánh cuộc sống, thể hiện tâm trạng, những xúc cảm mạnh mẽbằng ngôn ngữ hàm súc, giàu hình ảnh và nhất là nhịp điệu [4;309] Bàn về thơ,Sóng Hồng đã nhận định rằng: “Thơ là một hình thái nghệ thuật cao quý, tinh vi.Người làm thơ phải có tình cảm mãnh liệt thể hiện sự nồng cháy trong lòng Nhưngthơ là tình cảm và lí trí kết hợp một cách nhuần nhuyễn và có nghệ thuật Tình cảm

và lí trí ấy được diễn đạt bằng những hình tượng đẹp đẽ qua những lời thơ trongsáng vang lên nhạc điệu khác thường” (Theo báo Thể thao văn hóa) “Chất thơ”,được viết là poetic (thuật ngữ tiếng Anh) Thuật ngữ này dùng để chỉ đặc trưng cơbản của thơ ca, chỉ những sáng tác văn học (bằng văn vần hoặc văn xuôi) giàu xúc

cảm, có nội dung cô đọng ngôn ngữ giàu hình ảnh và nhịp điệu [4; 310] Bản thânthơ ca đã là một địa hạt đầy mơ hồ, bởi vậy cho đến nay thuật ngữ “chất thơ” vẫncòn là một khái niệm chưa được lý thuyết hóa.

Tiểu thuyết Marc Levy được xem như những áng thơ bằng văn xuôi “Chấtthơ” của tác phẩm được thể hiện trước hết trong bức tranh thiên nhiên thơ mộng,huyền ảo nhiều màu sắc và đường nét Tuy ngòi bút của ông không hướng hẳn vềthiên nhiên nhưng thiên nhiên lại hiện lên qua ngòi bút ấy với một dáng vẻ dịudàng nên thơ hiếm thấy Trong mỗi tác phẩm thiên nhiên như một điểm nhấn, tạosức hút lôi cuốn người đọc Thực tế khi gấp truyện lại hình ảnh thiên nhiên làm ta

cứ mãi vấn vương Văn học xem thiên nhiên như một đối tượng tiềm năng để khaithác Trước kia văn học Việt Nam người ta đã quen lắm với “tùng”, “trúc”, “cúc”,

“mai” giờ đây những yếu tố ấy vẫn còn nhưng tầm phổ biến đã bị thu hẹp hơn chophù hợp với nhận thức và xu hướng phát triển của thời đại Trong lĩnh vực nghệthuật, đặc biệt là văn học thiên nhiên đóng vai trò vô cùng quan trọng Thiên nhiên

là nền, là bệ phóng cho nhân vật và tình tiết truyện phát triển Có thể khẳng địnhrằng không tác phẩm nào có thể vắng đi sự góp mặt của thiên nhiên Ở mỗi chương,mỗi đoạn thiên nhiên được hiện lên trong sự đối sánh soi rọi với con người

Nếu em không phải một giấc mơ và Gặp lại ngay từ những buổi đầu ra mắt đã

tạo sức lay động to lớn trong lòng bạn đọc Ấn tượng sâu sắc ban đầu có lẽ đượctạo bởi những bức tranh thiên nhiên, có lẽ yếu tố “chất thơ” cũng được toát lên từ

đó Mở đầu tiểu thuyết Nếu em không phải một giấc mơ Marc Levy đã đem đến cho

ta một buổi sáng tinh khôi nhiều màu sắc Dưới cặp mắt tinh anh của tác giả ngàymới bắt đầu với thứ “ánh sáng ban mai nhợt nhạt mỗi lúc lại hồng lên làm lộ ra dần

dần cảnh sắc rực rỡ của thành phố” [11; 23] và “vào những giờ đầu tiên của buổi

sáng, mặt trời vừa thức dậy đã đủ rực rỡ để làm cho tất cả những đám mây phảihoảng sợ mà lặng lẽ rút lui Một bình minh ẩm ướt bừng lên quanh ngôi nhà”[11; 159] Câu văn tả chân có sự kết hợp của hình ảnh, mầu sắc và cả đường nét

Bức tranh thiên nhiên hiện lên thật lộng lẫy với muôn vàn những thứ ánh sáng longlanh nhiều màu sắc Sau một đêm ngủ dài thành phố bị đánh thức bởi thứ ánh sáng

“ban mai”, lúc đầu tuy nhợt nhạt nhưng “mỗi lúc lại hồng lên”, thứ ánh sáng diệu kì

ôm trọn như vỗ về thành phố đang thức giấc Ở trên kia, bầu trời ngày càng cao Nónhư bức rèm bị ai kéo lên cho mặt trời lộ diện Vầng dương xuất hiện với sức mạnhphi thường đã góp phần xua đi những đám mây vẩn vơ trả lại bầu trời cao xanh cho

sự sống Nhà văn quan sát cảnh vật trên nhiều góc độ khác nhau, tất cả mọi vậnđộng cho dù nhỏ bé nhất cũng được ông thu vào nhãn quan Cảnh vật được miêu tảqua những lời văn êm ái mềm mượt tựa như nhung Những câu văn ấy xuất hiện rấtnhiều trong tác phẩm, chúng thể hiện thật đắc địa sự bâng khuâng, xao xác của tâmhồn Những câu văn đó không chỉ chứa đựng thông tin sự kiện mà còn chứa đựng

cả tâm trạng của nhân vật lẫn nhà văn Dường như trong lời văn ấy có sự cộnghưởng của nhịp thơ và nhịp rung của những tâm hồn thiết tha yêu mến cảnh vật,gắn bó máu thịt với quê hương xứ sở

Cảnh vật, tự thân nó đã là hình ảnh của thơ, dưới ngòi bút của Marc Levycảnh vật càng trở nên “thơ” hơn nữa Không gian bình minh nơi thành thị có lẽ làmột không gian không mấy xa lạ với cả mọi người Được sinh ra và lớn lên ở chốnthành thị chắc hẳn nhà văn ắt có tình cảm với nơi này Tuy miêu tả thành thị nhưngcảnh vật nơi đây hiện lên gần gũi, bình dị đầy sức gợi Nhà văn đứng từ ngoài quansát và thuật lại cho chúng ta trên cương vị một nghệ thuật gia yêu nghề, sành sỏi vàđiêu luyện Tuy không dành nhiều trang văn để viết về thiên nhiên, nhưng ông đãdành cho thiên nhiên cả bầu trời ưu ái Nhiều hình ảnh thiên nhiên được tác giả đặcbiệt chú ý đến, chúng như những bộ khung hình tạo bối cảnh cho toàn tác phẩm Hình ảnh thiên nhiên trong tác phẩm về số lượng xuất hiện không nhiều nhưngtần xuất xuất hiện vô cùng lớn Cây cầu Golden Gate, quang cảnh bờ biển lànhững ví dụ điển hình Chúng là hình ảnh ảnh đẹp và mang tính chủ đạo, ngay đầu

tiểu thuyết Nếu em không phải một giấc mơ tác giả đã để nó xuất hiện trong bầu

không khí trong lành của buổi sớm “Cầu Golden Gate hãy còn ngủ trong một đámmây xốp như bông Chỉ có đỉnh hai cột trụ của chiếc cầu đỏ này là nhô ra khỏi lớpsương mù bao bọc của nó” [11; 119] Khung cảnh thiên nhiên thật tinh khiết, câycầu hiện lên qua cái nhìn trực diện của anh chàng kiến trúc sư trẻ tuổi thật mềmmại, thật dịu dàng Tác giả đã biến vật vô tri vô giác trở nên có hồn, có cảm xúc.Đọc những câu văn miêu tả cây cầu mà ta cứ ngỡ tác giả đang miêu tả một cô gáixinh đẹp chốn thị thành Khung cảnh thiên nhiên hiện lên trên trang viết mờ mờ ảo

ảo khiến người đọc khó đoán định Cái vô hình và cái hữu hình hòa quện cùng nhautại nên bức tranh thiên nhiên tuyệt mĩ “Khoảng trời phía trên vịnh San Franciscorực đỏ Bên ngoài cửa sổ máy bay, cầu Golden Gate nhô ra từ một đám mây mù.Máy bay chúc thấp đầu về phía Tiburon, hạ dần độ cao, hướng về phía nam rồingoặt lại, bay vòng phía trên cầu San Mateo Ngồi trong máy bay, có cảm giác như

nó đang tự trượt dần về phía những cánh đồng muối hắt lên hàng ngàn tia sáng”[12; 4] Ở lần xuất hiện thứ hai, cây cầu vẫn hiện lên qua lời kể của Arthur Tuynhiên tác giả đã thay đổi điểm nhìn của anh Nếu lần trước là cái nhìn cận cảnh với

vị trí ngang bằng khi anh đi dạo ở công viên buổi sớm thì lần này vị trí của anh lại

ở trên cao, đó là lần anh từ Mỹ trở về Có lẽ tác giả để cho nhân vật đứng ở vị trí ấy

để chúng ta thấy được cái nhìn toàn cảnh về cây cầu Golden Gate nổi tiếng Tuyđiểm nhìn và thời gian có thay đổi nhưng cây cầu vẫn hiện lên duyên dáng và tình

tứ như thế Cầu Golden Gate là hình ảnh gắn liền với Marc Levy, chắc hẳn ôngphải tự hào lắm khi có dịp gắn bó với mảnh đất có địa danh nổi tiếng này Hình ảnh

ấy cầu đã ăn sâu trong tiềm thức, tác giả nói rằng “cây cầu treo kéo dài ra như một

gạch nối trên bầu trời giữa vịnh và đại dương” [12; 249] Trong tâm tưởng của tác

giả cây cầu hiện lên thật hình ảnh, vẻ đẹp của nó trường tồn cùng thời gian Hình

ảnh cây cầu ấy ở cuốn Nếu em không phải một giấc mơ vẫn được giữ nguyên trong cuốn Gặp lại Mặc dù Gặp lại là phần tiếp nối của Nếu em không phải một giấc mơ

nhưng thời gian sáng tác giữa hai tác phẩm cách nhau khá xa Sự thống nhất ấy thể

hiện tư duy nhất quán và ấn tượng sâu sắc của tác giả về cây cầu Trong tiểu thuyếtMarc Levy hình ảnh chiếc cầu Golden Gate không những xuất hiện nhiều lần trong

tiểu thuyết Nếu em không phải một giấc mơ và Gặp lại mà còn xuất hiện trong

nhiều tiểu thuyết khác Sự xuất hiện lặp lại như vậy cũng là một trong những thủthuật tạo dựng “chất thơ” cho tác phẩm

Ngoài chi tiết cây cầu bộ tiểu thuyết còn đề cập tới nhiều hình ảnh thiên nhiênkhác, ấn tượng hơn cả là khung cảnh bờ biển Trong bức họa mà tác giả vẽ ra thì

“bờ biển được chạm trổ tinh vi biết bao, tưởng như đó là một mảnh đăng ten, conthấy mặt trời đang rọi xuống đó hàng nghìn tia sáng khác nhau Mỗi cây rung rinhmột kiểu khi được gió vuốt ve” [12; 249] Đây là không gian khá quan trọng trongtác phẩm Nó như chứng nhân cho tình yêu và những mối quan hệ của con người.Khi miêu tả bức tranh này tác giả phẩy thật nhiều nét bút với mức độ đậm nhạt vàmàu sắc khác nhau để tô điểm cho bờ biển thêm sinh động “Mặt biển bị giam hãmtrong vịnh đang tĩnh lặng, những con hải âu dậy sớm lượn những vòng tròn rộngtìm bắt cá, những thảm cỏ rộng bao quanh bến tàu hãy còn đẫm sương đêm, vànhững chiếc tàu thuỷ được neo vào bến đang đung đưa rất nhẹ nhàng Cảnh vật thậtthanh bình, vài người tập chạy thích dậy sớm làm đánh động bầu không khí ẩm ướt

và tươi mát Vài tiếng nữa một mặt trời to lừng lững sẽ xuất hiện phía trên đồiSaussalito và đồi Tiburon và sẽ giải phóng cây cầu đỏ ra khỏi đám sương mù của

nó Mặt trời chơi trốn tìm với những trận mưa bóng mây” [11; 119] Bức tranhthiên nhiên như hoàn thiện hơn với sự điểm xuyết của con người Trong bức tranh

ấy con người và cảnh vật hòa quyện cùng nhau Trước sự dịu dàng tình tứ đó ta cócảm giác như đứng trước một áng thơ trữ tình Chất liệu tạo nên thiên nhiên thơ

mộng trong Nếu em không phải một giấc mơ và Gặp lại là những sợi tơ ngôn từ

chau chuốt, óng ả Điểm nổi bật trong thiên nhiên Marc Levy là hình ảnh và màusắc Với thiên nhiên ông ưa dùng những gam màu nhẹ, nhất quán Sự kết hợp màusắc trong mỗi bức tranh không đem đến sự tương phản chói mắt, tất cả đều thống

nhất, dịu dàng “Nước biến thành màu xám, cuốn đi những đám rong rêu quện lẫnnhững búi gai Bầu trời chuyển thành màu tím rồi đen hẳn Trước khoảnh khắcngày tàn những dải màu da cam và trắng xen kẽ nhau ở mỗi chỗ ngoặt xẻ sâu vàovách đá” [12; 189] Rõ ràng màu sắc thiên nhiên được tách làm hai tuyến, hoặcsáng, hoặc tối sự pha chộn màu sắc tuân theo quy luật hội họa chặt chẽ

Bên cạnh màu sắc tác giả còn kết hợp với những dải hình ảnh để tạo nên bứctranh thiên nhiên nên thơ, gợi cảm Đọc những câu văn: “Sương mù trên biển TháiBình Dương kéo tấm khăn choàng đêm ra đến tận thành phố…” [12; 38], ai chẳngthấy nao lòng? Thiên nhiên là yếu tố truyền tải tình cảm thông dụng nhất trong mỗitác phẩm Thiên nhiên trong tiểu thuyết Marc mang đến cho ta cảm giác êm ả nhẹnhàng, nó không những thi vị mà rất gợi cảm Trong không gian tĩnh lặng mỗi chitiết đều được tác giả chau chuốt từng nét vẽ… Những hình ảnh, màu sắc, âm thanh

vô cùng quen thuộc, bình dị qua ngòi bút của ông sao mà mới mẻ, gợi cảm đến thế.Trong những câu văn Marc Levy nó không chỉ hiện diện như một khái niệm màcòn như một trạng thái của sự sống Tất cả được tác giả chắp cánh để bay vào tâmhồn con người Dưới ngòi bút của ông, thậm chí đến những thứ tầm thường nhấtcũng gợi nhớ bao ý niệm Khu vườn, bờ biển, con sóng… là những hình ảnh điểnhình Tác phẩm được vút lên với giọng điệu du dương êm ả, nó giống như một ángthơ dịu nhẹ nhiều tiết tấu “Trong văn xuôi chân chính bao giờ cũng có tiết tấu củanó” Tiết tấu đó chính là sự thể hiện những điệu tâm hồn, những cung bậc khácnhau trong tình cảm của nhà văn Tác giả rất tinh tế khi lựa chọn những hình ảnh,những câu văn dài, ngân nga, êm ái tạo nên chất thơ cho thiên nhiên tuyệt mĩ Phảichăng chính cái chất thơ ấy đã tạo nên chất men say cho tác phẩm để rồi nó thấmvào và lan tỏa trong lòng người Trước cái nhẹ nhàng và ngọt ngào ta như chìmđắm trong bản nhạc tình ca trong trẻo Trong thơ có nhạc đã đành, ngay cả trongvăn xuôi Marc Levy cũng làm cho nó tràn ngập nhạc tính với việc sử dụng linhhoạt hình ảnh cũng như những từ ngữ gợi cảm cùng với cách ngắt nhịp cũng sáng

tạo và linh hoạt Tất cả làm cho những trang văn của ông trở thành những bài thơ,những bản nhạc réo rắt mãi trong tim người đọc

Mới đây Marc Levy đến thăm nước Nga và có cuộc trao đổi với phóng viên

tờ Knizhnoye obozryenye Ông đã bộc bạch rằng: “Tôi viết và không ngước nhìnlên giới văn học thượng lưu, tôi kể những câu chuyệnh của mình bằng một ngônngữ mộc mạc, và tôi muốn tất cả bạn đọc đều hiểu được chúng” [8; 3] Văn chươngcủa Marc Levy là hương vị của cuộc sống Bạn đọc có thể nhận thấy được nhữnggóc khuất tâm hồn, thấy được tâm tư tình cảm của bản thân mình trong đó, đọc tácphẩm ta có thể cảm thấy được mưa rơi, ngửi được và thậm chí tưởng tượng mìnhđang nhấm nháp được mùi vị của ly cà phê hòa tan trong cổ họng, cảm thấy đượchương sắc của đất trời, hoa cỏ Bản thân Marc Levy thì gọi đó là hương vị chânthực của cuộc sống mà ông cảm nhận được và chuyển tải vào tác phẩm của mình,như Marc nói: “Tạo ra được mùi hương riêng trong tác phẩm quả là khó Tôi thìthấy tác phẩm của mình không chỉ có mưa rơi, có cà phê mà còn có nhiều hương vịkhác như hương hoa hồng dại, hương chanh leo, mùi của lửa cháy…” [8; 3]

1.2 Thiên nhiên qua con mắt của các cặp tình nhân

Bức tranh thiên nhiên được hiện lên với những nét bút đậm nhạt và màu sắckhác nhau Trong tác phẩm thiên nhiên có sức biểu cảm và lay động lớn Mỗi nhânvật được phú cho cặp mắt tinh anh để chiêm nghiệm nhìn ngắm sự vật Qua cặpmắt ấy, đặc biệt là cặp mắt của những kẻ đang yêu thiên nhiên hiện lên thật thi vịgợi cảm Từ cái nhìn tổng thể về thiên nhiên đã ánh lên nét đồng điệu hòa trongtâm hồn mỗi người Pha-đê-ep từng nói văn xuôi cần phải có cánh Đôi cánh ấychính là thơ “Chất thơ” chính là chiếc cầu nối mềm mại đưa văn xuôi thấm vàohồn người êm ái và dịu dàng hơn bao giờ hết “Chất thơ” vốn là một thuật ngữ lýluận chỉ một phẩm chất đặc biệt của văn xuôi Tác phẩm văn xuôi được xem là cóchất thơ khi nội dung của nó đi sâu vào trạng thái cảm xúc diễn tả diễn biến trong

trạng thái chủ quan với những rung động tinh tế Ngoài ra “chất thơ” còn nằm tronghình thức thể hiện của tác phẩm đó là tính nhạc, sự hàm xúc của ngôn từ, đó là sựlinh hoạt của các thủ pháp nghệ thuật tạo cho giọng văn, lời văn sức truyền cảmrộng lớn “Chất thơ” có vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình sáng tạo nghệthuật Nó như đôi cánh giúp văn học bay liệng vào tận cùng ngõ ngách, tận cùngtâm hồn người đọc

Marc Levy là “nhà văn của tình yêu” Hầu hết các tác phẩm của ông đều kểnhững câu chuyện tình yêu lãng mạn và say đắm Những tình cảm dịu nhẹ ấy đượctác giả lồng trong khung cảnh thiên nhiên muôn màu cảm xúc Trong hai tập tiểuthuyết này ngoài tình yêu giữa Athur và Laureen tác giả còn miêu tả đề cập đếntình yêu của những cặp tình nhân khác mà ta có thể kể ra ở đây đó là: Paul vàOnega; giáo sư Fernstein và Norma; thanh tra George Pilguez và Nathalia; Lili vàAntoni… Với thiên nhiên, mỗi cặp đều có cảm quan riêng trên tinh thần hòa nhập

và đồng điệu Thế giới ái tình là thế giới tràn ngập cỏ hoa và hương sắc Khungcảnh thiên nhiên dưới ánh mắt của những kẻ tình si luôn tràn ngập sắc hồng Dướicon mắt của các cặp tình nhân thiên nhiên vốn đã thi vị gợi cảm nay càng thi vị gợicảm hơn, vốn đã thơ nay lại càng đậm thơ hơn nữa Trong tác phẩm thiên nhiênhiện lên qua ánh nhìn của mỗi nhân vật, tuy nhiên mức độ đậm nhạt lại được thểhiện khác nhau Thiên nhiên vẫn được hiện lên qua ngòi bút mềm mại thật có hồn,

nó không những đẹp mà còn là chìa khóa mở ra những cuộc hò hẹn, những kỉ niệmvui buồn, những dự đoán tương lai của từng nhân vật Trong những cặp tình nhân

kể trên thiên nhiên được phản ánh rõ nhất qua hai nhân vật chính Có thể nói MarcLevy cho thiên nhiên hiện lên trong tác phẩm như bản nhạc đệm cho những khúctình ca thăng hoa và bất tử Nét đặc sắc trong bút pháp miêu tả thiên nhiên của tiểuthuyết Marc Levy là bức tranh thiên nhiên tâm lý Bức tranh thiên nhiên diễn tảđược tâm hồn nhân vật, khêu gợi những xúc cảm buồn vui đồng thời dự báo cho tathấy số phận từng nhân vật

Trong mỗi khung cảnh tâm tư tình cảm của con người như được tác giả lồngvào cảnh vật Thiên nhiên và con người có mối quan hệ đa chiều tương hỗ Có lúcthiên nhiên tác động gây xáo động lòng người, ngược lại tâm trạng con người cũnggóp phần làm biến đổi cảnh sắc thiên nhiên “Chất thơ” toả ra trong cách tác giảmiêu tả hồn người, Marc Levy thật tinh tế trong việc nắm bắt những rung cảm tinh

tế tâm hồn nhân vật, tác giả dường như hoá thân vào nhân vật để cảm nhận đượcnhững tác động rất nhẹ nhàng của cảnh vật vào tâm trạng Dưới ánh nhìn tâm trạngcủa mỗi nhân vật thiên nhiên được cảm quan theo những hướng khác nhau Ta cóthể thấy rõ điều đó trong từng bước chuyển của thiên nhiên Khi Laureen và Athurđến bãi biển, “nước giận dữ nổi sóng, đất trơ trơ bất cần, những ngọn núi vượt hẳnlên trên, rồi cây cối, rồi ánh sáng mà mỗi phút trong ngày lại đùa nghịch thay đổicường độ và màu sắc, những con chim bay lượn trên đầu ta, những con cá vừa cốtìm cách để khỏi phải làm mồi cho lũ hải âu vừa đi săn lùng những con cá khác”[11; 147] Khung cảnh thiên nhiên có phần dữ dội quá, nó như điểm báo chẳng lànhcho tương lai trắc trở mà hai nhân vật phải vượt qua Và quả thật sau lần gặp gỡ đó

họ đã phải xa cách nhau Sự lãng quên của Laureen là điều khiến cho Athur đauđớn nhất Đối với anh cuộc sống chẳng còn chút ý nghĩa, tất cả chỉ toàn là màutrắng phôi phai Với tâm trạng ấy ngước lên cao anh thấy “bầu trời trắng nhợt báohiệu bắt đầu một ngày không màu sắc Tất cả các buổi ban mai đều tĩnh lặng,nhưng chỉ có một số sự tĩnh lặng là đồng nghĩa với sự trống vắng, những sự tĩnhlặng khác đôi khi tràn đầy đồng điệu” [12; 176] Qua ánh mắt ấy ta thấy sự cô đơntrống trải sâu thẳm trong lòng Ngày anh trở về nhà “khu vườn bị bỏ hoang nhưng

vô số mùi hương quyện vào nhau đã làm thức dậy ở mỗi bước chân anh vũ điệufarandole của những kỉ niệm toả hương” [12; 34] Và “những mảnh ghép sàn dướimái hiên đã bị long ra, những miếng ốp mặt tiền đã tróc sơn bởi cái nắng thiêu đốtmùa hè và sương muối mùa đông, khu vườn bỏ hoang toát lên vẻ buồn thảm”[12; 38] Bức tranh thiên nhiên đẹp lộng lẫy, đầy chất thơ nhưng sao buồn đến thế

Cùng tâm trạng với Athur, Lauren cũng có những cảm giác chẳng mấy yên lành.Khi cô tỉnh dậy sau một giấc ngủ dài, mọi kí ức về Athur hầu như đã tan đi hẳn Côrất mơ hồ về hình ảnh người đàn ông luôn cận kề chăm sóc những ngày cô trêngiường bệnh Trong tâm trí cô mọi thứ đều lẫn lộn, “cô đến một thành phố gần nhưvắng ngắt khi chiều buông xuống Cô đỗ xe ở khu vực đậu xe dọc bãi biển và rangồi một mình trên đê chắn sóng Những đám mây lớn bao phủ chân trời Đằng xa,bầu trời đang chuyển từ màu tím nhạt sang màu đen” [12; 320] “Ngày thứ năm ấybầu trời u ám và đại dương dường như muốn đập vỡ những mỏm đá chắn đường nó

ở phía dưới khu vườn Vào cuối ngày, Lauren đến ngồi dưới mái hiên và chiêmngưỡng cảnh tượng “Nước biến thành màu xám, cuốn đi những đám rong rêu quệnlẫn những búi gai Bầu trời chuyển thành màu tím rồi đen hẳn” [12; 89] Rõ ràngmọi thứ đều u ám, những hình ảnh mờ nhạt trước mắt chẳng khác gì quá khứ cô đãlãng quên Trong họ luôn chan chứa hi vọng về tương lai Trong những lúc tuyệtvọng nhất Athur lại nhớ đến lời dạy của mẹ mình Bài học về niềm tin và hi vọngcũng được bà bắt đầu từ hình ảnh thiên nhiên “Hãy khuấy động thế giới, thế giớicủa con ! Hãy nhìn cái khung cảnh đang bày ra trước mắt con đây, con xem bờ biểnđược chạm trổ tinh vi biết bao, tưởng như đó là một mảnh đăng ten, con thấy mặttrời đang rọi xuống đó hàng nghìn tia sáng khác nhau Mỗi cây rung rinh một kiểukhi được gió vuốt ve Nhưng điều đẹp nhất mà trái đất cho chúng ta, điều làmchúng ta trở thành con người, đó là hạnh phúc được chia sẻ” [11; 162] Nghĩ vềhình ảnh ấy Athur như có thêm sức mạnh để bước tiếp, ánh sáng từ bức tranh thiênnhiên tỏa ra như ánh sáng của niềm tin và hi vọng Và quả thật khi trải qua bao giannan thử thách tình yêu đích thực đã chiến thắng Laureen trở về vòng tay ấm áp đầyyêu thương vỗ về của Athur Tình yêu trở lại làm cho bức tranh thiên nhiên cũngthay đổi Sau cơn mưa trời lại sáng, đó là quy luật của tự nhiên Bầu trời trong sáng

mở ra tương lai rộng mở “Kỳ nghỉ cuối tuần báo hiệu nắng sẽ đẹp, chân trời khôngmột gợn mây Tất cả đều tĩnh lặng, dường như thành phố đã thức dậy sau một đêm

hè quá ngắn” [12; 234] Trong tác phẩm bức tranh thiên nhiên ít hiện lên qua lời kểcủa mỗi nhân vật Nó chủ yếu được khắc họa qua sự miêu tả của nhân vật người kểchuyện Bức tranh thiên nhiên vẫn thi vị gợi cảm, đặc biệt hơn nó còn nhuốn màutâm trạng của con người Dưới ngòi bút của Marc Levy những vật vô tri vô giácnhư thiên nhiên, cảnh vật cũng trở nên có hồn như chính con người vậy Trong tácphẩm Athur có nói với Lauren rằng: “ ngày mẹ anh mất, anh thề vời em là điều này

có thật, lũ ong trong vườn không bay ra khỏi tổ, không có con nào hút mật ở vườnhồng, y như là chúng cũng biết ấy…” [11; 99]

Sự cảm nhận về thiên nhiên cho ta thấy cảm nhận tinh tế của nhà văn Thiênnhiên không những là tâm trạng của nhân vật, thiên nhiên còn biểu hiện tâm hồnnhạy cảm của Marc Levy

2 Chất thơ qua bút pháp khắc họa nhân vật

Tiếp cận thế giới nhân vật trong các tác phẩm của Marc Levy, người đọc cóthể nhận thấy đó không phải là một thế giới nhân vật đồ sộ, đa tầng, với tính cáchphức tạp của các nhân vật chính như điều ta vẫn thấy ở đặc điểm của nhân vật trongtiểu thuyết

Tiểu thuyết Marc Levy tuy không phong phú về hệ thống nhân vật nhưng dướingòi bút của ông mỗi nhân vât được hiện lên như một cá thể độc đáo Nhân vậttrong văn học là hiện tượng mang tính ước lệ, đó không phải là sự sao chụp đầy đủmọi chi tiết biểu hiện của con người mà chỉ là sự thể hiện con người qua những đặcđiểm điển hình về tiểu sử, nghề nghiệp, tính cách…Và cần chú ý thêm một điều:thực ra, khái niệm nhân vật được quan niệm với một phạm vi rộng hơn nhiều, đókhông chỉ là con người, mà còn có khi là những sự vật, loài vật khác ít nhiều mangbóng dáng tính cách của con người, được dùng như những phương thức khác nhau

để biểu hiện con người [3; 126]… Nhân vật văn học là đơn vị nghệ thuật, nó mangtính ước lệ, không bị đồng nhất với con người thực [3; 126] Đây cũng là trung tâm,

là nơi quy tụ, là hạt nhân và cũng là nguồn dinh dưỡng của mỗi tác phẩm Thực tế

đã chứng minh rằng nhân vật không những là yếu tố làm nên tên tuổi tác giả, nhânvật còn là yếu tố duy trì sự sống cho tác phẩm Trong tiểu thuyết của mình nói

chung và hai tiểu thuyết Nếu em không phải một giấc mơ, Gặp lại nói riêng tác giả

đã lựa chọn những chất liệu tốt đẹp nhất để tạo nên hình hài và tính cách nhân vậtcủa mình Để rồi giữa hiện thức cuộc sống bộn bề ta vẫn thấy những chàng hoàng

tử và nàng công chúa nhân từ bước ra

Thế giới nhân vật mà Marc Levy tạo ra chẳng khác gì thế giới nhân vật trongnhững câu chuyện cổ tích Để có được điều đó tác giả đã sử dụng bút pháp lãngmạn kết hợp với chất liệu chính là “chất thơ” để miêu tả nhân vật “Chất thơ” đượctạo nên từ sự hoà quyện giữa vẻ đẹp của cảm xúc, tâm trạng, tình cảm với vẻ đẹpcủa cách biểu hiện nó để có thể khơi gợi những rung động thẩm mĩ và cảm tínhnhân văn

“Chất thơ” trong bút pháp miêu tả nhân vật trong tiểu thuyết Marc Levy đượctạo nên khi nhà văn chú ý khai thác và biểu hiện một cách tinh tế mạch cảm xúc,tâm trạng, tình cảm của nhân vật hoặc của chính mình trước thế giới bằng nhữngchi tiết, hình ảnh đầy gợi cảm và một lối văn trong sáng, truyền cảm, phù hợp vớinhịp điệu riêng của cảm xúc, tâm hồn Văn học quan niệm rằng một tác phẩm đượccoi là giàu “chất thơ” khi mối bận tâm của người viết không đặt vào việc kể lại mộtbiến cố, sự việc, hành động mà là việc làm bật lên một trạng thái của đời sống hoặccủa tâm hồn con người Trong văn học thơ ca là một thể loại văn học cho đến nayvẫn còn tồn tại nhiều cách hiểu về đặc thù của nó Vì thế khái niệm “chất thơ” vẫncòn là một khái niệm mơ hồ, trừu tượng mà qua bài báo cáo người viết chỉ có thểgiải nguyên một cách chung nhất

2.1 Hệ thống nhân vật lý tưởng

Dung lượng văn bản tiểu thuyết của M Levy thường không quá dài, không ẩnchứa những điều xa xôi khó hiểu Nội dung mỗi tác phẩm hầu hết là những câuchuyện về tình bạn, tình yêu thể hiện bằng chất văn đằm thắm, pha chút hài hước,

dí dỏm Các chi tiết thắt nút, mở nút được xử lý khéo léo lần lượt xuất hiện trongcấu trúc văn bản Bao trùm tác phẩm là sự xen kẽ những chi tiết kỳ ảo với hiệnthực, giữa hư vô với hữu hạn, giữa thể xác và tâm linh Có thể nói đó là một thếgiới “Liêu trai” giữa xã hội văn minh Châu Âu đầy náo nhiệt, quay cuồng của thời

kì hậu hiện đại

Mặc dù những chuyện tình của Levy khó có thật trong đời thường, nhưng đọctiểu thuyết của ông chúng ta vẫn mong manh một niềm tin, một khát vọng, một ước

mơ về một thế giới trong trẻo của một miền cổ tích đầy thương yêu Nơi ấy - chỉ cótình yêu là cứu cánh duy nhất cho tâm hồn Bởi vậy “dẫu cổ tích chẳng bao giờ cóthật, em cứ chờ điều kỳ diệu xa xôi” [9; 167]

Tiểu thuyết Marc Levy nổi bật nhất là hệ thống nhân vật, hệ thống ấy đượcphân bổ dàn đều trong mỗi tác phẩm Tác giả không tập trung vào việc tạo lập sốlượng khổng lồ như các tiểu thuyết thông thường mà chỉ quan tâm đến chất lượngmỗi nhân vật đem lại Mỗi tác phẩm với số lượng nhân vật không nhiều, và nộidung cũng chỉ xoay quanh một vài nhân vật nhưng chỉ vậy thôi cũng đủ để truyềntải tư tưởng tác phẩm Mỗi nhân vật được tác giả khoác cho một tấm áo riêng đểlàm nên nét đặc thù trong tính cách, tuy nhiên họ lại có sự thống nhất về tư tưởng.Trong văn học “nhân vật lí tưởng là nhân vật có ý nghĩa mẫu mực cao độ cho lối

sống của một tầng lớp, một giai cấp, một dân tộc…” [3; 127] Dưới ngòi bút của

Marc Levy nhân vật được hiện lên trong sự nhất quán trong tư tưởng của tác giả.Yếu tố nhất quán đó được thể hiện xuyên suốt từ đầu đến cuối tác phẩm và hìnhthành lên một hệ thống Có lần tác giả đã chia sẻ quan niệm của mình: “Tôi khôngcho rằng mình là người cực kỳ tài năng, tôi cũng không phát hiện ra cái gì mới