Bệnh ở da, tóc, lông, bệnh lây qua đường tình dục và một số bệnh khác - Phần 3 docx

Nếu đúng là bướu cổ lan tỏa, thì ngoài việc thường xuyên dùng muối iốt trong thức ăn, dùng thêm sản phẩm biển rau câu, tôm, mực, cá biển, uống nước không có chất vôi nước máy hoặc nước đ

Bệnh ở da, tóc, lông, bệnh lây qua đường tình

dục và một số bệnh khác

Phần 3

461 Bướu cổ đơn thuần

Cháu được chẩn đoán là bướu cổ đơn thuần (T3, T4 và TSH đều bình

thường) Xin cho biết có thuốc gì chữa được?

Phải xác định đó là bướu cổ lan tỏa hay bướu cổ thể nhân (Xem thêm

Mục 462)

Nếu đúng là bướu cổ lan tỏa, thì ngoài việc thường xuyên dùng muối

iốt trong thức ăn, dùng thêm sản phẩm biển (rau câu, tôm, mực, cá biển),

uống nước không có chất vôi (nước máy hoặc nước đóng chai), cháu nên

uống vị thuốc dễ kiếm sau đây:

Ké đầu ngựa (dân gian gọi tắt là ké ngựa, qủa có gai nhọn lởm chởm

thường được trẻ em dùng ném vào tóc nhau, tên khoa học Xanthiu,

strumarium L., thuộc họ Cúc): Đều đặn uống mỗi ngày 4-5 gam qủa hay cây

lá khô (thuốc sắc, đun sôi 15-20 phút); trong khi dùng ké đầu ngựa nên

kiêng thịt lợn để tránh bị nổi quầng đỏ khắp mình Ké đầu ngựa có bán trên

thị trường dưới dạng qủa khô, cây lá khô hay được bào chế thành viên cao

462 Cường tuyến giáp

Em năm nay 18 tuổi Bệnh viện đa khoa chẩn đoán em bị Bazơđô

(cường tuyến giáp) và bướu cổ, đang được bác sĩ cho dùng MTU và PTU

Nghe nói bị Bazơđô thì người gầy dần, nhưng em lại thấy lên cân, liệu có

phải đúng bệnh đó không? Em có thể mổ bướu cổ được không, và liệu sau

này có ảnh hưởng gì đến đường con cái?

Câu hỏi về bệnh của em chưa được chi tiết Em hãy xem có các triệu

chứng sau đây không: run tay, mắt hơi lồi, mạch nhanh, hay cáu gắt, và nhất

là xét nghiệm thấy T3 và T4 tăng cao, đồng thời TSH hạ thấp Nếu có, là

bệnh Bazơđô (cường tuyến giáp)

- Nếu trước đây em đã bị bướu cổ, sau đó mới có dấu hiệu Bazơđô, thì

đó là bướu cổ Bazơđô hóa; trường hợp này có chỉ định dùng thuốc đặc trị;

khi bệnh Bazơđô ổn định, có thể mổ bướu cổ

- Nếu như không có các dấu hiệu của Bazơđô, thì là bướu cổ đơn

thuần:

a) Trường hợp bướu cổ thể nhân (ban đầu không to nhưng giới hạn rõ

rệt, lớn tương đối nhanh, sờ vào hơi chắc tay) thì cần được mổ thật sớm để

tránh biến chứng nó bị Bazơđô hóa hoặc chuyển thành ác tính

b) Trường hợp bướu cổ lan tỏa (giới hạn không rõ, phát triển chậm, sờ

không thấy nhân), thì chỉ định mổ là tương đối, nhằm mục đích thẩm mỹ

nhiều hơn, vì bướu cổ lan tỏa thường lành tính

Sử dụng muối có iốt giúp phòng ngừa bệnh bướu cổ; còn khi đã bị

bệnh thì iốt không giúp cho bướu cổ nhỏ lại được

Bị Bazơđô mà được chữa tốt, thậm chí phẫu thuật, bệnh nhân không

bị ảnh hưởng gì về đường con cái

Em hãy đi kiểm tra ngay các xét nghiệm nói trên và xin khám chuyên

khoa nội tiết

463 Bướu cổ độc thể chìm

Em là con gái, năm nay 20 tuổi Em được phát hiện có bướu cổ năm

17 tuổi và uống thuốc phòng chống bướu cổ trong 6 tháng; sau đó, bác sĩ

cho biết bướu đã ngừng hoạt động, không cần uống thuốc nữa Kể từ đó đến

nay, người em gầy dần, lúc nào cũng cảm thấy có một vật gì đè mạnh lên

ngực, thấy hơi thở rất khó khăn, mỗi khi thở phải hít mạnh mới đủ lấy hơi

1 Em kể bệnh chưa thật chi tiết, tuy nhiên có thể thấy nhiều khả năng

là:

a) Cách đây 3 năm, em bị bướu giáp thể chìm (loại bướu này không

phát triển ra bên ngoài, mà luồn sâu xuống lồng ngực), cho nên đã được

đánh giá nhầm là "bướu không còn hoạt động" và cho ngừng điều trị Hiện

nay nó đã lớn lên thêm, ít nhiều có chèn vào khí quản (ống thở), làm cho em

hít thở khó khăn

b) Sau 6 tháng đầu tiên đó, bướu của em chuyển thành bướu độc

(chuyên môn gọi là bệnh Bazơđô, nghĩa là bướu cổ + cường tuyến giáp); tiếc

rằng không có ai giúp em phát hiện để chữa thật sớm (những biểu hiện sớm

của bệnh này là: gầy sút, người luôn thấy bừng bừng, hay nổi nóng vô cớ,

run tay, mạnh nhanh )

2 Em nên xin gia đình sớm cho đi khám tại một bệnh viện trung

ương; các bác sĩ sẽ căn cứ vào các kết qủa khám xét (thử máu tìm T3, T4 và

TSH để xác định bướu độc hay không; siêu âm, chụp X quang để xác định

vị trí của bướu chìm trong lồng ngực; kiểm tra tim mạch, v.v.), từ đó sẽ có

phương pháp điều trị thích hợp

464 Cơn hạ đường huyết

Cách đây 7 năm, em đi tiểu thì tự nhiên mắt hoa chóng mặt rồi ngã ra

bất tỉnh; một lát sau em lại bình thường Tháng 4 vừa rồi, em đang ngồi

chơi, khi đứng dậy ra ngoài lại bị như dạo trước Xin cho em một lời

khuyên

Nhiều khả năng hai lần đó em đã bị ngất do cơn hạ đường huyết, hoặc

vừa hạ đường huyết vừa bị huyết áp thấp Nếu có điều kiện, em nên đi khám

bác sĩ để kiểm tra xem có phải đúng như vậy không

Trong khi chờ đợi, cách dự phòng đơn giản nhất là luôn có sẵn trong

nhà hoặc trong túi xách (khi đi xa) một mẩu bánh ngọt hoặc một chút

đường , để nếu thấy hơi đói là nhấm nháp ngay nhằm cung cấp đường kịp

thời cho cơ thể; ngoài ra, tránh phơi nắng nhiều, và chú ý uống bổ sung đủ

nước khi lao động hoặc khi trời nóng nực

465 Học tiếp thu chậm

Em 22 tuổi, từ bé học tiếp thu rất nhanh, học giỏi, nhưng từ khi em bị

đè xe thấy học tiếp thu chậm, đôi khi học trước quên sau Liệu có cách gì để

khắc phục? Em cũng muốn biết ở đâu có máy chụp não chính xác nhất để đi

đến đó chụp

Không thật chắc chắn là do bị đè xe mà trí lực của em giảm sút Có

những trường hợp lúc còn nhỏ học giỏi mà lớn lên lại học không giỏi bằng,

thậm chí kém hơn; ngược lại, có người thuở nhỏ học trung bình nhưng càng

lớn lên càng học giỏi Nhiều yếu tố tác động lên qúa trình này, ngoài yếu tố

di truyền: dinh dưỡng, rèn luyện, sức khỏe, tác động của hoàn cảnh xung

quanh

Trường hợp của em, hãy đến với âm nhạc xem, vì nhiều công trình

trên thế giới cho biết: Âm nhạc có tác động làm phát triển trí tuệ một cách

toàn diện, thậm chí cải tạo được cả bản chất con người Mức thấp, em nghe

và nhẩm thuộc dân ca, các làn điệu hay ở trong nước và quốc tế Mức vừa,

em học ký xướng âm rồi tập hát hoặc tập chơi một nhạc cụ đơn giản Mức

cao, em học organ hoặc piano Rồi em sẽ ngạc nhiên cho mà xem

Về máy chụp quét não (scanner) thì hầu hết các cơ sở y tế lớn của TP

Hồ Chí Minh hay Hà Nội đều có, giúp biết được tình trạng của hệ thống

mạch máu trong não, các não thất, phát hiện được khối u, vị trí và kích thước

nơi xuất huyết, v.v.; còn trường hợp của em có chụp chắc cũng chẳng phát

hiện được gì

466 Nên học ngoại ngữ lúc nào trong ngày

Trong ngày nên học ngoại ngữ vào lúc nào thì tốt?

Qua nghiên cứu trên một vài loài chim nhỏ biết hót, các nhà khoa học

thấy rằng: Ban đêm, trong giấc ngủ, các chú chim non hồi tưởng lại những

giai điệu mà bố mẹ chúng vừa hót hôm trước; bằng chứng là nồng độ chất

norepinephrin (chất dẫn truyền thần kinh tác động lên vùng não có liên quan

đến tiếng hót) tăng cao nơi những chú chim con đang ngủ sau Và cũng thấy

rằng, đối với loài chim, giấc ngủ đóng vai trò quan trọng trong việc học hót

Dường như cũng vậy đối với con người Một số học sinh học ngoại

ngữ mở máy cho phát âm chuẩn các từ đã học trong ngày, rồi lên giường

nằm ngủ hẳn hoi, trong lúc bẵng vẫn chạy cho đến hết thì máy tự tắt; số này

thấy dễ nhớ từ hơn

Em vận dụng thử xem, chẳng tốn kém và cũng không gây hại

Điều cần biết thêm là: Qua chụp quét não, người ta thấy rằng học

ngoại ngữ vào tuổi càng thơ ấu thì kết qủa càng tuyệt vời Vì vậy các em nên

tranh thủ thời gian "vừa chơi vừa học" kiểu các chú chim non nói trên

467 Khoảng 8 giờ tối là buồn ngủ

Cháu năm nay 16 tuổi Hễ đến khoảng 8 giờ tối là cháu đã buồn ngủ

không chịu được Xin cho biết cách khắc phục

1 Có thời điểm ta hay buồn ngủ là khi vừa ăn xong, nhất là ăn no (Ăn

sáng căng bụng cũng vậy) Cho nên cháu hãy xem lại giờ giấc ăn tối của gia

đình để tự điều chỉnh

- Nếu cả nhà ăn vào lúc 7 giờ tối, thì cháu ráng học hành hay làm

xong việc rồi sẽ ăn sau, vào lúc 8 giờ trở đi, sau đó ngủ luôn (bụng đói khó

ngủ hơn nhiều); hoặc cả nhà thông cảm và cùng ăn uống sau 8 giờ

- Nếu gia đình ăn tối rất sớm và không thể muộn hơn được, thì cháu

nên dùng bữa càng sớm càng tốt; xong ngủ chợp ngay 15-30 phút (nhờ

người gọi hoặc để đồng hồ báo thức), sau đó sẽ được tỉnh táo; khi thấy uể

oải, cháu hãy vận động thân thể một lúc rồi tắm nước lạnh nếu chịu đựng

được (tắm nóng sẽ dễ buồn ngủ)

2 Một thời điểm buồn ngủ nữa là buổi trưa (thực ra cũng là sau bữa

ăn trưa), bấy giờ bộ não đã phải hoạt động liên tục mấy tiếng liền nên cần

được nghỉ ngơi (đây là phản xạ ức chế tự bảo vệ của vỏ não) Nếu cháu

không ngủ trưa thì nguyên nhân chính là đây; từ nay cháu hãy tập ngủ trưa

đều đặn 15-30 phút

3 Cháu xem có nguy cơ mập phì không; nếu có, cháu không nên ngủ

qúa 7 giờ mỗi ngày (nhưng vẫn bảo đảm ngủ trưa)

4 Cháu còn ít tuổi, không nên dùng trà đặc hoặc cà phê vì những mặt

trái của thói quen này

468 Mất ngủ kéo dài

Cháu là nữ sinh viên sống trong ký túc xá Cháu bị bệnh mất ngủ đã

lâu, càng ngày càng nặng, đến mức có lúc như phát điên lên, đã được các

bác sĩ kê toa cho dùng thuốc an thần, thuốc ngủ, vẫn không bớt

Xin nêu lên 7 hướng khắc phục để cháu vận dụng trong điều kiện

sống tập thể:

1 Trước hết, cháu hãy suy ngẫm về lời khuyên sau đây của một nhà

tâm lý trị liệu: "Giấc ngủ tựa như chim bồ câu, nếu ta phớt lờ thì chim đậu

lên tay, nếu ta định bắt thì chim bay mất"

Từ nay, cả ngày lẫn đêm, cháu hãy dõng dạc tuyên bố với chính mình:

"Ta không cần ngủ Không ngủ đã chết ai mà sợ!", để được thanh thản mỗi

khi lên giường

2 Gần gụi những bạn yêu đời, hài hước, để cùng góp tiếng cười thoải

mái của mình

3 Tranh thủ về đồng quê, leo núi, tắm biển khi có điều kiện

4 Tạm thời nghỉ xem truyền hình, để tránh những cảm xúc bất lợi cho

giấc ngủ

5 Gần tới giờ ngủ ban đêm, cháu tắm nước nóng (sau đó hong khô tóc

liền), hoặc ngâm hai chân vào nước nóng chừng 15-20 phút rồi lau khô chân

ngay

6 Nằm ở tư thế ngửa, tứ chi duỗi thẳng, dùng gối mềm thấp Chọn

một hình ảnh đẹp quen thuộc hình dung ra trong đầu để "sống" với hình ảnh

đó mà không rời xa (người hoặc cảnh vật) Nếu cháu thích, có thể mở băng

nhạc dân tộc không lời (sáo trúc, đàn bầu )

7 Thôi dùng thuốc ngủ Hằng ngày, ăn thêm nhiều ngó sen, củ sen,

mứt sen, tâm sen, cánh lá vông nem, lá dâu tằm, lá lạc tiên Tuyệt đối không

uống cà phê, trà hoặc nước chè xanh

469 Bệnh bạch cầu đa sinh

Bệnh máu trắng là bệnh gì mà một em bé gái ở quê cháu bị, hằng

tháng gia đình phải đưa đi truyền máu tại bệnh viện?

"Bệnh máu trắng" hay "bệnh ung thư máu" là những tên gọi thông

thường của bệnh bạch cầu đa sinh (BCĐS, đa sinh = sinh sản mạnh) Không

phải cứ sinh sản mạnh là tốt Trường hợp này cũng vậy

Để dễ hiểu, ta lấy con số trung bình của bạch cầu là 8.000 con trong 1

mililít máu; nếu con người bị viêm nhiễm (mụn nhọt, viêm ruột thừa, v.v.),

bạch cầu sẽ tăng cao, ví dụ tới 12.000; lúc bệnh lui thì số lượng bạch cầu dần

dà trở lại bình thường Trong trường hợp chung nhất, các bạch cầu đều thuộc

loại trưởng thành, cũng giống như các chiến binh đủ 18 tuổi đã qua huấn

luyện

Trong bệnh bạch cầu đa sinh (BCĐS), có hiện tượng bạch cầu tăng

cường sinh sản một cách vô tổ chức, chẳng những số lượng bạch cầu trong

máu tăng rất cao, mà điều quan trọng nữa là những bạch cầu này "non

tháng", không đủ sức chống lại tác nhân gây bệnh, cũng giống như một đội

quân chỉ gồm toàn là lính trẻ con đang bú mẹ

Trong bệnh BCĐS, việc truyền máu có tác dụng bổ sung phần nào vào

thiếu hụt "lực lượng chiến đấu", với điều kiện dùng máu mới lấy (vẫn còn

nguyên vẹn các yếu tố hữu hình, trong đó có bạch cầu), không dùng máu đã

bảo quản một thời gian rồi, tuy vẫn chưa qúa hạn và vẫn tốt Bên cạnh đó,

truyền máu còn bồi bổ thêm cho cơ thể

Bệnh BCĐS có cấp và mạn; cấp nặng hơn mạn nhiều

Nguyên nhân thường thấy nhất là do bị nhiễm xạ (một số kỹ thuật

viên X quang chủ quan không chú ý tự bảo vệ đã chết vì bệnh BCĐS; từ sau

sự cố tại Nhà máy điện nguyên tử Trécnôbưn của Liên Xô, tỷ lệ bệnh BCĐS

trong khu vực xung quanh đã tăng rất cao)

470 Ngã đập đầu xuống đất

Cách đây 5 năm, hồi còn học lớp 7, trong khi đá bóng, cháu bị té ngửa

đập đầu xuống nền xi măng, không chảy máu, không sưng, đau khoảng 10

phút thì hết, và cháu giấu cả bố mẹ Gần đây, trong xóm cháu có một ông

chết vì tự nhiên bị co giật, nước bọt trào ra; nghe bà con nói là do trước đây

ông bị té đập đầu xuống đất mà không lo chữa chạy nên mới như vậy Từ

hôm đó, cháu không còn tinh thần đâu mà học hành nữa

Không bàn chuyện ông gì chẳng may tử vong như cháu nói, vì không

đủ cứ liệu chẩn đoán Về chuyện của cháu, thì sau đây là những kiến thức

cháu cần nắm vững, phòng khi bị té lần nữa thì biết cách ứng xử:

Chấn thương vào đầu có thể gây chảu máu ở bên trong hộp sọ, mà

nguy kịch nhất là hình thành ổ máu tụ ngoài màng cứng gây chèn ép não; ổ

máu tụ này có thể xuất hiện sớm trong trường hợp va chạm mạnh, lượng

máu khá lớn, nhưng cũng có thể xuất hiện muộn, thậm chí rất muộn (có khi

mãi 1-2 ngày sau) nếu va chạm nhẹ hơn, nhiều khi "không đáng kể"

Vì vậy, nếu không giữ nạn nhân lại bệnh viện để theo dõi, bác sĩ bao

giờ cũng dặn người nhà trông nom cẩn thận để sớm phát hiện những triệu

chứng đầu tiên (liệt nửa mặt bên phía có ổ máu tụ; giảm, mất cảm giác hoặc

liệt nửa người bên phía đối diện); được mổ kịp thời (khoan hộp sọ, thanh

toán ổ máu tụ, cầm máu ), nạn nhân sẽ khỏi hoàn toàn, thường không có di

chứng Trái lại, nếu để muộn, có mổ tốt chăng nữa cũng khó thoát khỏi biến

chứng nề não dẫn đến "mất não" (chỉ có đời sống thực vật, mất tri giác),

hoặc tử vong

Theo đó, đáng lẽ hồi ấy cháu phải báo cho gia đình biết, để nếu thấy

cháu hơi bị "méo mồm" là chở đi bệnh viện mổ liền

Còn bây giờ thì sao? Cứ yên trí học hành, để bù lại một thời gian hốt

hoảng vô cớ và vô ích, bởi vì chẳng qua cũng như một cú đánh đầu của siêu

cầu thủ mà thôi

471 Chấn thương vùng vú

Cháu là nữ học sinh cấp 3, có người bạn thân lần lượt bị chấn thương

vào vú trái và vú phải (lần đầu do ngã, lần sau ghế đập vào), gây đau nhức

không chịu nổi, nhưng bạn ấy ngại đi khám bác sĩ Xin cho biết có ảnh

hưởng gì không và có dẫn tới u vú không?

Khi cháu đọc giải đáp này thì chắc chắn rằng bạn cháu hoặc đã hết

đau (nếu chấn thương không làm đụng giập các mô ở vú), hoặc đang bị đau

nhức nhiều hơn kèm theo sốt (nếu các mô ở vú bị đụng giập nhiều, có ổ máu

tụ nay đang nhiễm khuẩn vì không được xử trí tốt ngay từ đầu)