TUỔI THỌ CỦA CÁC PHỤ NỮ : MỘT NGUỒN GỐC DI TRUYỀN ? pot

Để kiểm chứng điều đó, các giáo sư Tomohiro Kono và Manabu Kawahara, các nhà nghiên cứu Nhật Bản biosciences của đại học Tokyo, đã thực hiện một thí nghiệm độc đáo : họ đã tạo ra, bằng t

TUỔI THỌ CỦA CÁC PHỤ NỮ : MỘT

NGUỒN GỐC DI TRUYỀN ?

Thời gian hy vọng sống (espérance de vie) của các phụ nữ trên thế giới nhìn toàn bộ dài hơn so với đàn ông Các gène đóng một vài trò chủ chốt Để kiểm chứng điều đó, các giáo sư Tomohiro Kono và Manabu Kawahara, các nhà nghiên cứu Nhật Bản (biosciences của đại học Tokyo),

đã thực hiện một thí nghiệm độc đáo : họ đã tạo ra, bằng thao tác di truyền (manipulation génétique) và sự thụ tinh trong ống nghiệm (fécondation in vitro), một dòng các chuột cái, có một nửa các gène của chuột mẹ và một nửa kia các gène của một con chuột cái khác Noãn bào sau cùng, được cấu tạo bởi một bộ gène (génome) hoàn toàn cái, tỏ ra có thể sống được và đã có thể ghép vào tử cung của một con chuột “mẹ mang thai” (mère porteuse), trong đó noãn bào đã phát triển một cách bình thường Những con chuột được sinh ra như thế, được gọi là “hai mẹ” (bimaternelle), sau đó đã được so sánh với các con chuột chứng bình thường có bộ gène hỗn hợp (génome

mixte) Kết quả : Những con chuột “hai mẹ” trung bình đã sống 841 ngày (với một kỷ lục 1045 ngày đối với một trong số những con chuột này), so với 655 đối với những con chuột sinh lý Hoặc thêm gần 1/3 thời gian sống! Theo các tác giả, vài gène của các tinh trùng có một tác dụng độc hại lên

thời gian sống của các động vật có vú (PARIS MATCH 14/1- 20/1/2010)

3/ CỨ MƯỜI THIẾU NIÊN THÌ CÓ MỘT BẮT ĐẦU BỊ CHỨNG ĐIẾC

Đó là một cấp cứu nội khoa rất thường không được hay biết Sau khi xem xong một buổi hòa nhạc hay đi ra từ một hộp đêm, cảm giác như một lỗ tai “bị bít lại”, ù tai hay chóng mặt có thể là những biểu hiện cùa một chấn thương âm thanh cấp tính (TSA : traumatisme sonore aigu), đe dọa chức năng thính giác “Nhiều trong số những bệnh nhân này, nói chung là trẻ tuổi, không thăm khám hay thăm khám muộn khi những thương tổn đã trở thành vĩnh viễn, BS Jean-Michel Klein, tổng thư ký của Công đoàn quốc gia của các thầy thuốc chuyên khoa Tai Mũi họng, đã lấy làm tiếc như vậy Tuy nhiên, theo ông một điều trị rất sớm bằng corticoides, sau một bilan với thính lực đồ (audiogramme), có thể giới hạn sự mất thính giác

Trên bình diện cơ thể học, sự mất thích giác này được thể hiện bởi một sự biến đổi của những tế bào tiêm mao (cellules ciliées) của tai trong

(oreille interne) 15.000 tế bào này, rất quan trong đối với chức năng thính giác nhưng lại mỏng manh có thể bị “nổ tung” dưới tác dụng của áp suất gây nên trong ốc tai (cochlée) do một sự tiếp xúc âm thanh ở những mức độ rất cao Ngưỡng đau đớn (seuil douloureux) nằm ở 120 décibel, nhưng những chấn thương âm thanh (traumatisme sonore) cấp tính xuất hiện ở mức cao hơn nhiều so với ngưỡng này

CÁC BALADEURS MP3 ĐƯỢC CHO LÀ THỦ PHẠM

(Chú thích: Baladeur là máy điện tử nhỏ xíu tái tạo âm thanh và hình ảnh, được trang bị bởi các tai nghe (écouteurs), nhằm sử dụng cá nhân và thường người sử dụng di động Các baladeur này rất được ưa thích bởi các thiếu niên)

Trong thực tiễn, các triệu chứng có thể hồi phục được trong vài giờ nhưng những bệnh cảnh “mệt thính giác” (fatigue auditive) này hẳn phải được xem như là một báo động, Jean-Michel Klein đã nhấn mạnh như thế Trong vài trường hợp, các tế bào tiêm mao (cellules ciliées) bị phá hủy một cách không vãn hồi được, gây nên những rối loạn thường trực của thính giác, kèm theo tiếng ù tai hay không Theo một điều tra cách nay vài năm, những chấn thương âm thanh cấp tính này không phải là ngoại lệ : chúng ảnh hưởng lên 1400 người mỗi năm ở Pháp Các âm nhạc khuếch đại (hòa

nhạc, discothèque ) là nguyên nhân đầu tiên, đứng trước tiếng súng bắn, tiếng nổ, pháo, còi báo động và ngay cả điện thoại cầm tay Mặt khác, những tiếng động quá mạnh có thể gây nên thủng màng nhĩ hay sai khớp chuỗi các xương nhỏ do một hiện tượng sóng va chạm (onde de choc) Những thương tổn này của tai giữa (oreille moyenne), cổ điển trong những vụ nổ do khủng

bố, có thể xảy ra nhưng hiếm, trong các buổi hòa nhạc

Nhưng ngoài những tai nạn cấp tính này, các thầy thuốc và giới hữu trách đặc biệt quan tâm đến các baladeur MP3, làm gia tốc quá trình lão hóa của tai trong Theo một báo cáo châu Âu, 50 đến 100 triệu công dân của Liên Hiệp Châu Âu sử dụng hàng ngày những chiếc máy số (appareils numériques) này, và 10 triệu có nguy cơ trở nên điếc vì nghe chúng quá mạnh và quá thường xuyên Mức âm thanh của các baladeur chẳng bao lâu

sẽ được giới hạn bởi Uỷ Ban châu Âu

MỘT PHẾ TẬT NẶNG

Patrick Arthaud, chủ tịch công đoàn của các kỹ thuật viên làm những

bộ phận thính giác giả (audioprothésiste) Pháp cũng ghi nhận rằng các môn

đồ của MP3 đã trở thành quen (accoutoumance) với những cường độ âm thanh mạnh (qua trung gian của các chất dẫn truyền thần kinh), tạo nên một dạng phụ thuộc (dépendance) “Thật là lệch lạc, ta đã thành công làm giảm

các chứng điếc do nghề nghiệp bằng cách cải thiện biện pháp phòng ngừa,

và rồi ta lại sẽ quan sát thấy một sự gia tăng của các chứng điếc, hậu quả của việc nghe nhạc giải trí”, Patrick Arthaud nói tiếp như vậy, đồng thời nhấn mạnh đến sự phế tật nặng gây nên bởi chứng điếc trong cuộc sống gia đình,

xã hội và nghề nghiệp

Những môn đồ đầu tiên của các baladeurs (các walkmans của những năm 1980) phải chăng đã trở thành điếc? Khó mà biết được nếu không có gần như hoàn toàn những nghiên cứu dịch tễ học về vấn đề này Các kỹ thuật viên làm những bộ phận thính giác giả (prothèse auditive) (audioprothésiste) có cảm giác đang đặt máy (appareiller) cho những người trẻ tuổi hơn, nhưng tiến triển này có thể do chiến dịch thông tin tốt hơn Tuy nhiên, một điều tra trong giới học đường đã cho thấy rằng trước 17 tuổi, cứ

10 thiếu niên thì có 1 bị khởi đầu của chứng điếc với một sự mất thính lực hơn 20 dB Trong những năm qua nhiều chiến dịch phòng ngừa đã được

thực hiện nơi giới trẻ (LE FIGARO 11/1/2010)

4/ BỆNH THIÊN ĐẦU THỐNG (MIGRAINE) : OXY CHỐNG CÁC CƠN ĐAU.

Vài đợt cấp phát thiên đầu thống được biểu hiện bởi các cơn rất đau đớn ở mặt Chúng là kết quả của những rối loạn huyết quản xuất hiện khá

đột ngột Những cơn này kéo dài một hay hai giờ, có thể xảy ra nhiều lần mỗi ngày và gây trở ngại cho hơn 1 triệu người ở châu Âu! Điều trị thông thường dựa trên sự sử dụng các thuốc giảm đau Nhưng những dược phẩm này không luôn luôn được dung nạp tốt và không thể được cho một cách liên tiếp Việc cho hít oxy (inhalation d’oxygène) đã được đề nghị cách nay 25 năm, nhưng khi đó không được coi trọng Một công trình nghiên cứu, được tiến hành bởi BS Cohen của bệnh viện quốc gia thần kinh học ở Londres, trên 109 bệnh nhân, vừa chứng tỏ hiệu quả của phép điều trị này Các bệnh nhân có ở nhà bình oxy và phải hít với một mặt nạ ngay lúc bắt đầu cơn Lần lượt và không được hay biết, cứ hai bệnh nhân thì có một hít khí trời (placebo) Kết quả: các cơn đau biến mất hay được giảm nhẹ sau 15 phút nơi

gần 80% các cơn được điều trị với oxy (PARIS MATCH 7/1-1/1/2010)

5/ CÁC VAN ĐỀ SỬA CHỮA TIM.

Khi van tim, có nhiệm vụ chuyển máu từ tâm thất trái qua động mạch chủ bị nghẽn, từ nay ta có thể thay thế nó bằng cách đi qua bên trong hệ tuần hoàn mà không cần phải gây mê tổng quát Vậy không còn cần phải mổ tim

mở (opération à coeur ouvert) với các nguy cơ liên kết với phẫu thuật này Phương pháp thay thế, mặc dầu còn trong vòng thí nghiệm, nhưng đã chứng

tỏ có khả năng Hiện nay, phương pháp này còn được dành cho những bệnh

nhân có sức khỏe kém nhất, không chịu nỗi một phẫu thuật nặng nề “Ngày nay, trên thế giới có từ 8000 đến 9000 van được đặt”, Alec Vahanian, trưởng khoa tim của bệnh viện Bichat, một trong ba trung tâm tiền phong của Pháp

đã chỉ rõ như vậy “Kỹ thuật này theo dự kiến sẽ được phát triển một cách quan trọng ở Pháp vào năm 2010.” Phẫu thuật đầu tiên thuộc loại này đã được thực hiện, cách nay 8 năm, bởi nhóm của Alain Cribier ở CHU de Rouen Hai van được sử dụng ngày nay (Edwards Sapien và Corevalve) cho những kết quả tốt Sự thiết đặt các van này được thực hiện hoặc qua động mạch đùi (artère fémorale) từ một đường xẻ ở cẳng chân, hoặc bằng một đường xẻ nhỏ trong tâm thất trái của tim Đường xẻ này được ưa thích hơn trong trường hợp có nguy cơ bị các biến chứng nơi các động mạch Không cần một điều trị nặng nề nào cả, ngoại trừ một loại thuốc chống sự tạo thành của các cục máu đông và aspirine để làm loãng máu Đối với các bệnh nhân,

“lợi ích là không thể chối cãi được”, theo Gilles Rioufol, bệnh viện Bron ở Lyon Ưu điểm khác : không còn cần nữa một tuần hoàn ngoài cơ thể (circulation sanguine extracorporelle) như đối với một phẫu thuật tim mở (opération à coeur ouvert)

Chứng hẹp van động mạch chủ (sténose de la valve aortique) gây bệnh cho khoảng 2 đến 3% những bệnh nhân trên 80 tuổi “Nhưng hiện nay,

sự thiết đặt van chỉ được thực hiện nơi những bệnh nhân có nguy cơ rất cao nếu thực hiện một can thiệp ngoại khoa cổ điển, Alec Vahanian đã nhắc lại như vậy Một nhóm hoàn chỉnh các thầy thuốc khoa tim họp lại để quyết định xem, tùy theo tình trạng của bệnh nhân, liệu kỹ thuật này có thể dự kiến được hay không Những kết quả đầu tiên dường như rất dương tính, nhưng

“chúng tôi thiếu 3 đến 4 năm để được an lòng về những diễn biến về lâu về dài của các van này, vốn là đối tượng của các nghiên cứu ở Hoa Kỳ và ở Pháp, Gilles Rioufol đã xác nhận như vậy Hiện nay, chúng tôi mổ những người với lứa tuổi trung bình 82, nhưng những triển vọng chẳng bao lâu hẳn phải được mở rộng ra.” Các bệnh nhân trẻ tuổi hơn nhiều có thể hưởng phẫu thuật này, do đó tầm quan trọng phải đảm bảo khả năng đề kháng của các van với thời gian Tuy nhiên, trong khi đường hướng phẫu thuật này chỉ chiếm 1% các trường hợp thay van, việc phát triển nó lại đặt ra vấn đề tài chánh : các van này phí tổn từ 15.000 đến 20.000 euro và không được đảm

nhận bởi bảo hiểm y tế (SCIENCE ET VIE 1/2010)

6/ RƯỢU : SỰ TÁI PHÁT CỦA UNG THƯ VÚ

Nhiều công trình nghiên cứu đã cho thấy rằng rượu làm dễ sự xuất hiện của ung thư vú Nhưng tác dụng thật sự của nó lên các phụ nữ đã được điều trị vẫn không được rõ ràng Một nhóm nghiên cứu California (của Kaiser Permanente, Auckland) đã trình bày nhân hội nghị mới đây ở San Antonio, những kết quả của một công trình nghiên cứu: hơn 3 hay 4 ly nước uống có chất cồn mỗi tuần làm gia tăng 30% nguy cơ tái phát khối u! Các nhà nghiên cứu đã thực hiện một theo dõi đều đặn các bệnh nhân theo thời gian, ngay khi họ được đưa vào công trình nghiên cứu (1997) trong 8 năm Tổng cộng, 1900 phụ nữ được chia thành hai nhóm, một nhóm tập hợp những phụ nữ uống rượu, nhóm kia gồm các phụ nữ không uống hay chỉ uống đôi khi Sau 8 năm, 349 phụ nữ đã có một tái phát ung thư vú Những tái phát này đã xảy ra thường hơn nơi các phụ nữ mãn kinh uống rượu đều đều Rượu vang (vin) là thức nước uống được tiêu thụ thường hơn hết (bởi 90% các phụ nữ) Theo Marilyn Kwan, rượu gây nên một sự gia tăng nồng

độ œstrogène, thế mà phần lớn các ung thư vú đều phụ thuộc hormone này

(oestrogénodépendant) (PARIS MATCH 23/12-30/12/2009)

7/ BỆNH TĂNG NHÃN ÁP (GLAUCOME) : NHỮNG THUỐC MỚI VÀ NHỮNG CÔNG NGHỆ HỌC CAO CẤP BẰNG LASER

Nguy cơ hư hại của dây thần kinh thị giác (nerf optique)

“Nếu bệnh tăng nhãn áp (glaucome) mang lại sự lo âu, đó là bởi vì khi

nó làm hư hại dây thần kinh thị giác, thì căn bệnh đe dọa đến thị lực, GS Christophe Baudouin đã giải thích như vậy Không điều trị, bệnh tăng nhãn

áp sẽ làm bệnh nhân mù lòa Mặc dầu có những phương tiện để làm ngưng

sự tiến triển của căn bệnh, nhưng ta không thể nào đi ngược trở lại Hiện nay, 60 triệu người trên thế giới mắc phải bệnh lý này Có hai dạng: bệnh tăng nhãn áp góc đóng (glaucome à angle fermé) và bệnh tăng nhãn áp góc

mở (glaucome à angle ouvert) Trong dạng đầu tiên, áp lực bên trong nhãn cầu tăng lên đột ngột (nhất là ban đêm), gây nên những cơn đau dữ dội Mống mắt (iris) dính vào giác mạc (cornée) và ngăn cản các chất dịch của nhãn cầu đến ống bài xuất (canal d’évacuation), được gọi là trabéculum Những triệu chứng được thể hiện bởi một sương mù thị giác (brouillard visuel) và sự xuất hiện những quầng có màu sắc (halos colorés) chung quanh một ánh sáng, như một ngọn đèn Trong dạng thứ hai, chính trabéculum bị hỏng Các chất dịch bài xuất kém tốt hơn và nhãn áp (tension oculaire) tăng lên dần dần Trong trường hợp này, bệnh nhân không cảm thấy một đau đớn nào nhưng thị giác ngoại biên giảm dần, rồi sự mất thị giác này tiến dần về phía trung tâm của mắt, làm thu hẹp thị trường lại “Ngày nay, GS Christophe Baudouin nói rõ như vậy, nhờ một bước tiến quan trọng, kỹ thuật hình ảnh nhờ quét tia laser (technique d’imagerie par balayage laser), người

ta có thể phát hiện những biến đổi sớm của dây thần kính thị giác Những máy công nghiệp học cao cấp cực kỳ hiệu năng, từ trước đến nay chỉ dành cho nghiên cứu, từ này được sử dụng trong các trung tâm nhãn khoa.”

MỘT KHÁM PHÁ : SỰ BIẾN ĐỔI THẦN KINH NÃO BỘ ĐI TRƯỚC SỰ XUẤT HIỆN BỆNH TĂNG NHÃN ÁP

Hai dây thần kinh thị giác (nerf optique) dẫn các thông tin thị giác lên não bộ, chéo nhau ở giao thị (chiasme) Và bên trong dây thần kính thị giác, chính nhiều trăm ngàn sợi dẫn truyền đảm bảo sự truyền của các thông tin này “ Mãi đến nay, BS Marie-Thérèse Iba-Zizen đã giải thích như vậy, người ta nghĩ rằng bệnh glaucome là do một sự tăng áp lực trong nhãn cầu, nhưng từ một khám phá gần đây, người ta cho rằng sự tăng nhãn áp này có

lẽ không phải là hiện tượng chính, mà đúng hơn là một hậu quả Nhờ một thăm khám IRM cực kỳ hiệu năng (ít nhất với một công suất 1,5 tesla), được tập trung một cách đặc biệt vào lộ trình của các đường thị giác, ta có thể quan sát thấy rằng một sự thu giảm kích thước của dây thần kinh thị giác sau nhãn cầu, nơi giao thị nằm trong não bộ, đã xảy ra trước khi bệnh tăng nhãn

áp xuất hiện Lợi ích chủ yếu của khám phá này có thể là để điều trị rất sớm các bệnh nhân với vài loại thuốc bảo vệ thần kinh nhằm ngăn chặn căn bệnh

Ta nên khuyên thăm khám IRM ngay tuổi 30 nơi những người có một di

truyền gia đình, Điều đó thật sự bỏ công! Xét nghiệm chụp hình ảnh này đã

có thể được thực hiện nơi bệnh viện công và nơi trung tâm quang tuyến.” Đối với GS Christophe Baudouin, sự tiến bộ trong lãnh vực chẩn đoán này, nếu được xác nhận, sẽ có ưu điểm cho phép nhận diện những bệnh nhân có nguy cơ 10 hay 20 năm trước khi xuất hiện những triệu chứng đầu tiên của một bệnh bệnh tăng nhãn áp, và theo dõi họ rất sát “Hiện nay, ông đã nhấn mạnh như thế, ta chỉ có thể điều trị họ bằng cách làm hạ áp lực trong nhãn cầu, như thế có hai giải pháp được dự kiến: 1 Đối với những bệnh nhân có một áp suất nội nhãn giới hạn, hãy điều trị bằng thuốc nhỏ mắt có chất căn bản, ví dụ, prostaglandines 2 Đối với những bệnh nhân có một áp suất bình thường, chỉ cần theo dõi sát là đủ.”

NHỮNG THUỐC NHỎ MẮT MỚI VÀ LASER ĐỂ ĐIỀU TRỊ BỆNH TĂNG NHÃN ÁP GÓC MỞ (GLAUCOME A ANGLE OUVERT)

“Tiến bộ thật sự đối với các bệnh bệnh tăng nhãn áp này là kết quả của một sự nhận thức, GS Baudouin đã công nhân như vậy Mặc dầu ta có những thuốc có hiệu quả mà 80% được cho dưới dạng thuốc nhỏ (như là prostaglandines), nhưng một nửa các bệnh nhân dung nạp rất kém Những tác dụng phụ (khô mắt, chảy nước mắt, đỏ mắt, ngứa ngáy) làm ảnh hưởng