biện pháp quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động dạy học theo hướng tích cực hoá ở các trường tiểu học huyện quế võ tỉnh bắc ninh

NGUYỄN TÀI CƯỜNG BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CỦA HIỆU TRƯỞNG ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO HƯỚNG TÍCH CỰC HOÁ Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN QUẾ VÕ - TỈNH BẮC NINH Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

NGUYỄN TÀI CƯỜNG

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CỦA HIỆU TRƯỞNG ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO HƯỚNG TÍCH CỰC HOÁ Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC

HUYỆN QUẾ VÕ - TỈNH BẮC NINH

Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 601405

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: GS.TS NGUYỄN QUANG UẨN

THÁI NGUYÊN - 2011

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan: Bản luận văn này là công trình nghiên cứu của riêng tôi và chưa được công bố ở bất kỳ công trình nào Tôi xin chịu trách nhiệm hoàn toàn về luận văn của mình

Tác giả

Nguyễn Tài Cường

LỜI CẢM ƠN

Tác giả xin chân thành cảm ơn Giáo sư, Tiễn sĩ: Nguyễn Quang Uẩn đã tận tình hướng dẫn Tôi cũng xin chân thành cảm ơn các thầy cô khoa Tâm lý giáo dục, khoa Sau đại học đã truyền dạy những kiến thức quý báu trong chương trình cao học và chỉ bảo, giúp đỡ tôi trong quá trình hoàn thành luận văn

Cảm ơn Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Quế Võ, các bạn đồng nghiệp

đã nhiệt tình trao đổi, góp ý và cung cấp thông tin tư liệu cho luận văn

Xin chân thành cảm ơn!

Thái Nguyên, tháng 8 năm 2011

Tác giả

Nguyễn Tài Cường

MỤC LỤC

Trang phụ bìa

Lời cam đoan i

Lời cảm ơn ii

Mục lục ii

Danh mục các chữ viết tắt vi

Danh mục các bảng, sơ đồ vii

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2

3.1 Khách thể nghiên cứu 2

3.2 Đối tượng nghiên cứu 2

4 Giả thuyết khoa học 3

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

6 Phạm vi nghiên cứu 3

7 Phương pháp nghiên cứu 4

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu tài liệu lý luận, văn bản 4

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn 4

8 Cấu trúc luận văn 5

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC 6

1.1 Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề 6

1.2 Một số vấn đề lý luận về quản lý hoạt động dạy học ở tiểu học 8

1.2.1 Một số khái niệm cơ bản 8

1.2.2 Quản lý hoạt động dạy học ở tiểu học 12

1.2.3 Quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng ở trường Tiểu

học theo hướng tích cực hóa 20

1.2.4 Mối quan hệ giữa hiệu trưởng với các bộ phận liên quan trong việc quản lý hoạt động dạy học 25

1.2.5 Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng trườngTiểu học 26

Kết luận chương 1 27

Chương 2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC VÀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN QUẾ VÕ - TỈNH BẮC NINH 28

2.1 Vài nét chung về các trường tiểu học huyện Quế Võ 28

2.1.1 Tình hình phát triển giáo dục tiểu học của huyện 28

2.1.2 Những thuận lợi và khó khăn đối với giáo dục tiểu học huyện Quế Võ 29

2.1.3 Quy mô trường lớp, đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên tiểu học Quế Võ 30

2.2 Thực trạng hoạt động dạy học ở các trường Tiểu học huyện Quế Võ 33

2.2.1 Thực trạng hoạt động dạy của giáo viên 33

2.3 Thực trạng quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng các trường Tiểu học huyện Quế Võ 42

2.3.1 Thực trạng việc quản lý phân công giảng dạy 42

2.3.2 Thực trạng quản lý việc thực hiện nội dung chương trình 43

2.3.3 Thực trạng quản lý việc soạn bài chuẩn bị giảng dạy 45

2.3.4 Thực trạng quản lý việc đổi mới phương pháp dạy học 46

2.3.5 Thực trạng quản lý cơ sở vật chất, phương tiện và kỹ thuật dạy học 49

2.3.6 Thực trạng quản lý việc kiểm tra đánh giá kết quả dạy học 51

2.3.7 Thực trạng quản lý việc bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên 52

2.3.8 Đánh giá chung thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng các trường Tiểu học trên địa bàn huyện Quế Võ - tỉnh Bắc Ninh 54

Kết luận chương 2 56

Chương 3 ĐỀ XUẤT CÁC BIỆN PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ CỦA HIỆU TRƯỞNG THEO HƯỚNG TÍCH CỰC HÓA HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CỦA GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN QUẾ VÕ - TỈNH BẮC NINH 57

3.1 Những định hướng về việc đổi mới quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng 57

3.2 Yêu cầu của việc đề ra các biện pháp nhằm tăng cường biện pháp quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động dạy học 59

3.2.1 Đảm bảo tính đồng bộ 59

3.2.2 Đảm bảo tính kế thừa 60

3.2.3 Đảm bảo tính khả thi 60

3.3 Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học theo hướng tích cực hóa của hiệu trưởng các trường tiểu học trên địa bàn huyện Quế Võ 61

3.3.1 Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức và kỹ năng của giáo viên về việc tích cực hóa hoạt động dạy học ở tiểu học 61

3.3.2 Biện pháp 2: Chỉ đạo bồi dưỡng đội ngũ giáo viên đổi mới phương pháp dạy học và sử dụng các phương tiện kỹ thuật dạy học phát huy tính tích cực học tập của học sinh 64

3.3.3 Biện pháp 3: Chỉ đạo tổ chức thực hiện đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực hóa người học 66

3.3.4 Biện pháp 4: Đổi mới kiểm tra dự giờ của giáo viên, kiểm

tra học tập của học sinh 68

3.3.5 biện pháp 5: Tổ chức tốt phong trào thi đua dạy tốt học tốt 71

3.3.6 Biện pháp 6: Tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị cho hoạt động dạy học tích cực hóa 73

3.3.7 Mối quan hệ giữa các biện pháp 76

Kết luận chương 3 79

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 80

1 Kết luận 80

2 Kiến nghị 81

2.1 Với hiệu trưởng các trường Tiểu học trong huyện 81

2.2 Với đội ngũ giáo viên 82

2.3 Với Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Quế Võ 82

2.4 Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bắc Ninh 82

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 83

DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỒ

Bảng 1.1 Thời gian quy định cho từng môn học trong mỗi tuần lễ, cả bậc học được nêu dưới đây 14

Bảng 2.1 Thống kê số lớp và học sinh từ năm học 2007 - 2008 đến năm học 2009 - 2010 30

Bảng 2.2 Thống kê cán bộ quản lý huyện Quế Võ (năm học 2009 - 2010) 31

Bảng 2.3 Thống kê đội ngũ giáo viên trực tiếp giảng dạy ở các trường Tiểu học huyện Quế Võ (năm học 2009 - 2010) 32

Bảng 2.4 Thực trạng thực hiện phân phối chương trình tiểu học huyện Quế Võ 34

Bảng 2.5 Thực trạng về soạn bài chuẩn bị giảng dạy của giáo viên tiểu học huyện Quế Võ 35

Bảng 2.6 Thực trạng về việc đổi mới phương pháp dạy học của giáo viên tiểu học huyện Quế Võ được thể hiện trong bảng sau 37

Bảng 2.7 Thực trạng về việc sử dụng phương tiện dạy học của giáo viên tiểu học ở huyện Quế Võ 38

Bảng 2.8(a) Xếp loại hạnh kiểm và học lực năm học 2009 - 2010 39

Bảng 2.8(b) Thống kê chất lượng giáo dục tiểu học huyện Quế Võ trong 3 năm học (2007-2008 đến 2009 - 2010) 40

Bảng 2.9 Thực trạng việc quản lý phân công giảng dạy 43

Bảng 2.10 Thực trạng quản lý việc thực hiện nội dung chương trình 44

Bảng 2.11 Thực trạng quản lý việc soạn bài chuẩn bị giảng dạy 45

Bảng 2.12 Thực trạng quản lý việc đổi mới các phương pháp dạy học 47

Bảng 2.13 Thực trạng cơ sở vật chất, phương tiện và kỹ thuật dạy học các trường Tiểu học huyện Quế Võ 50

Bảng 2.14 Thực thực trạng quản lý việc kiểm tra đánh giá kết quả dạy học của các trường Tiểu học huyện Quế Võ 51

Bảng 2.15 Thực trạng quản lý việc bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên tiểu học huyện Quế Võ 53

Bảng 3.1 Tổng hợp kết quả khảo nghiệm về mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 78

Sơ đồ 1: Cấu trúc chức năng của hoạt động dạy học 11

MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Bước sang thế kỷ XXI vấn đề toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật và kinh tế tri thức đã tác động nhanh chóng, sâu sắc đến tất cả các lĩnh vực hoạt động xã hội toàn cầu, trong đó có giáo dục Từ những yêu cầu mới về phát triển kinh tế xã hội trong nước, đòi hỏi giáo dục phải đổi mới và phát triển để đáp ứng được với những biến đổi toàn diện của xã hội hiện nay

Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ IX đã khẳng định: “Phát triển giáo dục đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người - yếu

tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng cường kinh tế nhanh và bền vững” Đại hội chủ trương “Tiếp tục nâng cao chất lượng toàn diện, đổi mới phương pháp dạy và học, hệ thống trường lớp, hệ thống quản lý giáo dục, thực hiện chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa… Trong đó, đổi mới công tác quản lý giáo dục được xem như một giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo” [8]

Đại hội X của Đảng Cộng Sản Việt Nam đã khẳng định: “Tạo được chuyển biến cơ bản về phát triển giáo dục và đào tạo” trên cơ sở “Ưu tiên hàng đầu cho việc nâng cao chất lượng dạy và học Đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và tăng cường cơ sở vật chất của nhà trường, phát huy khả năng sáng tạo và độc lập suy nghĩ của học sinh, sinh viên ” [10]

Giáo dục tiểu học có vai trò quan trọng trong việc xây dựng và hình thành nhân cách là nền tảng cho các em tiếp tục học các cấp học cao hơn Hoạt động dạy học là hoạt động vừa mang tính sư phạm vừa mang tính nghệ thuật cao,

do đó người thầy được đặt ra ở đây giữ vai trò quan trọng Để phát huy được

vai trò ấy của người thày thì đòi hỏi phải có biện pháp quản lý tốt của hiệu trưởng các trường

Thực tế những năm qua việc tổ chức quản lý của hiệu trưởng các trường Tiểu học trên địa bàn huyện Quế Võ có nhiều tiến bộ, nhất là trong giai đoạn

từ khi thay đổi chương trình sách giáo khoa ở bậc tiểu học đến nay Nhưng chúng ta thấy chất lượng vẫn chưa đạt yêu cầu theo mong muốn Công tác quản lý của hiệu trưởng đóng vai trò định hướng, là một trong những yếu tố mang tính đột phá và quyết định đến chất lượng và hiệu quả giáo dục Để cho hoạt động dạy học đảm bảo chuẩn kĩ năng cho từng lớp học, phù hợp với đối tượng, kích thích được tính tích cực, sáng tạo ở học sinh thì người hiệu trưởng nhà trường và giáo viên phải nghiên cứu một cách đầy đủ, khách quan để từ

đó đưa ra những giải pháp phù hợp với yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục hiện nay

Xuất phát từ lý do và yêu cầu trên, tôi chọn nghiên cứu đề tài “Biện pháp

quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động dạy học theo hướng tích cực hoá

ở các trường Tiểu học huyện Quế Võ - Tỉnh Bắc Ninh”

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Nghiên cứu lý luận và thực tiễn dạy học và quản lý dạy học ở tiểu học đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng các trường Tiểu học trên địa bàn huyện Quế Võ theo hướng tích cực hóa nhằm góp phần nâng cao kết quả dạy học của giáo viên học sinh

3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động dạy học, hoạt động quản lý dạy học của hiệu trưởng ở các trường Tiểu học huyện Quế Võ - Tỉnh Bắc Ninh

3.2 Đối tƣợng nghiên cứu

Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng các trường Tiểu học huyện Quế Võ - Tỉnh Bắc Ninh theo hướng tích cực hóa

4 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC

Quản lý hoạt động dạy học ở các trường Tiểu học huyện Quế Võ - Tỉnh Bắc Ninh đã có những kết quả nhất định, song còn có những hạn chế Nếu nắm được thực trạng quản lý hoạt động dạy học có thể đề xuất các biện pháp quản lý của hiệu trưởng về hoạt động dạy học theo hướng tích cực hóa giúp cho việc khắc phục những hạn chế, góp phần nâng cao kết quả dạy học ở các trường Tiểu học trên địa bàn huyện Quế Võ

5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

5.1 Nghiên cứu một số vấn đề lí luận về hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học ở trường Tiểu học theo hướng tích cực hóa

5.2 Khảo sát và đánh giá thực trạng dạy học ở các trường Tiểu học huyện Quế Võ và thực trạng quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng ở các trường Tiểu học trên địa bàn huyện Quế Võ trong 3 năm học từ 2007 -

2008, 2008 - 2009, 2009 - 2010

5.3 Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học theo hướng tích cực hoá hoạt động dạy học của hiệu trưởng ở trường Tiểu học trên địa bàn huyện Quế Võ trong thời gian từ 2010 - 2015

6 PHẠM VI NGHIÊN CỨU

- Về nội dung: Đề tài nghiên cứu một số biện pháp quản lý hoạt động

dạy học ở các trường Tiểu học trên địa bàn huyện Quế Võ

- Về khách thể điều tra:

- Cán bộ lãnh đạo, chuyên viên Phòng Giáo dục và Đào tạo

- Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng, tổ (khối) trưởng, giáo viên các trường Tiểu học huyện Quế Võ

- Về địa bàn nghiên cứu: Đề tài khảo sát 13 trường Tiểu học trên địa

bàn huyện Quế Võ

3 Trường Tiểu học Đào Viên 10 Trường Tiểu học Thị Trấn

4 Trường Tiểu học Yên Giả 11 Trường Tiểu học Quế Tân

5 Trường Tiểu học Bồng Lai 12 Trường Tiểu học Phù Lương

6 Trường Tiểu học Bằng An 13 Trường Tiểu học Việt Hùng 1

7 Trường Tiểu học Việt Hùng 2

7 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu tài liệu lý luận, văn bản

văn bản có liên quan đến đề tài

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

hội đồng sư phạm của nhà trường, dự giờ một số giáo viên để tìm hiểu thêm

về thực trạng dạy học và thực trạng quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng trường Tiểu học huyện Quế Võ

- Phương pháp điều tra viết bằng phiếu trưng cầu ý kiến: Sử dụng hệ thống bảng câu hỏi, các phiếu trưng cầu ý kiến đối với cán bộ chuyên môn Phòng Giáo dục, cán bộ quản lý và giáo viên ở các trường Tiểu học trên địa bàn huyện Quế Võ

thu thập ý kiến đánh giá, ý kiến, giải pháp và những thông tin khao học thông qua phiếu điều tra mạn đàm

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Đây là một trong những phương pháp chủ yếu của đề tài, chọn điển hình để khái quát hóa, hệ thống hóa, kinnh nghiệm quản lý hoạt động dạy học

- Phương pháp phỏng vấn, phỏng vấn sâu: Phỏng vấn, trao đổi trực tiếp với cán bộ quản lý, giáo viên và tham khảo ý kiến các chuyên gia với mục đích tìm các kết luận thoả đáng trong việc đánh giá thực trạng công tác quản

lý hoạt động dạy học

- Phương pháp xử lí số liệu bằng thống kê toán học: Sau khi thu thập các phiếu thăm dò ý kiến, dựa vào kết quả điều tra, tác giả sử dụng phần mềm SPSS for windows để xử lý số liệu, tính điểm trung bình, độ lệch chuẩn, thứ bậc, tính một số mối tương quan và kiểm định độ tin cậy của các số liệu thu được

8 CẤU TRÚC LUẬN VĂN

Luận văn gồm phần mở đầu, ba chương, kết luận và kiến nghị, danh mục các tài liệu tham khảo, phụ lục

Chương 1 Một số vấn đề lý luận về quản lý hoạt động dạy học ở trường

tiểu học

Chương 2 Thực trạng hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học

của hiệu trưởng trường tiểu học trên địa bàn huyện Quế Võ - tỉnh Bắc Ninh

Chương 3 Đề xuất các biện pháp tăng cường quản lý của hiệu trưởng

theo hướng tích cực hóa hoạt động dạy học của giáo viên các trường tiểu học huyện Quế Võ - tỉnh Bắc Ninh

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG

DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC

1.1 Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề

Với quan điểm giáo dục cho tấy cả - tất cả cho giáo dục, các quốc gia phát triển trên thế giới luôn luôn thực hiện cải cách giáo dục khi mà nền kinh

tế xã hội có sự chuyển đổi Thực tiễn cải cách giáo dục (trong đó có đổi mới quản lý giáo dục và đổi mới quản lý nhà trường) ở một số quốc gia phát triển cho thấy giáo dục đã đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế xã hội

Đó là việc thực hiện đổi mới về tư duy, phương thức và cơ chế quản lý nhà trường Đổi mới quản lý nhà trường là ở chỗ quản lý lấy nhà trường làm cơ

sở Đây là một xu thế tất yếu của sự đổi mới quản lý nhà trường Chính vì vậy, đã có nhiều nhà khoa học, nhà quản lý giáo dục nghiên cứu về quản lý giáo dục, quản lý trường học để tìm ra các biện pháp quản lý có hiệu quả

Mặc dù ở Việt Nam, khoa học quản lý tuy được nghiên cứu muộn nhưng cũng đạt được những thành tựu nhất định Trước hết phải nói đến quan điểm về ủa các tư tưởng giáo dục tiên tiến và vận dụng sáng tạo phương pháp luận của triết học Mác - Lê Nin, Người đã để lại cho chúng ta những nền tảng

lý luận về: vai trò của giáo dục, định hướng phát triển giáo dục, mục đích dạy học, các nguyên lý dạy học, các phương thức dạy học, vai trò của quản lý và cán bộ quản lý giáo dục, Hệ thống tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về giáo dục có giá trị rất cao trong quá trình phát triển lý luận dạy học, lý luận giáo dục của nền giáo dục cách mạng Việt Nam

Trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác -Lê Nin và tư tưởng Hồ Chí Minh, làm kim chỉ nam cho các nhà KH Việt Nam tiếp cận QLGD, quản lý trường học, quản lý HĐDH Bằng sự tổng hoà các tri thức của QLGD, Giáo

dục học, Tâm lý học, Xã hội học, Kinh tế học, các nhà khoa học đã thể hiện trong các công trình nghiên cứu của mình một cách khoa học về các khái niệm quản lý, QLGD, quản lý trường học, quản lý HĐDH cùng các chức năng, nguyên tắc, phương pháp quản lý,

Năm 2001, Viện Khoa học GD Việt Nam đã cho xuất bản tuyển tập Giáo dục học - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn của tác giả Hà Thế Ngữ (1929-1990)[20] Qua việc trình bày về đối tượng nghiên cứu và cấu trúc của khoa học QLGD, khái niệm cơ bản của lý luận QLGD, những nguyên tắc QLGD, quản lý nhà trường và những quy luật của giáo dục, tác giả Hà Thế Ngữ đã

để lại nhiều tri thức về phương pháp luận nghiên cứu có giá trị cao trong QLGD và quản lý HĐDH

Ngoài ra, còn rất nhiều công trình nghiên cứu, giáo trình, bài giảng về quản lý, QLGD, quản lý HĐDH của các tác giả: Đặng Vũ Hoạt, Nguyễn Lân, Nguyễn Cảnh Toàn, Nguyễn Quang Uẩn, Đặng Quốc Bảo, Phạm Khắc Chương,

và một số luận văn của các đồng nghiệp đi trước

Trong thời gian gần đây, nhiều nhà khoa học đã quan tâm nghiên cứu về chất lượng giảng dạy ở tiểu học và đã có một số chuyên đề, đề tài gần gũi với

đề tài chúng tôi nghiên cứu như:

Tác giả Nguyễn văn Lê và Đỗ Hữu Tài với chuyên đề “Quản lý trường học”

nghiên cứu về việc nâng cao trình độ, nghiệp vụ quản lý của hiệu trưởng các trường phổ thông, dạy nghề và trung học chuyên nghiệp [16]

Tác giả Nguyễn Thị Ân với chuyên đề “Giáo dục tiểu học: Thực trạng và giải pháp” nghiên cứu về thực trạng và giải pháp giảng dạy Tiếng Việt của đội ngũ giáo viên tiểu học…[1]

Trong các chuyên đề và đề tài nêu trên, các nhà nghiên cứu quan tâm đến việc nâng cao nghiệp vụ quản lý của hiệu trưởng, cán bộ quản lý các trường phổ thông, dạy nghề, trung học chuyên nghiệp, cao đẳng và đưa ra các giải

pháp chung nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy Việc đưa ra các giải pháp quản lý còn tùy theo điều kiện thực tế của mỗi vùng miền, của từng nhà trường cụ thể thì mới có tính khả thi cao

1.2 Một số vấn đề lý luận về quản lý hoạt động dạy học ở tiểu học

1.2.1 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1.1 Quản lý

Quản lý vừa là một khoa học, vừa là nghệ thuật trong việc điều khiển một

hệ thống xã hội Nó đóng vai trò vô cùng quan trọng trong đời sống con người

Thuật ngữ “Quản lý” được định nghĩa theo nhiều kiểu khác nhau trên cơ

Theo tác giả Đặng Vũ Hoạt và tác giả Hà Thế Ngữ thì: “Quản lý là một quá trình định hướng, quá trình có mục tiêu Quản lý là một quá trình tác động đến hệ thống nhằm đạt được những mục tiêu nhất định Những mục tiêu này đặc trưng cho trạng thái mới của hệ thống mà người quản lý muốn” [20] Trên cơ sở những định nghĩa nêu trên, ta có thể hiểu khái niệm quản lý như

sau: Quản lý là một quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra

Theo tác giả Trần Kiểm “Quản lý giáo dục thực chất là những tác động của chủ thể quản lý vào quá trình giáo dục( được tiến hành bởi tập thể giáo viên và học sinh, với sự hỗ trợ đắc lực của các lực lượng xã hội) nhằm hình thành và phát triển toàn diện nhân cách học sinh theo mục tiêu đào tạo của nhà trường” [13- tr38]

Từ những quan điểm nói trên có thể nêu định nghĩa về QLGD: QLGD là một quá trình tác động có định hướng, có kế hoạch của người làm công tác QLGD làm cho hệ thống GD -ĐT vận hành theo nguyên lý giáo dục của Đảng nhằm thực hiện đổi mới công tác GD-ĐT thế hệ trẻ đáp ứng với sự phát triển của xã hội

1.2.1.3 Quản lý nhà trường

Theo tác giả Phạm Minh Hạc “Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối lãnh đạo của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục, để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào

tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh” [12]

Công tác quả lý giảng dạy là quản lý quá trình dạy của giáo viên và quá trình học của học sinh Đây là hai quá trình thống nhất gắn bó hữu cơ với nhau Quản lý hoạt động dạy của giáo viên thực chất là việc thực hiện các nhiệm vụ của đội ngũ giáo viên và của từng giáo viên

Quản lý nhà trường do chủ thể quản lý bên trong nhà trường bao gồm các hoạt động: quản lý giáo viên, quản lý học sinh, quản lý quá trình dạy học - giáo dục, quản lý cơ sở vật chất trang thiết bị dạy học, quản lý tài chính trường học, quản lý mối quan hệ giữa nhà trường với cộng đồng

Như vậy, việc quản lý nhà trường phải quản lý tốt chất lượng nhằm đảm bảo được mục tiêu đào tạo ở cấp học, bậc học đó

1.2.1.4 Quản lý hoạt động dạy học

a) Khái niệm hoạt động dạy học

Hoạt động dạy học bao gồm hoạt động dạy của người thày và hoạt động học của học sinh Hai hoạt động này có sự gắn kết chặt chẽ, mật thiết với

nhau, tồn tại cho nhau và vì nhau Hoạt động dạy học gồm hai hoạt động cơ

bản sau:

* Hoạt động dạy của giáo viên

Hoạt động dạy là hoạt động của thày tổ chức, điều khiển hoạt động học tập, giúp người học lĩnh hội tri thức, rèn luyện kĩ năng, kĩ xảo và những giá trị

theo mục tiêu giáo dục đề ra

Hoạt động dạy học bao gồm việc giáo viên tổ chức, điều khiển, hướng dẫn, đề ra các yêu cầu, điều chỉnh công việc truyền đạt, nhận thức học tập của học sinh, đảm bảo mối liên hệ ngược thông qua kiểm tra đánh giá kết quả

* Hoạt động học của học sinh

Hoạt động học là hoạt động đặc trưng của loài người, có ý thức, có đối tượng nhằm mục đích lĩnh hội tri thức, kĩ năng, kĩ xảo, những giá trị và

phương thức tự học, hành động và phát triển bản thân

Thực chất hoạt động học là quá trình người học lĩnh hội tri thức dưới sự hướng dẫn của thầy nhằm biến đổi bản thân, để hình thành và hoàn thiện nhân

cách của mình

* Mối quan hệ biện chứng giữa hoạt động dạy và hoạt độnghọc

Hoạt động dạy học mang tính chất hai chiều, gồm hoạt động dạy và hoạt động học, là hai mặt của một quá trình có mối liên hệ ngược, tác động qua lại

và bổ sung cho nhau Do vậy chỉ có sự phối hợp thống nhất biện chứng giữa

người dạy và người học thì hoạt động dạy mới đạt kết quả

b) Hoạt động dạy học diễn ra trong quá trình dạy học

Quá trình dạy học là một hệ thống toàn vẹn, cân bằng gồm các thành tố mục đích, nội dung phương pháp, hình thức tổ chức dạy học, các phương tiện điều kiện dạy học và kết quả dạy học Trong đó có ba thành tố quan trọng đó là: Khái niệm khoa học được truyền đạt (nội dung kiến thức), thông qua hoạt động dạy và hoạt động học Các thành tố ấy luôn tương tác với nhau, quy định lẫn nhau tạo nên cấu trúc chức năng quá trình dạy học toàn vẹn nhằm thực hiện nhiệm vụ dạy học Từ đó ta có sơ đồ:

Sơ đồ 1: Cấu trúc chức năng của hoạt động dạy học

Nhìn vào sơ đồ 1 ta thấy: quá trình dạy học có ba thành tố:

- Khái niệm khoa học: Là nội dung bài dạy, chương trình, sách giáo khoa

là mục tiêu phải đạt - đầu vào

- Hoạt động dạy gồm hai chức năng là điều khiển và truyền đạt có vai trò chủ đạo (khoa học, sáng tạo)

- Hoạt động học gồm hai chức năng đó là: tự điều khiển và lĩnh hội Có vai trò chủ động (tự giác, tích cực, tự lực, sáng tạo) là kết quả - đầu ra

Hoạt động dạy học diễn ra trong quá trình dạy học: đi từ mục đích dạy học, nội dung chương trình dạy học, hình thức tổ chức, phương pháp dạy học, các phương tiện điều kiện dạy học và cuối cùng là sản phẩm của quá trình dạy học

Ở trường Tiểu học, công việc chính của giáo viên là dạy học, là giáo dục học sinh Để thực hiện tốt nhiệm vụ của người giáo viên, đồng thời giúp họ làm tròn nhiệm vụ của mình thì công tác quản lý được đặt ra ở đây như một tất yếu khách quan

c) Quản lý hoạt động dạy học

Quản lý hoạt động dạy học là quá trình truyền thụ kiến thức của đội ngũ giáo viên và quá trình lĩnh hội kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo của học sinh và quản

lý các điều kiện vật chất, kỹ thuật, phương tiện phục vụ hoạt động dạy học

Trước hết quản lý hoạt động dạy học là phải quản lý tốt hoạt động dạy của người thày thể hiện ở các khâu thực hiện chương trình, các loại hồ sơ, bài soạn, bài giảng, dự giờ thăm lớp, rút kinh nghiệm, thực hiện đánh giá kết quả dạy học thông qua việc chấm chữa bài, cho điểm theo hướng dẫn của các cơ quan giáo dục cấp trên

Bên cạnh đó quản lý hoạt động học tập của trò là một yêu cầu không thể thiếu trong quản lý quá trình dạy học nhằm tạo ra ý thức tốt trong học tập để lĩnh hội kiến thức, hình thành kỹ năng, kỹ xảo trên cơ sở đó xây dựng nền nếp học tập và phương pháp học tập đúng đắn nhằm đạt chất lượng và hiệu quả cao nhất

1.2.2 Quản lý hoạt động dạy học ở tiểu học

1.2.2.1 Hoạt động dạy học ở tiểu học

a) Trường Tiểu học

Trên cơ sở là cấp học nền tảng đặt cơ sở ban đầu cho sự hình thành phát triển toàn diện nhân cách con người, đặt nền tảng vững chắc cho giáo dục phổ thông và cho toàn bộ hệ thống giáo dục quốc dân

Trường Tiểu học là đơn vị cơ sở của hệ thống giáo dục quốc dân nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam trực tiếp đảm nhiệm việc giáo dục từ lớp 1 đến lớp 5 cho trẻ em từ 6 đến 10 tuổi nhằm hình thành ở học sinh cơ sở ban đầu cho sự phát triển toàn diện nhân cách con người Việt Nam Xã hội Chủ Nghĩa theo mục tiêu giáo dục đã đề ra Trường Tiểu học có tư cách pháp nhân và có con dấu riêng, có nhiệm vụ và quyền hạn:

Tổ chức giảng dạy, học tập các hoạt động giáo dục khác theo chương trình giáo dục tiểu học do Bộ trưởng Bộ giáo dục và đào tạo quyết định ban hành Huy động trẻ em đúng độ tuổi vào học lớp một, vận động trẻ em bỏ học đến trường, thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục tiểu học và tham gia xóa mù chữ trong phạm vi cộng đồng

Phối hợp với gia đình người học và các cá nhân trong cộng đồng tổ chức thực hiện các hoạt động giáo dục

Tổ chức cho giáo viên, nhân viên và học sinh tham gia các hoạt động xã hội trong phạm vi cộng đồng

Thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luật Trường tiểu học có thể tổ chức nội trú, bán trú cho một phần hoặc toàn thể học sinh, tùy theo yêu cầu và khả năng của nhà trường, của cha mẹ học sinh

b) Mục tiêu, nội dung và phương pháp dạy học tiểu học

* Mục tiêu giáo dục tiểu học

Tại Điều 27 của Luật giáo dục có quy định mục tiêu giáo dục tiểu học:

“Giáo dục tiểu học nhằm giúp cho học sinh hình thành những cơ bản ban đầu cho sự phát triển đúng đắn lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở” [30, tr 32]

Học xong bậc tiểu học, học sinh cần đạt được các yêu cầu:

Có kiến thức cơ bản về tự nhiên, xã hội, con người và thẩm mỹ, có kỹ năng cơ bản nghe, nói, đọc, viết và tính toán, có thói quen rèn luyện thân thể, giữ gìn vệ sinh và bảo vệ sức khỏe

Biết cách học tập, biết tự phục vụ, biết sử dụng một số đồ dùng trong gia đình và công cụ lao động thông thường, biết vận dụng và làm một số việc như chăn nuôi, trồng trọt giúp gia đình

Tôn trọng và thực hiện đúng Pháp luật, đúng quy định của nhà trường ; sống hồn nhiên mạnh dạn tự tin, trung thực

* Nội dung dạy học tiểu học

Nội dung dạy học tiểu học hiện hành được cấu trúc theo hai giai đoạn học tập gồm có:

- Mục tiêu và kế hoạch dạy học tiểu học

- Chương trình từng môn học, nội dung chủ yếu của từng lớp

- Các yêu cầu cơ bản cần đạt đối với học sinh tiểu học từng lớp

Nội dung chương trình không áp dụng cứng nhắc mà được vận dụng linh hoạt theo đặc điểm từng vùng miền và từng đối tượng học sinh

* Số môn học

Ở các lớp 1,2,3 có 6 môn học: Tiếng việt, Toán, Đạo đức, Tự nhiên và xã hội, Nghệ thuật, Thể dục (môn nghệ thuật gồm 3 môn: Hát, Vẽ, Thủ công)

Ở các lớp 4,5 có 9 môn học: Tiếng việt, Toán, Đạo đức, Khoa học, Lịch

sử và Địa lý, Kỹ thuật, Âm nhạc, Mỹ thuật, Thể dục

* Phân bố thời gian dạy học

Tiểu học có 5 năm học (từ lớp 1 đến lớp 5), mỗi năm có 35 tuần học, mỗi tuần lễ có 5 ngày học Dạy học các môn bắt buộc trong mỗi ngày kéo dài không quá 4 giờ (tức 240 phút), chia thành các tiết học Mỗi tiết kéo dài 35 phút Mỗi buổi học có 25 phút nghỉ vui chơi và tập thể dục

Bộ Giáo Dục và Đào Tạo khuyến khích các trường tiểu học dạy 2 buổi/ngày Riêng các trường có điều kiện dạy học nhiều hơn 5 buổi trong tuần, thì tổ chức dạy tin học, ngoại ngữ không bắt buộc

Bảng 1.1 Thời gian quy định cho từng môn học trong mỗi tuần lễ, cả

bậc học được nêu dưới đây

* Phương pháp dạy học tiểu học

Một số phương pháp dạy học cơ bản ở tiểu học:

- Nhóm phương pháp dùng lời

- Phương pháp nêu vấn đề

- Phương pháp trực quan (quan sát, trình bày trực quan)

- Phương pháp thông báo - tái hiện

- Phương pháp biểu mẫu - bắt trước

- Phương pháp thực hành

- Phương pháp kiểm tra đánh giá kết quả dạy học

* Những yêu cầu đổi mới Phương pháp dạy học ở tiểu học

Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực hoá là nội dung hết sức quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dạy học hiện nay Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực hoá là đổi mới cách tiến hành các phương pháp, đổi mới các phương tiện và hình thức triển khai phương pháp trên cơ sở khai thác triệt để ưu điểm của các phương pháp cũ và vận dụng linh hoạt một số phương pháp mới nhằm phát huy tối đa tính tích cực, chủ động và

sáng tạo của người học

Như vậy mục đích của đổi mới phương pháp dạy học là làm cho học sinh phải thực sự tích cực, chủ động tự giác, luôn trăn trở tìm tòi, suy nghĩ và sáng tạo trong quá trình lĩnh hội tri thức

* Những định hướng chính trong việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực hoá ở tiểu học

- Đổi mới PPDH theo hướng phát huy cao độ tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh trong quá trình lĩnh hội tri thức: Phải biến yêu cầu của chương trình dạy học thàh nhu cầu nhận thức của người học bằng cách tạo dựng các tình huống nhận thức, đưa học sinh đến đỉnh điểm của những mâu thuẫn chứa đựng những khó khăn vừa sức đối với học sinh Phải dạy cách học

và tạo điều kiện cho học sinh vươn lên

Trong quá trình dạy học giáo viên là chủ thể tổ chức, điều khiển và học sinh là chủ thể hoạt động học tích cực chủ động và sáng tạo

- Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng kết hợp nhuần nhuyễn và sáng tạo các phương pháp dạy học sao cho vừa đạt được mục tiêu dạy học vừa phù hợp với đối tượng và điều kiện thực tiễn của cơ sở

- Đổi mới phương pháp theo hướng phát triển khả năng tự học của học sinh Cần hình thành cho học sinh phương pháp tự học, tăng cường các hoạt động tự tìm kiếm tri thức hay ứng dụng tri thức vào cuộc sống

Giáo viên cần hướng dẫn học sinh phương pháp tự học như tự lực suy nghĩ giải quyết vấn đề, cách ghi nhớ, tâm thế thi đua, vượt thử thách… Như vậy, khả năng tự học được rèn luyện ngay cả khi học trên lớp và khi học ở nhà

- Đổi mới phương pháp theo hướng kết hợp hoạt động cá nhân với hoạt động nhóm và phát huy khả năng của cá nhân

Giáo viên phải biết khai thác lợi thế của tập thể để phát triển từng cá nhân Phải quan tâm đến hứng thú, xu hướng, khả năng của từng người trong môi trường tập thể cũng như trong tự học

- Đổi mới phương pháp theo hướng sử dụng phương tiện kỹ thuật hiện đại vào dạy học Sử dụng phương tiện kỹ thuật phải đúng quy tắc sư phạm, không lạm dụng nó Đồng thời, sử dụng đa dạng phương tiện trong dạy học giúp học sinh hứng thú và tính tích cực trong giờ học

- Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng đổi mới cả phương pháp kiểm tra và đánh giá kết quả học tập của học sinh

Đổi mới phương pháp dạy học sẽ phải đổi mới cách thức kiểm tra và đánh giá Không đổi mới kiểm tra và đánh giá thì đổi mới phương pháp dạy học chỉ là hình thức Trong đánh giá giáo viên lưu ý giúp học sinh tự đánh giá kết quả học tập và rèn luyện của bản thân

- Đổi mới phương pháp theo hướng đổi mới cách soạn giáo án, lập kế hoạch bài học và xây dựng mục tiêu bài học

Khi soạn giáo án và thiết kế bài giảng, giáo viên cần quán triệt tất cả các thành tố liên quan

Trong giáo án, mục đích và mục tiêu của bài học phải đề rõ ràng, có thể lượng hoá, từ đó có thể đo được và đánh giá được kết quả một cách khách quan

* Hình thức tổ chức dạy học ở trường Tiểu học

Tùy theo từng môn, từng bài dạy, giáo viên có phương pháp và hình thức

tổ chức dạy học phù hợp Các hình thức tổ chức dạy học có thể sử dụng: Dạy học đồng loạt cả lớp, dạy học theo nhóm, dạy học cá nhân bằng phiếu giao việc, tổ chức hoạt động trò chơi trong dạy học trong dạy học toán…

Như vậy trong dạy học ở tiểu học, tùy theo từng nội dung, từng chủ đề của môn học giáo viên cần vận dụng phối hợp và linh hoạt các hình thức dạy học

* Một số kỹ thuật dạy học hiện đại

Việc vận dụng các kỹ thuật dạy học vào hoạt động dạy học có ý nghĩa quan trọng trong việc phát huy sự tham gia tích cực, sự sáng tạo của học sinh Một số kỹ thuật dạy học có thể sử dụng:

- Động não(Sử dụng trong thảo luận nhóm): Người điều phối dẫn nhập vào chủ đề và xác định rõ một vấn đề, các thành viên đưa ra ý tưởng của mình rồi lựa chọn sơ bộ các suy nghĩ theo khả năng ứng dụng rồi đánh giá và rút ra kết luận hành động

- Kỹ thuật 635: Mỗi nhóm 6 người, mỗi người viết ra 3 ý kiến trên một

tờ giấy trong vòng 5 phút về cách giải quyết một vấn đề và tiếp tục chuyển cho người bên cạnh Tiếp tục như vậy cho đến khi tất cả mọi người đều viết hết ý kiến của mình, có thể lặp lại vòng khác Sau khi thu thập ý kiến thì tiến hành thảo luận, đánh giá các ý kiến

- Kỹ thuật “bể cá”: Một nhóm học sinh ngồi giữa lớp và thảo luận, còn những học sinh khác trong lớp ngồi xung quanh ở vòng ngoài theo dõi cuộc thảo luận đó Trong nhóm thảo luận có thể có một vị trí không có người ngồi

Học sinh tham gia nhóm quan sát có thể ngồi vào chỗ đó và đóng góp ý kiến vào cuộc thảo luận

- Kỹ thuật “3 lần 3”: Học sinh được yêu cầu cho ý kiến phản hồi về một vấn đề nào đó (Nội dung buổi thảo luận, phương pháp tiến hành thảo luận, ) Mỗi người cần viết ra: 3 điều tốt, 3 điều chưa tốt, 3 điều đề nghị cải tiến.Sau khi thu thập ý kiến thì xử lý và thảo luận về các ý kiến phản hồi

- Kỹ thuật tia chớp(Dùng trong thảo luận nhóm): Lần lượt từng người nói suy nghĩ của mình về một câu hỏi thảo luận (Mỗi người chỉ nói ngắn gọn 1,2 câu ý kiến của mình) và chỉ thảo luận khi mọi người nói xong ý kiến

- Kỹ thuật khăn trải bàn (hoạt động theo nhóm 4 người): Mỗi người ngồi vào một vị trí như hình vẽ minh họa, tập trung vào câu hỏi(hoặc chủ đề…), viết vào ô mang số của bạn câu trả lời hoặc ý kiến của bạn (về một chủ đề…) Mỗi cá nhân làm việc độc lập trong khoảng thời gian vài phút Khi mọi người đều đã xong, chia sẻ và thảo luận các câu trả lời Viết những ý kiến chung của

cả nhóm vào ô giữa tấm khăn trải bàn

1.2.2.2 Hoạt động giảng dạy của giáo viên tiểu học

a) Khái niệm về giáo viên tiểu học

Giáo viên tiểu học là viên chức chuyên môn trực tiếp giảng dạy và giáo dục học sinh trường Tiểu học Thực hiện theo quy định của luật giáo dục và điều lệ của nhà trường, nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở

b) Nhiệm vụ của giáo viên tiểu học

Giảng dạy các môn học theo mục tiêu, kế hoạch đào tạo bậc học và chương trình lớp học được phân công

Thực hiện đầy đủ, nghiêm túc quy chế, nội quy và các quy định khác của ngành giáo dục và đào tạo như: soạn bài, giảng dạy, chấm bài, phụ đạo, coi

thi, chấm thi, đánh giá xếp loại học sinh, tham gia các hoạt động của tổ chuyên môn…

- Tham gia công tác phổ cập giáo dục tiểu học ở địa phương

- Rèn luyện đạo đức, học tập văn hoá, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ

để nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục, giảng dạy

- Thực hiện nghĩa vụ công dân, các quy định của pháp luật, các quyết định của hiệu trưởng; nhận nhiệm vụ do hiệu trưởng phân công, chịu sự kiểm tra của hiệu trưởng và các cấp quản lý giáo dục

- Giữ gìn phẩm chất, danh dự, uy tín của nhà giáo; gương mẫu, thương yêu, tôn trọng, đối xử công bằng với học sinh,… đoàn kết giúp đỡ các bạn đồng nghiệp

- Chủ động phối hợp với các tổ chức đoàn thể trong và ngoài nhà trường, với gia đình học sinh để giáo dục học sinh

- Đối với giáo viên tổng phụ trách Đội được bồi dưỡng về công tác Đội TNTP Hồ Chí Minh, sao nhi đồng Hồ Chí Minh; có nhiệm vụ tổ chức các hoạt động của Đội thiếu niên và sao nhi đồng ở nhà trường

c) Đặc điểm hoạt động dạy học của giáo viên tiểu học

Lao động của giáo viên tiểu học vừa mang tính nghiệp vụ vừa mang tính

nghệ thuật

Giáo viên là chủ thể của hoạt động dạy học có nhiệm vụ tái tạo ở trẻ những khái niệm khoa học, những tri thức và kỹ năng đã nằm trong nền văn minh nhân loại đã được các nhà sư phạm, các nhà khoa học “tinh chế” đưa vào nhà trường

Hoạt động dạy học giúp học sinh nắm vững tri thức khoa học một cách

có hệ thống, cơ bản, phát triển tư duy độc lập, sáng tạo, biết tìm ra vấn đề mới

từ vấn đề cũ; hình thành năng lực nhận thức và hành động, biết vận dụng những điều đã học vào cuộc sống

1.2.3 Quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng ở trường Tiểu học theo hướng tích cực hóa

1.2.3.1 Người hiệu trưởng trường Tiểu học

a) Khái niệm người hiệu trưởng Tiểu học

Điều lệ trường Tiểu học, Chương II Điều 18 quy định rõ:

Hiệu trưởng Tiểu học là người chịu trách nhiệm tổ chức, quản lý các hoạt động và chất lượng giáo dục của nhà trường Hiệu trưởng chỉ được giao quản lý một trường Tiểu học

Sau mỗi năm học, Hiệu trưởng trường Tiểu học được cấp có thẩm quyền đánh giá về công tác quản lý các hoạt động và chất lượng giáo dục của nhà trường

Người Hiệu trưởng trường Tiểu học phải là giáo viên có thời gian dạy ít nhất 3 năm ở cấp tiểu học, đã hoàn thành chương trình bồi dưỡng cán bộ quản

lý, có uy tín về phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống, chuyên môn, nghiệp vụ;

có năng lực quản lý trường học và có sức khoẻ Trường hợp đặc biệt, người được bổ nhiệm hoặc công nhận làm Hiệu trưởng có thể có thời gian dạy học ít hơn theo quy định [6]

b) Nhiệm vụ, quyền hạn và vai trò của hiệu trưởng trườngTiểu học

Điều lệ trường Tiểu học, Chương II Điều 18 quy định rõ:

- Xây dựng quy hoạch phát triển nhà trường; lập kế hoạch và tổ chức

thực hiện kế hoạch dạy học, giáo dục từng năm học; báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện trước hội đồng nhà trường và các cấp có thẩm quyền

- Thành lập các tổ chuyên môn, tổ văn phòng và các tổ tư vấn rong nhà trường; bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó Đề xuất các thành viên của hội đồng trường trình cấp có thẩm quyền quyết định

- Phân công, quản lý, đánh giá, xếp loại; tham gia quá trình tuyển dụng, thuyên chuyển; khen thưởng, thi hành kỷ luật đối với giáo viên, nhân viên theo quy định

- Quản lý hành chính; quản lý sử dụng có hiệu quả các nguồn tài chính, tài sản của nhà trường

- Quản lý học sinh và tổ chức các hoạt động giáo dục của nhà trường

- Dự các lớp bồi dưỡng chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ quản lý; tham gia giảng dạy bình quân 2 tiết trong một tuần; được hưởng chế độ phụ cấp và các chính sách ưu đãi theo quy định

- Thực hiện quy chế dân chủ cơ sở và tạo điều kiện cho các tổ chức chính trị xã hội trong nhà trường hoạt động

- Thực hiện xã hội hóa giáo dục, phát huy vai trò của nhà trường đối với cộng đồng

Đối với bản thân, hiệu trưởng có nhiệm vụ tự bồi dưỡng để trở thành người quản lý giỏi

Đề nghị với trưởng Phòng Giáo dục - Đào tạo về quyết định tuyển dụng, thuyên chuyển đề bạt giáo viên, nhân viên của trường, khen thưởng, thi hành

kỷ luật đối với giáo viên, nhân viên theo quy định của nhà nước

Tổ chức thực hiện quy chế dân chủ trong nhà trường

Quản lý học sinh và các hoạt động của học sinh do nhà trường tổ chức

Tổ chức các hoạt động và các hình thức thi đua để bồi dưỡng thái độ, kiến thức kỹ năng nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên, tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên được bồi dưỡng thường xuyên

Quản lý nguồn nhân lực bằng cách chăm lo đời sống và phân công nhiệm vụ cho giáo viên, nhân viên một cách hợp lý

Đảm bảo sự liên lạc giữa nhà trường với chính quyền địa phương

Chủ động phối hợp thường xuyên và chặt chẽ với gia đình và ban đại diện cha mẹ học sinh

c) Chức năng quản lý của hiệu trưởng trường Tiểu học

* Chức năng kế hoạch hoá

Chức năng lập kế hoạch là quá trình xác định các mục tiêu phát triển của nhà trường và quyết định những biện pháp tốt nhất để thực hiện mục tiêu đó

Đây là chức năng quan trọng cho nên người hiệu trưởng cần phải hoạch định được các mục tiêu phát triển, nhiệm vụ đào tạo và kế hoạch nâng cao chất lượng của trường theo mục tiêu ngành giáo dục đào tạo

* Chức năng tổ chức thực hiện

Chức năng tổ chức là quá trình phân phối và sắp xếp nguồn nhân lực theo những cách thức nhất định để đảm bảo thực hiện tốt các mục tiêu đã đề ra

Hiệu trưởng phải biết thiết lập bộ máy tốt, xây dựng bộ mối quan hệ hữu

cơ, tác động lẫn nhau, phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận trong nhà trường thành một hệ thống vận động một cách đồng bộ

Hiệu trưởng có định hướng thành lập các hội đồng chuyên môn, hội đồng thi đua khen thưởng, hội đồng kỷ luật gồm những người thạo việc, công tâm Khi thực hiện chức năng này, hiệu trưởng cần chú ý đến nguyên tắc tập trung dân chủ và nguyên tắc năng lực và sở trường

* Chức năng chỉ đạo

Chức năng chỉ đạo là quá trình tác động ảnh hưởng tới hành vi, thái độ của những người khác nhằm đạt tới các mục tiêu với chất lượng cao Với vai trò là thủ trưởng đơn vị người hiệu trưởng hướng dẫn, vạch ra những phương thức cụ thể, liên kết giữa các cá nhân và các bộ phận để tạo sự đồng bộ trong việc thực hiện mục tiêu, kế hoạch

* Chức năng kiểm tra

Chức năng kiểm tra là quá trình đánh giá và điều chỉnh nhằm đảm bảo cho các hoạt động đạt tới các mục tiêu của tổ chức

Kiểm tra nhằm giúp cho hiệu trưởng nắm được tình hình thực hiện kế hoạch, theo dõi việc thực hiện kế hoạch giảng dạy, chương trình và nội dung quy định để kịp thời điều chỉnh hoặc có biện pháp để thực hiện tốt nhiệm vụ

1.2.3.2 Nội dung quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng Tiểu học

a) Quản lý thực hiện mục tiêu dạy học ở Tiểu học

Mục tiêu dạy học tiểu học là phát triển những đặc tính tự nhiên tốt đẹp của trẻ em, hình thành ở học sinh lòng ham hiểu biết và những đức tính, kỹ

năng cơ bản đầu tiên để tạo hứng thú học tập và học tập tốt Củng cố và nâng cao thành quả phổ cập tiểu học trong cả nước, tăng tỉ lệ huy động trẻ trong độ tuổi đến trường 100%

Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở

b) Quản lý thực hiện chương trình nội dung dạy học

Trường Tiểu học thực hiện chương trình giáo dục, kế hoạch dạy học do

Bộ trưởng bộ giáo dục và đào tạo quyết định ban hành Quản lý việc thực hiện chương trình dạy học của giáo viên Tiểu học là quản lý việc dạy đúng và đủ chương trình dạy học Tiểu học theo quy định của Bộ giáo dục và đào tạo Do

đó hiệu trưởng là người hướng dẫn cho giáo viên nắm vững chương trình, có

ý thức cao trong việc thực hiện chương trình, không được tuỳ tiện thay đổi, thêm bớt hoặc làm sai lệch nội dung chương trình dạy học

c) Quản lý việc đổi mới phương pháp dạy học Tiểu học

Quản lý việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học tiểu học là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của hiệu trưởng Trước hết hiệu trưởng cần nắm vững bản chất của đổi mới phương pháp dạy học tiểu học và làm cho giáo viên hiểu đổi mới phương pháp dạy học là đổi mới cách tiến hành các phương pháp, đổi mới các phương tiện và hình thức triển khai các phương pháp trên cơ sở khai thác triệt để ưu điểm của các phương pháp cũ và vận dụng linh hoạt một số phương pháp mới nhằm phát huy tối đa tính tích cực, chủ động và sáng tạo của người học

d) Quản lý chất lượng dạy và học

Chất lượng dạy và học là vấn đề quan trọng nhất, quyết định đến thương hiệu của nhà trường và nó cũng phản ánh trình độ quản lý, trình độ giảng dạy

của đội ngũ thầy cô giáo, ý thức, nề nếp học tập của học sinh trong nhà trường

e) Quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên

Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng dạy và học, vì vậy cần quan tâm thực hiện bồi dưỡng thường xuyên, chuẩn hoá đội ngũ giáo viên

- Tạo điều kiện tinh thần và vật chất cho giáo viên tự học hỏi để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ

- Bản thân hiệu trưởng phải là tấm gương tự học, gương mẫu trong việc học tập, bồi dưỡng để mọi người noi theo

g) Quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học

Trong quá trình dạy học phương pháp dạy học bao giờ cũng gắn chặt với phương tiện dạy học Phương tiện dạy học là một bộ phận của phương pháp dạy học vì nó là cái thể hiện phương pháp dạy học Phương tiện dạy học sẽ trở nên vô nghĩa khi không chứa đựng phương pháp

Do đó người hiệu trưởng phải quản lý tốt cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ dạy học sẽ tác động mạnh mẽ đến chất lượng dạy học

h) Quản lý việc kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học

Kiểm tra, đánh giá có tác dụng phát hiện thực trạng dạy và học giúp cho hiệu trưởng điều chỉnh, cải tiến kế hoạch quản lý cho phù hợp nhằm nâng cao chất lượng dạy và học Kiểm tra, đánh giá là động lực thúc đẩy tích cực hoạt động dạy học và giúp giáo viên luôn đổi mới phương pháp dạy học Để việc kiểm tra, đánh giá trở thành động lực thúc đấy mọi hoạt động trong nhà trường phát triển thì nó phải được thực hiện một cách nghiêm túc, chính xác, khách quan và công bằng

Như vậy, quản lý việc kiểm tra, đánh giá phải có kế hoạch cụ thể và được thực hiện một cách thường xuyên, chặt chẽ, đồng thời giải quyết triệt để những nảy sinh, vướng mắc ảnh hưởng đến chất lượng dạy và học

1.2.3.3 Các phương pháp cơ bản quản lý của hiệu trưởng trường Tiểu học

a) Phương pháp hành chính tổ chức: là phương pháp mà chủ thể quản lý

dùng quyền lực trực tiếp để đưa ra các mục tiêu nhiệm vụ, các yêu cầu để đối tượng quản lý thực hiện Phương pháp này có mặt tích cực và tiêu cực trong

việc vận dụng

b) Phương pháp giáo dục: là phương pháp mà chủ thể quản lý tác động

trực tiếp hay gián tiếp (đến đối tượng) đến thái độ, nhận thức và hành vi nhằm

tạo ra hiệu quả hoạt động của tổ chức, của các cá nhân

c) Phương pháp tâm lý - xã hội: là phương pháp mà chủ thể quản lý vận

dụng các quy luật tâm lý - xã hội tác động vào đối tượng quản lý nhằm tạo

nên môi trường tâm lý - xã hội tích cực

d) Phương pháp kinh tế: là phương pháp mà chủ thể quản lý tác động vào

lợi ích kinh tế của khách thể quản lý nhằm tạo ra hiệu quả hoạt động tối ưu

1.2.4 Mối quan hệ giữa hiệu trưởng với các bộ phận liên quan trong việc quản lý hoạt động dạy học

a) Hiệu trưởng với chuyên viên Phòng Giáo dục - Đào tạo

Hiệu trưởng phối hợp với chuyên viên phòng Giáo dục - Đào tạo trong việc:

- Lập kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng giáo viên nhằm nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ

- Tổ chức các kỳ thi ở tiểu học theo chỉ đạo và quy định của ngành cấp trên

- Tổ chức hội thi, thao giảng về việc đổi mới phương pháp dạy học

b) Hiệu trưởng với phó hiệu trưởng, tổ trưởng, giáo viên

- Trong qúa trình quản lý giảng dạy của giáo viên, điều quan trọng nhất

là hiệu trưởng phải phối hợp chặt chẽ với phó hiệu trưởng và tổ trưởng các tổ chuyên môn để:

- Theo dõi, đôn đốc việc thực hiện kế hoạch và chương trình dạy học theo thời khoá biểu và các quy định hiện hành về dạy học của giáo viên

- Theo dõi, hướng dẫn việc hoàn thiện các hồ sơ sổ sách, giấy tờ chuyên môn, nghiệp vụ của giáo viên

- Chỉ đạo tổ chức sinh hoạt tổ chuyên môn và theo dõi việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học của giáo viên

c) Hiệu trưởng với Công đoàn, Đoàn thanh niên

Hiệu trưởng phối hợp với Công đoàn và Đoàn Thanh niên tổ chức các phong trào thi đua mừng các ngày lễ lớn như thi đua dạy tốt học tốt

1.2.5 Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng trườngTiểu học

1.2.5.1 Khái niệm

a) Biện pháp: là cách làm, cách thức tiến hành một vấn đề cụ thể nào đó b) Biện pháp quản lý: là tổ hợp nhiều cách thức tiến hành của chủ thể nhằm tác động đến đối tượng quản lý, làm cho hệ vận hành đạt mục tiêu mà chủ thể quản lý đề ra phù hợp với quy luật khách quan

c) Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng là những cách thức tiến hành của hiệu trưởng để tác động đến những lĩnh vực trong quản lý hoạt động dạy học nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động này và nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục của nhà trường

d) Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng theo hướng tích cực hóa: là cách thức tiến hành của hiệu trưởng tác động đến những lĩnh vực trong quản lý hoạt động dạy học làm cho nhiệm vụ dạy học trở thành nhu cầu dạy và học một cách tự giác, tích cực, chủ động sáng tạo nhằm nâng cao chất lượng dạy và học

* Một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng tiểu học

- Biện pháp 1: Quán triệt cho cán bộ giáo viên về chủ trương của Đảng, Nhà nước, các nội quy quy định của ngành, của nhà trường

- Biện pháp 2: Tổ chức tham gia tích cực các cuộc vận động thi đua do ngành, nhà trường phát động

- Biện pháp 3: Xây dựng đội ngũ cán bộ cốt cán đảm bảo thực hiện tốt nhiệm vụ của nhà trường

- Biện pháp 4: Coi trọng việc bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm cho giáo viên, khuyến khích giáo viên học tập nâng cao trình độ

- Biện pháp 5: Quản lý hoạt động dạy học theo hướng đổi mới và cải tiến kiểm tra, đánh giá

- Biện pháp 6: Tăng cường quản lý hoạt động học tập của học sinh, rèn học sinh phương pháp học tập và thói quen tự học

- Biện pháp 7: Làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục…

1.2.5.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học của người hiệu trưởng ở Tiểu học theo hướng tích cực hóa

* Các yếu tố chủ quan từ phía hiệu trưởng

Quản lý nặng về hành chính ở các trường Tiểu học đã được duy trì nhiều năm, cùng với bệnh thành tích của toàn ngành giáo dục đã làm cho các biện pháp quản lý trở nên cứng nhắc Chính những điều này làm cho một bộ phận hiệu trưởng Tiểu học nhận thức chưa đúng về việc cần thiết phải đổi mới quản

lý trong trường học

Mức độ đổi mới quản lý hoạt động dạy học của người hiệu trưởng theo hướng tích cực hoá còn phụ thuộc vào năng lực, trình độ và sự tiên quyết trong quản lý chỉ đạo của người hiệu trưởng

*Các yếu tố khách quan

Chủ trương và xu thế đổi mới quản lý nhà trường và quản lý dạy học, đã đặt ra đối với toàn thể đội ngũ cán bộ, giáo viên phải đổi mới Sự chỉ đạo của các cấp lãnh đạo và sự quan tâm của các lực lượng xã hội có ảnh hưởng rất lớn đến quản lý hoạt động dạy học Ý thức tự giác, tích cực của giáo viên, các

em học sinh và cơ sở vật chất là những yếu tố quan trọng quyết định đến chất lượng dạy và học

Kết luận chương 1

Quản lý dạy học là một đặc thù mang tính sư phạm cao, đặc biệt ở đây, quản lý hoạt động chuyên môn thực chất là quản lý hoạt động dạy học Đối với các trường Tiểu học của huyện lại càng cụ thể và quan trọng hơn, vì đây

là bậc học nền tảng trong hệ thống giáo dục quốc dân Công tác quản lý nhà trường tiểu học thực chất là công tác quản lý hoạt động dạy và học Công tác quản lý giảng dạy của hiệu trưởng các trường Tiểu học vô cùng khó khăn, phức tạp đòi hỏi người cán bộ quản lý phải am hiểu, quán xuyến công việc, biết dự kiến và tính toán công việc, có trình độ và kỹ năng nghiệp vụ để chỉ đạo, hướng dẫn công việc cho các thành viên trong nhà trường đạt được mục tiêu giáo dục

Chương 2

THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC VÀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN QUẾ VÕ -

TỈNH BẮC NINH

2.1 Vài nét chung về các trường tiểu học huyện Quế Võ

2.1.1 Tình hình phát triển giáo dục tiểu học của huyện

Huyện Quế Võ trong những năm gần đây đã có những chuyển biến nhất định về công tác giáo dục Cả huyện có 20 xã và 1 thị trấn nhưng có 22 trường Tiểu học nằm đều khắc ở các xã trong huyện Chất lượng cán bộ quản

lý và giáo viên được nâng lên đạt chuẩn và trên chuẩn sư phạm

Công tác Đảng, Đoàn, Đội trong nhà trường được quan tâm thực hiện Tỷ

lệ học sinh ra lớp hàng năm đều đạt chỉ tiêu kế hoạch đề ra Tỷ lệ học sinh học sinh khá giỏi ở các khối lớp đều tăng 100% các trường tiểu học có đủ giáo viên theo quy định và có giáo viên dạy các môn năng khiếu, tiếng Anh, tin học

Việc tổ chức học 2 buổi/ ngày của các trường Tiểu học trên địa bàn huyện được đẩy mạnh Cơ sở hạ tầng được đầu tư xây dựng theo hướng đạt chuẩn quốc gia xanh - sạch - đẹp, quản lý tốt việc dạy thêm, học thêm

Nhiều năm liên tục huyện phấn đấu hoàn thành các tiêu trí thi đua của ngành, nhiều mặt hoạt động giáo dục có chiều hướng tăng như chất lượng đại trà, học sinh giỏi, vở sạch chữ đẹp,…

Công tác phổ cập được củng cố và duy trì, kết quả phổ cập đúng độ tuổi đạt tỷ lệ cao:

- Trẻ 6 tuổi vào lớp 1: 1991/1991 đạt tỷ lệ 100%

- Trẻ từ 6 tuổi đến 14 tuổi đi học: 10107/10107 dạt tỷ lệ 100%, trên 99% học sinh học hết bậc tiểu học vào lớp 6

2.1.2 Những thuận lợi và khó khăn đối với giáo dục tiểu học huyện Quế Võ

a) Những thuận lợi

Công tác giáo dục của địa phương luôn được sự quan tâm sâu sắc của các cấp chính quyền Các trường Tiểu học trên địa bàn huyện Quế Võ trong những năm gần đây đã có những chuyển biến nhất định về công tác giáo dục

Cả huyện có 20 xã và 1 thị trấn nhưng có 22 trường Tiểu học nằm đều khắc ở các xã trong huyện 100% các trường có đủ giáo viên theo quy định và có giáo viên dạy các môn năng khiếu, tiếng Anh, tin học Cơ sở hạ tầng được đầu

tư xây dựng theo hướng kiên cố hóa Một số trường có đủ phòng chức năng,

nhà đa năng phục vụ cho việc học tập và hoạt động ngoại khóa cho học sinh

Công tác xã hội hóa được thực hiện mạnh mẽ, các ngành, nhân dân ngày càng quan tâm hơn tới việc học tập của con em mình nói riêng và sự nghiệp giáo dục nói chung

Đội ngũ cán bộ, giáo viên đảm bảo đủ số lượng, có trình độ chuyên môn, nhiệt tình trong công tác, có tinh thần trách nhiệm trong công việc

Quy mô, mạng lưới trường lớp tiểu học được phát triển đều khắp ở các

xã, đáp ứng được nhu cầu học tập của mọi trẻ em trong độ tuổi đến trường

b) Những khó khăn:

Quế Võ là huyện còn nhiều khó khăn nên ảnh hưởng không nhỏ đến công tác giáo dục, một số đơn vị đi lại còn gặp rất nhiều khó khăn

Một số xã bố mẹ đi làm ăn xa và ở nhà với ông bà…nên việc quản lý con

em chưa được chú ý Thu nhập của người dân địa phương nói chung còn thấp

do đó cũng ảnh hưởng đến đầu tư cho giáo dục

Cơ sở hạ tầng đã được đầu tư hơn so với những năm học trước nhưng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp giáo dục.Việc mua sắm trang thiết bị hiện đại chưa nhiều, hầu hết còn thiếu nhiều phòng

chức năng phục vụ cho hoạt động dạy học vì thế ảnh hưởng đến chất lượng

dạy học nói chung, chất lượng giáo dục tiểu học nói riêng

Đội ngũ giáo viên tuy đã cơ bản đảm bảo số lượng nhưng không đồng bộ

2.1.3 Quy mô trường lớp, đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên tiểu học Quế Võ

2.1.3.1 Quy mô trường lớp

Năm học 2009 - 2010, bậc tiểu học huyện Quế Võ có:

- 22 Trường Tiểu học, trong đó có 4 trường đạt chuẩn quốc gia giai đoạn

2 và 18 trường chuẩn quốc gia giai đoạn 1

- 368 lớp và 10107 học sinh giảm so với năm học trước (2008 - 2009) là

246 em

- 22/22 trường dạy ngoại ngữ (tiếng Anh) từ khối lớp 3 đến khối lớp 5

- 9/22 trường dạy tin học cho học sinh với 2490 học sinh đạt tỷ lệ 23,7%

- Huy động số trẻ khuyết tật ra lớp học hòa nhập đạt 100%, không có học sinh bỏ học

- Tổng số học sinh hoàn thành chương trình tiểu học: 2062/2062 học sinh đạt tỷ lệ 100%

Bảng 2.1 Thống kê số lớp và học sinh từ năm học 2007 - 2008 đến năm

học 2009 - 2010

Năm học 2007- 2008 Năm học 2008 - 2009 Năm học 2009 - 2010

Bảng thống kê cho thấy, số lượng học sinh toàn huyện từ năm học 2007-

2008 đến năm học 2009 - 2010 có chiều hướng giảm Số học sinh giảm không phải là do tuyển sinh lớp 1 không đạt hết mà thực chất chính là công tác vận động tuyên truyền cán bộ nhân hiểu và thực hiện tốt công tác kế hoạch hóa gia đình

2.1.3.2 Về chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên các trường Tiểu học huyện Quế Võ

a) Cán bộ quản lý

Huyện Quế Võ có 22 trường Tiểu học Tính đến thời điểm tháng 5 năm

2011 Toàn huyện có 55 đồng chí là cán bộ quản lý ở các trường (Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng) Số liệu cán bộ quản lý các trường Tiểu học được tổng hợp thông qua bảng dưới đây:

Bảng 2.2 Thống kê cán bộ quản lý huyện Quế Võ (năm học 2009 - 2010 )

Qua bảng số liệu cho thấy:

- Số cán bộ quản lý có độ tuổi dưới 35 là 16 chiếm tỷ lệ 29,1% Đây là đội ngũ trẻ nhiệt tình, năng động và sáng tạo nhạy bén trong công tác điều hành quản lý và đổi mới phương pháp dạy học nhưng chưa có nhiều kinh nghiệm

- Số cán bộ quản lý có độ tuổi từ 35 đến 49 là 37 chiếm 67,3 % Ở độ tuổi này người cán bộ quản lý có những suy nghĩ chín chắn, có nhiều kinh nghiệm thực tế nên việc chỉ đạo giải quyết các công việc đều tốt

- Số cán bộ từ 50 trở lên là 2 chiếm tỷ lệ 3,6% Do tuổi cao nên một số cán bộ quản lý thường dựa vào kinh nghiệm, thiếu sự năng động trong việc tiếp cận, xây dựng mô hình quản lý mới

- Số cán bộ quản lý có trình độ trung học sư phạm là 3 chiếm tỷ lệ 5,5% Đây là đội ngũ cán bộ quản lý được bổ nhiệm từ những giáo viên giỏi, có nhiều kinh nghiệm trong giảng dạy và giáo dục